zapalenie żyły
Zapalenie żyły (phlebitis) to stan chorobowy charakteryzujący się procesem zapalnym w obrębie ściany żylnej. Najczęściej wiąże się z zakrzepicą (thrombophlebitis), kiedy to w świetle naczynia tworzy się skrzeplina. Zakrzepowe zapalenie żył może dotyczyć naczyń powierzchownych lub głębokich, przy czym to drugie stanowi poważniejszy problem kliniczny ze względu na ryzyko zatorowości płucnej.
W patogenezie zapalenia żył kluczową rolę odgrywa triada Virchowa: uszkodzenie śródbłonka naczyniowego, zwolnienie przepływu krwi oraz nadkrzepliwość. Czynniki ryzyka obejmują unieruchomienie, zabiegi operacyjne, ciążę, nowotwory, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, otyłość oraz wrodzone lub nabyte trombofilie. Objawy kliniczne to bolesność, zaczerwienienie i obrzęk wzdłuż przebiegu żyły, niekiedy z wyczuwalnym zgrubieniem naczynia.
Diagnostyka zapalenia żył opiera się na badaniu klinicznym oraz badaniach obrazowych, przede wszystkim ultrasonografii dopplerowskiej. W leczeniu stosuje się leki przeciwzapalne, heparynę drobnocząsteczkową, kompresjoterapię oraz w wybranych przypadkach leczenie operacyjne. Profilaktyka obejmuje wczesne uruchamianie pacjentów po zabiegach, stosowanie pończoch uciskowych oraz farmakologiczną profilaktykę przeciwzakrzepową u osób z grup ryzyka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Żylakowatość powierzchowna (tromboflebitis powierzchowna) – Etiologia i przyczyny
Żylakowatość powierzchowna (tromboflebitis powierzchowna) to zapalenie żyły powierzchownej spowodowane zakrzepicą, wynikające z elementów triady Virchowa: uszkodzenia ściany naczynia, zastoju krwi oraz zmian w składzie krwi zwiększających krzepliwość. Najczęstszymi czynnikami ryzyka są żylaki (obecne w 75-88% przypadków), przewlekła niewydolność żylna, unieruchomienie, stany nadkrzepliwości (wrodzone mutacje, zespół antyfosfolipidowy, SLE), ciąża (z ryzykiem utrzymującym się do 6 tygodni po porodzie), leczenie hormonalne (zwiększające ryzyko zakrzepicy 3-12-krotnie), aktywna choroba nowotworowa (szczególnie nowotwory trzustki, żołądka, jelita grubego, płuc i układu moczowo-płciowego) oraz choroby autoimmunologiczne i infekcyjne zapalenia żył. Dodatkowo wiek >60 lat, otyłość, palenie tytoniu, przebyta zakrzepica żył powierzchownych lub głębokich, odwodnienie, zabiegi chirurgiczne i niewydolność serca zwiększają ryzyko rozwoju choroby.
cewnik dożylny, choroba Behçeta, choroba Buergera, guzkowe zapalenie tętnic, infuzja dożylna, krzepliwość krwi, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwzapalny, mutacja czynnika V Leiden, mutacja genu protrombiny, niedobór antytrombiny, niedobór białka C, niedobór białka S, oporność na aktywowane białko C, przewlekła niewydolność żylna, sepsa, skrzeplina, stan nadkrzepliwości, toczeń rumieniowaty układowy, triada Virchowa, tromboflebitis powierzchowna, turbulentny przepływ krwi, uszkodzenie ściany naczynia, wenflon, wrodzona trombofilia, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakażenie HIV, zakrzep krwi, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowo-zarostowe zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zastój krwi, zatorowość płucna, zespół antyfosfolipidowy, zespół Trousseau, żylaki, żylakowatość powierzchowna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Prostavasin 60 60 mcg
Produkt leczniczy Prostavasin 60 zawiera alprostadyl w dawce 60 µg i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane według układów i narządów. W układzie krwiotwórczym rzadko obserwuje się małopłytkowość, leukopenię i leukocytozę, co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy terapii przewlekłej. Bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. W zakresie układu nerwowego często pojawia się ból głowy, a rzadziej stany splątania, drgawki i udar mózgu (częstość nieznana). W układzie sercowo-naczyniowym niezbyt często występują spadek ciśnienia skurczowego, tachykardia i dusznica bolesna, a rzadziej arytmie i niewydolność serca; zawał mięśnia sercowego zgłaszany jest z nieznaną częstością. Rzadko obserwuje się obrzęk płuc i duszność, a w przewodzie pokarmowym nudności, wymioty, biegunkę oraz krwawienia (częstość nieznana). Zaburzenia enzymów wątrobowych występują rzadko, a reakcje skórne i miejscowe (zaczerwienienie, obrzęk, ból) są częste lub niezbyt częste.
alprostadyl, arytmia, choroba wrzodowa, drgawki mózgowe, dusznica bolesna, duszność, enzymy wątrobowe, hemostaza, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, leukocytoza, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, niewydolność serca, obrzęk płuc, parestezja, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, stan splątania, tachykardia, udar naczyniowy mózgu, zakrzepica, zapalenie żyły, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
L-ornityna – Działania niepożądane
L-ornityna, podawana w postaci chlorowodorku w preparatach Aminomel 10E (2,42 g/l) i Aminomel 12,5E (3,02 g/l), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, których częstość występowania jest nieznana. Najpoważniejszym zagrożeniem są reakcje immunologiczne, w tym anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne, manifestujące się m.in. sinicą, wstrząsem, świstem krtaniowym i obrzękiem dróg oddechowych, które mogą prowadzić do niedrożności dróg oddechowych i zatrzymania krążenia. Ponadto obserwuje się reakcje nadwrażliwości o szerokim spektrum objawów, takich jak pokrzywka, tachykardia, duszność czy gorączka. Wśród zaburzeń metabolicznych istotna jest hiperkaliemia, stanowiąca potencjalne zagrożenie dla rytmu serca. Dodatkowo, preparaty mogą powodować zaburzenia oddychania oraz poważne uszkodzenia wątroby i dróg żółciowych, w tym hiperamonemię, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestazę, stłuszczenie, zapalenie i kamicę pęcherzyka żółciowego. Z nerek zgłaszano azotemię, wskazującą na upośledzenie funkcji wydalniczej.
azotemia, cholestaza, encefalopatia wątrobowa, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, marskość wątroby, niewydolność wątroby, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, roztwór do infuzji, śpiączka wątrobowa, stłuszczenie wątroby, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Octan potasu – Przedawkowanie
Octan potasu, będący składnikiem preparatu Nutriflex Lipid peri stosowanego w żywieniu pozajelitowym, dostarcza jony potasu oraz octany metabolizowane do wodorowęglanów. Preparat zawiera odpowiednio 2,943 g (30 mmol K⁺) w opakowaniu 1250 ml, 4,415 g (45 mmol K⁺) w 1875 ml oraz 5,886 g (60 mmol K⁺) w 2500 ml. Przedawkowanie octanu potasu może prowadzić do hiperkaliemii (K⁺ > 5,5 mmol/l), zaburzeń gospodarki kwasowo-zasadowej, przewodnienia hipertonicznego, obrzęku płuc oraz poważnych zaburzeń elektrolitowych. Objawy te często współwystępują z efektami przedawkowania innych składników preparatu, takich jak aminokwasy (utrata aminokwasów, mdłości, wymioty), glukoza (hiperglikemia > 11,1 mmol/l, cukromocz, śpiączka hiperglikemiczna przy glukozie > 33,3 mmol/l) oraz tłuszcze (zespół przeciążenia tłuszczami). Szczególną uwagę należy zwrócić na stężenie triglicerydów, które nie powinno przekraczać 3 mmol/l podczas infuzji, aby uniknąć zespołu przeciążenia tłuszczami objawiającego się m.in. gorączką, hepatomegalią, małopłytkowością i zaburzeniami krzepnięcia.
aminoacyduria, anemia, cukromocz, czas krzepnięcia, czas protrombinowy, diureza osmotyczna, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hiperlipidemia, hiperosmolarność surowicy, leukopenia, małopłytkowość, mdłości, monitorowanie pacjenta, nieprawidłowe dawkowanie, obrzęk płuc, octan potasu, odwodnienie, potas, przewodnienie hipertoniczne, sinica, skaza krwotoczna, śpiączka hiperglikemiczna, splenomegalia, triglicerydy w osoczu, wydłużenie czasu krwawienia, zaburzenia oddychania, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie gospodarki kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie żyły, zespół przeciążenia tłuszczami, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Acetylocysteina – Działania niepożądane
Acetylocysteina, stosowana jako mukolityk oraz antidotum w zatruciu paracetamolem, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą dolegliwości żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha oraz zapalenie jamy ustnej (częstość niezbyt częsta, tj. ≥1/1000 do <1/100 pacjentów). Reakcje nadwrażliwości, w tym świąd, pokrzywka, wysypka i obrzęk naczynioruchowy, występują niezbyt często, natomiast bardzo rzadko (częstość <1/10 000) mogą pojawić się ciężkie reakcje alergiczne, takie jak wstrząs anafilaktyczny czy zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (zespół Lyella), które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają natychmiastowej interwencji. Niezbyt często obserwuje się także objawy ze strony układu nerwowego (ból głowy), układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, niedociśnienie tętnicze) oraz układu oddechowego (duszność, skurcz oskrzeli), szczególnie u pacjentów z astmą oskrzelową lub chorobami serca.
acetylocysteina, agregacja płytek krwi, astma oskrzelowa, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ciężka reakcja skórna, duszność, gorączka, hiperamonemia, hiperwentylacja, krwotok, lek przeciwzakrzepowy, nadreaktywność oskrzeli, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk twarzy, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, sinica, skurcz oskrzeli, środek mukolityczny, świąd, szumy uszne, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenia wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zapalenie jamy ustnej, zapalenie żyły, zatrucie paracetamolem, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vancomycin-MIP 500 500 mg
Wankomycyna (Vancomycin-MIP 500) stosowana dożylnie i doustnie wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Najczęstsze reakcje obejmują zapalenie żyły, reakcje rzekomoalergiczne oraz zespół czerwonego człowieka, charakteryzujący się przekrwieniem górnej części ciała, związany z szybkim wlewem dożylnym. Nefrotoksyczność manifestuje się wzrostem stężenia kreatyniny i mocznika, a w cięższych przypadkach może prowadzić do śródmiąższowego zapalenia nerek, ostrej niewydolności nerek lub martwicy kanalików nerkowych. Ototoksyczność, objawiająca się przejściową lub trwałą utratą słuchu, jest szczególnie istotna u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i przy stosowaniu wysokich dawek. Wankomycyna może także wywoływać rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), zespół DRESS oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
agranulocytoza, chlorowodorek wankomycyny, ciężkie skórne działanie niepożądane, Clostridioides difficile, duszność, eozynofilia, gorączka polekowa, granulocyt obojętnochłonny, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, MRSA, nefrotoksyczność, neutropenia odwracalna, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelita, śródmiąższowe zapalenie nerek, świst krtaniowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej jelita, zapalenie żyły, zatrzymanie serca, zespół czerwonego człowieka, zespół czerwonej szyi, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Klabax 250 mg/5 ml 250 mg/5 ml
Terapia klarytromycyną (Klabax 250 mg/5 ml, granulat do sporządzania zawiesiny doustnej) wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, głównie ze strony przewodu pokarmowego, takich jak ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty oraz zaburzenia smaku, które mają zazwyczaj łagodne nasilenie. U pacjentów immunoniekompetentnych stosujących dawki 1000 mg i 2000 mg/dobę najczęściej obserwowano nudności, wymioty, zaburzenia smaku, ból brzucha, biegunkę, wysypkę, wzdęcia, ból głowy, zaparcia, zaburzenia słuchu oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (SGOT, SGPT). Dawka 4000 mg/dobę wiązała się z 3-4-krotnie wyższą częstością działań niepożądanych, w tym znacznym podwyższeniem enzymów wątrobowych oraz leukopenią i trombocytopenią u 2-3% pacjentów. U dzieci (6 miesięcy–12 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, a zalecana jest postać zawiesiny.
agranulocytoza, AIDS, allopurynol, antybiotyk makrolidowy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, częstoskurcz komorowy, depersonalizacja, depresja, dezorientacja, drgawki, drżenie, duszność, dysfagia, dyskineza, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fibraty, głuchota, jadłowstręt, klarytromycyna, kolchicyna, leukopenia, mania, mięśnie prążkowane, migotanie komór, migotanie przedsionków, neutropenia, nudności, obniżona odporność, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, róża, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, senność, stan splątania, statyny, suchość w ustach, szumy uszne, torsade de pointes, triazolam, trombocytemia, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia słuchu, zaburzenia smaku, zakażenie mykobakteryjne, zapalenie żyły, zaparcie, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Edicin 1000 mg
Edicin, zawierający wankomycynę w dawkach 500 mg lub 1 g do infuzji dożylnej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęstsze reakcje obejmują zapalenie żyły oraz zespół czerwonego człowieka, związany z szybkim podaniem leku. W zakresie hematologicznym rzadko obserwuje się odwracalną neutropenię, agranulocytozę, eozynofilię, trombocytopenię i pancytopenię, przy czym neutropenia pojawia się zwykle po przekroczeniu dawki 25 g lub po tygodniu leczenia. Reakcje anafilaktyczne i nadwrażliwości mogą wystąpić podczas szybkiej infuzji, ustępując po przerwaniu podawania. Ototoksyczność, manifestująca się przejściową lub trwałą utratą słuchu, występuje niezbyt często, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami nerek lub stosujących inne leki ototoksyczne. Bardzo rzadko notowano zatrzymanie serca, natomiast częstość występowania obniżenia ciśnienia tętniczego jest wysoka i może wymagać modyfikacji leczenia.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, biegunka, ciężkie skórne działania niepożądane, dreszcze, duszność, eozynofilia, gorączka polekowa, hipotensja, linijna IgA dermatoza pęcherzowa, martwica tkanki, nefrotoksyczność, neutropenia odwracalna, niewydolność nerek, nudności, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, pancytopenia, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoalergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie nerek, stridor, świąd, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, utrata słuchu, wankomycyna, wymioty, zapalenie błon śluzowych, zapalenie naczyń, zapalenie żyły, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy obwodowe, zawroty głowy ośrodkowe, zespół czerwonego człowieka, zespół czerwonej szyi, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clonazepamum TZF 1 mg/ml
Klonazepam w postaci roztworu do wstrzykiwań (1 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie związanych z ośrodkowym układem nerwowym. Do najczęstszych należą senność, spowolnienie reakcji, zawroty głowy i ataksja, szczególnie u osób starszych i na początku terapii. Reakcje paradoksalne, takie jak niepokój psychoruchowy, bezsenność, agresywność czy pojawienie się nowych rodzajów drgawek, występują częściej u pacjentów z chorobami psychicznymi, po spożyciu alkoholu oraz u osób w podeszłym wieku. Istotnym zagrożeniem jest rozwój uzależnienia psychicznego i fizycznego, nawet przy dawkach terapeutycznych, zwłaszcza u pacjentów z historią uzależnień. U niemowląt i dzieci z zaburzeniami psychicznymi obserwuje się zwiększenie wydzieliny oskrzelowej i śliny, co wymaga monitorowania drożności dróg oddechowych. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do zwiększenia częstości napadów padaczkowych w niektórych postaciach choroby.
