Dawkowanie i sposób podawania
Propylotiouracyl

Dawkowanie i sposób podawania propylotiouracylu

Propylotiouracyl (PTU) stosowany jest w leczeniu nadczynności tarczycy i podawany zazwyczaj co 6 do 8 godzin. Dawkowanie musi być dostosowane indywidualnie w zależności od wieku pacjenta, nasilenia choroby oraz stanu klinicznego. Preparaty zawierające tę substancję (Propycil 50 mg, Thyrosan) powinny być podawane doustnie.^{1 2}

Dawkowanie u dorosłych

U dorosłych pacjentów z nadczynnością tarczycy o średnim nasileniu, początkowa dawka dobowa wynosi zazwyczaj 100-300 mg propylotiouracylu, podawana w 2-3 dawkach podzielonych po 50-100 mg (1-2 tabletki). Po osiągnięciu stanu eutyreozy, stosuje się dawkę podtrzymującą w wysokości 50-150 mg propylotiouracylu (1-3 tabletki) na dobę.³

W przypadku produktu Thyrosan, standardowa dawka początkowa u dorosłych wynosi 300 mg na dobę w trzech dawkach podzielonych (100 mg co 8 godzin). Po uzyskaniu eutyreozy, co następuje zwykle po 6-8 tygodniach leczenia, dawkę należy zmniejszać o ⅓ lub ½ w odstępach tygodniowych do dawki podtrzymującej 100-150 mg na dobę. Leczenie zazwyczaj kontynuuje się przez 1-2 lata, choć u niektórych pacjentów normalizacja czynności tarczycy może nastąpić już po trzech miesiącach terapii.⁴

Dawkowanie w ciężkiej nadczynności tarczycy

W cięższych przypadkach nadczynności tarczycy oraz w wyniku skażenia jodem zalecane są większe dawki początkowe propylotiouracylu, wynoszące od 300 mg do 600 mg (6-12 tabletek) na dobę, podawane w 4-6 dawkach podzielonych.⁵

W przypadku preparatu Thyrosan, u pacjentów z ciężką nadczynnością tarczycy i/lub znacznym przerostem gruczołu tarczowego, dawka początkowa wynosi 400 mg na dobę w dawkach podzielonych.⁶

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Preparaty zawierające propylotiouracyl mogą być stosowane u dzieci tylko pod warunkiem, gdy zawiodą inne sposoby leczenia nadczynności tarczycy. Dawkowanie zależy od wieku dziecka:⁷

• Dzieci w wieku od 6 do 10 lat: dawka początkowa wynosi 50-150 mg propylotiouracylu (1-3 tabletki) na dobę, podawana w 1-3 dawkach podzielonych. Dawka podtrzymująca wynosi około 25-50 mg propylotiouracylu (1/2-1 tabletki) na dobę, w 1-2 dawkach podzielonych.⁸
• W przypadku Thyrosanu, dla dzieci w wieku 6-10 lat dawka początkowa wynosi 5-7 mg/kg masy ciała (50-150 mg/dobę) i jest podawana w trzech dawkach podzielonych co 8 godzin.⁹
• Młodzież i dzieci powyżej 10 lat: dawka początkowa wynosi 100-300 mg propylotiouracylu, podawana w 2-3 dawkach podzielonych, każda po 50-100 mg (1-2 tabletki). Dawka podtrzymująca to 50-150 mg propylotiouracylu (1-3 tabletki) na dobę.¹⁰
• Dla Thyrosanu, u dzieci powyżej 10 lat dawka początkowa wynosi 5-7 mg/kg masy ciała (150-300 mg/dobę) i jest podawana w trzech dawkach podzielonych co 8 godzin.¹¹

Dawki podtrzymujące stosowane u dzieci dla Thyrosanu wynoszą ⅓ do ⅔ dawki początkowej i są podawane w jednej (50 mg) lub dwóch (2 razy po 50 mg) dawkach na dobę.¹²

Należy zaznaczyć, że bezpieczeństwo stosowania i skuteczność propylotiouracylu u dzieci poniżej 6 lat nie zostały określone.¹³

Dawkowanie u pacjentów w grupach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

Pacjentom w podeszłym wieku zaleca się stosowanie mniejszej dawki propylotiouracylu niż zwykle zalecana.¹⁴

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie powinno być odpowiednio dostosowane:¹⁵

• W lekkich do średnio ciężkich zaburzeniach czynności nerek: dawkę należy zredukować o 25%
• W ciężkich zaburzeniach czynności nerek: dawkę należy zredukować o 50%

W przypadku Thyrosanu:¹⁶

• U pacjentów z łagodnym zaburzeniem czynności nerek (współczynnik przesączania kłębuszkowego GFR powyżej 50 ml/min): nie ma konieczności modyfikacji dawkowania
• Przy umiarkowanej niewydolności (GFR pomiędzy 10 a 50 ml/min): dawkę należy zmniejszyć o ¼
• W ciężkiej niewydolności (GFR poniżej 10 ml/min): dawkę należy zmniejszyć do połowy

Podczas hemodializy usuwana jest tylko niewielka część leku (około 5%). Przy stałym dawkowaniu (np. 200 mg/dobę) stężenia w surowicy krwi u pacjentów poddawanych dializie utrzymują się w zakresie stężeń terapeutycznych, choć można spodziewać się nieznacznego ich zmniejszenia w dniach wykonywania dializy.¹⁷

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby należy rozważyć zredukowanie dawki propylotiouracylu. Zaleca się zbadanie czynności nerek i wątroby przed rozpoczęciem terapii.¹⁸

Dawkowanie w przełomie tarczycowym

W przełomie tarczycowym propylotiouracyl podaje się u dorosłych w dawkach 200-300 mg co sześć godzin do czasu opanowania stanu ostrego (zazwyczaj sześć dawek). U niektórych pacjentów, wskutek niemożności doustnego przyjęcia leku, musi być on podawany zgłębnikiem donosowym lub we wlewkach doodbytniczych. W takich przypadkach, ze względu na brak odpowiednich postaci leku, roztwory olejowe lub roztwory wodne z dodatkiem fosforanu sodu są sporządzane doraźnie z rozkruszonych tabletek.¹⁹

Sposób podawania

Propylotiouracyl podawany jest drogą doustną. W przypadku produktu Thyrosan, zaleca się podawanie go w czasie posiłków w celu zmniejszenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.^{20 21}

Szczegółowa tabela dawkowania propylotiouracylu

W przypadku uzyskania prawidłowych wartości hormonów tarczycy (eutyreoza), dawkowanie powinno być dostosowane indywidualnie. Po osiągnięciu eutyreozy, dawkę należy zmniejszać o ⅓ lub ½ w odstępach tygodniowych do dawki podtrzymującej.^{22 23}