lek serotoninergiczny

Lek serotoninergiczny to substancja farmakologiczna, której mechanizm działania opiera się na modulacji aktywności serotoniny w układzie nerwowym. Związki te zwiększają poziom serotoniny na różne sposoby: hamując jej wychwyt zwrotny (SSRI, SNRI), bezpośrednio aktywując receptory serotoninowe (agoniści), hamując jej metabolizm (inhibitory MAO) lub zwiększając jej uwalnianie (amfetaminy).

Leki serotoninergiczne znajdują zastosowanie w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, przede wszystkim depresji, zaburzeń lękowych, zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych oraz zespołu lęku napadowego. Do najczęściej stosowanych należą selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), takie jak fluoksetyna, sertralina czy escitalopram, oraz inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), jak wenlafaksyna czy duloksetyna.

Należy pamiętać o ryzyku wystąpienia zespołu serotoninowego – potencjalnie zagrażającego życiu stanu związanego z nadmierną aktywacją układu serotoninergicznego. Może on wystąpić przy łączeniu różnych leków serotoninergicznych lub stosowaniu ich w zbyt wysokich dawkach. Typowe objawy to hipertermia, wzmożona potliwość, drżenie, zaburzenia świadomości, sztywność mięśniowa i zaburzenia autonomiczne. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Metoclopramidi hydrochloridum Noridem 5 mg/ml

Metoklopramid wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie metoklopramidu z lewodopą oraz agonistami dopaminy ze względu na antagonizm prowadzący do osłabienia efektu terapeutycznego w chorobie Parkinsona. Spożywanie alkoholu podczas terapii metoklopramidem nasila działanie sedatywne, zwiększając ryzyko nadmiernej sedacji, zaburzeń koordynacji i wypadków. Metoklopramid może osłabiać działanie leków przeciwcholinergicznych i pochodnych morfiny na motorykę przewodu pokarmowego, a także nasilać działanie uspokajające leków hamujących OUN (np. barbiturany, leki przeciwlękowe, przeciwhistaminowe H1, przeciwdepresyjne, klonidyna). Współstosowanie z neuroleptykami zwiększa ryzyko objawów pozapiramidowych, a z lekami serotoninergicznymi (w tym SSRI) – ryzyko zespołu serotoninowego.
agonista dopaminy, akatyzja, alkohol etylowy, anestezja, biodostępność leku, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cholinesteraza osoczowa, choroba Parkinsona, cyklosporyna, digoksyna, dystonia, działanie niepożądane, działanie prokinetyczne, działanie uspokajające, fluoksetyna, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu P450, intensywna terapia, izoenzym cytochromu P450, lek neuroleptyczny, lek przeciwcholinergiczny, lek serotoninergiczny, lewodopa, metabolizm leku, metoklopramid, miwakurium, motoryka przewodu pokarmowego, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm polekowy, paroksetyna, pochodna morfiny, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, układ dopaminergiczny, układ serotoninergiczny, właściwości farmakokinetyczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aurex 40

Cytalopram, stosowany w leczeniu depresji i innych zaburzeń psychicznych, wiąże się z ryzykiem nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u pacjentów poniżej 25. roku życia oraz u osób z historią zachowań samobójczych. Konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. Leku nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym agresji i zachowań buntowniczych. U osób starszych oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby zaleca się ostrożność i dostosowanie dawkowania. W trakcie terapii mogą wystąpić działania niepożądane takie jak hiponatremia, akatyzja, ryzyko przejścia w fazę maniakalną u chorych z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, a także ryzyko napadów drgawkowych, co wymaga monitorowania i ewentualnego przerwania leczenia.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, cytalopram, depresja, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, napad drgawkowy, niewydolność serca, parestezja, pobudzenie psychomotoryczne, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie czynności seksualnej, zawał mięśnia sercowego, zespół lęku napadowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Dulsevia 60 mg

Przedawkowanie duloksetyny, substancji czynnej leku Dulsevia, stanowi poważne zagrożenie dla życia, szczególnie przy dawkach powyżej 600 mg, a w ciężkich przypadkach nawet do 5400 mg. Objawy kliniczne obejmują senność, śpiączkę (zwykle przy dawkach >1000 mg), zespół serotoninowy (hipertermia, drżenia, sztywność mięśni) oraz drgawki. Tachykardia (>100 uderzeń/min) i wymioty mogą wystąpić przy różnych dawkach. Zespół serotoninowy wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. Zgony odnotowano zarówno przy monoterapii dawką około 1000 mg, jak i w polipragmazji.
antidotum, ciśnienie tętnicze, cyproheptadyna, drgawki, duloksetyna, EKG, hemoperfuzja, hipertermia, lek serotoninergiczny, napad padaczkowy, ośrodkowy układ nerwowy, płukanie żołądka, przedawkowanie duloksetyny, saturacja krwi, senność, śpiączka, tachykardia, transfuzja wymienna, węgiel aktywowany, wymuszona diureza, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Spamilan 10 mg

Buspiron jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami wpływającymi na ten enzym. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak itrakonazol, nefazodon czy erytromycyna, powodują znaczące zwiększenie stężenia buspironu w osoczu (np. itrakonazol zwiększa Cmax 13-krotnie i AUC 19-krotnie, nefazodon nawet do 20-krotnego wzrostu Cmax i 50-krotnego AUC), co wymaga istotnej redukcji dawki buspironu (do 2,5 mg/dobę). Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna, obniżają stężenie buspironu (zmniejszenie Cmax o 84% i AUC o 9%), co może wymagać zwiększenia dawki. Inhibitory MAO są przeciwwskazane ze względu na ryzyko niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego. Ponadto, połączenie buspironu z SSRI i innymi lekami serotoninergicznymi niesie ryzyko zespołu serotoninowego oraz rzadkich drgawek, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta.
amitryptylina, baklofen, buspiron, ciśnienie tętnicze, cymetydyna, czas protrombinowy, diazepam, digoksyna, diltiazem, działanie sedatywne, erytromycyna, fenytoina, fluwoksamina, haloperydol, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, lek antyhistaminowy, lek serotoninergiczny, lofeksydyna, nabilon, nefazodon, ośrodkowy układ nerwowy, propranolol, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, SSRI, trazodon, warfaryna, werapamil, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Almozen 12,5 mg

Almotryptan, agonista receptorów 5-HT1B/1D, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, a także u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak choroba niedokrwienna serca (w tym zawał mięśnia sercowego, dusznica bolesna, niemym niedokrwieniem serca, dusznica Prinzmetala), ciężkie lub niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, choroby naczyń obwodowych oraz po incydentach naczyniowo-mózgowych (udar mózgu, TIA). Przeciwwskazane jest także jednoczesne stosowanie almotryptanu z ergotaminą, jej pochodnymi oraz innymi agonistami receptorów 5-HT1B/1D ze względu na ryzyko nasilenia działania obkurczającego naczynia i poważnych działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby metabolizm leku jest upośledzony, co zwiększa ryzyko toksyczności.
agonista receptorów 5-HT, almotryptan, ból głowy polekowy, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, czynniki ryzyka sercowo-naczyniowe, dusznica bolesna, dusznica Prinzmetala, ergotamina, IMAO, incydent naczyniowo-mózgowy, interakcje lekowe, jabłczan almotryptanu, kontrolowane nadciśnienie tętnicze, lek serotoninergiczny, metysergid, nadciśnienie tętnicze ciężkie, nadwrażliwość, niewydolność nerek, pochodne ergotaminy, przemijający napad niedokrwienny, SNRI, SSRI, udar mózgu, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia lipidowe, zawał mięśnia sercowego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluoksetyna EGIS 20 mg

Fluoksetyna charakteryzuje się długim okresem półtrwania, co ma istotne znaczenie przy zmianie terapii oraz w kontekście interakcji lekowych. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie fluoksetyny z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), np. iproniazydem, ze względu na ryzyko rozwoju potencjalnie śmiertelnego zespołu serotoninowego. Zalecany odstęp czasowy to minimum 2 tygodnie po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem fluoksetyny oraz 5 tygodni po odstawieniu fluoksetyny przed rozpoczęciem IMAO. Fluoksetyna hamuje metabolizm metoprololu, co zwiększa ryzyko bradykardii, a także metabolizm leków metabolizowanych przez CYP2D6 (np. tamoksyfen, fenytoina, leki przeciwarytmiczne, karbamazepina), co wymaga dostosowania dawek i monitorowania pacjenta. Ponadto, fluoksetyna może nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga regularnej kontroli wskaźnika INR i stanu klinicznego.
atomoksetyna, błękit metylenowy, bradykardia, buprenorfina, cyproheptadyna, desmopresyna, diuretyk, doustny antykoagulant, dziurawiec zwyczajny, endoksyfen, fenytoina, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hipertermia, hiponatremia, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, iproniazyd, karbamazepina, kloniczny skurcz mięśni, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, mekwitazyna, metoprolol, nebiwolol, niewydolność serca, norfluoksetyna, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tamoksyfen, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tryptofan, wskaźnik INR, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Vicks Antigrip Max (1000 mg + 16 mg + 4 mg)/sasz.

Produkt leczniczy Vicks AntiGrip Max zawiera paracetamol, fenylefrynę oraz chlorfenaminę, które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Paracetamol, metabolizowany w wątrobie, może nasilać hepatotoksyczność zwłaszcza w połączeniu z alkoholem etylowym, induktorami enzymatycznymi czy izoniazydem, a także wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny) poprzez hamowanie syntezy czynników krzepnięcia, co wymaga monitorowania INR. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk, wchodzi w interakcje z inhibitorami MAO, lekami β-adrenolitycznymi, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz lekami przeciwnadciśnieniowymi, co może prowadzić do poważnych zaburzeń hemodynamicznych, w tym przełomu nadciśnieniowego, bradykardii czy arytmii. Chlorfenamina nasila działanie depresyjne na OUN w połączeniu z alkoholem i lekami o działaniu ośrodkowym, a także może zwiększać ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI). Spożywanie alkoholu podczas terapii Vicks AntiGrip Max jest zdecydowanie przeciwwskazane ze względu na ryzyko nasilenia hepatotoksyczności paracetamolu oraz depresji OUN wywołanej przez chlorfenaminę.
alkaloid sporyszu, badanie laboratoryjne, chlorfenamina, czynnik krzepnięcia, depresja OUN, diuretyk pętlowy, działanie moczopędne, fenylefryna, flukloksacylina, glikozyd nasercowy, hepatotoksyczność, hormon tarczycy, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, izoniazyd, kolestyramina, kwas acetylosalicylowy, kwasica metaboliczna, lamotrygina, lek beta-adrenolityczny, lek ototoksyczny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lek uczulający na światło, luka anionowa, nefropatia analgetyczna, niedrożność porażenna jelit, paracetamol, probenecyd, prokinetyk, propranolol, przełom nadciśnieniowy, siarczan atropiny, test skórny, upośledzenie funkcji psychomotorycznych, węgiel aktywny, wziewny lek znieczulający, zespół serotoninowy, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Symescital 10 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Symescital, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po IMAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowego odstępu po zakończeniu terapii escytalopramem przed podaniem IMAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i odwracalnego, nieselektywnego inhibitora MAO (linezolid). Escytalopram jest również przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwhistaminowe), co może prowadzić do addytywnego wydłużenia QT i ryzyka złośliwych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, stosowanie escytalopramu z lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany) wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, a łączenie z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion, tramadol) wymaga monitorowania pod kątem drgawek. Współistniejące stosowanie litu, tryptofanu oraz dziurawca zwyczajnego może nasilać działania niepożądane lub terapeutyczne escytalopramu.
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, demetylacja, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, doustne leki przeciwzakrzepowe, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, farmakodynamika, farmakokinetyka, flekainid, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hydroksyzyna, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitory MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, krzepnięcie krwi, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, leki przeciwarytmiczne, leki przeciwdrobnoustrojowe, leki serotoninergiczne, linezolid, lit w psychiatrii, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodne fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, sparfloksacyna, SSRI, substancja czynna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Exbol 75 mg + 650 mg

Produkt leczniczy Exbol, zawierający 75 mg tramadolu chlorowodorku oraz 650 mg paracetamolu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi oraz selektywnymi inhibitorami MAO (A i B) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. biegunką, tachykardią, potliwością, drżeniem, splątaniem i śpiączką. Okres karencji po zakończeniu terapii inhibitorami MAO powinien wynosić co najmniej 2 tygodnie. Niezalecane jest także łączenie Exbolu z karbamazepiną i innymi aktywatorami enzymatycznymi, które obniżają stężenie tramadolu w osoczu, oraz z opioidowymi lekami agonistyczno-antagonistycznymi (buprenorfina, nalbufina, pentazocyna), które mogą osłabiać działanie przeciwbólowe i wywoływać objawy odstawienne. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, mirtazapina), benzodiazepin, barbituranów, gabapentynoidów, leków obniżających próg drgawkowy oraz inhibitorów CYP3A4 (ketokonazol, erytromycyna), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, depresji oddechowej, zwiększonego działania tramadolu oraz potencjalnych działań niepożądanych.
barbitruran, benzodiazepina, buprenorfina, bupropion, cholestyramina, depresja oddechowa, depresja OUN, domperydon, erytromycyna, flukloksacylina, gabapentyna, gabapentynoidy, hepatotoksyczność, inhibitor CYP3A4, inhibitory MAO nieselektywne, inhibitory MAO-A, inhibitory MAO-B, karbamazepina, ketokonazol, kwasica metaboliczna, lek opioidowy przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek serotoninergiczny, luka anionowa, metoklopramid, mirtazapina, nalbufina, ondansetron, paracetamol, pentazocyna, pregabalina, próg drgawkowy, SNRI, SSRI, tetrahydrocannabinol, tramadolu chlorowodorek, warfaryna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Depratal

Produkt leczniczy Depratal (duloksetyna) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową oraz napadami padaczkowymi, gdzie stosowanie jest przeciwwskazane lub wymaga ścisłego monitorowania. Wskazane jest uważne obserwowanie pacjentów z dużymi zaburzeniami depresyjnymi i lękowymi, zwłaszcza poniżej 25. roku życia oraz z historią myśli samobójczych, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych, które może nasilać się w początkowym okresie terapii. Konieczne jest informowanie pacjentów i opiekunów o konieczności zgłaszania pogorszenia stanu klinicznego, myśli samobójczych lub nietypowych zmian w zachowaniu. Duloksetyna może wywołać zespół serotoninowy, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tryptany, buprenorfina), objawiający się m.in. pobudzeniem, tachykardią, hipertermią i zaburzeniami koordynacji, co wymaga natychmiastowej interwencji i ewentualnej modyfikacji leczenia.
buprenorfina, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duloksetyna, duże zaburzenie depresyjne, dziurawiec zwyczajny, epizod manii, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, lek serotoninergiczny, mydriaza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, SNRI, SSRI, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie lękowe uogólnione, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Accordeon 40 mg

Oksykodon, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i częściowo przez CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, itrakonazol czy sok grejpfrutowy, mogą zwiększać AUC oksykodonu nawet 1,7-3,6-krotnie, co wymaga redukcji dawki i monitorowania działań niepożądanych. Z kolei induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, ziele dziurawca) mogą obniżać stężenie oksykodonu w osoczu do 14% wartości wyjściowej, co może skutkować koniecznością zwiększenia dawki. Inhibitory CYP2D6 (paroksetyna, fluoksetyna, chinidyna) powodują umiarkowany wzrost stężenia oksykodonu (~13%), jednak bez istotnej zmiany efektu farmakodynamicznego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, neuroleptyki, inne opioidy), które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii oraz ścisłego monitorowania pacjenta.
antybiotyk makrolidowy, choroba Parkinsona, cytochrom CYP3A4, depresja oddechowa, działanie depresyjne addytywne, działanie przeciwcholinergiczne, efekt depresyjny addytywny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, neuroleptyk, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, SNRI, SSRI, układ autonomiczny, zespół serotoninowy
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół serotoninowy – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zespół serotoninowy (SS) to potencjalnie zagrażający życiu stan wynikający z nadmiernej aktywności serotoninergicznej w OUN, manifestujący się triadą objawów: zmiany stanu psychicznego (pobudzenie, dezorientacja), niestabilność autonomiczną (tachykardia, nadciśnienie, hipertermia) oraz nadpobudliwość nerwowo-mięśniową (klonus, sztywność, wzmożone odruchy). SS najczęściej pojawia się w ciągu 6-24 godzin od zmiany dawki lub rozpoczęcia terapii lekami serotoninergicznymi, w tym SSRI, SNRI, inhibitorami MAO lub ich kombinacjami. Rozpoznanie opiera się wyłącznie na obrazie klinicznym, dlatego kluczowe jest szczegółowe badanie neurologiczne i wywiad farmakologiczny. W ciężkich przypadkach obserwuje się dramatyczne wahania parametrów życiowych, w tym hipertermię, wymagającą intensywnej terapii na OIT.
antagonista receptora H1, benzodiazepiny, cyproheptadyna, drożność dróg oddechowych, dysfunkcja autonomiczna, elektrokardiografia, hipertermia, hipertonia, inhibitory MAO, interakcja lekowa, leczenie wspomagające, lek serotoninergiczny, leki przeciwdepresyjne, monitorowanie ciśnienia krwi, niestabilność autonomiczna, objawy nerwowo-mięśniowe, odwodnienie, ośrodkowy układ nerwowy, toksyczność serotoninowa, zaburzenia hemodynamiczne, zespół interdyscyplinarny, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Bromowodorek dekstrometorfanu – Interakcje

Bromowodorek dekstrometorfanu, metabolizowany głównie przez enzym CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna (z możliwością wzrostu stężenia dekstrometorfanu nawet 20-krotnie), terbinafina oraz amiodaron, flekainid, propafenon, sertralina, bupropion, metadon, cynakalcet, haloperydol, perfenazyna i tiorydazyna, mogą znacząco zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN) oraz zespołu serotoninowego. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie dekstrometorfanu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) oraz w okresie 2 tygodni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko nasilenia działania i toksyczności, w tym zespołu serotoninowego. Ponadto, interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tramadol) oraz antagonistami receptora H2 (cymetydyna, ranitydyna) mogą prowadzić do zwiększenia stężenia dekstrometorfanu i opóźnienia jego eliminacji, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta.
amiodaron, antagonista receptora H2, benzodiazepina, biodostępność, bromowodorek dekstrometorfanu, bupropion, chinidyna, cymetydyna, cynakalcet, cytochrom P450, depresja oddechowa, fenelzyna, flekainid, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, inhibitor enzymu, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, lek opioidowy, lek przeciwhistaminowy sedatywny, lek przeciwkaszlowy, lek serotoninergiczny, metabolizm pierwszego przejścia, metadon, mioklonia, nalokson, paroksetyna, perfenazyna, pochodna butyrofenonu, propafenon, ranitydyna, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SNRI, SSRI, terbinafina, tiorydazyna, tramadol, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Tramadol – Interakcje

Tramadol, będący opioidowym lekiem przeciwbólowym, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie istotne jest ryzyko wystąpienia napadów drgawek przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy, takich jak SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, bupropion, mirtazapina oraz tetrahydrokanabinol. Ponadto, kojarzenie tramadolu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, mirtazapina) może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. klonusem, wzmożonym napięciem mięśniowym i gorączką >38°C. Przeciwwskazane jest stosowanie tramadolu z inhibitorami MAO (nieselektywnymi, selektywnymi MAO-A i MAO-B) ze względu na ryzyko ciężkich interakcji ośrodkowych, oddechowych i krążeniowych. W przypadku wcześniejszego stosowania inhibitorów MAO należy zachować co najmniej 14-dniowy odstęp przed rozpoczęciem terapii tramadolem.
antagonista receptora 5-HT3, baklofen, benzodiazepina, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, depresja oddechowa, działanie agonistyczno-antagonistyczne, erytromycyna, flukloksacylina, gabapentyna, gabapentynoid, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, interakcje lekowe, karbamazepina, ketokonazol, klonus, kwasica metaboliczna, lek nasenny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwlękowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy, luka anionowa, metabolizm leku, mirtazapina, nalbufina, napad drgawkowy, neuroleptyk, niedociśnienie, ondansetron, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, pentazocyna, pochodna kumaryny, pregabalina, próg drgawkowy, rytonawir, SNRI, SSRI, substancja przeciwbólowa, talidomid, tetrahydrokanabinol, tramadol, układ krzepnięcia, warfaryna, wskaźnik INR, zespół odstawienia, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Pinexet 100 mg 100 mg

Kwetiapina, dostępna w dawkach 25 mg, 100 mg, 200 mg i 300 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Metabolizm leku odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4, co powoduje, że inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol) mogą zwiększać AUC kwetiapiny nawet 5-8-krotnie, co jest przeciwwskazane. Z kolei induktory enzymów wątrobowych, takie jak karbamazepina i fenytoina, mogą obniżać ekspozycję na kwetiapinę odpowiednio do 13% i zwiększać jej klirens nawet o 450%, co wymaga ostrożności i ewentualnej korekty dawki. Ponadto, jednoczesne stosowanie kwetiapiny z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, inhibitory MAO, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami przeciwcholinergicznymi może nasilać działania niepożądane. Interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QT oraz spożywanie alkoholu podczas terapii kwetiapiną są szczególnie niebezpieczne ze względu na ryzyko arytmii, nadmiernej sedacji i depresji oddechowej.
badanie chromatograficzne, cymetydyna, cytochrom P450, depresja oddechowa, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipotensja, imipramina, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, kwas walproinowy, kwetiapina, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek serotoninergiczny, leukopenia, metabolizm kwetiapiny, metabolizm wątrobowy, metadon, neutropenia, ośrodkowy układ nerwowy, receptor muskarynowy, rysperydon, sedacja, SNRI, sole litu, SSRI, test immunoenzymatyczny, tiorydazyna, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Atenza 54 mg

Metylofenidat wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Pomimo braku klinicznie istotnego udziału enzymów cytochromu P450 w metabolizmie metylofenidatu, lek ten może hamować metabolizm pochodnych kumaryny (zwiększając ich działanie przeciwzakrzepowe), leków przeciwdrgawkowych (fenobarbital, fenytoina, prymidon) oraz trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych i SSRI, co wymaga monitorowania stężeń tych leków i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazanie do stosowania metylofenidatu u pacjentów leczonych nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Ponadto, metylofenidat może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych oraz nasilać efekty leków podnoszących ciśnienie tętnicze, co wymaga regularnego monitorowania ciśnienia tętniczego i dostosowania terapii hipotensyjnej.
agonista dopaminy, anestetyk halogenowy, antagonista dopaminy, cytochrom P450, działanie przeciwzakrzepowe, enancjomer metylofenidatu, fenobarbital, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, leczenie hipotensyjne, lek dopaminergiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, neuroprzekaźnik, nieselektywny nieodwracalny inhibitor MAO, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, przełom nadciśnieniowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fentanyl Kalceks 0,05 mg/ml

Fentanyl, będący silnym opioidem, jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP3A4, co determinuje jego liczne interakcje farmakologiczne. Leki działające depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), takie jak opioidy, barbiturany, benzodiazepiny, neuroleptyki, gazy halogenowe oraz gabapentynoidy (gabapentyna, pregabalina), mogą nasilać i wydłużać depresję oddechową wywoływaną przez fentanyl, co wymaga zwykle zmniejszenia dawki fentanylu i ścisłego monitoringu. Silne inhibitory CYP3A4, zwłaszcza rytonawir, obniżają klirens fentanylu o około 66%, co zwiększa ryzyko kumulacji i przedłużonej depresji oddechowej, dlatego konieczna jest szczególna ostrożność i dostosowanie dawki. Inhibitory takie jak flukonazol i worykonazol również zwiększają ekspozycję na fentanyl, natomiast itrakonazol nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę dożylnie podawanego fentanylu. Ponadto, jednoczesne stosowanie fentanylu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, IMAO) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta.
barbiturany, benzodiazepiny, cytochrom P450, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, etomidat, farmakolog kliniczny, fentanyl, flukonazol, gabapentyna, gabapentynoidy, hipotensja, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, itrakonazol, klirens, lek serotoninergiczny, metabolizm fentanylu, midazolam, neuroleptyki, objętość dystrybucji, okres półtrwania, opioid, pregabalina, rytonawir, sedacja, silny opioid, SNRI, SSRI, worykonazol, zaburzenie poznawcze, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Venlafaxine Actavis 75 mg

Venlafaxine Actavis, zawierający chlorowodorek wenlafaksyny, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na wenlafaksynę lub substancje pomocnicze, w tym sacharozę (do 185,38 mg w dawce 150 mg), czerwień koszenilową (E124, do 0,0267 mg w dawce 37,5 mg) oraz żółcień pomarańczową (E110, do 0,0183 mg w dawce 150 mg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem mięśniowym oraz hipertermią. W celu uniknięcia tego stanu, należy zachować 14-dniowy okres karencji po zakończeniu terapii IMAO przed rozpoczęciem wenlafaksyny oraz co najmniej 7-dniowy odstęp po odstawieniu wenlafaksyny przed rozpoczęciem IMAO.
barwnik spożywczy, chlorowodorek wenlafaksyny, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, hipertermia, IMAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, interakcja lekowa, lek serotoninergiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, nieodwracalny inhibitor MAO, pobudzenie psychoruchowe, reakcja alergiczna, SNRI, SSRI, tryptan, wenlafaksyna, zaburzenie poznawcze, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – ParoGen

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga ostrożnego stosowania, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednim odstępie od terapii inhibitorami MAO (2 tygodnie po nieodwracalnych, 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi terapeutycznej. Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów akatyzji, zespołu serotoninowego oraz maniakalnych epizodów, a także zachowań samobójczych, szczególnie w pierwszych tygodniach terapii i po zmianie dawki. U pacjentów z cukrzycą może być konieczna korekta dawki leków hipoglikemizujących, a u osób z niewydolnością nerek lub wątroby zaleca się ostrożność. Paroksetyna jest silnym inhibitorem CYP2D6, co może wpływać na metabolizm tamoksyfenu, dlatego ich jednoczesne stosowanie powinno być unikane.
akatyzja, cukrzyca, depresja, depresja endogenna, doustny lek przeciwzakrzepowy, drgawka miokloniczne, hipertermia, hiponatremia, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, jaskra, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, lek hipoglikemizujący, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, majaczenie, mania, marskość wątroby, napad drgawkowy, neuroleptyk, niepokój psychoruchowy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, padaczka, parestezja, plamica, płytka krwi, prekursor serotoniny, remisja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, splątanie, terapia elektrowstrząsowa, wybroczyna, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Zoloft 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o różnym stopniu istotności klinicznej. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), w tym nieodwracalnymi (np. selegilina) oraz odwracalnymi (np. moklobemid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych ciężkich reakcji, takich jak drżenia mięśniowe, hipertermia czy drgawki. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu zwiększenia jego stężenia o około 35%, co może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany), leków wydłużających odstęp QT oraz substancji wpływających na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, arytmii i krwawień. Alkohol jest niewskazany podczas terapii sertraliną, mimo braku nasilenia działania poznawczego, ze względu na potencjalne zwiększenie sedacji i ryzyko hepatotoksyczności.
aktywność cholinoesterazy, arytmia komorowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, czas protrombinowy, czynność płytek krwi, działanie sedatywne, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek serotoninergiczny, metabolizm CYP2C19, nieodwracalny inhibitor MAO, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Pram 20 mg

Podczas terapii cytalopramem (Pram 20 mg) istnieje wysokie ryzyko interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie cytalopramu z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), w tym selegiliną (>10 mg/dobę), moklobemidem i linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami mioklonicznymi oraz hipertermią. Przeciwwskazane jest także łączenie cytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki jak sparfloksacyna, moksyfloksacyna, dożylna erytromycyna, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, np. halofantryna, oraz niektóre przeciwhistaminowe jak astemizol i mizolastyna) ze względu na ryzyko arytmii komorowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pimozyd, którego jednoczesne stosowanie z cytalopramem powoduje wzrost AUC i Cmax oraz wydłużenie QTc o około 10 ms, co jest przeciwwskazaniem do kojarzenia tych leków.
agonista receptora 5-HT, atypowy lek przeciwpsychotyczny, buprenorfina, bupropion, cytalopram, dziurawiec zwyczajny, haloperydol, hemostaza, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, meflochina, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, pimozyd, pochodna fenotiazyny, selegilina, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, tramadol, tryptan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 50 mikrogramów/godzinę system transdermalny 50 mcg/h

Matrifen to system transdermalny zawierający fentanyl, dostępny w dawkach 12, 25, 50, 75 i 100 µg/h, stosowany w leczeniu bólu nowotworowego i nienowotworowego. Profil bezpieczeństwa fentanylu w tej formie został potwierdzony w licznych badaniach klinicznych u dorosłych i dzieci. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Wśród poważnych działań niepożądanych należy zwrócić uwagę na depresję oddechową, reakcje anafilaktyczne, napady drgawkowe, niedrożność jelit, bezdech i hipowentylację. Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%).
alergiczne zapalenie skóry, bezdech, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja oddechowa, drgawki z odstawienia, dysfagia, fentanyl przezskórny, hipowentylacja, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lek serotoninergiczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, napad grand mal, niedobór androgenów, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niedrożność jelit częściowa, objawy odstawienne, opioidowy lek przeciwbólowy, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, system transdermalny fentanylu, tachykardia, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia erekcji, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół zaburzeń oddechowych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ondansetron B. Braun 2 mg/ml roztwór do wstrzykiwań

Ondansetron, będący selektywnym antagonistą receptora 5-HT3, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości, w tym zaburzeń oddychania, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszą nadwrażliwością na leki z tej grupy. Lek może wydłużać czas pasażu jelitowego, co wymaga monitorowania u chorych z podostrą niedrożnością jelit. Istotnym zagrożeniem jest wydłużenie odstępu QT, zależne od dawki, co może prowadzić do arytmii typu Torsade de Pointes. Należy unikać podawania ondansetronu pacjentom z wrodzonym zespołem wydłużonego QT oraz u osób z zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia), niewydolnością serca, bradykardią lub stosujących inne leki wydłużające QT. Przed terapią konieczna jest korekta zaburzeń elektrolitowych. Ponadto, odnotowano przypadki niedokrwienia mięśnia sercowego, szczególnie po dożylnym podaniu, co wymaga edukacji pacjentów w zakresie rozpoznawania objawów niedokrwienia.
adenotonsylektomia, bradykardia, hipokaliemia, hipomagnezemia, lek serotoninergiczny, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedrożność jelit, niewydolność serca, nudności wywołane chemioterapią, odstęp QT, ondansetron, pasaż jelitowy, receptor 5-HT3, SNRI, SSRI, torsade de pointes, zaburzenie oddychania, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, zespół wydłużonego odstępu QT
Leksykon leków
Interakcje leku – Banavin 20 mg

Wortioksetyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP2D6, a w mniejszym stopniu przez CYP3A4/5 i CYP2C9, co ma istotne znaczenie dla potencjalnych interakcji farmakokinetycznych. Silne inhibitory CYP2D6, takie jak bupropion (150 mg 2x/dobę przez 14 dni), zwiększają ekspozycję na wortioksetynę 2,3-krotnie (AUC), co może wymagać redukcji dawki. Inhibitory CYP3A4/5 i CYP2C9 (ketokonazol 400 mg/dobę, flukonazol 200 mg/dobę) powodują umiarkowany wzrost AUC wortioksetyny (od 1,3 do 1,5 razy), zwykle bez konieczności zmiany dawkowania. Induktory enzymów cytochromu P450, np. ryfampicyna (600 mg/dobę przez 10 dni), obniżają ekspozycję na lek o 72%, co może wymagać zwiększenia dawki. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z genetycznie obniżoną aktywnością CYP2D6, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP3A4 lub CYP2C9, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia wortioksetyny.
agregacja płytek krwi, bupropion, chinidyna, CYP2D6, dekstrometorfan, diazepam, doustny lek przeciwkrzepliwy, etynyloestradiol, fałszywie dodatni wynik testu, fenelzyna, fenytoina, flukonazol, fluoksetyna, induktor cytochromu P450, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, izokarboksazyd, karbamazepina, ketokonazol, kofeina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwkrzepliwy, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metadon, midazolam, moklobemid, neuroleptyk, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, opioid, paroksetyna, razagilina, ryfampicyna, selegilina, substrat cytochromu P450, technika chromatograficzna, tolbutamid, tramadol, tranylcypromina, tryptan, warfaryna, wortioksetyna, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Mozarin Swift 15 mg