alergiczna reakcja skórna, ataksja, bezsenność, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, dyzartria, działanie niepożądane, farmakowigilancja, klonazepam, koszmary senne, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, podwójne widzenie, podwyższenie aminotransferaz, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, uzależnienie psychiczne i fizyczne, zaburzenia morfologii krwi, zaburzenie pigmentacji, zapalenie żyły, zespół odstawienia, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vancomycin-MIP 1000
Wankomycyna, stosowana głównie przeciwko mikroorganizmom Gram-dodatnim, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, takich jak reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksja u pacjentów z alergią na teikoplaninę), ototoksyczność (szumy uszne, głuchota), nefrotoksyczność oraz ciężkie reakcje skórne (SCARs: SJS, TEN, DRESS, AGEP). Zaleca się podawanie leku w powolnej infuzji (2,5–5 mg/ml, max 10 mg/min, co najmniej 60 minut) w celu minimalizacji ryzyka zespołu czerwonego człowieka i powikłań sercowo-naczyniowych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, u osób starszych, noworodków i wcześniaków, a także u pacjentów jednocześnie leczonych lekami nefro- i ototoksycznymi (np. aminoglikozydy, NLPZ, amfoterycyna B). Monitorowanie stężenia wankomycyny we krwi jest kluczowe zwłaszcza przy długotrwałej terapii, dużych dawkach oraz u pacjentów z ryzykiem toksyczności.
agranulocytoza, antybiotyk aminoglikozydowy, atrezja odbytu, choroba Hirschprunga, ciężka reakcja skórna, Clostridium difficile, depresja mięśnia sercowego, enterokok oporny na wankomycynę, filtracja kłębuszkowa, inhibitor pompy protonowej, krwotoczno-okluzyjne zapalenie naczyń siatkówki, nadkażenie, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, reakcja histaminopodobna, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, subterapeutyczne stężenie leku, szum uszny, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamista, zaburzenie czynności nerek, zapalenie żyły, zespół czerwonego człowieka, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – V-Ga68 500 MBq/mL na dzień i godzinę odniesienia
Produkt leczniczy V-Ga68 o aktywności 500 MBq/mL zawiera izotop gal-68 (⁶⁸Ga) z okresem półtrwania około 68 minut i jest prekursorem radiofarmaceutyku, nieprzeznaczonym do bezpośredniego podawania pacjentom. Preparat zawiera 0,1M kwas solny, który w przypadku niezamierzonego podania może wywołać silne miejscowe podrażnienie żyły, objawiające się bólem, zaczerwienieniem i obrzękiem, a także potencjalne zapalenie żyły. Dodatkowo, gal-68 emituje promieniowanie pozytronowe (89%) o maksymalnej energii 1899 keV oraz promieniowanie gamma, w tym o energii 511 keV, co niesie ryzyko narażenia radiacyjnego zależnego od podanej aktywności. W przypadku przedawkowania lub niezamierzonego podania, konieczne jest natychmiastowe przepłukanie wkłucia izotonicznym roztworem soli fizjologicznej w celu ograniczenia działania drażniącego kwasu solnego na naczynia żylne.
dawka efektywna, dawka pochłonięta, diureza, efekty radiobiologiczne, gal-68, kwas solny, ochrona radiologiczna, okres półtrwania, prekursor radiofarmaceutyku, promieniowanie gamma, promieniowanie jonizujące, promieniowanie pozytronowe, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór soli fizjologicznej, zapalenie żyły - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefazolin Dali Pharma 2 g
Przedawkowanie cefazoliny, cefalosporynowego antybiotyku, manifestuje się objawami miejscowymi (ból, stan zapalny, zapalenie żyły w miejscu wstrzyknięcia) oraz ogólnoustrojowymi, głównie neurologicznymi, takimi jak układowe zawroty głowy, parestezje, ból głowy i drgawki. Szczególnie narażeni są pacjenci z upośledzoną funkcją nerek, u których eliminacja leku jest zaburzona, co zwiększa ryzyko toksycznych efektów i drgawek. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia kreatyniny i BUN, bilirubiny oraz enzymów wątrobowych, a także zmiany hematologiczne, takie jak dodatni test Coombsa, trombocytoza lub trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia oraz wydłużony czas protrombinowy.
antybiotyk cefalosporynowy, azot mocznikowy we krwi, cefazolina, choroba nerek, czas protrombinowy, drgawka, enzym wątrobowy, eozynofilia, hemodializa z hemoperfuzją, lek przeciwdrgawkowy, leukopenia, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, podanie pozajelitowe, przedawkowanie produktu leczniczego, reakcja zapalna, stężenie bilirubiny, stężenie kreatyniny, test Coombsa, trombocytopenia, trombocytoza, układowy zawrót głowy, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie płytkowe, zapalenie ściany naczynia żylnego, zapalenie żyły - Leksykon leków
Działania niepożądane – Adriblastina PFS 2 mg/ml
Doksorubicyna, zawarta w leku Adriblastina PFS (2 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Do bardzo często występujących (≥10%) należą mielosupresja manifestująca się leukopenią, neutropenią, niedokrwistością i małopłytkowością, co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi. Często obserwuje się zakażenia, w tym posocznicę (≥1%, <10%), oraz kardiotoksyczność objawiającą się zastoinową niewydolnością serca i tachykardią zatokową. Typowe działania ze strony przewodu pokarmowego to zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, biegunka, nudności i wymioty (≥10%). Dermatologicznie często występuje erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa oraz łysienie. Ponadto, doksorubicyna może powodować reakcje anafilaktyczne, ostre białaczki limfocytarne i szpikowe jako późne powikłania, a także zaburzenia rytmu serca, w tym blok przedsionkowo-komorowy i tachyarytmie o nieznanej częstości.
Adriblastina PFS, amenorrhea, azoospermia, biegunka, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, chromaturia, cytostatyk, doksorubicyna, dreszcze, elektrokardiogram, erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa, fotonadwrażliwość, frakcja wyrzutowa, gorączka, hiperpigmentacja skóry, hiperurykemia, immunosupresja, kardiotoksyczność, krwotok, krwotok z przewodu pokarmowego, leukopenia, łysienie, łzawienie, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi, nadżerka błony śluzowej żołądka, neutropenia, niedokrwistość, nudności, odwodnienie, oligospermia, osłabienie, ostra białaczka limfocytarna, ostra białaczka szpikowa, podwyższone aminotransferazy, pokrzywka, posocznica, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, świąd, tachyarytmia, tachykardia zatokowa, uderzenia gorąca, wstrząs, wymioty, wysypka, zakażenie, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie błony śluzowej, zapalenie jamy ustnej, zapalenie okrężnicy, zapalenie przełyku, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zastoinowa niewydolność serca, zator, zespół ręka-stopa, zmniejszenie łaknienia - Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Działania niepożądane
L-alanina, aminokwas stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego (np. Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Aminosteril N-Hepa 8%, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact), wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najpoważniejsze z nich to reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaktyczne objawiające się sinicą, wstrząsem, niedotlenieniem, świstem krtaniowym, obrzękiem uogólnionym oraz reakcje rzekomoanafilaktyczne. Inne objawy to pokrzywka, tachykardia, duszność, bóle mięśni i stawów, gorączka, a także zaburzenia oddychania i hiperkaliemia. Ponadto, preparaty z L-alaniną mogą powodować zaburzenia funkcji wątroby, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego, a także przejściowe zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) i podwyższenie bilirubiny. Występuje również ryzyko azotemii oraz reakcji miejscowych w miejscu podania, w tym zatorów, zapalenia żył, bólu, rumienia, obrzęku i stwardnienia, ze szczególnym uwzględnieniem zakrzepowego zapalenia żył przy podawaniu do żył obwodowych.
aminokwas, azotemia, cholestaza, duszność, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, L-alanina, marskość wątroby, niedociśnienie, niedotlenienie, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk obwodowy, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, stłuszczenie wątroby, świąd, świszczący oddech, tachykardia, wysypka, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lesiplus 3 mg + 0,02 mg
Lesiplus, jako złożony doustny środek antykoncepcyjny, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwuje się działania takie jak nudności, ból brzucha, ból głowy, chwiejność emocjonalna, brak miesiączki, krwotok maciczny oraz ból piersi (częstość ≥1/100 do <1/10). Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) występują m.in. zawroty głowy, depresja, nerwowość, trądzik, świąd, wysypka, ból pleców i kończyn. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) mogą pojawić się poważniejsze objawy, takie jak zapalenie spojówek, tachykardia, zapalenie pęcherzyka żółciowego, ostuda, rumień wielopostaciowy, a także zakrzepowo-zatorowe zaburzenia żylne i tętnicze. Wśród działań niepożądanych o częstości nieznanej wymienia się m.in. reakcje alergiczne, nadciśnienie tętnicze, nowotwory piersi i wątroby oraz zaburzenia miesiączkowania i funkcji wątroby.
biegunka, choroba Leśniowskiego-Crohna, depresja, dysplazja włóknisto-torbielowata piersi, hiperkaliemia, hiponatremia, kandydoza, krwotok maciczny, mięśniak macicy, migrena, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedokrwistość, nowotwór piersi, nowotwór wątroby, opryszczka ciężarnych, ostuda, padaczka, pląsawica Sydenhama, polip szyjki macicy, porfiria, przemijający napad niedokrwienny, przepuklina rozworu przełykowego, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, tachykardia, tętnicze zaburzenie zakrzepowo-zatorowe, toczeń rumieniowaty układowy, torbiel jajnika, trądzik, trombocytoza, udar, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica żył i tętnic, zakrzepica żylna, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie spojówek, zapalenie żyły, zatorowość płucna, zawał serca, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół suchego oka, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa, żylne zaburzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acix 500 500 mg
Acix 500, zawierający acyklowir w postaci soli sodowej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Niezbyt często obserwuje się hematologiczne zaburzenia, takie jak niedokrwistość, małopłytkowość i leukopenia. Bardzo rzadko występują ciężkie reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia neurologiczne i psychiczne, w tym encefalopatia i śpiączka, głównie u pacjentów z niewydolnością nerek. Często pojawia się zapalenie żyły związane z dożylnym podaniem leku, nudności i wymioty ze strony przewodu pokarmowego oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Zmiany skórne, takie jak świąd, pokrzywka i wysypka, również występują często, natomiast obrzęk naczynioruchowy jest bardzo rzadki. W zakresie nerek często obserwuje się wzrost stężenia mocznika i kreatyniny, co wiąże się z maksymalnym stężeniem leku i stanem nawodnienia pacjenta.
acyklowir, bilirubina, drżenie, duszność, działanie niepożądane, encefalopatia, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, kreatynina, krew obwodowa, leukopenia, małopłytkowość, martwica tkanek, mocznik, niedokrwistość, niezborność ruchowa, objawy psychotyczne, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, pobudzenie, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, zaburzenia czynności nerek, zapalenie wątroby, zapalenie żyły, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diafer 50 mg Fe3+/ml
Diafer, pozajelitowy preparat derizomaltozy żelazowej zawierający 50 mg Fe³⁺/ml, może wywoływać różnorodne działania niepożądane, które wymagają szczególnej uwagi podczas podawania. Najpoważniejszymi są ostre reakcje rzekomoanafilaktyczne, pojawiające się zwykle w ciągu kilku minut po iniekcji, manifestujące się nagłą dusznością i/lub zapaścią sercowo-naczyniową, które mogą prowadzić do zgonu. Inne objawy natychmiastowej nadwrażliwości to pokrzywka, wysypka, świąd, nudności i dreszcze. Reakcje opóźnione, występujące od kilku godzin do 4 dni po podaniu, obejmują bóle stawowe, mięśniowe oraz gorączkę, które zwykle ustępują samoistnie lub po zastosowaniu leków przeciwbólowych. U pacjentów z reumatoidalnym zapaleniem stawów może dojść do zaostrzenia dolegliwości. Dodatkowo obserwuje się reakcje miejscowe, takie jak ból, zapalenie w miejscu iniekcji oraz miejscowe zapalenie żyły, a także objawy grypopodobne pojawiające się w ciągu kilku godzin do dni po podaniu.
arytmia, ból mięśni, ból stawów, bradykardia płodu, derizomaltoza żelazowa, duszność, dysfonia, hemoliza, hipotensja, nadciśnienie, napad padaczkowy, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, pozajelitowy preparat żelaza, przemijająca głuchota, reakcja anafilaktyczna, reakcja miejscowa, reakcja rzekomoanafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, tachykardia, zaburzenia układu krwionośnego, zapalenie żyły, zapaść sercowo-naczyniowa, zespół Kounisa - Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-tyrozyna – Działania niepożądane
N-acetylo-L-tyrozyna, stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E (2,00 g/l) i Aminomel 12,5E (2,50 g/l), jest prolekiem tyrozyny, istotnej w syntezie białek i neuroprzekaźników. Profil bezpieczeństwa tej substancji jest zbliżony do innych aminokwasów stosowanych pozajelitowo, jednak preparaty te mogą wywoływać działania niepożądane obejmujące reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaktyczne i rzekomoanafilaktyczne), zaburzenia funkcji wątroby (od podwyższenia enzymów wątrobowych, przez stłuszczenie, cholestazę, aż po marskość i zwłóknienie), hiperamonemię oraz zaburzenia metaboliczne, zwłaszcza hiperkaliemię, która jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z niewydolnością nerek, nadnerczy lub przyjmujących leki oszczędzające potas. Ponadto obserwuje się ryzyko azotemii oraz miejscowych powikłań infuzyjnych, takich jak ból, rumień, obrzęk, stwardnienie tkanek, zapalenie żyły czy zator w miejscu wkłucia, wymagające natychmiastowej interwencji.
Reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie, stanowią poważne zagrożenie życia i manifestują się objawami takimi jak sinica, wstrząs, świst krtaniowy, ucisk w gardle czy uogólniony obrzęk, co wymaga natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia ratunkowego. Monitorowanie funkcji wątroby jest kluczowe ze względu na ryzyko subklinicznych i poważnych uszkodzeń hepatocytów, w tym encefalopatii wątrobowej związanej z hiperamonemią. Dodatkowo, ze względu na obecność potasu w preparatach, konieczne jest regularne kontrolowanie elektrolitów, zwłaszcza stężenia potasu, aby zapobiec groźnym zaburzeniom rytmu serca. W trakcie terapii należy również zwracać uwagę na objawy zaburzeń oddychania, które mogą wskazywać na reakcje nadwrażliwości lub inne powikłania, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
azotemia, cholestaza, duszność, encefalopatia wątrobowa, enzym wątrobowy, hepatotoksyczność, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, kamica pęcherzyka żółciowego, kolka żółciowa, marskość wątroby, N-acetylo-L-tyrozyna, nadciśnienie, neuroprzekaźnik, niedociśnienie, niewydolność nadnerczy, obrzęk, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, stłuszczenie wątroby, świszczący oddech, synteza białka, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie oddychania, zaburzenie rytmu serca, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zator naczyniowy, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefazolin Dali Pharma 1 g
Przedawkowanie cefazoliny, podawanej parenteralnie, może prowadzić do poważnych powikłań miejscowych, takich jak ból, stan zapalny oraz zapalenie żyły, które manifestuje się bolesnym, twardym przebiegiem naczynia żylnego. Objawy ogólnoustrojowe obejmują układowe zawroty głowy, parestezje, ból głowy oraz drgawki, szczególnie u pacjentów z dysfunkcją nerek. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego (BUN), podwyższoną bilirubinę, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGTP, FA), dodatni test Coombsa, zaburzenia hematologiczne (trombocytoza lub trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia) oraz wydłużony czas protrombinowy, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia nerek, wątroby, hemolizy oraz zaburzeń krzepnięcia.
AlAT, antybiotyk cefalosporynowy, AspAT, ataksja, azot mocznikowy we krwi, bilirubina, cefazolina, czas protrombinowy, drgawki, dysfunkcja nerek, enzymy wątrobowe, eozynofilia, fosfataza alkaliczna, GGTP, hemodializa z hemoperfuzją, hemoliza autoimmunologiczna, iniekcja domięśniowa, iniekcja dożylna, kreatynina, lek przeciwdrgawkowy, leukopenia, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niewydolność nerek, parestezje, reakcja alergiczna, technika nerkozastępcza, test Coombsa, trombocytopenia, trombocytoza, zakrzepica żylna, zapalenie żyły - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cefepime Panpharma 1 g
Cefepime Panpharma 1 g, zawierający cefepimu dichlorowodorek jednowodny, jest antybiotykiem cefalosporynowym stosowanym do wstrzykiwań i infuzji. Profil bezpieczeństwa leku u niemowląt i dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych, z najczęstszym działaniem niepożądanym w postaci rumienia. Cefepime może powodować liczne działania niepożądane, w tym zaburzenia hematologiczne takie jak bardzo często dodatni test Coombsa, często wydłużenie czasu protrombinowego i kaolinowo-kefalinowego, niedokrwistość oraz eozynofilię. Rzadziej obserwuje się małopłytkowość, leukopenię i neutropenię, a z nieznaną częstością ciężkie stany zagrażające życiu, jak niedokrwistość aplastyczna, hemolityczna i agranulocytoza. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, występują rzadko lub z nieznaną częstością i wymagają natychmiastowej interwencji.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antybiotyk cefalosporynowy, biegunka, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, cefepim, Clostridioides difficile, czas kaolinowo-kefalinowy, czas protrombinowy, drgawki, duszność, encefalopatia, fosfataza alkaliczna, kandydoza, kandydoza jamy ustnej, kreatynina, krwotok, leukopenia, małopłytkowość, mioklonia, mocznik, nefropatia toksyczna, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, nudność, omam, parestezja, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śpiączka, splątanie, stupor, świąd, szum uszny, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie jelita grubego, zapalenie pochwy, zapalenie żyły, zaparcie, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Vancomycin-MIP 500
Vancomycin-MIP 500 wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości, które mogą prowadzić do zgonu. U pacjentów z alergią na teikoplaninę istnieje ryzyko krzyżowej reakcji anafilaktycznej. Konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi, funkcji wątroby i nerek oraz analizy moczu, zwłaszcza przy długotrwałym leczeniu lub jednoczesnym stosowaniu leków powodujących neutropenię. Wankomycyna działa wyłącznie na mikroorganizmy Gram-dodatnie i nie powinna być stosowana w monoterapii bez potwierdzenia wrażliwości patogenu. Dawkowanie powinno uwzględniać profil bezpieczeństwa i spektrum działania, a u dzieci poniżej 12 lat dawki powyżej 60 mg/kg masy ciała nie są zalecane. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z zaburzeniami czynności nerek oraz osoby w podeszłym wieku, u których ryzyko toksyczności jest zwiększone.
agranulocytoza, aktywność przeciwbakteryjna, antybiotyk aminoglikozydowy, atrezja odbytu, choroba Hirschprunga, ciężka reakcja skórna, Clostridium difficile, depresja mięśnia sercowego, enterokok oporny na wankomycynę, inhibitor pompy protonowej, krwotoczno-okluzyjne zapalenie naczyń siatkówki, krzyżowa reakcja nadwrażliwości, liczba leukocytów, nadkażenie, neutropenia, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, powolna infuzja, reakcja nadwrażliwości, reakcja polekowa z eozynofilią, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, subterapeutyczne stężenie leku, teikoplanina, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wankomycyna, wcześniak, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności nerek, zapalenie żyły, zespół czerwonego człowieka, zespół czerwonej szyi, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Etoposid Ebewe 50 mg/2,5 ml
Etopozyd, stosowany w dawkach ≥450 mg/m² powierzchni ciała, wykazuje istotną mielosupresję jako główne działanie toksyczne, z częstością leukopenii u 91% pacjentów (ciężka leukopenia <1000 komórek/mm³ u 17%), trombocytopenii u 23% (ciężka trombocytopenia <50 000 płytek/mm³ u 9%) oraz anemii u 72%. Mielosupresja osiąga dno około 10-14 dni po podaniu, z pełną regeneracją szpiku do 20. dnia, bez obserwowanej kumulacji toksyczności. Inne często występujące działania niepożądane to nudności i wymioty (37%), odwracalne wypadanie włosów (do 44%), astenia (39%) oraz reakcje anafilaktyczne u 3% pacjentów, które mogą wymagać natychmiastowego przerwania infuzji i wdrożenia leczenia przeciwwstrząsowego. Szybkie podanie dożylne może powodować przemijające niedociśnienie, które ustępuje po spowolnieniu infuzji i leczeniu wspomagającym.
anemia, arytmia, astenia, dysfagia, etopozyd, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, leukopenia, łysienie, martwica skóry, mielosupresja, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka, Pneumocystis jiroveci, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, ślepota korowa, śródmiąższowe zapalenie płuc, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wynaczynienie, zakażenie oportunistyczne, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie tkanki łącznej, zapalenie żyły, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ringer Lactate –
Roztwór Ringer Lactate zawiera jony sodu (131 mmol/l), potasu (5 mmol/l), wapnia (2 mmol/l), chlorków (111 mmol/l) oraz mleczany (29 mmol/l), o osmolalności około 278 mOsm/l i pH 5,0-7,0. Podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne manifestujące się objawami skórnymi (pokrzywka, wysypka, świąd, rumień), sercowo-naczyniowymi (tachykardia, bradykardia, spadek ciśnienia), oddechowymi (skurcz oskrzeli, duszność), neurologicznymi (parestezje, ból głowy) oraz ogólnymi (obrzęk naczynioruchowy, ból w klatce piersiowej). Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hiperkaliemia i hiponatremia związana z leczeniem szpitalnym, wymagają szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych powikłań.
bradykardia, bronchospazm, chlorek potasu, chlorek sodu, chlorek wapnia dwuwodny, encefalopatia hiponatremiczna, hiperkaliemia, hiponatremia szpitalna, mleczan sodu, nadwrażliwość, niedoczulica jamy ustnej, niewydolność oddechowa, obrzęk miejsca podania, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja infuzyjna, roztwór Ringera z mleczanami, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły - Leksykon leków
Działania niepożądane – Glucosum 5% Fresenius 50 mg/ml
Glucosum 5% Fresenius to roztwór do infuzji zawierający 50 mg/ml glukozy (50 g w 1000 ml roztworu) o osmolarności 278 mOsmol/l. Stosowanie tego preparatu może prowadzić do licznych działań niepożądanych, w tym zaburzeń metabolicznych takich jak hiperglikemia i cukromocz, które są szczególnie niebezpieczne u pacjentów z cukrzycą lub nietolerancją glukozy. Ponadto, możliwe są zaburzenia równowagi płynów i kwasowo-zasadowej, obrzęki obwodowe oraz niedobory witamin z grupy B, zwłaszcza u pacjentów niedożywionych. Zaburzenia elektrolitowe, takie jak hipokaliemia, hipomagnezemia, hipofosfatemia i hiponatremia, mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, w tym arytmii i osłabienia mięśniowego, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych podczas terapii.
arytmia, cukromocz, cukrzyca, działanie niepożądane, encefalopatia hiponatremiczna, glukoza jednowodna, hiperglikemia, hipofosfatemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, niedobór witamin z grupy B, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, osłabienie mięśniowe, parametr biochemiczny, poziom glukozy, próg nerkowy, roztwór do infuzji, stężenie sodu, uszkodzenie mózgu, zaburzenie czynności narządów, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie równowagi płynów, zakrzepica żyły, zapalenie żyły, zatorowość - Leksykon leków
Działania niepożądane – Optilyte –
Optilyte to roztwór do infuzji zawierający elektrolity (Na+, K+, Mg2+, Ca2+) oraz aniony (chlorki, octany, cytryniany), stosowany w terapii uzupełniającej zaburzenia elektrolitowe. Pomimo dobrej tolerancji, podczas podawania mogą wystąpić działania niepożądane o częstości nieznanej, takie jak zapalenie żyły w miejscu wkłucia, wynaczynienie roztworu, podwyższenie temperatury ciała oraz zakrzepica żyły. Objawy te wymagają natychmiastowej interwencji, w tym zmiany miejsca wkłucia, przerwania infuzji oraz wdrożenia leczenia przeciwzapalnego lub przeciwzakrzepowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na monitorowanie parametrów klinicznych pacjenta, w tym temperatury ciała i stanu miejsca podania, aby szybko wykryć potencjalne powikłania, zwłaszcza u pacjentów w stanie krytycznym lub z niewydolnością narządową.
aseptyka, działanie niepożądane, farmakoterapia, gorączka, kaniula dożylna, niewydolność narządowa, podwyższona temperatura ciała, powikłanie, reakcja układowa, roztwór do infuzji, szybkość infuzji, technika infuzji, wynaczynienie, zaburzenia elektrolitowe, zakrzep naczyniowy, zakrzepica żylna, zapalenie żyły, zatorowość - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Edicin
Edicin, zawierający chlorowodorek wankomycyny, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, zwłaszcza u pacjentów z alergią na teikoplaninę. Spektrum działania obejmuje wyłącznie mikroorganizmy Gram-dodatnie, co ogranicza zastosowanie monoterapii do potwierdzonych wrażliwych patogenów. Istotne jest monitorowanie stężenia leku we krwi, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, w podeszłym wieku oraz u dzieci, aby uniknąć toksyczności. Dawkowanie dożylne powinno być prowadzone w powolnej infuzji (2,5-5 mg/ml, max 10 mg/min przez co najmniej 60 minut) w celu zapobiegania zespołowi czerwonego człowieka i innym reakcjom histaminopodobnym. Należy unikać jednoczesnego stosowania leków ototoksycznych i nefrotoksycznych, a także regularnie kontrolować funkcje słuchu i nerek.
antybiotyk aminoglikozydowy, bakterie Gram-dodatnie, chlorowodorek, choroba zapalna jelit, ciężka reakcja skórna, Clostridium difficile, depresja mięśnia sercowego, enterokoki oporne na wankomycynę, infuzja dożylna, inhibitor pompy protonowej, leki hamujące perystaltykę, nadkażenie, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ototoksyczność, reakcja krzyżowa, reakcja nadwrażliwości, rumień, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, stężenie subterapeutyczne, szum w uszach, teikoplanina, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wysypka grudkowo-plamista, zapalenie naczyń siatkówki, zapalenie żyły, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Kwas L-glutaminowy – Działania niepożądane
Kwas L-glutaminowy, obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego i terapii immunomodulującej (np. Aminomel 10E, Aminomel 12,5E, Copaxone), może wywoływać liczne działania niepożądane obejmujące układ immunologiczny, metaboliczny, oddechowy, wątrobowy, nerkowy oraz reakcje miejscowe w miejscu podania. Najpoważniejsze reakcje immunologiczne to anafilaksja, reakcje rzekomoanafilaktyczne oraz nadwrażliwość, manifestujące się objawami od sinicy, wstrząsu i niedotlenienia po pokrzywkę, tachykardię i duszność. Wśród zaburzeń metabolicznych istotna jest hiperkaliemia, która może prowadzić do arytmii, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek. Preparat Copaxone wywołuje reakcje natychmiastowe po wstrzyknięciu u około 31% pacjentów (w porównaniu do 13% placebo), obejmujące uderzenia gorąca, ból w klatce piersiowej, duszność i kołatanie serca. Działania niepożądane wątroby i dróg żółciowych to m.in. hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie, zapalenie i kamica pęcherzyka żółciowego. W obrębie układu moczowego obserwuje się azotemię, a w miejscu podania – zator, zapalenie żyły, ból, rumień, obrzęk i stwardnienie tkanek. Reakcje miejscowe w Copaxone występują u około 70% pacjentów i obejmują również rzadkie przypadki lipoatrofii i martwicy skóry.
azotemia, cholestaza, duszność, encefalopatia wątrobowa, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hiperwentylacja, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, kwas L-glutaminowy, lipoatrofia, marskość wątroby, martwica skóry, nadciśnienie, niedociśnienie, niedotlenienie, niewydolność wątroby, obrzęk uogólniony, parestezja, podwyższone enzymy wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, stłuszczenie wątroby, świst krtaniowy, świszczący oddech, tachykardia, terapia immunomodulująca, wstrząs, zaburzenie oddychania, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Octan sodu – Działania niepożądane
Octan sodu, obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Nutriflex Lipid peri (0,544 g w 1250 ml, 0,816 g w 1875 ml, 1,088 g w 2500 ml, odpowiadający 40-80 mmol jonów octanowych), pełni istotną rolę elektrolitową, jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Wczesne objawy nietolerancji obejmują wzrost temperatury, flush syndrome, uczucie zimna, dreszcze, nudności, wymioty, bóle różnej lokalizacji, wahania ciśnienia tętniczego, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), zaburzenia oddychania oraz hipoksemię manifestującą się zaczerwienieniem lub sinicą skóry. W przypadku wystąpienia tych objawów zaleca się przerwanie infuzji lub zmniejszenie dawki preparatu, dostosowując terapię do stanu klinicznego pacjenta.
anemia, czynniki krzepnięcia, flush syndrome, hepatomegalia, hiperlipidemia, hipoksemia, jony octanowe, leukopenia, nadwrażliwość, niedotlenienie narządów, Nutriflex Lipid peri, objawy podrażnienia, obniżona odporność, octan sodu, posocznica, reakcja anafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie narządów, syndrom przeciążenia, trombocytopenia, zaburzenia oddychania, zaczerwienienie twarzy, zakrzepowe zapalenie żyły, zapalenie żyły, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cefazolin Sandoz 1 g
Przedawkowanie cefazoliny, szczególnie w dawkach przekraczających zalecane, stanowi poważne zagrożenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją nerek. Objawy przedawkowania obejmują zarówno reakcje miejscowe, takie jak ból i stan zapalny w miejscu iniekcji, jak i objawy ogólnoustrojowe, w tym neurotoksyczność manifestującą się zaburzeniami równowagi, parestezjami, bólami głowy oraz drgawkami. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego (BUN), bilirubiny oraz enzymów wątrobowych (ALT, AST, ALP, GGTP). Dodatkowo, charakterystyczne są zmiany hematologiczne, takie jak dodatni test Coombsa, trombocytoza lub trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia oraz wydłużony czas protrombinowy, co wskazuje na ryzyko powikłań immunologicznych i zaburzeń krzepnięcia.
ataksja, azot mocznikowy, bilirubina, BUN, cefalosporyna, cefazolina, czas protrombinowy, dializa otrzewnowa, drgawki, dysfunkcja nerek, działanie neurotoksyczne, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hemodializa, hemoperfuzja, kreatynina, leczenie przeciwdrgawkowe, leukopenia, objawy neurotoksyczne, parametry laboratoryjne, parametry nerkowe, parestezje, reakcja miejscowa, test Coombsa, trombocytopenia, trombocytoza, upośledzona funkcja nerek, zapalenie żyły, zatorowość - Leksykon substancji czynnych
Sodu glicerofosforan – Działania niepożądane
Sodu glicerofosforan, stosowany w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral, Multimel, Olimel czy SmofKabiven, jest źródłem fosforanów i sodu niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak jego podawanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym reakcji nadwrażliwości (np. nadmierne pocenie, gorączka, duszność, skurcz oskrzeli), zaburzeń układu krążenia (tachykardia, nadciśnienie, niedociśnienie), zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, wymioty, biegunka), a także zaburzeń czynności wątroby (zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, cholestaza, żółtaczka). Częstość występowania tachykardii, podwyższenia temperatury ciała, dreszczy i wzrostu enzymów wątrobowych wynosi ≥1/100 do <1/10, natomiast duszność, nadwrażliwość, nadciśnienie i niedociśnienie tętnicze występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100). Szczególną uwagę należy zwrócić na zespół przedawkowania tłuszczu, który może prowadzić do hiperlipidemii, powiększenia wątroby i śledziony, anemii, leukopenii, trombocytopenii, zaburzeń krzepnięcia, hemolizy oraz śpiączki, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.
anemia, azotemia, biegunka, ból brzucha, ból głowy, brak łaknienia, cholestaza, drżenie, duszność, enzym wątrobowy, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, leukopenia, małopłytkowość, martwica, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, sinica, sodu glicerofosforan, tachykardia, trombocytopenia, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły, zawrót głowy, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-tyrozyna – Przedawkowanie
L-tyrozyna, aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego (Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact) oraz w lekach złożonych (Ketosteril, Copaxone), wykazuje szeroki margines bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych. Przedawkowanie L-tyrozyny w preparatach do żywienia pozajelitowego, zawierających odpowiednio 230 mg i 500 mg L-tyrozyny na 1000 ml roztworu, manifestuje się głównie objawami żołądkowo-jelitowymi (nudności, wymioty) oraz autonomicznymi (pocenie, uderzenia gorąca), które pojawiają się przy podawaniu z szybkością większą niż zalecana. W przypadku Copaxone, zawierającego L-tyrozynę w stosunku molowym 0,086-0,100, odnotowano przedawkowanie do 300 mg bez dodatkowych działań niepożądanych poza standardowymi. Preparat Ketosteril, zawierający 30 mg L-tyrozyny na tabletkę, nie wykazał dotychczas objawów przedawkowania, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach terapeutycznych.
charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, funkcja nerek, funkcja wątroby, L-tyrozyna, leczenie objawowe, nadmierna potliwość, nudności, objawy autonomiczne, objawy żołądkowo-jelitowe, obserwacja kliniczna, octan glatirameru, parametry życiowe, preparaty do żywienia pozajelitowego, przedawkowanie preparatów, przewód pokarmowy, równowaga kwasowo-zasadowa, uderzenia gorąca, wymioty, zaczerwienienie skóry, zakrzep, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żyły, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nutriflex Peri –
Produkt leczniczy Nutriflex Peri może wywoływać działania niepożądane o częstości występowania od rzadkich (≥1/10 000 do <1/1000) do częstych (≥1/100 do <1/10). Do najczęściej obserwowanych należą reakcje miejscowe w miejscu infuzji, takie jak podrażnienie żyły, zapalenie żyły oraz zakrzepowe zapalenie żyły, występujące z częstością ≥1/100 do <1/10. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, takie jak nudności, wymioty i utrata apetytu, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) i ustępują po przerwaniu infuzji lub zmniejszeniu dawki. Większość działań niepożądanych jest odwracalna i związana z nieprawidłowym dawkowaniem lub niewłaściwą szybkością infuzji.
- Leksykon substancji czynnych
L-arginina – Działania niepożądane
L-arginina, stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, w tym poważnych reakcji nadwrażliwości takich jak reakcje anafilaktyczne (objawy: sinica, wstrząs, niedotlenienie, świst krtaniowy, uogólniony obrzęk) oraz rzekomoanafilaktyczne. Inne reakcje immunologiczne obejmują pokrzywkę, tachykardię, zaburzenia ciśnienia tętniczego, duszność, wysypkę i bóle mięśniowe. Wśród zaburzeń metabolicznych najczęściej zgłaszana jest hiperkaliemia, która może prowadzić do powikłań kardiologicznych. Preparaty te mogą również powodować zaburzenia funkcji wątroby, takie jak hiperamonemia, niewydolność, marskość, zwłóknienie, cholestaza, stłuszczenie oraz zapalenie i kamicę pęcherzyka żółciowego. Dodatkowo obserwuje się azotemię wskazującą na upośledzenie funkcji nerek. W miejscu podania infuzji mogą wystąpić zator, zapalenie żyły, ból, rumień, obrzęk i stwardnienie tkanek. Częstość występowania działań niepożądanych jest nieznana, a nudności występują rzadko.
aminokwas, aminotransferaza, azotemia, cholestaza, duszność, enzymy wątrobowe, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, Intralipid, kamica pęcherzyka żółciowego, kołatanie serca, L-arginina, marskość wątroby, niedotlenienie, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk, obrzęk uogólniony, parestezja jamy ustnej, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień, sinica, stłuszczenie wątroby, stwardnienie tkanek, świst krtaniowy, świszczący oddech, tachykardia, wstrząs, zaburzenie ciśnienia, zaburzenie oddychania, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie żyły, zator, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Etopozyd – Działania niepożądane
Etopozyd, stosowany w leczeniu różnych nowotworów, charakteryzuje się istotnym profilem toksyczności, z mielosupresją jako głównym ograniczeniem dawki. W monoterapii przy dawkach ≥450 mg/m² pc. najczęściej obserwowano leukopenię (91%), neutropenię (88%), anemię (72%), trombocytopenię (23%), astenie (39%), nudności/wymioty (37%) oraz wypadanie włosów (33-66%). Mielosupresja osiąga nadir zwykle po 10-14 dniach, z ryzykiem ciężkich infekcji i krwawień, a także zgonów. Reakcje anafilaktyczne (3% pacjentów) i skurcz oskrzeli mogą stanowić zagrożenie życia. Inne poważne działania to zespół rozpadu guza, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna martwica naskórka) oraz potencjalna trwała niepłodność u obu płci. Profil bezpieczeństwa wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, funkcji wątroby i nerek oraz kontroli ciśnienia tętniczego podczas infuzji.
anemia, arytmia, cytostatyk, gorączka neutropeniczna, hepatotoksyczność, lek przeciwnowotworowy, leki przeciwwymiotne, leukopenia, łysienie, martwica skóry, mielosupresja, nadciśnienie, nadir, napad padaczkowy, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, nowotwór wtórny, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka, ostra niewydolność nerek, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, ślepota korowa, śródmiąższowe zapalenie płuc, szpik kostny, toksyczna martwica naskórka, toksyczność cytostatyków, toksyczność żołądkowo-jelitowa, trombocytopenia, wynaczynienie, zapalenie błon śluzowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie płuc Pneumocystis, zapalenie żyły, zawał mięśnia sercowego, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zwłóknienie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ceftriaxone Kalceks 1 g
Ceftriakson, substancja czynna preparatu Ceftriaxone Kalceks, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości, w tym eozynofilię, leukopenię, małopłytkowość, biegunkę, wysypkę oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest zgodnie z MedDRA: często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego wywołanego przez Clostridioides difficile, które wymaga wyrównania gospodarki wodno-elektrolitowej. Ponadto, obserwuje się poważne powikłania związane z wytrącaniem się soli ceftriaksonu, zwłaszcza u noworodków (wiek < 28 dni) otrzymujących jednocześnie dożylnie ceftriakson i wapń, co może prowadzić do zgonów wskutek odkładania się strątów w płucach i nerkach.
agranulocytoza, biegunka, cholestaza wątrobowa, Clostridioides difficile, drgawka, enzymy wątrobowe, eozynofilia, granulocytopenia, krwiomocz, leukopenia, luźny stolec, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, skąpomocz, skurcz oskrzeli, test Coombsa, wstrząs anafilaktyczny, wysypka, zaburzenie krzepnięcia, zakażenie grzybicze narządów płciowych, zakażenie oportunistyczne, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żyły, zawrót głowy błędnikowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka noworodkowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biofazolin 1 g
Biofazolin, zawierający cefalozynę w postaci soli sodowej, jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, który może wywoływać liczne działania niepożądane o nieokreślonej częstości występowania. Do istotnych klinicznie powikłań należą zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, neutropenia (<1500/μl), leukopenia (<4000/μl) oraz małopłytkowość (<150 000/μl), które mogą prowadzić do obniżenia odporności i zwiększonego ryzyka infekcji. Reakcje immunologiczne obejmują gorączkę polekową oraz anafilaksję, wymagające natychmiastowej interwencji. W zakresie układu pokarmowego obserwuje się brak łaknienia, biegunkę, nudności, wymioty oraz potencjalnie ciężkie rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile. Cefalozyna może również indukować hepatotoksyczność manifestującą się podwyższeniem enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) oraz objawami zapalenia wątroby i żółtaczki cholestatycznej. Reakcje skórne, w tym wysypka i zespół Stevensa-Johnsona, stanowią poważne zagrożenie i wymagają przerwania terapii. Nefrotoksyczność objawia się wzrostem stężenia mocznika oraz rzadkimi przypadkami śródmiąższowego zapalenia nerek, szczególnie u pacjentów z chorobami nerek lub stosujących inne leki nefrotoksyczne.
AlAT, anoreksja, antybiotyk beta-laktamowy, AspAT, biegunka, cefalosporyna, cefalozyna, Clostridioides difficile, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gorączka polekowa, grzybica jamy ustnej, hepatotoksyczność, kandydoza, leukopenia, małopłytkowość, morfologia krwi, nefrotoksyczność, neutropenia, nudności i wymioty, penicylina, podwyższone stężenie mocznika, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd narządów płciowych, wysypka skórna, zakażenie drożdżakowe, zapalenie pochwy, zapalenie wątroby, zapalenie żyły, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna