Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania – Piperacillin/Tazobactam Kabi

Decyzja o zastosowaniu piperacyliny z tazobaktamem powinna opierać się na dokładnej ocenie stosowności użycia półsyntetycznej penicyliny o szerokim spektrum działania, z uwzględnieniem ciężkości zakażenia oraz lokalnych danych na temat oporności drobnoustrojów na inne leki przeciwbakteryjne.¹

Reakcje nadwrażliwości i zdarzenia skórne

Przed rozpoczęciem terapii należy zebrać szczegółowy wywiad dotyczący wcześniejszych reakcji nadwrażliwości na penicyliny, inne antybiotyki beta-laktamowe (cefalosporyny, monobaktamy, karbapenemy) oraz inne alergeny. U pacjentów leczonych penicylinami, w tym piperacyliną z tazobaktamem, raportowano ciężkie reakcje nadwrażliwości (anafilaktyczne lub anafilaktoidalne), które w niektórych przypadkach kończyły się zgonem. Należy pamiętać, że reakcje te występują częściej u pacjentów z wywiadem nadwrażliwości na wiele alergenów. W przypadku wystąpienia ciężkiej reakcji nadwrażliwości konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania antybiotyku i wdrożenie odpowiedniego postępowania ratunkowego, w tym podania adrenaliny.²

Piperacylina z tazobaktamem może wywoływać ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, osutka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi oraz ostra uogólniona osutka krostkowa. Jeśli u pacjenta pojawi się wysypka, należy ją monitorować, a w przypadku jej pogorszenia przerwać stosowanie leku.³

Rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy

U pacjentów z ciężką, długo utrzymującą się biegunką podczas lub po zakończeniu leczenia należy rozważyć możliwość wystąpienia potencjalnie zagrażającego życiu rzekomobłoniastego zapalenia okrężnicy wywołanego przez antybiotyk. W takim przypadku wymagane jest natychmiastowe przerwanie stosowania piperacyliny z tazobaktamem i wdrożenie odpowiedniego leczenia.⁴

Nadkażenia opornymi szczepami

Terapia z zastosowaniem piperacyliny z tazobaktamem może prowadzić do selekcji i namnażania szczepów opornych, co może skutkować rozwojem nadkażeń.⁵

Zaburzenia krzepnięcia i ryzyko krwawień

U niektórych pacjentów leczonych antybiotykami beta-laktamowymi obserwowano krwawienia, czasami związane ze zmianami parametrów krzepnięcia krwi (czas krzepnięcia, agregacja płytek, czas protrombinowy). Zjawisko to występuje częściej u pacjentów z niewydolnością nerek. W przypadku wystąpienia krwawienia konieczne jest odstawienie antybiotyku i wdrożenie odpowiedniego postępowania.⁶

Limfohistiocytoza hemofagocytarna (HLH)

U pacjentów leczonych piperacyliną z tazobaktamem, szczególnie po terapii trwającej ponad 10 dni, raportowano przypadki limfohistiocytozy hemofagocytarnej (HLH). Jest to zagrażający życiu zespół nieprawidłowej aktywacji immunologicznej, charakteryzujący się objawami klinicznymi takimi jak:

• nasilone zapalenie uogólnione
• gorączka
• hepatosplenomegalia
• hipertriglicerydemia
• hipofibrynogenemia
• podwyższone stężenie ferrytyny w surowicy
• cytopenia
• hemofagocytoza

W przypadku wystąpienia wczesnych objawów nieprawidłowej aktywacji immunologicznej należy niezwłocznie przeprowadzić diagnostykę, a po potwierdzeniu rozpoznania HLH przerwać leczenie piperacyliną z tazobaktamem.⁷

Zaburzenia hematologiczne

Podczas leczenia piperacyliną z tazobaktamem, zwłaszcza długotrwałego, może wystąpić leukopenia i neutropenia. Z tego względu zaleca się okresową kontrolę parametrów morfologii krwi, aby monitorować czynność układu krwiotwórczego.⁸

Powikłania neurologiczne

Podobnie jak w przypadku innych penicylin, podawanie dużych dawek piperacyliny z tazobaktamem może powodować powikłania neurologiczne w postaci drgawek, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁹

Zaburzenia elektrolitowe

U pacjentów ze zmniejszoną rezerwą potasu w organizmie oraz u osób leczonych równocześnie produktami leczniczymi zmniejszającymi stężenie potasu istnieje ryzyko wystąpienia hipokaliemii. W takich przypadkach wskazane jest okresowe monitorowanie stężenia elektrolitów.¹⁰

Zaburzenia czynności nerek

Ze względu na potencjalną nefrotoksyczność, piperacylinę z tazobaktamem należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub poddawanych hemodializie. Konieczne jest dostosowanie dawki i odstępów między podaniami do stopnia zaburzeń czynności nerek.¹¹

Badania przeprowadzone na ciężko chorych pacjentach wykazały, że stosowanie piperacyliny z tazobaktamem może wiązać się z mniejszym wskaźnikiem odwracalnej poprawy współczynnika przesączania kłębuszkowego (GFR) w porównaniu z innymi antybiotykami. Zaobserwowano także opóźnioną regenerację funkcji nerek u tych pacjentów.¹²

Jednoczesne stosowanie piperacyliny z tazobaktamem oraz wankomycyny może zwiększać ryzyko ostrego uszkodzenia nerek.¹³

Zawartość sodu

Należy to uwzględnić u pacjentów kontrolujących zawartość sodu w diecie.¹⁴