Escytalopram, substancja czynna Mozarin Swift, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zwłaszcza nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, moklobemidem, linezolidem oraz selegiliną, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Zaleca się zachowanie odpowiednich przerw czasowych (14 dni po odstawieniu MAO przed rozpoczęciem escytalopramu i 7 dni po odstawieniu escytalopramu przed włączeniem MAO). Ponadto, escytalopram jest przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) ze względu na ryzyko arytmii. Współstosowanie z lekami serotoninergicznymi (buprenorfina, tramadol, tryptany) wymaga ostrożności i monitorowania objawów zespołu serotoninowego. Dodatkowo, leki obniżające próg drgawkowy oraz preparaty zawierające lit lub tryptofan mogą nasilać działania niepożądane, co wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
arytmia złośliwa, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, lit w psychiatrii, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pimozyd, pochodna fenotiazyny, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mozarin Swift 10 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin Swift, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, które mogą prowadzić do zespołu serotoninowego; wprowadzenie escytalopramu jest możliwe dopiero po 14 dniach od odstawienia inhibitora MAO, a po zakończeniu terapii escytalopramem należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę przed podaniem inhibitora MAO. Przeciwwskazane jest także łączenie escytalopramu z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, antybiotyki, leki przeciwmalaryczne) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka arytmii. Należy zachować ostrożność przy łączeniu z lekami serotoninergicznymi (np. buprenorfina, tramadol, tryptany), lekami obniżającymi próg drgawkowy oraz preparatami zawierającymi dziurawiec zwyczajny, a także monitorować parametry krzepnięcia u pacjentów stosujących doustne leki przeciwzakrzepowe i unikać jednoczesnego stosowania z NLPZ ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, dezypramina, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, lit pierwiastek, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, NLPZ, nortryptylina, omeprazol, parametr krzepnięcia, pentamidyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, substancja czynna, sumatryptan, terapia skojarzona, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oropram 20 mg tabletki powlekane 20 mg

Podczas terapii citalopramem najczęściej obserwuje się działania niepożądane o charakterze łagodnym i przemijającym, pojawiające się głównie w pierwszych tygodniach leczenia. Występują one z różną częstością, od bardzo częstych (np. senność, bezsenność, ból głowy, palpitacje, suchość w jamie ustnej, nudności, nasilone pocenie się) po rzadkie i bardzo rzadkie (np. napady drgawkowe, zapalenie wątroby, reakcje anafilaktyczne). Działania niepożądane takie jak nasilone pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia wykazują zależność od dawki leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT, które może prowadzić do groźnych arytmii, w tym zespołu Torsades de Pointes, zwłaszcza u kobiet z hipokaliemią, chorobą serca lub wcześniejszym wydłużeniem QT. Ponadto, citalopram może zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, nosa oraz u kobiet – krwotoków miesiączkowych i poporodowych, co jest istotne u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe lub z zaburzeniami krzepnięcia.
akatyzja, amnezja, arytmia, biegunka, bolesne miesiączkowanie, bradykardia, bruksizm, chwiejność emocjonalna, citalopram, depersonalizacja, depresja, dyskineza, enzym wątrobowy, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt psychiczny, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, krwotok z nosa, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, lek SSRI, migrena, mlekotok, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy grand mal, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, niestrawność, nudność, objaw odstawienny, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, palpitacja, parestezja, plamica, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, suchość jamy ustnej, tachykardia, trombocytopenia, wahanie ciśnienia tętniczego, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie kardiologiczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie pozapiramidowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zespół serotoninowy, zespół torsade de pointes, złamanie kości
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodon Stada 5 mg

Oksykodon chlorowodorek wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście wpływu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz metabolizm leku. Jednoczesne stosowanie oksykodonu z innymi lekami działającymi depresyjnie na OUN, takimi jak opioidy, benzodiazepiny, leki nasenne, przeciwdepresyjne czy neuroleptyki, może prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu oksykodonu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą wywołać niebezpieczne przełomy nadciśnieniowe lub niedociśnieniowe. Metabolizm oksykodonu odbywa się głównie przez izoenzym CYP3A4 oraz częściowo CYP2D6, co powoduje, że inhibitory CYP3A4 (np. klarytromycyna, ketokonazol, sok grejpfrutowy) mogą zwiększać stężenie oksykodonu w osoczu nawet 1,7-3,6-krotnie, natomiast induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna, karbamazepina, ziele dziurawca) mogą obniżać jego stężenie o 50-86%, co wymaga odpowiedniej korekty dawki. Dodatkowo, inhibitory CYP2D6, takie jak paroksetyna i chinidyna, również mogą zwiększać stężenie oksykodonu, co podkreśla konieczność monitorowania terapii i dostosowania dawkowania.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant kumarynowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, CYP2D6, depresja oddechowa, działanie farmakodynamiczne, efekt sedatywny, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym CYP3A4, lek przeciwcholinergiczny, lek serotoninergiczny, lek uspokajający, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, neuroleptyk, oksykodon, oksykodon chlorowodorek, ośrodkowy układ nerwowy, parametr krzepnięcia, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sok grejpfrutowy, terapia oksykodonem, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitil 10 mg

Escytalopram, główny składnik preparatu Escitil, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą mieć istotne implikacje kliniczne. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do łączenia escytalopramu z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), co wymaga zachowania przerw 14 dni po odstawieniu MAOI i 7 dni po zakończeniu terapii escytalopramem. Również stosowanie moklobemidu i linezolidu jest przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, neuroleptyki, TCA, niektóre antybiotyki i leki przeciwhistaminowe) z powodu ryzyka addycyjnego wydłużenia QT i arytmii. Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, tryptany), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, dziurawca zwyczajnego oraz leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym krwawień i zespołu serotoninowego.
astemizol, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, esomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, hydroksyzyna, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, lit, meflochina, metabolizm escytalopramu, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, odstęp QT, omeprazol, parametr krzepnięcia krwi, pentamidyna, pimozyd, pochodna butyrofenonu, pochodna fenotiazyny, pochodna tioksantenu, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, zaburzenie psychomotoryczne, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxyduo 20 mg + 10 mg

Produkt Oxyduo, zawierający oksykodon i nalokson, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, głównie wynikające z działania oksykodonu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Szczególnie istotne są interakcje z lekami hamującymi OUN, takimi jak inne opioidy, gabapentynoidy, benzodiazepiny, leki przeciwlękowe, nasenne, przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe oraz przeciwwymiotne, które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu. Równoczesne stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) lub lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego i wymaga ostrożności oraz ewentualnej redukcji dawki oksykodonu. Alkohol potęguje działanie depresyjne na OUN, co może skutkować poważnymi powikłaniami, dlatego jego łączenie z Oxyduo jest przeciwwskazane.
antybiotyk makrolidowy, azolowy lek przeciwgrzybiczny, benzodiazepiny, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, gabapentynoidy, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym cytochromu P450, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek serotoninergiczny, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, nalokson, niewydolność oddechowa, objawy odstawienne, oksykodon, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna kumaryny, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Tramal 50 mg

Tramadol, jako opioid o złożonym mechanizmie działania, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie tramadolu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zagrażających życiu zaburzeń OUN, oddechowych i krążeniowych. Interakcje z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, mirtazapina) mogą prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią i zaburzeniami neurologicznymi. Połączenie tramadolu z benzodiazepinami, gabapentynoidami oraz alkoholem zwiększa ryzyko depresji oddechowej, głębokiej sedacji i śpiączki, co wymaga ograniczenia dawki i czasu terapii oraz ścisłego monitorowania pacjenta. Ponadto, tramadol obniża próg drgawkowy, co w połączeniu z lekami o podobnym działaniu (np. bupropion, leki przeciwpsychotyczne) zwiększa ryzyko napadów drgawek, szczególnie u pacjentów z padaczką lub predyspozycjami do drgawek.
antagonista 5-HT3, antagonista receptora opioidowego, benzodiazepina, buprenorfina, buproprion, cymetydyna, depresja oddechowa, erytromycyna, gabapentynoid, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, lek serotoninergiczny, lek trójpierścieniowy, mirtazapina, nalbufina, napad drgawkowy, ondansetron, padaczka, pentazocyna, pochodna kumaryny, próg drgawkowy, SNRI, SSRI, tetrahydrokanabinol, tramadol, warfaryna, zaburzenia OUN, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dexapini

Produkt leczniczy DEXAPINI zawiera dekstrometorfanu bromowodorek, wyciąg z pędów sosny oraz nalewkę z owocu kopru włoskiego i wymaga ostrożności w stosowaniu, zwłaszcza u dzieci z chorobami atopowymi (astma, AZS, alergie) ze względu na ryzyko uwalniania histaminy. Przedłużający się kaszel (>7 dni), nawracający kaszel, kaszel z gorączką, wysypka lub uporczywe bóle głowy wymagają konsultacji lekarskiej. Istotne jest przestrzeganie dawkowania, gdyż dekstrometorfan może prowadzić do nadużywania i uzależnienia, szczególnie u młodzieży, osób z historią nadużywania leków lub substancji psychoaktywnych. Produkt nie jest zalecany do łączenia z lekami serotoninergicznymi (SSRI, MAOI, inhibitory CYP2D6, buprenorfina) z powodu ryzyka zespołu serotoninowego, objawiającego się zmianami stanu psychicznego, niestabilnością autonomiczną, zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi i objawami ze strony przewodu pokarmowego.
alkoholizm, astma, ataksja, atopowe zapalenie skóry, biegunka, ból głowy, buprenorfina, choroba atopowa, cukrzyca, cytochrom P450 2D6, dekstrometorfan bromowodorek, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie toksyczne, gorączka, halucynacja, hiperrefleksja, hipertermia, histamina, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, labilne ciśnienie tętnicze, lek serotoninergiczny, metabolizm wątrobowy, nadużywanie dekstrometorfanu, nalewka z kopru włoskiego, nudności, padaczka, powolny metabolizm CYP2D6, przewlekły kaszel, tachykardia, uzależnienie od dekstrometorfanu, wyciąg z pędów sosny, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirzaten Q-Tab 15 mg

Mirtazapina wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO z mirtazapiną ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagające zachowania co najmniej 2-tygodniowego odstępu między terapiami. Leki serotoninergiczne (m.in. SSRI, tryptany, tramadol, lit, dziurawiec) mogą nasilać ryzyko zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta. Mirtazapina potęguje działanie sedatywne benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów H1 oraz opioidów, a także nasila depresję ośrodkowego układu nerwowego w połączeniu z alkoholem, co wskazuje na konieczność unikania spożycia alkoholu podczas terapii. Ponadto, stosowanie mirtazapiny z lekami wydłużającymi odstęp QTc zwiększa ryzyko torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG i unikania łączenia tych leków.
amitryptylina, antagonista receptora H1, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, L-tryptofan, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, mirtazapina, nefazodon, opioid, paroksetyna, ryfampicyna, rysperydon, sole litu, SSRI, torsade de pointes, tramadol, tryptan, warfaryna, wenlafaksyna, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirzaten 45 mg 45 mg

Mirtazapina, substancja czynna leku Mirzaten, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które należy uwzględnić podczas terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO z mirtazapiną ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego; zaleca się zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu między terapiami. Łączenie mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi (np. SSRI, L-tryptofan, tryptany, tramadol, lit, dziurawiec) wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego. Mirtazapina nasila działanie uspokajające benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów H1 oraz opioidów, co wymaga dostosowania dawek. Istotne jest także monitorowanie wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu leków wydłużających QTc, ze względu na ryzyko torsade de pointes. W terapii skojarzonej z warfaryną (dawka mirtazapiny 30 mg/dobę) obserwuje się statystycznie istotne zwiększenie INR, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia.
amitryptylina, antagonista receptora histaminowego H1, benzodiazepina, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, działanie uspokajające, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor MAO, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, L-tryptofan, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, lit, mirtazapina, Mirzaten, nefazodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, rysperydon, SSRI, torsade de pointes, tramadol, tryptan, warfaryna, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Ondansetron Kalceks 2 mg/ml

Ondansetron jest metabolizowany przez enzymy wątrobowe cytochromu P450 (CYP3A4, CYP2D6, CYP1A2), co powoduje niskie ryzyko istotnych interakcji metabolicznych. Jednakże, szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami wydłużającymi odstęp QT (antracykliny, trastuzumab, erytromycyna, ketokonazol, amiodaron, beta-blokery), które mogą zwiększać ryzyko arytmii serca. Silne induktory CYP3A4 (fenytoina, karbamazepina, ryfampicyna) mogą zwiększać klirens ondansetronu, obniżając jego stężenie w osoczu i skuteczność terapeutyczną. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) niesie ryzyko zespołu serotoninowego, manifestującego się zmienionym stanem psychicznym, niestabilnością autonomiczną i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. Równoczesne podawanie ondansetronu z chlorowodorkiem apomorfiny jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego i utraty przytomności.
analgezja, antracyklina, apomorfina, beta-bloker, cytochrom P450, induktor CYP3A4, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, klirens ondansetronu, lek kardiotoksyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek serotoninergiczny, niedociśnienie tętnicze, niestabilność autonomiczna, ondansetron, przeciwciało monoklonalne, repolaryzacja mięśnia sercowego, SNRI, SSRI, tramadol, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Palexia 4 mg/ml

Tapentadol, substancja czynna Palexii, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (benzodiazepiny, barbiturany, opioidy, leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe H1), które mogą prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i śmierci. Również jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) niesie ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się klonusem, hiperrefleksją, drżeniem i hipertermią (>38°C). Tapentadol może także obniżać próg drgawkowy, co wymaga monitorowania pacjentów przyjmujących leki przeciwpsychotyczne i antydepresyjne. Ponadto, stosowanie z inhibitorami monoaminooksydazy (MAOI) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
barbiturat, benzodiazepina, buprenorfina, CYP3A4, cytochrom P450, depresja oddechowa, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, efekt sedatywny, fenelzyna, fenobarbital, flukonazol, hiperrefleksja, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, izoenzym UGT, ketokonazol, klonus, kwas meklofenamowy, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, moklobemid, nalbufina, objaw odstawienny, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, Palexia, pentazocyna, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, receptor opioidowy, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tapentadol, transferaza urydynodifosforanowa, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxycodone Vitabalans 10 mg

Oksykodon, silny opioidowy lek przeciwbólowy, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jego skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Szczególnie istotne są interakcje z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy (np. benzodiazepiny, inne opioidy, leki uspokajające), które mogą nasilać depresję OUN, zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, śpiączki i zgonu. Inhibitory MAO mogą wywoływać przełomy nadciśnieniowe lub niedociśnieniowe, a leki przeciwcholinergiczne nasilają działania niepożądane oksykodonu, takie jak zaparcia i suchość w jamie ustnej. Ponadto, jednoczesne stosowanie oksykodonu z lekami serotoninergicznymi (SSRI, SNRI) może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. pobudzeniem, hipertermią i zaburzeniami nerwowo-mięśniowymi. W przypadku antykoagulantów pochodnych kumaryny obserwuje się zmiany INR, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
antybiotyk makrolidowy, antykoagulant, benzodiazepina, depresja oddechowa, dziurawiec, fenytoina, hiperrefleksja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, leczenie przeciwbólowe, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwgrzybiczny, lek serotoninergiczny, metabolizm wątrobowy, oksykodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, przełom nadciśnieniowy, ryfampicyna, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, wskaźnik INR, zatrzymanie oddychania, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Xetanor 20 mg 20 mg

Paroksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6 i selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie paroksetyny z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz lekami serotoninergicznymi (np. tramadol, tryptany, lit, petydyna), co może prowadzić do zespołu serotoninowego. Paroksetyna znacząco zwiększa stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6, takich jak pimozyd (2,5-krotny wzrost stężenia przy dawce 2 mg), tiorydazyna, metoprolol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne oraz leki przeciwarytmiczne klasy 1c, co może skutkować poważnymi działaniami niepożądanymi, w tym wydłużeniem odstępu QT i ryzykiem arytmii. Jednoczesne stosowanie paroksetyny i tamoksyfenu obniża stężenie aktywnego metabolitu tamoksyfenu o 65-75%, co może osłabiać skuteczność terapii przeciwnowotworowej. Ponadto, paroksetyna może nasilać działanie przeciwzakrzepowe doustnych leków przeciwzakrzepowych, NLPZ i kwasu acetylosalicylowego, zwiększając ryzyko krwawień, co wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia.
blok nerwowo-mięśniowy, cholinesteraza osoczowa, cytochrom P450, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie antycholinergiczne, działanie niepożądane, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, farmakokinetyka, funkcja poznawcza, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, neuroleptyk fenotiazynowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, parametr krzepnięcia, płytka krwi, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stężenie leku w osoczu, tolerancja leku, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirtor 45 mg

Mirtazapina wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) z mirtazapiną oraz zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu przed i po terapii, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Podobne ryzyko występuje przy łączeniu mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, wenlafaksyna, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, błękit metylenowy oraz preparaty z dziurawcem. Mirtazapina może nasilać działanie sedatywne benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H1 i opioidów, a także zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o takim działaniu, co wymaga monitorowania EKG. W terapii z warfaryną (dawka mirtazapiny 30 mg/dobę) obserwuje się statystycznie istotne zwiększenie INR, co wymaga regularnego monitorowania tego parametru. Ponadto, spożywanie alkoholu podczas leczenia mirtazapiną nasila depresję OUN, zwiększając ryzyko sedacji, zaburzeń koordynacji i upadków, szczególnie u osób starszych.
benzodiazepina, cymetydyna, dysfagia, działanie sedatywne, erytromycyna, fenytoina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja lekowa, karbamazepina, ketokonazol, klirens mirtazapiny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek serotoninergiczny, lek uspokajający, mirtazapina, nefazodon, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, SSRI, torsade de pointes, warfaryna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Oropram 20 mg tabletki powlekane

Citalopram, stosowany w dawce 20 mg (Oropram), nie jest zalecany u pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej. U dorosłych, zwłaszcza poniżej 25 lat, również obserwuje się podwyższone ryzyko samobójstw w początkowej fazie terapii. Leczenie wymaga monitorowania objawów nasilenia choroby, akatyzji, oraz potencjalnych objawów odstawiennych, które występują u około 40% pacjentów i obejmują zawroty głowy, parestezje, bezsenność, lęk, nudności i drżenia. U pacjentów z cukrzycą konieczne może być dostosowanie terapii hipoglikemizującej. Citalopram jest przeciwwskazany u pacjentów z niestabilną padaczką i wymaga monitorowania u osób z kontrolowaną padaczką. W przypadku napadów drgawek należy przerwać leczenie.
akatyzja, bezsenność, bradykardia, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, citalopram, cukrzyca, depresja, drgawki, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, krwotok poporodowy, lek przeciwdepresyjny, lek serotoninergiczny, mania, myśl samobójcza, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, psychoza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SNRI, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, wydłużenie czasu krwawienia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie krzepnięcia krwi, zaburzenie lękowe, zachowanie samobójcze, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół torsade de pointes
Leksykon leków
Interakcje leku – Sertraline Zentiva 25 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), zarówno nieodwracalnymi (np. selegilina), jak i odwracalnymi (moklobemid, linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, drżeniami, miokloniami i drgawkami. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu jego stężenia o około 35% i ryzyka zaburzeń rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z innymi lekami serotoninergicznymi (fentanyl, tryptany, opioidy), lekami wydłużającymi odstęp QT oraz z litem, który może nasilać drżenia. Spożycie alkoholu podczas terapii sertraliną jest niezalecane ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy i ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
arytmia komorowa, blokada nerwowo-mięśniowa, cholinoesteraza, czas protrombinowy, drżenie mięśniowe, działanie serotoninergiczne, farmakokinetyka, hipertermia, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP 2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor proteazy, inhibitory MAO, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, nieselektywny inhibitor MAO, NLPZ, polimorfizm genetyczny, sedacja, SSRI, stan stacjonarny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Apiolin 50 mg

Apiolin (sertralina) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na sertralinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (80 mg w tabletce 50 mg oraz 159 mg w tabletce 100 mg), co jest istotne u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie sertraliny z nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się pobudzeniem psychoruchowym, drżeniem mięśniowym i hipertermią. Zaleca się zachowanie co najmniej 14-dniowego odstępu po zakończeniu terapii inhibitorem MAO przed rozpoczęciem leczenia sertraliną oraz co najmniej 7-dniowego odstępu po odstawieniu sertraliny przed włączeniem inhibitora MAO.
całkowity niedobór laktazy, drżenie mięśniowe, działanie niepożądane, farmakoterapia, fentanyl, hipertermia, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja lekowa, laktoza jednowodna, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lit, nadwrażliwość na substancję czynną, nietolerancja cukru, nietolerancja galaktozy, pimozyd, pobudzenie psychoruchowe, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sertralina, SNRI, SSRI, tramadol, tryptan, tryptofan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Dulofor

Duloksetyna w dawkach 30 mg i 60 mg wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z historią epizodów manii, chorobą afektywną dwubiegunową, napadami padaczkowymi oraz u osób z ryzykiem zachowań samobójczych, zwłaszcza w początkowym okresie terapii i u pacjentów poniżej 25 roku życia. Monitorowanie kliniczne jest niezbędne ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, IMAO, tryptany, buprenorfina). Duloksetyna może powodować wzrost ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, co wymaga regularnego monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i chorobami układu sercowo-naczyniowego. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko działań niepożądanych, w tym zachowań samobójczych. Należy również zwrócić uwagę na ryzyko hiponatremii (stężenie sodu <110 mmol/l), szczególnie u osób starszych i pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń równowagi płynów.
akatyzja, antagonista dopaminy, buprenorfina, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duloksetyna, hemodializa, hiperrefleksja, hipertermia, hiponatremia, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jaskra z wąskim kątem, klirens kreatyniny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, marskość wątroby, napad padaczkowy, neuropatia cukrzycowa, niepokój psychoruchowy, NLPZ, przełom nadciśnieniowy, rozszerzenie źrenic, SIADH, tachykardia, tryptan, uszkodzenie wątroby, wysiłkowe nietrzymanie moczu, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie lękowe uogólnione, zapalenie wątroby, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Apiolin 100 mg

Sertralina, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie sertraliny z inhibitorami MAO (selegilina, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniem mięśniowym, miokloniami, hipertermią i drgawkami. Jednoczesne stosowanie pimozydu zwiększa jego stężenie o około 35%, co może prowadzić do zaburzeń rytmu serca, dlatego jest również przeciwwskazane. Leki serotoninergiczne (inne SSRI, opioidy, amfetaminy, tryptany) oraz leki wydłużające odstęp QT zwiększają ryzyko zespołu serotoninowego i arytmii komorowych (w tym torsade de pointes). W przypadku litu obserwuje się nasilenie drżeń, a warfaryna może powodować wydłużenie czasu protrombinowego i zmiany INR, co wymaga monitorowania. Induktory CYP3A4 (karbamazepina, fenobarbital, dziurawiec, ryfampicyna, metamizol) obniżają stężenie sertraliny, potencjalnie zmniejszając jej skuteczność kliniczną.
arytmia komorowa, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cholinoesteraza, czas protrombinowy, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, drgawki, drżenie mięśniowe, fentanyl, hipertermia, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja metaboliczna, lek przeciwarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, mioklonia, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudności, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wartość INR, wolny metabolizm CYP2C19, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zawroty głowy, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Mirtor 30 mg

Mirtazapina, zawarta w preparacie Mirtor, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie mirtazapiny z inhibitorami MAO, wymagające 2-tygodniowego odstępu między terapiami, ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Równoczesne podawanie z lekami serotoninergicznymi (m.in. SSRI, tryptany, tramadol, lit, dziurawiec) może prowadzić do zespołu serotoninowego, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Mirtazapina nasila działanie leków uspokajających (benzodiazepiny, opioidy, leki przeciwpsychotyczne, przeciwhistaminowe H1), a także może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami przeciwpsychotycznymi lub antybiotykami. W dawce 30 mg/dobę mirtazapina może podnosić INR u pacjentów leczonych warfaryną, co wymaga monitorowania tego parametru. Ponadto, alkohol nasila depresyjny wpływ mirtazapiny na OUN, dlatego jego spożycie jest przeciwwskazane podczas terapii.
amitryptylina, antagonista receptora H1, azolowy środek przeciwgrzybiczny, benzodiazepiny, błękit metylenowy, buprenorfina, cymetydyna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fenelzyna, fenytoina, induktor enzymu CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy HIV, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, klirens mirtazapiny, komorowe zaburzenia rytmu serca, L-tryptofan, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, lek uspokajający, lek wydłużający odstęp QTc, linezolid, lit, mirtazapina, moklobemid, nefazodon, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paroksetyna, ryfampicyna, rysperydon, sole litu, torsade de pointes, tramadol, tranylcypromina, tryptany, warfaryna, wartość INR, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tussidex 30 mg

Lek przeciwkaszlowy Tussidex (dekstrometorfanu bromowodorek) posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które lekarz musi uwzględnić w praktyce klinicznej. Preparatu nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze składniki, takie jak sorbitol (8,26 mg/kapsułka), czerwień koszenilowa (E 124) oraz glikol propylenowy (25 mg/kapsułka), ze względu na ryzyko reakcji alergicznych. Przeciwwskazania obejmują także astmę oskrzelową, niewydolność oddechową, przewlekły kaszel, rozedmę płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz ciężką niewydolność wątroby, gdzie metabolizm dekstrometorfanu jest zaburzony, co może prowadzić do kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) oraz przez 14 dni po zakończeniu terapii, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Lek jest również przeciwwskazany u kobiet karmiących piersią z powodu przenikania substancji do mleka matki.
astma oskrzelowa, choroby współistniejące, dekstrometorfanu bromowodorek, funkcje poznawcze, inhibitory monoaminooksydazy, karmienie piersią, kaszel produktywny, lek przeciwkaszlowy, lek serotoninergiczny, metabolizm wątrobowy, nadwrażliwość na dekstrometorfan, nietolerancja sorbitolu, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nowotwór płuc, odruch kaszlowy, okres półtrwania leku, ośrodkowy układ nerwowy, przewlekłe zapalenie oskrzeli, przewlekły kaszel, reakcja alergiczna, rozedma płuc, substancja czynna, substancja pomocnicza, wymiana gazowa, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia psychiczne, zaburzenia świadomości, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Elicea 20 mg

Escytalopram, składnik leku Elicea, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; należy zachować 14-dniową przerwę po inhibitorach MAO przed rozpoczęciem escytalopramu oraz 7-dniową przerwę po jego odstawieniu. Równoczesne stosowanie leków wydłużających odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) jest przeciwwskazane z powodu ryzyka addycyjnego wydłużenia QT i arytmii. Szczególną ostrożność wymaga łączenie escytalopramu z inhibitorami MAO-A (moklobemid), linezolidem, selegiliną, lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, tryptany), lekami obniżającymi próg drgawkowy oraz preparatami zawierającymi ziele dziurawca. Ponadto, escytalopram może nasilać działanie litu i tryptofanu oraz zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu doustnych leków przeciwzakrzepowych i NLPZ.
cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pochodne fenotiazyny, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Transtec 35 mcg/h 35 mcg/h (20 mg)

Buprenorfina w systemie transdermalnym Transtec wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpłynąć na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko zagrażających życiu reakcji ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN), układu oddechowego i sercowo-naczyniowego. Ponadto, współpodawanie leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowych przeciwdepresyjnych) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego. Metabolizm buprenorfiny odbywa się głównie przez CYP3A4, dlatego inhibitory tego enzymu (np. ketokonazol, erytromycyna) mogą podnosić stężenie leku, a induktory (np. rifampicyna, karbamazepina) je obniżać, co wymaga dostosowania dawki. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu z benzodiazepinami i innymi lekami o działaniu depresyjnym na OUN, gdyż może to prowadzić do nasilenia sedacji, depresji oddechowej, śpiączki, a nawet zgonu.
alprazolam, amitryptylina, benzodiazepina, buprenorfina, cytochrom P450, depresja oddechowa, diazepam, duloksetyna, dziurawiec, efekt depresyjny, enzym CYP 3A4, erytromycyna, fenelzyna, fenobarbital, fentanyl, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, hipertermia, hipotonia, induktor CYP 3A4, inhibitor CYP 3A4, inhibitor MAO, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, moklobemid, morfina, niewydolność oddechowa, oksykodon, olanzapina, ośrodek oddechowy, ośrodkowy układ nerwowy, rifampicyna, risperidon, rytonawir, sertralina, SNRI, środek znieczulający, SSRI, system transdermalny, tranylcypromina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wenlafaksyna, zaburzenie oddechowe, zespół serotoninowy, zolpidem, zopiklon
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Poltram

Tramadol, będący agonistą receptorów opioidowych i metabolizowany przez enzym CYP2D6, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby uzależnione od opioidów, pacjenci po urazach głowy, we wstrząsie, z zaburzeniami świadomości, oddechowymi, podwyższonym ciśnieniem śródczaszkowym oraz z padaczką w wywiadzie. Dawka dobowa nie powinna przekraczać 400 mg, aby ograniczyć ryzyko drgawek, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków obniżających próg drgawkowy. Tramadol może wywoływać depresję oddechową, szczególnie w połączeniu z innymi lekami działającymi depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), a także zespół serotoninowy przy kojarzeniu z lekami serotoninergicznymi. U pacjentów z centralnym bezdechem sennym zaleca się rozważenie zmniejszenia dawki. Ponadto, opioid ten może indukować przemijającą niewydolność nadnerczy, wymagającą monitorowania i ewentualnego leczenia glikokortykosteroidami.
centralny bezdech senny, depresja krążeniowo-oddechowa, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, drgawki, enzym CYP2D6, glikokortykosteroid, hiperrefleksja, hipertermia, hipoksemia, leczenie substytucyjne, lek opioidowy, lek serotoninergiczny, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obturacyjny bezdech senny, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, podwyższone ciśnienie śródczaszkowe, receptor opioidowy, toksyczność opioidowa, uraz głowy, uzależnienie fizyczne, uzależnienie od opioidów, uzależnienie psychiczne, wstrząs, zaburzenia oddychania podczas snu, zaburzenia świadomości, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Kwetaplex XR 150 mg

Kwetaplex XR (kwetiapina) wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które należy uwzględnić w terapii. Inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, powodują 5-8-krotne zwiększenie AUC kwetiapiny, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Spożycie soku grejpfrutowego, również hamującego CYP3A4, jest niezalecane z powodu ryzyka wzrostu stężenia leku w osoczu. Induktory enzymów wątrobowych, np. karbamazepina i fenytoina, znacząco zwiększają klirens kwetiapiny (karbamazepina zmniejsza ekspozycję do 13%, fenytoina zwiększa klirens o około 450%), co może obniżać skuteczność terapii. Jednoczesne stosowanie tiorydazyny zwiększa klirens kwetiapiny o około 70%. Nie obserwuje się istotnych zmian farmakokinetyki przy jednoczesnym podawaniu imipraminy, fluoksetyny, rysperydonu, haloperydolu czy cymetydyny.
alkohol, cymetydyna, cytochrom P450 3A4, działanie antycholinergiczne, fałszywie dodatni wynik testu immunologicznego, fenytoina, fluoksetyna, haloperydol, imipramina, induktor enzymów wątrobowych, inhibitor MAO, karbamazepina, ketokonazol, lek serotoninergiczny, leukopenia, lit, neutropenia, objawy pozapiramidowe, ospałość, ośrodkowy układ nerwowy, rysperydon, SNRI, sok grejpfrutowy, SSRI, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zespół serotoninowy