Działania niepożądane
L-arginina

Działania niepożądane L-argininy

L-arginina jest aminokwasem występującym w produktach leczniczych zawierających mieszaniny aminokwasów przeznaczonych do żywienia pozajelitowego. Na podstawie danych z charakterystyk produktów leczniczych zawierających L-argininę, można określić profil działań niepożądanych związanych z jej stosowaniem. Należy zauważyć, że działania niepożądane mogą wynikać nie tylko z samej L-argininy, ale także z kompleksowej kompozycji aminokwasów i elektrolitów stosowanych w preparatach używanych w terapii.¹

Reakcje nadwrażliwości

Jednym z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem preparatów zawierających L-argininę są reakcje nadwrażliwości. Podczas podawania roztworów aminokwasów obserwowano różne typy reakcji, od łagodnych po zagrażające życiu. W dokumentacjach produktów leczniczych zgłaszano:²

• Reakcje anafilaktyczne charakteryzujące się objawami takimi jak:
  • Sinica
  • Wstrząs
  • Niedotlenienie
  • Świst krtaniowy
  • Ucisk w gardle
  • Hiperwentylacja
  • Wymioty i nudności
  • Parestezje w jamie ustnej
  • Ból jamy ustnej i gardła
  • Uogólniony obrzęk
  • Nagłe zaczerwienienie
  • Rumień
  • Bladość

³

• Reakcje rzekomoanafilaktyczne

⁴

• Inne reakcje nadwrażliwości z objawami takimi jak:
  • Pokrzywka
  • Ból głowy
  • Tachykardia i kołatanie serca
  • Zaburzenia ciśnienia (niedociśnienie, nadciśnienie)
  • Przekrwienie
  • Duszność i świszczący oddech
  • Wysypka, świąd, jeżenie się włosów
  • Zimne poty
  • Bóle stawów i mięśni
  • Uczucie pieczenia
  • Dyskomfort i ból w klatce piersiowej
  • Osłabienie i złe samopoczucie
  • Obrzęk obwodowy
  • Gorączka i dreszcze
  • Zwiększenie częstości oddechów

⁵

Zaburzenia metaboliczne

Podczas stosowania preparatów zawierających L-argininę mogą wystąpić zaburzenia metaboliczne, z których najczęściej raportowana jest:⁶

• Hiperkaliemia – podwyższone stężenie potasu we krwi, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca i innych powikłań kardiologicznych

⁷

Zaburzenia oddechowe

Zgłaszano również:⁸

• Zaburzenia oddychania – niespecyficzne problemy z oddychaniem, które mogą być bezpośrednio związane z podawaniem L-argininy lub stanowić element reakcji nadwrażliwości

⁹

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Preparaty zawierające L-argininę mogą wywierać wpływ na funkcjonowanie wątroby, powodując:¹⁰

• Hiperamonemię – zwiększone stężenie amoniaku we krwi, potencjalnie prowadzące do encefalopatii
• Niewydolność wątroby – poważna dysfunkcja wątroby zagrażająca życiu
• Marskość wątroby – przewlekłe uszkodzenie prowadzące do utraty funkcji wątroby
• Zwłóknienie wątroby – patologiczne włóknienie tkanki wątrobowej
• Cholestazę – zaburzenie przepływu żółci
• Stłuszczenie wątroby – nieprawidłowe gromadzenie lipidów w hepatocytach
• Zapalenie pęcherzyka żółciowego – stan zapalny pęcherzyka
• Kamicę pęcherzyka żółciowego – tworzenie złogów w pęcherzyku żółciowym

¹¹

Zaburzenia nerek i dróg moczowych

Raportowano również:¹²

• Azotemię – zwiększone stężenie związków azotowych we krwi, co może wskazywać na upośledzenie funkcji nerek

¹³

Reakcje miejscowe i powikłania związane z podaniem

W miejscu podania infuzji roztworu zawierającego L-argininę mogą wystąpić następujące działania niepożądane:¹⁴

• Zator w miejscu podania infuzji – niedrożność naczyń krwionośnych
• Zapalenie żyły w miejscu podania (zakrzepowe zapalenie żył) – stan zapalny żyły często z tworzeniem się skrzepu
• Ból w miejscu podania – dyskomfort odczuwany w miejscu wkłucia
• Rumień w miejscu podania – zaczerwienienie skóry
• Zwiększona ciepłota w miejscu podania – odczuwalne ocieplenie skóry
• Obrzęk w miejscu podania – opuchlizna tkanek
• Stwardnienie w miejscu podania – zwiększona twardość tkanek wokół miejsca wkłucia

^{15 16 17}

Ryzyko zakrzepowego zapalenia żył może być zmniejszone poprzez jednoczesne podawanie w infuzji produktu leczniczego Intralipid.^{18 19}

Zmiany parametrów laboratoryjnych

Podczas leczenia preparatami zawierającymi L-argininę mogą wystąpić zmiany w wynikach badań laboratoryjnych:²⁰

• Zwiększenie stężenia bilirubiny – podwyższony poziom bilirubiny we krwi, co może wskazywać na uszkodzenie wątroby lub zaburzenia w odpływie żółci
• Zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych – wzrost aktywności enzymów takich jak aminotransferazy (ALT, AST), co również może sugerować uszkodzenie hepatocytów

^{21 22 23}

Inne działania niepożądane

Wśród rzadziej zgłaszanych działań niepożądanych wymieniono także:^{24 25}

• Nudności – rzadko występujące, ale związane ze stosowaniem roztworów aminokwasów

Częstotliwość działań niepożądanych L-argininy

Częstość występowania działań niepożądanych w przypadku L-argininy nie została precyzyjnie określona. Zgodnie z informacjami zawartymi w charakterystykach produktów leczniczych, częstość jest opisywana jako „nieznana” – nie może być określona na podstawie dostępnych danych.^{26 27}

W przypadku niektórych produktów, jak Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact, nudności są opisywane jako „rzadko” występujące.^{28 29}

Tabela działań niepożądanych L-argininy

Środki ostrożności i zapobieganie działaniom niepożądanym

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia działań niepożądanych związanych ze stosowaniem L-argininy w preparatach do żywienia pozajelitowego, zaleca się następujące środki ostrożności:^{30 31}

• Systematyczne monitorowanie parametrów laboratoryjnych, w szczególności funkcji wątroby i nerek
• Jednoczesne podawanie preparatu Intralipid w celu zmniejszenia ryzyka zakrzepowego zapalenia żył przy podaniu do żył obwodowych
• Stosowanie filtrów infuzyjnych, aby zapobiec podaniu cząstek, które mogłyby wywołać zator
• Regularne zmiany miejsca wkłucia w przypadku długotrwałego żywienia pozajelitowego
• Dostosowanie szybkości infuzji do tolerancji pacjenta
• Ścisłe monitorowanie pacjentów z wywiadem reakcji alergicznych
• Kontrola stężenia potasu we krwi w celu wczesnego wykrycia hiperkaliemii

Postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania preparatów zawierających L-argininę, zaleca się następujące postępowanie:^{32 33}

• Natychmiastowe przerwanie infuzji w przypadku wystąpienia objawów reakcji nadwrażliwości
• Odpowiednie leczenie objawowe reakcji alergicznych (leki przeciwhistaminowe, kortykosteroidy, adrenalina w przypadku reakcji anafilaktycznej)
• Zmniejszenie szybkości infuzji w przypadku łagodniejszych reakcji miejscowych
• Zamiana miejsca wkłucia w przypadku objawów zapalenia żyły
• Wdrożenie odpowiedniego leczenia w przypadku zaburzeń wątroby lub nerek
• Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych do odpowiednich organów (Departament Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych)