Właściwości farmakokinetyczne
Biofazolin 1 g

Właściwości farmakokinetyczne cefazoliny

Cefazolina, aktywny składnik produktu leczniczego BIOFAZOLIN, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jej zastosowanie kliniczne. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące farmakokinetyki tego antybiotyku cefalosporynowego.

Absorpcja i dystrybucja

Po podaniu domięśniowym maksymalne stężenie cefazoliny w surowicy krwi osiągane jest stosunkowo szybko – między pierwszą a drugą godziną od momentu iniekcji. Lek charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji wynoszącą 9,2 l/1,73 m² powierzchni ciała. Istotną cechą cefazoliny jest znaczący stopień wiązania z białkami osocza, który wynosi od 74% do 86%.¹

Penetracja tkankowa

Cefazolina wykazuje korzystny profil dystrybucji tkankowej, osiągając znaczące stężenia terapeutyczne w wielu tkankach i płynach ustrojowych:

• Płyn opłucnowy – wysokie stężenia
• Tkanka kostna – skuteczna penetracja
• Płyn stawowy – stężenia zbliżone do stężeń w surowicy, szczególnie przy zmienionej zapalnie błonie maziowej
• Żółć – stężenia porównywalne do stężeń w surowicy u pacjentów z prawidłową funkcją dróg żółciowych; znacząco niższe u pacjentów z niedrożnością

Cefazolina wykazuje dobrą przenikalnośc przez łożysko, osiągając znaczące stężenia w krwi pępowinowej oraz płynie owodniowym. Do mleka karmiących matek przenika w niewielkich ilościach. Istotnym ograniczeniem jest brak penetracji cefazoliny do płynu mózgowo-rdzeniowego, co ogranicza jej zastosowanie w zakażeniach ośrodkowego układu nerwowego.²

Kinetyka i stężenia we krwi

Cefazolina charakteryzuje się przewidywalną kinetyką zależną od drogi podania i dawki. Okres półtrwania (t₀,₅) w surowicy wynosi średnio 1,4 godziny u pacjentów z prawidłową funkcją nerek. W przypadku niewydolności nerek okres półtrwania ulega istotnemu wydłużeniu do 20-40 godzin, co wymaga dostosowania dawkowania.³

Powyższe dane wskazują na szybkie osiąganie wysokich stężeń terapeutycznych po podaniu zarówno domięśniowym, jak i dożylnym. Podanie dożylne zapewnia natychmiastowe bardzo wysokie stężenie początkowe leku, które ulega stopniowej eliminacji.⁴

Metabolizm i eliminacja

Cefazolina nie podlega istotnym procesom biotransformacji w organizmie – jest wydalana w formie niezmienionej, głównie przez nerki. Eliminacja odbywa się przede wszystkim na drodze przesączania kłębuszkowego, a w mniejszym stopniu poprzez wydzielanie kanalikowe. Klirens nerkowy cefazoliny wynosi około 49,1 ml/min.⁵

Po domięśniowym podaniu dawki 500 mg, od 56% do 89% leku jest eliminowane z moczem w ciągu pierwszych 6 godzin, natomiast w okresie 24 godzin wydala się od 80% do 100% podanej dawki. Cefazolina osiąga bardzo wysokie stężenia w moczu. Po podaniu domięśniowym dawki 500 mg lub 1 g, stężenie w moczu wynosiło odpowiednio 1 mg/ml i 4 mg/ml.⁶

Zastosowanie w dializoterapii

Cefazolina może być skutecznie stosowana u pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej. Badania wykazały, że podana dootrzewnowo w dawkach 50 mg/l lub 150 mg/l płynu dializacyjnego przy dializie prowadzonej z przepływem 2 l/godz., zapewnia odpowiednie stężenia leku w surowicy:

• Przy dawce 50 mg/l – średnie stężenie po 24 godzinach wynosiło 10 μg/ml, a stężenie maksymalne osiągało 29 μg/ml
• Przy dawce 150 mg/l – średnie stężenie po 24 godzinach wynosiło 30 μg/ml, a stężenie maksymalne osiągało 72 μg/ml

Lek jest dobrze tolerowany przy podaniu dootrzewnowym.⁷

Wpływ na parametry laboratoryjne

Badania przeprowadzone na zdrowych ochotnikach, którzy otrzymywali 1 g cefazoliny 4 razy na dobę przez 10 dni, nie wykazały istotnego wpływu leku na podstawowe parametry funkcji wątroby i nerek, w tym:

• Poziom enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT)
• Poziom fosfatazy zasadowej
• Stężenie azotu całkowitego
• Stężenie kreatyniny
• Poziom bilirubiny
• Parametry moczu

Świadczy to o dobrym profilu bezpieczeństwa cefazoliny przy stosowaniu w dawkach terapeutycznych.⁸

Implikacje kliniczne parametrów farmakokinetycznych

Opisane powyżej właściwości farmakokinetyczne cefazoliny mają istotne znaczenie kliniczne:

1. Szybkie osiąganie wysokich stężeń terapeutycznych po podaniu pozajelitowym umożliwia szybkie działanie przeciwbakteryjne
2. Dobra penetracja do tkanek i płynów ustrojowych zapewnia skuteczność w zakażeniach skóry, tkanek miękkich, kości, stawów i dróg żółciowych
3. Brak przenikania do płynu mózgowo-rdzeniowego wyklucza zastosowanie w leczeniu zakażeń ośrodkowego układu nerwowego
4. Wydłużenie okresu półtrwania w niewydolności nerek wymaga modyfikacji dawkowania u pacjentów z upośledzoną funkcją nerek
5. Wysokie stężenia w moczu uzasadniają stosowanie w zakażeniach układu moczowego

Produkt BIOFAZOLIN zawiera 52,8 mg sodu w jednej fiolce 1 g, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.⁹