Działania niepożądane – Caspofungin Zentiva 50 mg

Działania niepożądane
Caspofungin Zentiva 50 mg

Kaspofungina, lek z grupy echinokandyn stosowany w terapii inwazyjnych zakażeń grzybiczych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania. Wśród najczęściej obserwowanych działań niepożądanych u dorosłych znajdują się zapalenie żyły w miejscu podania, zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość, leukopenia, małopłytkowość), zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia, hipomagnezemia, hipokalcemia), oraz podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej i asparaginianowej, fosfatazy zasadowej, bilirubiny). Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksję, oraz ciężkie skórne reakcje, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna martwica naskórka (TEN). U pacjentów z inwazyjną aspergilozą odnotowano także przypadki obrzęku płuc i zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ARDS). Profil bezpieczeństwa kaspofunginy w dawce standardowej 50 mg/dobę oraz zwiększonej do 150 mg/dobę jest porównywalny, a ciężkie działania niepożądane występują z podobną częstością.

Pobierz ChPL PDF Caspofungin Zentiva – Proszek do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 50 mg

Wskazania

Substancja czynna

kaspofungina

Kategoria leku

leki przeciwgrzybicze

Działania niepożądane kaspofunginy – analiza i charakterystyka ryzyka

Kaspofungina (substancja czynna produktu leczniczego Caspofungin Zentiva) jest lekiem przeciwgrzybiczym z grupy echinokandyn, stosowanym w leczeniu inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Podczas stosowania tego leku obserwowano szereg działań niepożądanych, których znajomość jest niezbędna do właściwego prowadzenia terapii i monitorowania stanu pacjenta ¹.

Reakcje nadwrażliwości i poważne działania niepożądane

Podczas terapii kaspofunginą obserwowano występowanie reakcji nadwrażliwości, w tym reakcji anafilaktycznych oraz innych działań niepożądanych prawdopodobnie spowodowanych przez histaminę. U pacjentów z inwazyjną postacią aspergilozy odnotowano również przypadki obrzęku płuc, zespołu ostrej niewydolności oddechowej dorosłych (ARDS) oraz nacieków widocznych w badaniach radiologicznych ².

Szczególnej uwagi wymagają poważne skórne reakcje niepożądane, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) oraz toksyczna martwica naskórka (TEN), które zostały odnotowane w czasie stosowania kaspofunginy ³.

Działania niepożądane u pacjentów dorosłych

Profil bezpieczeństwa kaspofunginy został ustalony na podstawie obserwacji 1865 pacjentów dorosłych, którzy otrzymywali lek w badaniach klinicznych. Grupa ta obejmowała 564 pacjentów z gorączką i neutropenią, 382 pacjentów z inwazyjną kandydozą, 228 pacjentów z inwazyjną aspergilozą, 297 pacjentów ze zlokalizowanym zakażeniem wywołanym przez Candida oraz 394 pacjentów uczestniczących w badaniach I fazy ⁴.

Do często obserwowanych reakcji niepożądanych należało zapalenie żyły w miejscu podania leku. Inne reakcje miejscowe obejmowały: rumień, ból lub wrażliwość na dotyk, świąd, wydzielinę i uczucie pieczenia ⁵.

Zgłaszane zaburzenia kliniczne i laboratoryjne u osób dorosłych leczonych kaspofunginą miały na ogół charakter łagodny i rzadko wymagały przerwania terapii ⁶.

Działania niepożądane według częstości występowania

Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych kaspofunginy, skategoryzowanych według układów i narządów oraz częstości występowania:

Klasyfikacja układów i narządów	Często (≥1/100 do <1/10)	Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)	Częstość nieznana
Zaburzenia krwi i układu chłonnego	zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zmniejszenie hematokrytu, zmniejszenie liczby białych krwinek	niedokrwistość, małopłytkowość, koagulopatia, leukopenia, zwiększenie liczby eozynofilów, zmniejszenie liczby płytek krwi, zwiększenie liczby płytek krwi, zmniejszenie liczby limfocytów, zwiększenie liczby białych krwinek, zmniejszenie liczby granulocytów obojętnochłonnych
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania	hipokaliemia	przeciążenie płynami, niedobór magnezu we krwi, jadłowstręt, zaburzenie równowagi elektrolitowej, hiperglikemia, hipokalcemia, kwasica metaboliczna
Zaburzenia psychiczne		niepokój, dezorientacja, bezsenność
Zaburzenia układu nerwowego	ból głowy	zawroty głowy, zaburzenie smaku, parestezje, senność, drżenie, niedoczulica
Zaburzenia oka		zażółcenie oczu, niewyraźne widzenie, obrzęk powiek, nadmierne łzawienie
Zaburzenia serca		palpitacje, tachykardia, arytmia, migotanie przedsionków, zastoinowa niewydolność serca
Zaburzenia naczyniowe	zapalenie żył	zakrzepowe zapalenie żył, zaczerwienienie twarzy, uderzenia gorąca, nadciśnienie, niedociśnienie
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia	duszności	nieżyt nosa, ból gardła i krtani, szybkie oddychanie, skurcz oskrzeli, kaszel, nocna duszność napadowa, niedotlenienie narządów i tkanek, szmery oddechowe, świszczący oddech
Zaburzenia żołądka i jelit	nudności, biegunka, wymioty	ból brzucha, ból w górnej części brzucha, suchość w jamie ustnej, niestrawność, dyskomfort w żołądku, rozdęcie brzucha, puchlina brzuszna, zaparcie, utrudnienie połykania, wzdęcia
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych	zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (aminotransferazy alaninowej, aminotransferazy asparaginianowej, fosfatazy zasadowej we krwi, bilirubiny związanej, bilirubiny we krwi)	zastój żółci, powiększenie wątroby, hiperbilirubinemia, żółtaczka, zaburzenie czynności wątroby, toksyczne działanie na wątrobę, zaburzenie dotyczące wątroby, zwiększenie aktywności gamma-glutamylotransferazy
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej	wysypka, świąd, rumień, nadmierne pocenie się	rumień wielopostaciowy, wysypka plamkowa, wysypka plamisto-grudkowa, wysypka świądowa, pokrzywka, alergiczne zapalenie skóry, świąd uogólniony, wysypka rumieniowata, wysypka uogólniona, wysypka odropodobna, zmiana skórna	zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna martwica naskórka (TEN)
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe, tkanki łącznej i kości	ból stawów	ból pleców, ból kończyn, ból kości, osłabienie mięśni, ból mięśni
Zaburzenia nerek i dróg moczowych		niewydolność nerek, ostra niewydolność nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	gorączka, dreszcze, świąd w miejscu wlewu	ból, ból w miejscu cewnikowania, zmęczenie, uczucie zimna, uczucie gorąca, rumień w miejscu wlewu, stwardnienie w miejscu wlewu, ból w miejscu wlewu, obrzmienie w miejscu wlewu, zapalenie żył w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk obwodowy, tkliwość, dyskomfort w klatce piersiowej, ból w klatce piersiowej, obrzęk twarzy, uczucie zmiany temperatury ciała, stwardnienie, wynaczynienie w miejscu wlewu, podrażnienie w miejscu wlewu, zapalenie żył w miejscu wlewu, wysypka w miejscu wlewu, pokrzywka w miejscu wlewu, rumień w miejscu wstrzyknięcia, obrzęk w miejscu wstrzyknięcia, ból w miejscu wstrzyknięcia, obrzmienie w miejscu wstrzyknięcia, złe samopoczucie, obrzęk
Badania diagnostyczne	zmniejszenie stężenia potasu we krwi, zmniejszenie stężenia albumin	zwiększenie stężenia kreatyniny we krwi, obecność krwinek czerwonych w moczu, zmniejszenie stężenia całkowitego białka, obecność białka w moczu, wydłużenie czasu protrombinowego, skrócenie czasu protrombinowego, zmniejszenie stężenia sodu we krwi, zwiększenie stężenia sodu we krwi, zmniejszenie stężenia wapnia we krwi, zwiększenie stężenia wapnia we krwi, zmniejszenie stężenia chlorków we krwi, zwiększenie stężenia glukozy we krwi, zmniejszenie stężenia magnezu we krwi, zmniejszenie stężenia fosforu we krwi, zwiększenie stężenia fosforu we krwi, zwiększenie stężenia mocznika we krwi, wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji, zmniejszenie stężenia wodorowęglanów we krwi, zwiększenie stężenia chlorków we krwi, zwiększenie stężenia potasu we krwi, zwiększenie ciśnienia krwi, zmniejszenie stężenia kwasu moczowego we krwi, obecność krwi w moczu, nieprawidłowe odgłosy oddechowe, zmniejszenie stężenia dwutlenku węgla, zwiększenie stężenia leków immunosupresyjnych, zwiększenie Międzynarodowego Współczynnika Znormalizowanego, wałeczki moczowe, obecność białych krwinek w moczu oraz zwiększenie pH moczu

Bezpieczeństwo stosowania zwiększonych dawek

Ocenie poddano także stosowanie kaspofunginy w dawce 150 mg/dobę (przez okres do 51 dni) u 100 dorosłych pacjentów. W badaniu porównującym standardową dawkę 50 mg/dobę (po podaniu nasycającej dawki 70 mg w pierwszej dobie) z dawką 150 mg/dobę w leczeniu inwazyjnej kandydozy, bezpieczeństwo stosowania kaspofunginy w dużych dawkach było ogólnie podobne do profilu bezpieczeństwa przy dawce standardowej. Odsetki pacjentów, u których wystąpiły ciężkie reakcje niepożądane związane z lekiem lub reakcje niepożądane prowadzące do przerwania leczenia, były porównywalne w obu grupach ⁷.

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Dane uzyskane z 5 badań klinicznych z udziałem 171 dzieci i młodzieży wskazują, że częstość występowania klinicznych zdarzeń niepożądanych w tej grupie wiekowej (26,3%; 95% CI od 19,9 do 33,6) nie jest wyższa niż u pacjentów dorosłych (43,1%; 95% CI od 40,0 do 46,2) ⁸.

Warto jednak podkreślić, że u dzieci i młodzieży profil działań niepożądanych może różnić się od tego obserwowanego u dorosłych. Najczęściej raportowanymi zdarzeniami niepożądanymi w tej grupie wiekowej były: gorączka (11,7%), wysypka (4,7%) oraz ból głowy (2,9%) ⁹.

Poniżej przedstawiono działania niepożądane występujące u dzieci i młodzieży:

Klasyfikacja układów i narządów	Bardzo często (≥1/10)	Często (≥1/100 do <1/10)
Zaburzenia krwi i układu chłonnego		zwiększenie liczby eozynofilów
Zaburzenia układu nerwowego		bóle głowy
Zaburzenia serca		tachykardia
Zaburzenia naczyniowe		uderzenia gorąca, niedociśnienie tętnicze
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych		zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej		wysypka, świąd
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania	gorączka	dreszcze, ból w miejscu cewnikowania
Badania diagnostyczne		zmniejszenie stężenia potasu, hipomagnezemia, zwiększenie stężenia glukozy, zmniejszenie stężenia fosforu lub zwiększenie stężenia fosforu

Monitorowanie działań niepożądanych

Podczas terapii kaspofunginą istotne jest systematyczne monitorowanie pacjenta pod kątem możliwych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na:

Reakcje nadwrażliwości – mogą one obejmować anafilaksję i reakcje związane z uwalnianiem histaminy
Zaburzenia oddechowe – u pacjentów z inwazyjną aspergilozą należy obserwować pod kątem obrzęku płuc i zespołu ostrej niewydolności oddechowej
Skórne reakcje niepożądane – szczególnie pod kątem objawów mogących wskazywać na rozwijający się zespół Stevensa-Johnsona lub toksyczną martwicę naskórka
Zaburzenia czynności wątroby – regularne monitorowanie enzymów wątrobowych jest zalecane
Zaburzenia elektrolitowe – szczególnie hipokaliemia, hipomagnezemia i hipokalcemia, które mogą wymagać suplementacji

U dzieci i młodzieży należy zwrócić szczególną uwagę na gorączkę, wysypkę i ból głowy, które stanowią najczęściej zgłaszane działania niepożądane w tej grupie wiekowej ¹⁰.

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.