Dawkowanie i sposób podawania
Losartan

Dawkowanie i sposób podawania substancji losartan. Szczegółowe informacje na temat dawkowania, które należy przekazać pacjentowi oraz wziąć pod uwagę podczas wywiadu medycznego

Losartan jest substancją o działaniu przeciwnadciśnieniowym z grupy antagonistów receptora angiotensyny II, stosowaną w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz w innych wskazaniach terapeutycznych. Dawkowanie losartanu zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta, masy ciała oraz współistniejących chorób. Poniżej przedstawiono szczegółowe wytyczne dotyczące dawkowania dla poszczególnych wskazań i grup pacjentów.¹

Dawkowanie w nadciśnieniu tętniczym u dorosłych

W leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych zazwyczaj stosowana dawka początkowa i podtrzymująca losartanu wynosi 50 mg raz na dobę. Maksymalne działanie przeciwnadciśnieniowe uzyskuje się w ciągu 3 do 6 tygodni od rozpoczęcia leczenia. U niektórych pacjentów może być konieczne zwiększenie dawki do 100 mg raz na dobę, podawanej rano. Losartan można stosować w terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, szczególnie z lekami moczopędnymi, takimi jak hydrochlorotiazyd.²

Dawkowanie u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2 z białkomoczem

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą typu 2 z białkomoczem ≥ 0,5 g/dobę zazwyczaj stosowana dawka początkowa losartanu wynosi 50 mg raz na dobę. Dawkę tę można zwiększyć do 100 mg raz na dobę, w zależności od wartości ciśnienia tętniczego krwi, po pierwszym miesiącu od rozpoczęcia leczenia. W tej grupie pacjentów losartan może być stosowany jednocześnie z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi (np. lekami moczopędnymi, antagonistami wapnia, alfa- lub beta-adrenolitykami oraz lekami działającymi ośrodkowo), a także z insuliną i innymi często stosowanymi lekami o działaniu hipoglikemizującym (np. pochodnymi sulfonylomocznika, glitazonami i inhibitorami glukozydazy).³

Dawkowanie w niewydolności serca

W leczeniu niewydolności serca zazwyczaj stosowana dawka początkowa losartanu wynosi 12,5 mg raz na dobę. Dawkę tę należy zwiększać stopniowo w odstępach jednotygodniowych według schematu: 12,5 mg na dobę → 25 mg na dobę → 50 mg na dobę → 100 mg na dobę, aż do maksymalnej dawki wynoszącej 150 mg raz na dobę, jeśli jest ona tolerowana przez pacjenta. Zazwyczaj stosowana dawka podtrzymująca wynosi 50 mg raz na dobę.^{4 5}

Dawkowanie w celu zmniejszenia ryzyka udaru mózgu

W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia udaru mózgu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i przerostem lewej komory serca potwierdzonym w EKG, zazwyczaj stosowana dawka początkowa losartanu wynosi 50 mg raz na dobę. W zależności od uzyskanej zmiany wartości ciśnienia tętniczego należy dodać hydrochlorotiazyd w małej dawce i/lub zwiększyć dawkę losartanu do 100 mg raz na dobę.⁶

Dawkowanie w szczególnych grupach pacjentów

Pacjenci ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową

U pacjentów ze zmniejszoną objętością wewnątrznaczyniową (np. leczonych dużymi dawkami leków moczopędnych) należy rozważyć zastosowanie dawki początkowej wynoszącej 25 mg raz na dobę. Przed rozpoczęciem leczenia losartanem u tych pacjentów zaleca się skorygowanie zmniejszonej objętości wewnątrznaczyniowej.^{7 8}

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek i pacjenci hemodializowani

Nie ma konieczności dostosowywania dawki początkowej u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i u pacjentów poddawanych hemodializie. U pacjentów poddawanych hemodializie należy jednak zachować ostrożność przy stosowaniu losartanu.^{9 10}

Natomiast w przypadku preparatów złożonych zawierających losartan w połączeniu z hydrochlorotiazydem (np. Hyzaar, Losartan Hydrochlorothiazyd Krka, Lozap HCT), nie są one zalecane do stosowania u pacjentów hemodializowanych, a u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) są przeciwwskazane.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Należy rozważyć zastosowanie mniejszej dawki u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby w wywiadzie. Nie ma doświadczeń terapeutycznych dotyczących stosowania losartanu u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, dlatego losartan jest przeciwwskazany w tej grupie pacjentów.¹²

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku zwykle nie ma konieczności dostosowania dawki. Jednakże u pacjentów w wieku powyżej 75 lat należy rozważyć rozpoczęcie leczenia od dawki 25 mg raz na dobę.^{13 14}

Dawkowanie u dzieci i młodzieży

Dzieci w wieku od 6 miesięcy do poniżej 6 lat

Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności losartanu u dzieci w wieku od 6 miesięcy do mniej niż 6 lat. Dostępne dane farmakologiczne są ograniczone dla tej grupy wiekowej i nie sformułowano zaleceń dotyczących dawkowania. Nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci w wieku poniżej 6 lat.¹⁵

Dzieci i młodzież w wieku od 6 do 18 lat

Dawkowanie losartanu u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat zależy od masy ciała pacjenta:

• U pacjentów o masie ciała >20 kg do <50 kg, którzy potrafią połykać tabletki, zalecana dawka wynosi 25 mg raz na dobę. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 50 mg raz na dobę. Dawkę należy dostosować zgodnie z uzyskaną zmianą wartości ciśnienia tętniczego krwi.¹⁶
• U pacjentów o masie ciała >50 kg zazwyczaj stosowana dawka wynosi 50 mg raz na dobę. W wyjątkowych przypadkach dawkę można zwiększyć maksymalnie do 100 mg raz na dobę.¹⁷

¹⁸

Nie zaleca się stosowania losartanu u dzieci:

• u których współczynnik przesączania kłębuszkowego wynosi <30 ml/min/1,73 m²
• z zaburzeniami czynności wątroby¹⁹

Stosowanie leków złożonych z losartanem i hydrochlorotiazydem

Produktów złożonych zawierających losartan z hydrochlorotiazydem (np. Hyzaar, Losartan Hydrochlorothiazyd Krka, Lozap HCT) nie należy stosować jako leczenia początkowego, lecz u pacjentów, u których ciśnienie krwi nie jest wystarczająco kontrolowane podczas monoterapii losartanem potasowym lub hydrochlorotiazydem. Zalecane jest stopniowe zwiększanie dawki pojedynczych składników (losartanu i hydrochlorotiazydu).²⁰

W odpowiednich klinicznie przypadkach można rozważyć bezpośrednią zmianę monoterapii na ustalone leczenie skojarzone u pacjentów, u których ciśnienie krwi nie jest wystarczająco kontrolowane.²¹

Zwykle dawką podtrzymującą w preparatach złożonych jest jedna tabletka o mocy 50 mg losartanu i 12,5 mg hydrochlorotiazydu raz na dobę. U pacjentów, u których nie uzyskano odpowiedniej odpowiedzi na takie leczenie, dawkę można zwiększyć do jednej tabletki zawierającej 100 mg losartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu raz na dobę. Dawką maksymalną jest 100 mg losartanu i 25 mg hydrochlorotiazydu raz na dobę.^{22 23}

Zazwyczaj działanie przeciwnadciśnieniowe po zastosowaniu preparatów złożonych uzyskuje się w ciągu trzech do czterech tygodni od rozpoczęcia leczenia.²⁴

Sposób podawania

Tabletki zawierające losartan należy połykać w całości, popijając szklanką wody. Można je przyjmować niezależnie od posiłków.^{25 26}

Szczegółowa tabela dawkowania losartanu

Uwagi dodatkowe

Należy pamiętać, że nie wszystkie preparaty losartanu są dostępne we wszystkich dawkach (np. 12,5 mg, 25 mg, 50 mg, 100 mg). W przypadku konieczności podania dawki niższej niż 25 mg, może być potrzebne zastosowanie innego preparatu losartanu, który umożliwia podanie odpowiedniej dawki.²⁷

Maksymalne działanie przeciwnadciśnieniowe losartanu uzyskuje się zwykle po 3-6 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. W przypadku preparatów złożonych z losartanem i hydrochlorotiazydem, działanie to obserwuje się po 3-4 tygodniach.^{28 29}

Preparaty złożone zawierające losartan i hydrochlorotiazyd stosuje się u pacjentów, u których monoterapia losartanem lub hydrochlorotiazydem nie zapewnia odpowiedniej kontroli ciśnienia tętniczego. Nie zaleca się stosowania tych preparatów jako terapii początkowej nadciśnienia tętniczego.³⁰