Przedawkowanie
Cefazolin Dali Pharma 1 g

Przedawkowanie cefazoliny, podawanej parenteralnie, może prowadzić do poważnych powikłań miejscowych, takich jak ból, stan zapalny oraz zapalenie żyły, które manifestuje się bolesnym, twardym przebiegiem naczynia żylnego. Objawy ogólnoustrojowe obejmują układowe zawroty głowy, parestezje, ból głowy oraz drgawki, szczególnie u pacjentów z dysfunkcją nerek. W badaniach laboratoryjnych obserwuje się podwyższone stężenia kreatyniny i azotu mocznikowego (BUN), podwyższoną bilirubinę, wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, GGTP, FA), dodatni test Coombsa, zaburzenia hematologiczne (trombocytoza lub trombocytopenia, eozynofilia, leukopenia) oraz wydłużony czas protrombinowy, co wskazuje na ryzyko uszkodzenia nerek, wątroby, hemolizy oraz zaburzeń krzepnięcia.

Przedawkowanie leku cefazoliny

Przedawkowanie cefazoliny może prowadzić do poważnych następstw zdrowotnych, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Znajomość objawów przedawkowania oraz odpowiedniego postępowania terapeutycznego jest kluczowa dla personelu medycznego zajmującego się pacjentami otrzymującymi ten antybiotyk cefalosporynowy.1

Objawy miejscowe przedawkowania

Przy przedawkowaniu cefazoliny podawanej parenteralnie, w miejscu wstrzyknięcia mogą wystąpić dolegliwości miejscowe, takie jak:2

  • Ból – ostry lub przewlekły dyskomfort w miejscu iniekcji
  • Stan zapalny – objawiający się zaczerwienieniem, obrzękiem i uciepleniem tkanek
  • Zapalenie żyły – poważne powikłanie miejscowe charakteryzujące się bolesnym, twardym przebiegiem naczynia żylnego

Objawy ogólnoustrojowe przedawkowania

Pozajelitowe podanie dużych dawek cefazoliny może skutkować objawami neurologicznymi i ogólnoustrojowymi:3

  • Układowe zawroty głowy – zaburzenia równowagi i koordynacji ruchowej
  • Parestezje – nieprawidłowe odczucia skórne, takie jak mrowienie, drętwienie czy pieczenie
  • Ból głowy – od łagodnego do silnego, mogący ograniczać codzienne funkcjonowanie
  • Drgawki – szczególnie wysokie ryzyko u pacjentów z istniejącą wcześniej dysfunkcją nerek

Nieprawidłowości w wynikach badań laboratoryjnych

Przedawkowanie cefazoliny może manifestować się również w postaci zaburzeń parametrów laboratoryjnych, które mogą być istotnym wskaźnikiem diagnostycznym:4

  • Parametry nerkowe: zwiększone stężenie kreatyniny i azotu mocznikowego we krwi (BUN)
  • Parametry wątrobowe: podwyższona bilirubina oraz zwiększona aktywność enzymów wątrobowych
  • Parametry hematologiczne:
    • Dodatni wynik testu Coombsa
    • Zaburzenia liczby płytek krwi (trombocytoza lub trombocytopenia)
    • Eozynofilia
    • Leukopenia
  • Parametry układu krzepnięcia: wydłużony czas protrombinowy

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania cefazoliny należy podjąć następujące kroki terapeutyczne:5

  1. Natychmiastowe odstawienie leku – szczególnie istotne przy wystąpieniu drgawek
  2. Podanie leków przeciwdrgawkowych – w przypadku wystąpienia napadów drgawkowych
  3. Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych – regularna kontrola parametrów hemodynamicznych i oddechowych
  4. Monitorowanie parametrów laboratoryjnych – systematyczna ocena wskaźników biochemicznych i hematologicznych
  5. Zastosowanie technik nerkozastępczych – w przypadkach ciężkiego przedawkowania, szczególnie u pacjentów z chorobami nerek, gdy inne metody leczenia są nieskuteczne, może być zasadne równoczesne zastosowanie hemodializy z hemoperfuzją (należy jednak zaznaczyć, że brak jest jednoznacznych danych potwierdzających skuteczność tej metody)

Tabela objawów przedawkowania

Kategoria objawów Objawy przedawkowania Opis Uwagi kliniczne
Objawy miejscowe Ból Dolegliwości bólowe w miejscu wstrzyknięcia Może występować zarówno przy iniekcji dożylnej jak i domięśniowej
Stan zapalny Zaczerwienienie, obrzęk, ucieplenie Wymaga różnicowania z reakcją alergiczną
Zapalenie żyły Bolesne, twarde naczynia żylne w miejscu wstrzyknięcia Ryzyko zakrzepicy żylnej
Objawy neurologiczne Układowe zawroty głowy Zaburzenia równowagi, ataksja Mogą ustąpić po odstawieniu leku
Parestezje Mrowienie, drętwienie, pieczenie Szczególnie w kończynach
Ból głowy Od łagodnego do silnego Może być trudny do różnicowania z innymi przyczynami bólu głowy
Drgawki Napady drgawkowe toniczno-kloniczne Szczególnie u pacjentów z niewydolnością nerek
Nieprawidłowości laboratoryjne Zwiększone stężenie kreatyniny Marker uszkodzenia nerek Wymaga monitorowania funkcji nerek
Zwiększone stężenie BUN Marker uszkodzenia nerek Koreluje ze stężeniem kreatyniny
Zwiększone stężenie bilirubiny Marker uszkodzenia wątroby Może prowadzić do żółtaczki
Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych AspAT, AlAT, GGTP, FA Wskaźnik uszkodzenia hepatocytów
Dodatni test Coombsa Marker autoimmunologicznej hemolizy Rzadko powoduje klinicznie istotną hemolizę
Trombocytoza lub trombocytopenia Zaburzenia liczby płytek krwi Ryzyko krwawień (trombocytopenia) lub zakrzepów (trombocytoza)
Eozynofilia Zwiększona liczba eozynofilów Może wskazywać na reakcję alergiczną
Wydłużony czas protrombinowy Zaburzenia krzepnięcia Zwiększone ryzyko krwawień

Szczególne grupy ryzyka

Na szczególną uwagę zasługują pacjenci z istniejącą uprzednio dysfunkcją nerek, u których ryzyko powikłań, zwłaszcza neurologicznych, jest znacznie podwyższone. U tych chorych zaleca się szczególnie ostrożne dawkowanie cefazoliny oraz wzmożoną czujność w monitorowaniu objawów przedawkowania.6

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl