Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Lipanthyl NT 145

Przed rozpoczęciem terapii produktem Lipanthyl NT 145 (145 mg fenofibratu w postaci nanocząsteczek) należy uwzględnić szereg istotnych czynników klinicznych wpływających na bezpieczeństwo i skuteczność leczenia. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności oraz postępowania w przypadku wystąpienia działań niepożądanych podczas stosowania tego produktu leczniczego.^{1}

Wtórne przyczyny hiperlipidemii

Przed wdrożeniem leczenia fenofibratem należy zidentyfikować i odpowiednio leczyć wszelkie wtórne przyczyny hipercholesterolemii, takie jak:^{2}

• Niekontrolowana cukrzyca typu 2 – hiperglikemia wpływa na profil lipidowy
• Niedoczynność tarczycy – zaburzenia hormonalne mogą zmieniać metabolizm lipidów
• Zespół nerczycowy – białkomocz i zaburzenia gospodarki białkowej wpływają na profil lipidowy
• Dysproteinemia – zaburzenia składu białek osocza wpływają na transport lipidów
• Choroby wątroby z zastojem żółci – upośledzają metabolizm cholesterolu
• Alkoholizm – zaburza funkcje wątroby i metabolizm lipidów

Należy pamiętać, że hipercholesterolemia wtórna może być również związana z farmakoterapią. Zwiększenie stężenia lipidów może wystąpić podczas stosowania następujących leków:^{3}

• Leki moczopędne (szczególnie tiazydy i diuretyki pętlowe)
• Beta-adrenolityki (mogą obniżać HDL i podwyższać TG)
• Estrogeny i progestageny
• Złożona doustna antykoncepcja
• Leki immunosupresyjne
• Inhibitory proteazy (stosowane w leczeniu HIV)

W takich przypadkach kluczowe jest ustalenie, czy hiperlipidemia ma charakter pierwotny, czy jest wtórna do stosowanego leczenia farmakologicznego.^{4}

Monitorowanie czynności wątroby

Podobnie jak w przypadku innych leków hipolipemizujących, u niektórych pacjentów leczonych fenofibratem może wystąpić zwiększenie aktywności aminotransferaz. W większości przypadków jest to zwiększenie przemijające, niewielkiego stopnia i bezobjawowe.^{5}

Zalecany schemat monitorowania aktywności aminotransferaz:^{6}

1. Przez pierwsze 12 miesięcy leczenia: oznaczanie co 3 miesiące
2. Po pierwszym roku: kontrola okresowa

Należy zwrócić szczególną uwagę na pacjentów, u których obserwuje się zwiększenie aktywności aminotransferaz. Leczenie fenofibratem należy przerwać w następujących sytuacjach:^{7}

• Gdy aktywność AspAT (SGOT) i AlAT (SGPT) przekroczy trzykrotność górnej granicy normy
• Gdy wystąpią objawy zapalenia wątroby (żółtaczka, świąd), potwierdzone badaniami laboratoryjnymi

Ryzyko zapalenia trzustki

U pacjentów przyjmujących fenofibrat zgłaszano przypadki zapalenia trzustki. Wystąpienie tego powikłania może być związane z:^{8}

• Brakiem skutecznego leczenia ciężkiej hipertrójglicerydemii
• Bezpośrednim działaniem leku na trzustkę
• Tworzeniem się kamieni lub złogów w drogach żółciowych, powodujących zatkanie przewodu żółciowego wspólnego

Działanie toksyczne na mięśnie

Podobnie jak w przypadku innych fibratów i leków hipolipemizujących, podczas terapii fenofibratem może wystąpić działanie toksyczne na mięśnie, w tym rzadkie przypadki rabdomiolizy z uszkodzeniem nerek lub bez.^{9}

Częstość tych zaburzeń zwiększa się u pacjentów z:^{10}

• Hipoalbuminemią
• Współistniejącą niewydolnością nerek

Czynniki zwiększające ryzyko miopatii i rabdomiolizy to:^{11}

• Wiek powyżej 70 lat
• Dziedziczne choroby mięśni u pacjenta lub w jego rodzinie
• Zaburzenia czynności nerek
• Niedoczynność tarczycy
• Spożywanie dużych ilości alkoholu

Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów z wymienionymi czynnikami ryzyka należy szczególnie dokładnie rozważyć stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka terapii.^{12}

Działanie toksyczne na mięśnie należy podejrzewać, gdy występują:^{13}

• Rozsiane bóle mięśniowe
• Zapalenie mięśni
• Kurcze
• Osłabienie mięśni
• Znaczny wzrost aktywności kinazy kreatynowej (CK) przekraczający 5-krotność górnej granicy normy

W przypadku wystąpienia powyższych objawów należy przerwać leczenie fenofibratem.^{14}

Leczenie skojarzone z innymi lekami hipolipemizującymi

Ryzyko działania toksycznego na mięśnie może się zwiększyć, gdy fenofibrat jest stosowany jednocześnie z:^{15}

• Innym fibratem
• Inhibitorem reduktazy HMG-CoA (statyny)

Ryzyko to jest szczególnie podwyższone u pacjentów, u których wcześniej występowały choroby mięśni. Leczenie skojarzone fenofibratem z inhibitorem reduktazy HMG-CoA lub innym fibratem należy stosować wyłącznie w określonych przypadkach:^{16}

• U pacjentów z ciężką mieszaną dyslipidemią
• U pacjentów z dużym ryzykiem sercowo-naczyniowym
• U pacjentów, u których nie występowały wcześniej choroby mięśni

U tych pacjentów należy ściśle monitorować potencjalne działanie toksyczne na mięśnie.^{17}

Czynność nerek

Produkt Lipanthyl NT 145 jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek.^{18}

U pacjentów z łagodną do umiarkowanej niewydolnością nerek produkt Lipanthyl NT 145 należy stosować z ostrożnością.^{19}

Dostosowanie dawki jest konieczne u pacjentów ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego (eGFR) od 30 do 59 ml/min/1,73 m².^{20}

U pacjentów stosujących fenofibrat w monoterapii lub w skojarzeniu ze statynami zgłaszano przemijające zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi.^{21} Charakterystyka tych zmian:^{22}

• Stężenie kreatyniny pozostaje zwykle stabilne w czasie
• Brak oznak ciągłego zwiększania stężenia podczas długoterminowej terapii
• Tendencja do powrotu do wartości początkowych po przerwaniu leczenia

Dane z badań klinicznych dotyczące zmian stężenia kreatyniny:^{24}