Działania niepożądane
Biofazolin 1 g

Biofazolin, zawierający cefalozynę w postaci soli sodowej, jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn pierwszej generacji, który może wywoływać liczne działania niepożądane o nieokreślonej częstości występowania. Do istotnych klinicznie powikłań należą zaburzenia hematologiczne, takie jak eozynofilia, neutropenia (<1500/μl), leukopenia (<4000/μl) oraz małopłytkowość (<150 000/μl), które mogą prowadzić do obniżenia odporności i zwiększonego ryzyka infekcji. Reakcje immunologiczne obejmują gorączkę polekową oraz anafilaksję, wymagające natychmiastowej interwencji. W zakresie układu pokarmowego obserwuje się brak łaknienia, biegunkę, nudności, wymioty oraz potencjalnie ciężkie rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy wywołane przez Clostridioides difficile. Cefalozyna może również indukować hepatotoksyczność manifestującą się podwyższeniem enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) oraz objawami zapalenia wątroby i żółtaczki cholestatycznej. Reakcje skórne, w tym wysypka i zespół Stevensa-Johnsona, stanowią poważne zagrożenie i wymagają przerwania terapii. Nefrotoksyczność objawia się wzrostem stężenia mocznika oraz rzadkimi przypadkami śródmiąższowego zapalenia nerek, szczególnie u pacjentów z chorobami nerek lub stosujących inne leki nefrotoksyczne.

Działania niepożądane leku Biofazolin 1 g

Biofazolin zawierający substancję czynną cefalozinę w postaci soli sodowej jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn pierwszej generacji. Podczas stosowania tego produktu leczniczego obserwowano szereg działań niepożądanych, których częstość występowania nie może być określona na podstawie dostępnych danych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę potencjalnych zagrożeń związanych ze stosowaniem leku Biofazolin 1 g.1

Zaburzenia krwi, układu chłonnego i immunologicznego

Stosowanie cefazoliny może prowadzić do istotnych klinicznie zmian hematologicznych obejmujących eozynofilię, neutropenię, leukopenię oraz małopłytkowość. Zaburzenia te mogą manifestować się spadkiem odporności, zwiększonym ryzykiem infekcji oraz potencjalnymi zaburzeniami krzepnięcia krwi. W zakresie układu immunologicznego notowano przypadki gorączki polekowej oraz reakcje anafilaktyczne, które stanowią poważne zagrożenie dla życia pacjenta i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.2

Zaburzenia żołądka i jelit

W trakcie terapii cefalozoliną mogą wystąpić dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak brak łaknienia, biegunka, nudności i wymioty. Szczególnie niebezpiecznym powikłaniem jest rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, które może rozwinąć się zarówno w trakcie leczenia, jak i po jego zakończeniu. Powikłanie to, związane z nadmiernym rozrostem Clostridioides difficile, może mieć ciężki przebieg kliniczny i wymaga natychmiastowego wdrożenia odpowiedniej terapii.3

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Biofazolin może indukować hepatotoksyczność manifestującą się jako zapalenie wątroby lub żółtaczka cholestatyczna. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się wówczas podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT oraz fosfatazy zasadowej. Monitorowanie parametrów funkcji wątroby przed i w trakcie terapii może pomóc w identyfikacji tego typu powikłań.4

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Reakcje skórne należą do istotnych działań niepożądanych cefazoliny. Obejmują one wysypkę o różnym nasileniu oraz ciężkie, zagrażające życiu reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona. Wystąpienie zmian skórnych, szczególnie o charakterze pęcherzowym lub złuszczającym, wraz z towarzyszącymi objawami ogólnoustrojowymi, wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia intensywnego leczenia.5

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Nefrotoksyczność cefazoliny może manifestować się zwiększeniem stężenia mocznika bez klinicznych objawów niewydolności nerek. W literaturze opisywano pojedyncze przypadki śródmiąższowego zapalenia nerek i inne zaburzenia czynności nerek, szczególnie u pacjentów ciężko chorych, poddawanych terapii wielolekowej. Należy monitorować parametry funkcji nerek, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi wcześniej chorobami tego układu lub stosujących jednocześnie inne leki potencjalnie nefrotoksyczne.6

Zaburzenia układu rozrodczego

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu rozrodczego obserwowano świąd narządów płciowych i odbytu, zapalenie pochwy oraz zakażenia drożdżakowe narządów płciowych. Dolegliwości te są związane z zaburzeniem równowagi mikrobiologicznej w obrębie układu moczowo-płciowego, co jest typowe dla antybiotykoterapii.7

Zaburzenia ogólne i reakcje w miejscu podania

Przy podawaniu domięśniowym cefazoliny może wystąpić ból i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia. Z kolei podanie dożylne wiąże się z ryzykiem rozwoju zapalenia żyły. Istnieje również ryzyko wystąpienia zakażeń, w tym grzybicy jamy ustnej (kandydozy), jako konsekwencji zaburzenia naturalnej flory bakteryjnej.8

Tabela działań niepożądanych cefazoliny

Klasyfikacja układów i narządów Działanie niepożądane Opis Częstość występowania*
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Grzybica jamy ustnej Zakażenie grzybicze błony śluzowej jamy ustnej, zwykle wywołane przez Candida albicans Nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Eozynofilia Zwiększenie liczby eozynofilów we krwi obwodowej Nieznana
Neutropenia Zmniejszenie liczby neutrofilów poniżej 1500/μl Nieznana
Leukopenia Zmniejszenie całkowitej liczby leukocytów poniżej 4000/μl Nieznana
Małopłytkowość Zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej 150 000/μl Nieznana
Zaburzenia układu immunologicznego Gorączka polekowa Wzrost temperatury ciała związany z przyjmowaniem leku Nieznana
Anafilaksja Ciężka, zagrażająca życiu reakcja alergiczna Nieznana
Zaburzenia żołądka i jelit Brak łaknienia Zmniejszone lub całkowite zahamowanie łaknienia Nieznana
Biegunka Zwiększona częstość wypróżnień i/lub luźne stolce Nieznana
Nudności i wymioty Nieprzyjemne odczucie potrzeby zwrócenia treści żołądkowej i/lub wydalenie treści żołądkowej Nieznana
Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy Ciężkie zapalenie okrężnicy spowodowane nadmiernym namnażaniem Clostridioides difficile Nieznana
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej Nieznana
Żółtaczka cholestatyczna Żółte zabarwienie skóry i błon śluzowych związane z zastojem żółci Nieznana
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka Zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu Nieznana
Zespół Stevensa-Johnsona Ciężka reakcja skórna charakteryzująca się pęcherzami i złuszczaniem naskórka Nieznana
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia mocznika Podwyższony poziom mocznika we krwi bez objawów klinicznych niewydolności nerek Nieznana
Śródmiąższowe zapalenie nerek Stan zapalny tkanki śródmiąższowej nerek Nieznana
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Świąd narządów płciowych i odbytu Nieprzyjemne odczucie prowokujące do drapania okolicy narządów płciowych i odbytu Nieznana
Zapalenie pochwy Stan zapalny błony śluzowej pochwy Nieznana
Zakażenia drożdżakowe narządów płciowych Infekcje grzybicze układu moczowo-płciowego, najczęściej wywołane przez Candida albicans Nieznana
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Ból i stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego Reakcja miejscowa po podaniu domięśniowym Nieznana
Zapalenie żyły po podaniu dożylnym Stan zapalny ściany naczynia żylnego po infuzji dożylnej Nieznana
Badania diagnostyczne Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) Laboratoryjne wykładniki uszkodzenia komórek wątrobowych Nieznana
Zwiększenie stężenia mocznika Podwyższony poziom mocznika we krwi Nieznana

* Na podstawie dostępnych danych nie można określić częstości występowania działań niepożądanych.9

Monitorowanie bezpieczeństwa stosowania cefazoliny

Po dopuszczeniu produktu leczniczego Biofazolin do obrotu niezwykle istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio do podmiotu odpowiedzialnego.10

Implikacje kliniczne

Podczas stosowania cefazoliny należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów z wywiadem reakcji alergicznych na antybiotyki beta-laktamowe ze względu na możliwość wystąpienia reakcji krzyżowych. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się przeprowadzenie wywiadu w kierunku reakcji nadwrażliwości na penicyliny, cefalosporyny i inne alergeny. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby może być konieczna modyfikacja dawkowania leku. Regularne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w tym morfologii krwi, parametrów nerkowych i wątrobowych, pozwala na wczesne wykrycie potencjalnych działań niepożądanych.11

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl