Działania niepożądane
Olanzapine +pharma 5 mg

Działania niepożądane olanzapiny – charakterystyka kliniczna

Olanzapina jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego stosowanie wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które należy brać pod uwagę podczas prowadzenia terapii. Znajomość profilu bezpieczeństwa jest niezbędna dla odpowiedniego monitorowania pacjentów oraz wczesnego wykrywania potencjalnie niebezpiecznych powikłań leczenia.¹

Najczęstsze działania niepożądane

W badaniach klinicznych najczęściej raportowanymi działaniami niepożądanymi (występującymi u co najmniej 1 na 100 pacjentów) związanymi ze stosowaniem olanzapiny były: senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, zwiększenie stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów. Powszechnie obserwowano także cukromocz, zwiększenie apetytu, zawroty głowy, akatyzję, parkinsonizm, leukopenię, neutropenię, dyskinezę, niedociśnienie ortostatyczne oraz działania antycholinergiczne.²

Dodatkowo często obserwowano przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych, wysypkę, astenię, zmęczenie, gorączkę, ból stawów. W badaniach laboratoryjnych odnotowywano zwiększenie aktywności fosfatazy zasadowej, wysoką aktywność gamma glutamylotransferazy, podwyższone stężenie kwasu moczowego, zwiększoną aktywność fosfokinazy kreatyninowej oraz obrzęki.³

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

W dokumentacji klinicznej działania niepożądane olanzapiny są klasyfikowane według częstości występowania zgodnie z następującymi kategoriami:⁴

• Bardzo często (≥1/10) – występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów
• Często (≥1/100 do <1/10) – występują u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
• Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) – występują u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) – występują u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
• Bardzo rzadko (<1/10 000) – występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
• Częstość nieznana – częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych

Tabela działań niepożądanych olanzapiny

Powikłania związane z przedawkowaniem olanzapiny

Przedawkowanie olanzapiny stanowi stan zagrożenia życia wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Rozpoznanie przedawkowania opiera się na identyfikacji charakterystycznych objawów klinicznych oraz wywiadu dotyczącego przyjęcia zwiększonej dawki leku.⁵

Objawy przedawkowania

Bardzo częstymi objawami (występującymi u ≥1/10 pacjentów) przedawkowania olanzapiny są:⁶

• Częstoskurcz – przyspieszenie akcji serca, często wyraźnie przekraczające normę
• Pobudzenie lub agresywność – nadmierna pobudliwość psychoruchowa, zachowania agresywne
• Dyzartria – zaburzenia mowy wynikające z nieprawidłowej koordynacji mięśni aparatu mowy
• Objawy pozapiramidowe – różnorodne zaburzenia ruchowe, drżenia, sztywność, dystonię
• Obniżony poziom świadomości – od lekkiej sedacji do głębokiej śpiączki

Do innych istotnych klinicznie objawów przedawkowania olanzapiny należą: delirium, drgawki, śpiączka, prawdopodobny złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, zaburzenia ciśnienia tętniczego (zarówno nadciśnienie jak i niedociśnienie), zaburzenia rytmu serca (występujące u mniej niż 2% przypadków przedawkowania) oraz zatrzymanie krążenia i oddychania.⁷

Warto podkreślić, że odnotowano przypadki śmierci już po przyjęciu jednorazowej dawki nie większej niż 450 mg olanzapiny, jakkolwiek zaobserwowano również przypadki powrotu do zdrowia po przyjęciu jednorazowej dawki doustnej wynoszącej około 2 g olanzapiny.⁸

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania olanzapiny należy wdrożyć odpowiednie postępowanie medyczne, mając na uwadze, że dla tego leku nie istnieje swoista odtrutka. Postępowanie obejmuje następujące działania:⁹

1. Nie zaleca się prowokowania wymiotów
2. Wskazane może być wdrożenie standardowego postępowania w przedawkowaniu:
   • Płukanie żołądka
   • Podanie węgla aktywowanego – udowodniono, że zmniejsza dostępność biologiczną przyjętej doustnie olanzapiny o 50-60%
3. Wdrożenie leczenia objawowego i monitorowanie czynności życiowych:
   • Leczenie niedociśnienia oraz zapaści krążeniowej
   • Podtrzymywanie czynności oddechowych
   • Monitorowanie czynności układu sercowo-naczyniowego w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń rytmu serca

Ważne przeciwwskazanie: Nie należy stosować adrenaliny, dopaminy ani innych środków sympatykomimetycznych wykazujących aktywność beta-agonistyczną, ponieważ beta-stymulacja może nasilić niedociśnienie.¹⁰

Pacjent z przedawkowaniem olanzapiny wymaga ścisłej kontroli lekarskiej oraz monitorowania stanu klinicznego aż do całkowitego powrotu do zdrowia.¹¹