współczynnik przesączania kłębuszkowego

Współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR, ang. Glomerular Filtration Rate) to parametr określający ilość krwi filtrowanej przez kłębuszki nerkowe w jednostce czasu. Jest on kluczowym wskaźnikiem funkcji nerek, wykorzystywanym zarówno w diagnostyce, jak i monitorowaniu przebiegu chorób nerek.

Prawidłowa wartość GFR u osób dorosłych wynosi około 90-120 ml/min/1,73 m², przy czym wartość ta obniża się fizjologicznie wraz z wiekiem. Spadek GFR poniżej 60 ml/min/1,73 m² utrzymujący się przez co najmniej 3 miesiące jest jednym z kryteriów rozpoznania przewlekłej choroby nerek (PChN), a wartości poniżej 15 ml/min/1,73 m² wskazują na schyłkową niewydolność nerek.

W praktyce klinicznej GFR najczęściej szacuje się na podstawie stężenia kreatyniny w surowicy przy użyciu wzorów matematycznych, takich jak CKD-EPI, MDRD czy wzór Cockcrofta-Gaulta. Dokładniejsze, lecz rzadziej stosowane metody obejmują pomiar klirensu kreatyniny w dobowej zbiórce moczu oraz badania izotopowe z użyciem znaczników takich jak inulina czy radiofarmaceutyki.

Monitorowanie wartości GFR jest niezbędne w dostosowywaniu dawkowania wielu leków wydalanych przez nerki, ocenie ryzyka nefropatii kontrastowej, kwalifikacji pacjentów do zabiegów operacyjnych oraz w długoterminowym prowadzeniu pacjentów z chorobami nerek, cukrzycą, nadciśnieniem tętniczym i innymi schorzeniami wpływającymi na funkcję nerek.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl