Interakcje leku
Mirtor 45 mg
Mirtazapina wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (MAO) z mirtazapiną oraz zachowanie co najmniej 2-tygodniowego odstępu przed i po terapii, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Podobne ryzyko występuje przy łączeniu mirtazapiny z lekami serotoninergicznymi, takimi jak SSRI, wenlafaksyna, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, błękit metylenowy oraz preparaty z dziurawcem. Mirtazapina może nasilać działanie sedatywne benzodiazepin, leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H1 i opioidów, a także zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o takim działaniu, co wymaga monitorowania EKG. W terapii z warfaryną (dawka mirtazapiny 30 mg/dobę) obserwuje się statystycznie istotne zwiększenie INR, co wymaga regularnego monitorowania tego parametru. Ponadto, spożywanie alkoholu podczas leczenia mirtazapiną nasila depresję OUN, zwiększając ryzyko sedacji, zaburzeń koordynacji i upadków, szczególnie u osób starszych.
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Mirtazapina wchodzi w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te można podzielić na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, w zależności od mechanizmu ich powstawania i wpływu na organizm pacjenta.1
Interakcje farmakodynamiczne
Inhibitory monoaminooksydazy (MAO) nie powinny być stosowane jednocześnie z mirtazapiną ani w okresie 2 tygodni od zakończenia ich podawania. Podobnie pacjenci przyjmujący mirtazapinę powinni odczekać około 2 tygodni przed rozpoczęciem terapii inhibitorami MAO. Jest to związane z ryzykiem wystąpienia poważnych interakcji, w tym zespołu serotoninowego.2
Leki serotoninergiczne w skojarzeniu z mirtazapiną mogą prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego. Do tych leków zaliczamy:
- L-tryptofan
- Tryptany
- Tramadol
- Buprenorfinę
- Linezolid
- Błękit metylenowy
- Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI)
- Wenlafaksynę
- Sole litu
- Preparaty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
Podczas skojarzonego stosowania mirtazapiny z wyżej wymienionymi substancjami należy zachować szczególną ostrożność i prowadzić staranną obserwację pacjenta pod kątem objawów zespołu serotoninowego.3
Benzodiazepiny i inne leki uspokajające – mirtazapina może nasilać ich działanie sedatywne, szczególnie w przypadku większości leków przeciwpsychotycznych, antagonistów receptorów H1 przeciwhistaminowych i opioidów. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z mirtazapiną.4
Leki wydłużające odstęp QTc – jednoczesne stosowanie mirtazapiny z produktami leczniczymi, które wydłużają odstęp QTc (np. niektóre leki przeciwpsychotyczne, antybiotyki) może zwiększać ryzyko wydłużenia odstępu QT i/lub wystąpienia groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, takich jak częstoskurcz komorowy typu „torsade de pointes”.5
Warfaryna – mirtazapina w dawce 30 mg na dobę może powodować małe, ale statystycznie istotne zwiększenie wartości INR u pacjentów leczonych warfaryną. Przy wyższych dawkach mirtazapiny wpływ ten może być jeszcze bardziej wyraźny. Zaleca się monitorowanie wartości INR podczas równoczesnego stosowania warfaryny i mirtazapiny.6
Interakcje z alkoholem
Mirtazapina może nasilać hamujące działanie alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy (OUN). Efekt ten może prowadzić do zwiększonego działania sedatywnego, zaburzeń świadomości, koordynacji ruchowej i zdolności poznawczych. W związku z tym pacjentom należy stanowczo zalecać, aby podczas terapii mirtazapiną całkowicie unikali spożywania napojów alkoholowych.7
Konsekwencje jednoczesnego spożywania alkoholu podczas leczenia mirtazapiną mogą obejmować:
- Nasilone objawy senności i zmęczenia
- Pogorszenie sprawności psychomotorycznej
- Zaburzenia koncentracji i uwagi
- Zwiększone ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
- Potencjalnie niebezpieczne upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
Interakcje farmakokinetyczne
Induktory enzymu CYP3A4 – karbamazepina i fenytoina zwiększają klirens mirtazapiny prawie dwukrotnie, co skutkuje zmniejszeniem jej stężenia w osoczu odpowiednio o 60% i 45%. Podobny efekt mogą wywoływać inne induktory metabolizmu leków, takie jak ryfampicyna. W przypadku stosowania mirtazapiny z tymi lekami może być konieczne zwiększenie jej dawki. Po zakończeniu podawania induktora, należy rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny.8
Inhibitory CYP3A4 – ketokonazol (silny inhibitor CYP3A4) zwiększa stężenie mirtazapiny w osoczu i AUC odpowiednio o około 40% i 50%. Należy zachować ostrożność i rozważyć zmniejszenie dawki mirtazapiny podczas równoczesnego podawania z silnymi inhibitorami CYP3A4, takimi jak:9
- Inhibitory proteazy HIV
- Azolowe środki przeciwgrzybicze
- Erytromycyna
- Nefazodon
Cymetydyna (słaby inhibitor CYP1A2, CYP2D6 i CYP3A4) może zwiększać średnie stężenie mirtazapiny w osoczu o ponad 50%, co wymaga zachowania ostrożności i potencjalnego zmniejszenia dawki mirtazapiny podczas jednoczesnego stosowania.10
W badaniach interakcji nie wykazano istotnych efektów farmakokinetycznych przy jednoczesnym stosowaniu mirtazapiny z paroksetyną, amitryptyliną, rysperydonem czy litem.11
Należy zaznaczyć, że badania interakcji lekowych z mirtazapiną przeprowadzono wyłącznie u osób dorosłych, brak więc danych dotyczących populacji pediatrycznej.12
Tabela interakcji mirtazapiny z innymi lekami
| Grupa lub nazwa leku/substancji | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom ważności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Inhibitory MAO | Farmakodynamiczna | Ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego | Wysoki | Przeciwwskazane; zachować 2-tygodniowy odstęp przed i po stosowaniu |
| Leki serotoninergiczne (SSRI, wenlafaksyna, tramadol, tryptany, L-tryptofan, buprenorfina, linezolid, błękit metylenowy, ziele dziurawca) | Farmakodynamiczna | Ryzyko zespołu serotoninowego | Wysoki | Ostrożność, dokładna obserwacja pacjenta |
| Alkohol | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania depresyjnego na OUN | Wysoki | Należy unikać spożywania alkoholu |
| Benzodiazepiny i inne leki uspokajające | Farmakodynamiczna | Nasilenie działania sedatywnego | Średni | Ostrożność, możliwa redukcja dawki |
| Leki wydłużające odstęp QTc | Farmakodynamiczna | Ryzyko zaburzeń rytmu serca | Wysoki | Ostrożność, monitorowanie EKG |
| Warfaryna | Farmakodynamiczna | Zwiększenie wartości INR | Średni | Monitorowanie INR |
| Karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna | Farmakokinetyczna (indukcja CYP3A4) | Zmniejszenie stężenia mirtazapiny o 45-60% | Wysoki | Może być konieczne zwiększenie dawki mirtazapiny |
| Ketokonazol, inhibitory proteazy HIV, azolowe leki przeciwgrzybicze | Farmakokinetyczna (inhibicja CYP3A4) | Zwiększenie stężenia mirtazapiny o około 40-50% | Średni | Możliwe zmniejszenie dawki mirtazapiny |
| Cymetydyna | Farmakokinetyczna (inhibicja CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4) | Zwiększenie stężenia mirtazapiny o ponad 50% | Średni | Ostrożność, możliwe zmniejszenie dawki mirtazapiny |
| Paroksetyna, amitryptylina, rysperydon, sole litu | Farmakokinetyczna | Brak istotnych interakcji | Niski | Standardowe dawkowanie |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania