kancerogenność

Kancerogenność to zdolność substancji, czynników fizycznych lub biologicznych do wywoływania lub przyspieszania rozwoju nowotworów. Kancerogeny (czynniki rakotwórcze) mogą uszkadzać DNA komórek, prowadząc do mutacji, które inicjują proces transformacji nowotworowej.

Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) klasyfikuje kancerogeny w pięciu grupach, od udowodnionego działania rakotwórczego u ludzi (grupa 1), przez prawdopodobnie i możliwie rakotwórcze (grupy 2A i 2B), do substancji niesklasyfikowanych lub prawdopodobnie nierakotwórczych (grupy 3 i 4). Wśród znanych kancerogenów znajdują się m.in. dym tytoniowy, azbest, promieniowanie jonizujące, niektóre wirusy oraz związki chemiczne jak benzen czy formaldehyd.

Ocena kancerogenności substancji opiera się na badaniach epidemiologicznych, eksperymentach na zwierzętach oraz badaniach mechanistycznych. W praktyce klinicznej znajomość kancerogenów pozwala na wdrażanie działań profilaktycznych, edukacji pacjentów oraz programów wczesnego wykrywania nowotworów u osób z historią narażenia na czynniki rakotwórcze.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl