inhibitor CYP2C19

Inhibitor CYP2C19 to związek, który hamuje aktywność enzymu CYP2C19 należącego do rodziny cytochromu P450. CYP2C19 odgrywa kluczową rolę w metabolizmie około 10% powszechnie stosowanych leków, w tym inhibitorów pompy protonowej, leków przeciwpadaczkowych, przeciwdepresyjnych oraz klopidogrelu.

Inhibicja CYP2C19 może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji lekowych, skutkujących zwiększonym stężeniem substancji będących substratami tego enzymu. W praktyce klinicznej może to powodować nasilenie działań niepożądanych lub toksyczność leków metabolizowanych przez CYP2C19.

Do silnych inhibitorów CYP2C19 należą m.in. flukonazol, fluwoksamina, tiklopidyna, moklobemid oraz omeprazol. Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie inhibitorów CYP2C19 z klopidogrelem, gdyż może to znacząco obniżyć skuteczność przeciwpłytkową tego leku poprzez zahamowanie jego biotransformacji do aktywnego metabolitu.

Polimorfizm genetyczny CYP2C19 dodatkowo komplikuje obraz kliniczny interakcji z inhibitorami tego enzymu. Pacjenci z wariantami alleli związanymi z obniżoną aktywnością enzymatyczną (tzw. poor metabolizers) mogą doświadczać nasilonych efektów inhibicji CYP2C19, co zwiększa ryzyko działań niepożądanych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Pramatis 10 mg

Escytalopram, składnik aktywny leku Pramatis, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie krytyczne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania z nieodwracalnymi, niewybiórczymi inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), odwracalnym, wybiórczym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwpsychotyczne) z powodu ryzyka złośliwych arytmii. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (tramadol, sumatryptan) wymaga ostrożności i monitorowania objawów zespołu serotoninowego. Dodatkowo, escytalopram może obniżać próg drgawkowy, co wymaga uwagi przy łączeniu z lekami o podobnym działaniu (np. bupropion, neuroleptyki). Wskazana jest także ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca oraz leków wpływających na krzepnięcie krwi i elektrolity (hipokaliemia, hipomagnezemia).
beta-bloker, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Lackepila 150 mg

Lakozamid wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z lekami wydłużającymi odstęp PR, takimi jak karbamazepina, lamotrygina, eslikarbazepina, pregabalina oraz lekami przeciwarytmicznymi klasy I, ze względu na potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu PR, choć badania kliniczne nie potwierdziły istotnego wydłużenia odstępu PR przy współpodawaniu z karbamazepiną i lamotryginą. Farmakokinetycznie lakozamid nie indukuje ani nie hamuje istotnie enzymów CYP1A2, 2B6, 2C9, 2C19, 3A4 oraz nie jest transportowany przez glikoproteinę P w jelicie. Metabolizm lakozamidu obejmuje enzymy CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4, a silne inhibitory tych enzymów (np. flukonazol, itrakonazol, ketokonazol, rytonawir, klarytromycyna) mogą zwiększać ekspozycję na lakozamid, co wymaga ostrożności. Silne induktory enzymów, takie jak ryfampicyna i ziele dziurawca zwyczajnego, mogą zmniejszać ekspozycję na lakozamid, co również wymaga monitorowania podczas rozpoczynania lub zakończenia terapii tymi lekami.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, enzymy CYP, eslikarbazepina, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flukonazol, glikoproteina p, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, interakcja z alkoholem, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas walproinowy, lakozamid, lamotrygina, lek przeciwarytmiczny klasy I, lewonorgestrel, metabolit O-desmetylowy, metformina, midazolam, omeprazol, pregabalina, ryfampicyna, rytonawir, spowolnienie psychomotoryczne, warfaryna, wydłużanie odstępu PR, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia równowagi
Leksykon leków
Interakcje leku – Omeprazole Genoptim 40 mg

Omeprazol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację pH żołądka oraz wpływ na enzymy CYP2C19 i CYP3A4. Zmiana pH może znacząco obniżać lub zwiększać wchłanianie leków takich jak nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75-90%), atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o 30-75%), ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol oraz erlotynib, co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności klinicznej. Omeprazol hamuje również metabolizm klopidogrelu, redukując jego aktywny metabolit o 46% i zmniejszając hamowanie agregacji płytek o 16%, co stanowi istotne ryzyko kliniczne i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Ponadto, omeprazol wpływa na farmakokinetykę leków takich jak takrolimus, metotreksat, diazepam, fenytoina, warfaryna, digoksyna oraz cylostazol, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek, zwłaszcza w przypadku metotreksatu w dużych dawkach oraz u pacjentów w podeszłym wieku przy stosowaniu digoksyny.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atazanawir, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, CYP3A4, czynność nerek, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, HIV, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, lek immunosupresyjny, lek przeciwgrzybiczy, leki przeciwwirusowe, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, parametry krzepnięcia, pH żołądka, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, terapia przeciwnowotworowa, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie błony śluzowej żołądka
Leksykon leków
Interakcje leku – Controloc 40 mg

Pantoprazol, jako silny inhibitor pompy protonowej, wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH żołądka oraz metabolizm w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP2C19 i CYP3A4. Szczególnie istotne są interakcje z lekami, których biodostępność zależy od kwaśnego środowiska żołądka, takimi jak azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol) oraz inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir), gdzie jednoczesne stosowanie może prowadzić do znacznego zmniejszenia ich wchłaniania i skuteczności terapeutycznej. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz monitorowanie miana wirusa. Ponadto, pantoprazol może zwiększać stężenie metotreksatu przy dużych dawkach (np. 300 mg), co wymaga rozważenia czasowego przerwania jego stosowania. U pacjentów przyjmujących kumaryny (warfaryna, fenprokumon) obserwowano możliwe zwiększenie INR i czasu protrombinowego, co wskazuje na konieczność monitorowania tych parametrów w trakcie terapii.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczy, choroba refluksowa, choroba wrzodowa, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, diazepam, dysfagia, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fluwoksamina, glibenklamid, induktor enzymu, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kwas solny, lewonorgestrel, łuszczyca, metotreksat, metronidazol, nifedypina, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, tetrahydrokannabinol, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Sagalix 20 mg

Omeprazol, jako inhibitor pompy protonowej i enzymu CYP2C19, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na biodostępność i metabolizm innych leków. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol zmniejsza ekspozycję na nelfinawir o 40% oraz na jego metabolit M8 o 75-90%, a także redukuje stężenie atazanawiru nawet o 75% przy dawce 40 mg omeprazolu. Ponadto, omeprazol obniża biodostępność leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, ketokonazol, itrakonazol) oraz erlotynibu, co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności klinicznej. Interakcja z klopidogrelem jest klinicznie istotna – omeprazol w dawce 80 mg/dobę zmniejsza ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu o 46% i redukuje hamowanie agregacji płytek o 16%, co sugeruje unikanie jednoczesnego stosowania tych leków.
antagonista witaminy K, biodostępność digoksyny, choroba wrzodowa żołądka, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, farmakokinetyka omeprazolu, GERD, hamowanie agregacji płytek, hamowanie CYP2C19, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, klirens kreatyniny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwwirusowy HIV, metabolit klopidogrelu, refluksowe zapalenie przełyku, stężenie fenytoiny, stężenie takrolimusu, substancja czynna, toksyczność leku, wskaźnik krzepnięcia, zaburzenie wątroby, zmniejszenie wchłaniania
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Grindeks 20 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu serotoniny (SSRI), wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (wymagana 14-dniowa przerwa po odstawieniu MAO przed rozpoczęciem escytalopramu oraz 7-dniowa przerwa po odstawieniu escytalopramu przed włączeniem MAO), odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) z powodu zwiększonego ryzyka arytmii. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany), leków obniżających próg drgawkowy (m.in. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inne SSRI, neuroleptyki, bupropion, tramadol), litu, tryptofanu, ziela dziurawca, leków przeciwzakrzepowych i NLPZ oraz leków powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię.
cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C19, escytalopram, fenotiazyna, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hepatotoksyczność, hipokaliemia, hipomagnezemia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor enzymatyczny, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, metabolizm leku, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, rysperydon, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, spowolnienie psychomotoryczne, substrat CYP2D6, sumatryptan, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyklopidyna, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie funkcji poznawczych, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cilostazol LEK-AM 50 mg

Cilostazol LEK-AM jest dostępny w dawkach 50 mg i 100 mg, a standardowa zalecana dawka wynosi 100 mg dwa razy na dobę, przyjmowana 30 minut przed posiłkami, co zapobiega zwiększeniu Cmax i ryzyku działań niepożądanych. Terapia powinna być prowadzona przez lekarza doświadczonego w leczeniu chromania przestankowego, z oceną skuteczności po 3 miesiącach. W przypadku braku poprawy leczenie należy przerwać. Leczenie cylostazolem powinno być uzupełnione modyfikacją stylu życia oraz innymi terapiami farmakologicznymi, takimi jak leczenie hipolipemizujące i przeciwpłytkowe, ponieważ lek nie zastępuje tych metod.
antybiotyk makrolidowy, chromanie przestankowe, cylostazol, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, incydent sercowo-naczyniowy, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy, interakcja farmakologiczna, klirens kreatyniny, leczenie hipolipemizujące, leczenie przeciwpłytkowe, lek przeciwgrzybiczny azolowy, metabolizm leku, omeprazol, stężenie w osoczu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Sagalix 40 mg

Omeprazol, substancja czynna leku Sagalix, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymu CYP2C19. Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV: nelfinawir (40% spadek ekspozycji) oraz atazanawir (75% spadek ekspozycji przy dawce omeprazolu 40 mg) – jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane lub niezalecane. Omeprazol zmniejsza także biodostępność klopidogrelu o 46%, co osłabia jego działanie przeciwpłytkowe, dlatego należy unikać ich łącznego podawania. Ponadto, omeprazol obniża wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, erlotynib, ketokonazol, itrakonazol), co może prowadzić do zmniejszenia ich skuteczności klinicznej. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost biodostępności o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia u osób starszych przy dużych dawkach omeprazolu.
agregacja płytek krwi, antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność, choroba refluksowa, choroba wrzodowa, cylostazol, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP3A4, erlotynib, fenytoina, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, leki przeciwwirusowe HIV, metabolit M8, metabolizm przez CYP2C19, metotreksat, nelfinawir, objawy żołądkowo-jelitowe, omeprazol, pozakonazol, R-warfaryna, ryfampicyna, sakwinawir, sok żołądkowy, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, takrolimus, toksyczność digoksyny, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Dexilant 30 mg

Deksalanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej metabolizowany głównie przez CYP2C19 i CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Inhibitory CYP2C19 (np. fluwoksamina) zwiększają ekspozycję na lek, co wymaga monitorowania działań niepożądanych, natomiast induktory CYP2C19 i CYP3A4 (ryfampicyna, ziele dziurawca) obniżają stężenie dekslanzoprazolu, zmniejszając skuteczność terapii. Biodostępność leku obniżają także sukralfat i leki zobojętniające kwas, dlatego zaleca się przyjmowanie dekslanzoprazolu co najmniej 1 godzinę po tych preparatach. Ponadto, podwyższenie pH żołądka przez dekslanzoprazol istotnie wpływa na wchłanianie leków takich jak inhibitory proteazy HIV (atazanawir, nelfinawir), ketokonazol, itrakonazol i erlotynib, co może prowadzić do ich subterapeutycznych stężeń i wymaga unikania jednoczesnego stosowania. W przypadku digoksyny i takrolimusu konieczne jest monitorowanie stężeń w osoczu z uwagi na ryzyko ich zwiększenia, natomiast u pacjentów leczonych warfaryną zaleca się kontrolę INR i czasu protrombinowego ze względu na możliwe ich wydłużenie.
atazanawir, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P450, dekslanzoprazol, diazepam, digoksyna, dysfagia, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, fluwoksamina, glikoproteina p, hydroksymetotreksat, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, itrakonazol, ketokonazol, klopidogrel, lek zobojętniający, metotreksat, nelfinawir, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aclexa 100 mg

Celekoksyb, będący inhibitorem COX-2 i metabolizowany głównie przez CYP2C9, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest monitorowanie pacjentów stosujących jednocześnie celekoksyb z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna), gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko krwawień i wydłużenie czasu protrombinowego, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku. W przypadku terapii skojarzonej z inhibitorami ACE, antagonistami receptora angiotensyny II, diuretykami oraz beta-adrenolitykami, celekoksyb może obniżać skuteczność przeciwnadciśnieniową i zwiększać ryzyko ostrej niewydolności nerek, co wymaga odpowiedniego nawodnienia i monitorowania funkcji nerek. Ponadto, jednoczesne stosowanie z cyklosporyną lub takrolimusem zwiększa nefrotoksyczność, a z małymi dawkami kwasu acetylosalicylowego – ryzyko owrzodzeń przewodu pokarmowego. Celekoksyb jest także inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do istotnego wzrostu stężeń substratów tego enzymu, takich jak metoprolol (wzrost stężenia o 1,5 raza) i dekstrometorfan (2,6-krotny wzrost), co wymaga rozważenia korekty dawek leków przeciwdepresyjnych, neuroleptyków i przeciwarytmicznych.
antagonista receptora angiotensyny II, celekoksyb, doustny środek antykoncepcyjny, działanie nefrotoksyczne, hepatotoksyczność, inhibitor ACE, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwzakrzepowy, lek psychotropowy, metabolizm CYP2C9, metotreksat, nawodnienie pacjenta, nefrotoksyczność, neuroleptyk, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, owrzodzenie żołądka, powikłanie krwotoczne, substancja czynna, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Bortezomib TZF 3,5 mg

Bortezomib wykazuje słabe hamowanie izoenzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4), z metabolizmem w około 7% zależnym od CYP2D6, co nie wpływa istotnie na farmakokinetykę u pacjentów z fenotypem wolnego metabolizmu CYP2D6. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i rytonawir, zwiększają AUC bortezomibu o około 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej i ewentualnej modyfikacji dawki. Z kolei silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC o około 45%, co znacząco zmniejsza skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19 (omeprazol) oraz słabe induktory CYP3A4 (deksametazon) nie wykazują klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. Melfalan z prednizonem zwiększa AUC bortezomibu o 17%, co nie jest klinicznie istotne.
AUC, bortezomib, CYP2D6, cytochrom P450, deksametazon, działanie sedatywne, dziurawiec, farmakokinetyka bortezomibu, fenobarbital, fenytoina, gospodarka węglowodanowa, hiperglikemia, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, lek hipoglikemizujący, lek przeciwbólowy, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwwymiotny, melfalan i prednizon, neuropatia obwodowa, odwodnienie, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy we krwi, zaburzenie elektrolitowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Polprazol Max

Stosowanie omeprazolu, zwłaszcza w postaci Polprazol Max, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z objawami alarmowymi takimi jak niezamierzone zmniejszenie masy ciała, nawracające wymioty, utrudnienie połykania, wymioty krwiste czy smoliste stolce, gdyż lek może maskować objawy nowotworów przewodu pokarmowego. Omeprazol jest inhibitorem CYP2C19, co powoduje istotne interakcje farmakokinetyczne, np. z atazanawirem (zalecane zwiększenie dawki atazanawiru do 400 mg z rytonawirem 100 mg i ograniczenie omeprazolu do 20 mg) oraz potencjalne osłabienie działania klopidogrelu. Długotrwałe stosowanie PPI wiąże się z ryzykiem hipomagnezemii, szczególnie po 3 miesiącach terapii, manifestującej się zmęczeniem, tężyczką, majaczeniem, zawrotami głowy i arytmiami komorowymi, co wymaga monitorowania stężenia magnezu, zwłaszcza u pacjentów z grup ryzyka lub stosujących digoksynę i diuretyki.
arytmia komorowa, atazanawir, Campylobacter, chromogranina A, digoksyna, dysfagia, guz neuroendokrynny, hematemeza, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, klopidogrel, majaczenie, melena, nietolerancja fruktozy, niewydolność nerek, omeprazol, owrzodzenie żołądka, Salmonella, tężyczka, toczeń rumieniowaty skórny podostry, wrzód żołądka, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Bortezomib – Interakcje

Bortezomib jest metabolizowany głównie przez enzymy cytochromu P450, z ograniczonym udziałem CYP2D6 (7%), co minimalizuje wpływ fenotypu metabolizmu tego izoenzymu na farmakokinetykę leku. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol i rytonawir, zwiększają AUC bortezomibu średnio o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów. Z kolei silni induktorzy CYP3A4, w tym ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital oraz ziele dziurawca, obniżają AUC bortezomibu o około 45%, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Słabe induktory CYP3A4, takie jak deksametazon, oraz silni inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu, co pozwala na ich bezpieczne stosowanie w terapii skojarzonej. Terapia z melfalanem i prednizonem powoduje wzrost AUC bortezomibu o 17%, jednak bez znaczenia klinicznego, nie wymagając modyfikacji dawkowania.
biodostępność bortezomibu, bortezomib, CYP2D6, cytochrom P450, deksametazon, farmakokinetyka bortezomibu, fenobarbital, fenytoina, hiperglikemia, hipoglikemia, Hypericum perforatum, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu P450, inhibitor proteasomu, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, ketokonazol, krzywa AUC, lek hipoglikemizujący, melfalan i prednizon, metabolizm CYP2D6, neuropatia obwodowa, omeprazol, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy w osoczu, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Servenon 10 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Servenon, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (przerwa 14 dni przed i 7 dni po terapii), odwracalnym, selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid), odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid) oraz lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, ziela dziurawca, leków przeciwzakrzepowych oraz NLPZ, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, drgawek, nasilenia działań niepożądanych oraz zaburzeń krzepnięcia. W przypadku leków powodujących hipokaliemię i/lub hipomagnezemię istnieje zwiększone ryzyko złośliwych arytmii.
arytmia, buprenorfina, CYP2D6, cytochrom P450, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie niepożądane, escytalopram, flekainid, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nortryptylina, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, sedacja, SSRI, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptany, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, ziele dziurawca, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Pantoprazole Eugia 40 mg

Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, znacząco podnosi pH żołądka, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych, zwłaszcza z lekami wymagającymi kwaśnego środowiska do prawidłowego wchłaniania. Do grup leków o wysokim ryzyku interakcji należą azole przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol, pozakonazol), erlotynib oraz inhibitory proteazy HIV (szczególnie atazanawir), których biodostępność ulega znacznemu zmniejszeniu. W przypadku inhibitorów proteazy HIV zaleca się ograniczenie dawki pantoprazolu do 20 mg/dobę oraz ścisłe monitorowanie stanu klinicznego pacjenta. Ponadto, jednoczesne stosowanie pantoprazolu z pochodnymi kumaryny (warfaryna, fenprokumon) wymaga monitorowania wskaźnika INR i czasu protrombinowego ze względu na ryzyko zwiększenia krzepliwości i poważnych krwawień. Wysokie dawki metotreksatu (≥300 mg) stosowane w leczeniu chorób nowotworowych i łuszczycy mogą wykazywać zwiększone stężenia w osoczu podczas terapii pantoprazolem, co wymaga rozważenia czasowego odstawienia inhibitora pompy protonowej w celu uniknięcia toksyczności.
amoksycylina, atazanawir, azol przeciwgrzybiczny, biodostępność, choroba refluksowa przełyku, CYP2C19, CYP3A4, cytochrom P-450, czas protrombinowy, demetylacja, diazepam, digoksyna, diklofenak, dziurawiec zwyczajny, erlotynib, fenprokumon, fluwoksamina, glibenklamid, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, INR, interakcja lekowa, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kofeina, lewonorgestrel i etynyloestradiol, metoprolol, metotreksat, metronidazol, naproksen, nifedypina, owrzodzenie, P-glikoproteina, pantoprazol, pH żołądka, piroksykam, pochodna kumaryny, pozakonazol, ryfampicyna, środek zobojętniający, teofilina, warfaryna, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Plavocorin

Terapia klopidogrelem wymaga ścisłego monitorowania parametrów morfologii krwi oraz natychmiastowej diagnostyki w przypadku objawów krwawienia, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwotoku, np. po urazach czy zabiegach chirurgicznych. Należy unikać jednoczesnego stosowania klopidogrelu z kwasem acetylosalicylowym, heparyną, inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silnymi induktorami CYP2C19 oraz pentoksyfiliną ze względu na zwiększone ryzyko krwawień. Potrójna terapia przeciwpłytkowa (klopidogrel + ASA + dipirydamol) nie jest zalecana w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego nie związanego z zatorowością sercowopochodną. Przerwanie klopidogrelu na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjent powinien być poinformowany o wydłużonym czasie krwawienia i konieczności zgłaszania nietypowych krwawień. U pacjentów ≥75 lat z ostrym zespołem wieńcowym bez uniesienia ST nie zaleca się dawki nasycającej 600 mg klopidogrelu ze względu na ryzyko krwawienia, a u pacjentów ze STEMI decyzję o dawce należy indywidualizować.
czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfunkcja nerek, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, hemofilia nabyta, induktor izoenzymu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoproteiny IIb/IIIa, izoenzym CYP2C19, klopidogrel, krwotok wewnątrzczaszkowy, leczenie trombolityczne, małopłytkowość, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, przemijające niedokrwienie mózgu, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar mózgu, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zatorowość sercowopochodna, zawał mięśnia sercowego z uniesieniem odcinka ST
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flucofast

Flukonazol (Flucofast) jest przeciwwskazany w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyleczeń) w porównaniu z gryzeofulwiną. Dane dotyczące dawkowania w kryptokokozie pozauśrodkowounerwowej oraz głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) są niewystarczające. Należy uwzględnić rosnącą oporność gatunków Candida innych niż C. albicans, zwłaszcza C. krusei i C. auris (naturalna oporność) oraz C. glabrata (zmniejszona wrażliwość), co może wymagać alternatywnej terapii. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z charakterystyką produktu. Flukonazol może wywołać niewydolność kory nadnerczy, szczególnie u pacjentów jednocześnie leczonych prednizonem.
AIDS, astenia, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, choroba mięśnia sercowego, cytochrom P450, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, hipomagnezemia, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, jadłowstręt, kandydoza, kardiomiopatia, kryptokokoza, kryptokokoza płuc, laktoza jednowodna, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, nudność, ośrodkowy układ nerwowy, parakokcydioidomikoza, powierzchowna grzybica, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skórna reakcja alergiczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie elektrolitowe, zakażenie HIV, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółcień pomarańczowa, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clopidogrel Ranbaxy

Klopidogrel, stosowany jako środek przeciwpłytkowy, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów po urazach, zabiegach chirurgicznych oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających ryzyko krwawienia (np. ASA, heparyna, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, silne induktory CYP2C19, pentoksyfilina). Zaleca się monitorowanie morfologii krwi i innych badań diagnostycznych w przypadku objawów krwawienia. Nie rekomenduje się potrójnej terapii przeciwpłytkowej (klopidogrel + ASA + dipirydamol) w profilaktyce wtórnej udaru niedokrwiennego niekardiogennego ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych. Przerwanie terapii klopidogrelem na 7 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym jest konieczne, a pacjenci powinni być poinformowani o wydłużonym czasie krwawienia podczas leczenia.
czas częściowej tromboplastyny, dawka nasycająca klopidogrelu, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwpłytkowe, endarterektomia tętnic szyjnych, genotyp CYP2C19, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, krwotok wewnątrzczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, leczenie trombolityczne, metabolizm CYP2C19, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, nabyta hemofilia, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, podwójne leczenie przeciwpłytkowe, potrójna terapia przeciwpłytkowa, powikłanie hematologiczne, powikłanie krwotoczne, przemijający napad niedokrwienny, przezskórna interwencja wieńcowa, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, środek przeciwpłytkowy, tienopirydyna, trombektomia wewnątrznaczyniowa, trombocytopenia, udar niedokrwienny, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – DicloDuo Combi

DicloDuo Combi to preparat łączący diklofenak (NLPZ) oraz omeprazol, którego stosowanie wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych. Diklofenak może wywoływać reakcje alergiczne, w tym zespół Kounisa, oraz maskować objawy zakażeń. U pacjentów w podeszłym wieku, z chorobami układu oddechowego (np. astma, POChP), układu krążenia (nadciśnienie, cukrzyca) oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, konieczne jest stosowanie najmniejszej skutecznej dawki i monitorowanie stanu klinicznego. Diklofenak zwiększa ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego, owrzodzeń i perforacji, zwłaszcza u osób z wcześniejszymi schorzeniami przewodu pokarmowego oraz przy jednoczesnym stosowaniu leków takich jak kortykosteroidy, antykoagulanty czy inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny. W przypadku wystąpienia objawów niepożądanych, takich jak krwawienie, wysypka czy objawy nadwrażliwości, leczenie należy przerwać.
achlorhydria, alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, arytmia komorowa, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, diuretyk, guz neuroendokrynny, hipomagnezemia, inhibitor cyklooksygenazy COX-2, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, kortykosteroid, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, mieszana choroba tkanki łącznej, niewydolność nerek, obrzęk błony śluzowej nosa, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, porfiria wątrobowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, tężyczka, toczeń rumieniowaty podostry skórny, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie czynności nerek, zapalenie cewkowo-śródmiąższowe nerek, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Grindeks 5 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; należy zachować 14-dniową przerwę po odstawieniu inhibitora MAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniową przerwę po odstawieniu escytalopramu. Podobne ryzyko występuje przy stosowaniu odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid) i nieselektywnych (linezolid), gdzie zaleca się minimalne dawki i ścisłe monitorowanie. Escytalopram może nasilać ryzyko zespołu serotoninowego w połączeniu z lekami serotoninergicznymi (np. opioidami, tryptanami) oraz obniżać próg drgawkowy, co wymaga ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwdrgawkowych i neuroleptyków. Ponadto, ze względu na potencjalne addytywne wydłużenie odstępu QT, łączenie escytalopramu z lekami przeciwarytmicznymi klasy IA i III, niektórymi przeciwpsychotycznymi, trójpierścieniowymi antydepresantami oraz wybranymi antybiotykami jest przeciwwskazane.
cymetydyna, CYP2C19, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C19, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, omeprazol, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Zalanzo 15 mg

Lanzoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wpływa na pH żołądka oraz metabolizm leków przez układ cytochromu P-450, co może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych. Szczególnie istotne są interakcje z lekami, których wchłanianie zależy od kwaśnego środowiska żołądka, np. atazanawirem (60 mg lanzoprazolu powoduje spadek AUC i Cmax atazanawiru o około 90%, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania) oraz azolowymi lekami przeciwgrzybiczymi (ketokonazol, itrakonazol), których stężenia mogą spaść do wartości subterapeutycznych. Ponadto, lanzoprazol może zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP3A4, takich jak digoksyna (wymaga monitorowania stężenia i ewentualnej modyfikacji dawki) oraz takrolimus (zwiększenie ekspozycji nawet o 81%), a także osłabiać działanie teofiliny poprzez zmniejszenie jej stężenia w osoczu.
atazanawir, biodostępność, choroba wrzodowa żołądka, CYP3A4, cytochrom P-450, digoksyna, dziurawiec zwyczajny, enzymy metabolizujące leki, fluwoksamina, glikoproteina p, indeks terapeutyczny, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, lek przeciwgrzybiczny azolowy, lek zobojętniający, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pH żołądka, refluksowe zapalenie przełyku, ryfampicyna, sukralfat, takrolimus, teofilina, wydzielanie kwasu żołądkowego
Leksykon leków
Interakcje leku – Zotral 50 mg

Chlorowodorek sertraliny (Zotral 50 mg) wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sertraliny z inhibitorami MAO (nieodwracalnymi, odwracalnymi selektywnymi i nieselektywnymi, np. selegilina, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. drżeniem mięśniowym, hipertermią i drgawkami. Również pimozyd jest przeciwwskazany z powodu wzrostu jego stężenia o około 35%, co grozi zaburzeniami rytmu serca. Należy zachować ostrożność przy łączeniu sertraliny z opioidami (np. fentanylem), tryptanami, litem (wymaga monitorowania drżeń) oraz lekami wpływającymi na czynność płytek krwi (NLPZ, ASA, tyklopidyna) ze względu na zwiększone ryzyko zespołu serotoninowego lub krwawień. W przypadku warfaryny (200 mg/dobę sertraliny) obserwuje się niewielkie, ale istotne wydłużenie czasu protrombinowego, co wymaga monitorowania INR.
cymetydyna, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, digoksyna, działanie sedatywne, fenytoina, flukonazol, funkcja poznawcza, indeks terapeutyczny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP1A2, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klirens sertraliny, lek antyarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm CYP2C19, omeprazol, pantoprazol, pimozyd, płytki krwi, receptor beta-adrenergiczny, sertralina, sprawność psychomotoryczna, tyklopidyna, warfaryna, zaburzenie depresyjne, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Topamax 100 mg

Topiramat wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z lekami przeciwpadaczkowymi oraz innymi grupami leków. Nie wpływa istotnie na stężenia fenytoiny, karbamazepiny, kwasu walproinowego, fenobarbitalu i prymidonu, choć u niektórych pacjentów może zwiększać stężenie fenytoiny poprzez hamowanie CYP2C19, co wymaga monitorowania. Fenytoina i karbamazepina obniżają stężenie topiramatu, co może wymagać dostosowania dawki. W terapii skojarzonej z kwasem walproinowym istnieje ryzyko hiperamonemii i encefalopatii, a także hipotermii (temperatura <35°C). Topiramat wpływa także na metabolizm innych leków, m.in. zwiększa stężenie metforminy (Cmax o 18%, AUC o 25%) i propranololu (Cmax o 9-16%, AUC o 9-17%), zmniejsza ekspozycję na pioglitazon (AUC o 15%) i glibenklamid (AUC o 25%), a także obniża AUC digoksyny o 12%. W przypadku stosowania z warfaryną obserwuje się zmniejszenie PT/INR, co wymaga regularnej kontroli.
3-cis-hydroksygliburyd, 4-hydroksypropranolol, 4-trans-hydroksygliburyd, 9-hydroksyrysperydon, amitryptylina, czas protrombinowy, deacetylodiltiazem, digoksyna, dihydroergotamina, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, efekt farmakodynamiczny, efekt hipoglikemizujący, encefalopatia, enzym CYP2C19, etynyloestradiol, fenobarbital, fenytoina, flunaryzyna, glibenklamid, haloperydol, hiperamonemia, hipotermia, inhibitor CYP2C19, kamica nerkowa, karbamazepina, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, metformina, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, N-demetylodiltiazem, noretyndron, parametr farmakokinetyczny, pioglitazon, pizotifen, propranolol, prymidon, rysperydon, stężenie fenytoiny, sumatryptan, warfaryna, wenlafaksyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Bioprazol Bio Control 10 mg

Omeprazol, substancja czynna Bioprazolu Bio Control, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Szczególnie istotne są interakcje z lekami stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol znacząco obniża ekspozycję na nelfinawir (o około 40%) i jego metabolit M8 (o 75-90%), co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Podobnie, omeprazol w dawce 40 mg/dobę zmniejsza ekspozycję na atazanawir o 75%, a zwiększa stężenie sakwinawiru o około 70%. Ponadto, omeprazol obniża wchłanianie leków przeciwgrzybiczych takich jak pozakonazol, ketokonazol i itrakonazol, co może obniżać ich skuteczność kliniczną. W przypadku digoksyny, omeprazol (20 mg/dobę) zwiększa jej biodostępność o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny, zwłaszcza u osób starszych. Interakcja z klopidogrelem jest klinicznie istotna – omeprazol zmniejsza ekspozycję na aktywny metabolit klopidogrelu o 42-46%, co przekłada się na redukcję efektu przeciwpłytkowego o 30-47%, niezależnie od czasu podania leków.
antagonista witaminy K, atazanawir, cylostazol, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, dziurawiec, erlotynib, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, HIV, inhibitor CYP2C19, itrakonazol, izoenzym CYP2C19, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, kwas solny, kwaśność wewnątrzżołądkowa, lek kardiologiczny, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwwirusowy, nelfinawir, pH żołądka, pozakonazol, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, toksyczność digoksyny, uszkodzenie błony śluzowej żołądka, warfaryna, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Elicea 5 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. tranylcypromina, fenelzyna) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; po ich odstawieniu należy zachować 14-dniową przerwę przed rozpoczęciem terapii escytalopramem, a po odstawieniu escytalopramu – co najmniej 7 dni przed włączeniem inhibitora MAO. Niezalecane jest także łączenie z odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz linezolidem, a w przypadku konieczności stosowania – wymagana jest ścisła kontrola kliniczna i stosowanie najmniejszych dawek. Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki jak sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna dożylna), gdyż może to prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca. Ponadto, połączenie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, sumatryptan) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion) wymaga monitorowania pod kątem drgawek.
arytmia złośliwa, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Polfarmex 200 mg

Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz inhibitorem CYP2C19, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Hamowanie enzymów utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu ze względu na długi okres półtrwania flukonazolu. Szczególnie istotne są przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (≥400 mg/dobę), astemizol, pimozyd, chinidyna oraz erytromycyna, ze względu na ryzyko torsade de pointes i kardiotoksyczności. Flukonazol zwiększa stężenia leków takich jak fentanyl (opóźnienie eliminacji, ryzyko depresji oddechowej), takrolimus (5-krotne zwiększenie stężenia, nefrotoksyczność), cyklosporyna (1,8-krotne zwiększenie AUC), statyny (ryzyko miopatii i rabdomiolizy), warfaryna (wydłużenie czasu protrombinowego do 2-krotności), benzodiazepiny krótkodziałające (midazolam, triazolam), a także celekoksyb (Cmax +68%, AUC +134%) i fenytoinę (AUC +75%, Cmin +128%). Wymagana jest modyfikacja dawek i ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych podczas terapii skojarzonej.
alkaloid barwinka, bilirubina, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustny środek antykoncepcyjny, działanie przeciwgrzybicze, guzy rzekome mózgu, hepatotoksyczność, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, kinaza kreatyniny, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, napromieniowanie całego ciała, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność kory nadnerczy, odstęp QT, odstęp QTc, okres półtrwania, parametry krzepnięcia, przeszczep szpiku kostnego, rabdomioliza, torsade de pointes, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clopidix

Stosowanie klopidogrelu (Clopidix) wiąże się z istotnym ryzykiem krwawień oraz hematologicznych działań niepożądanych, w tym bardzo rzadkich, ale potencjalnie śmiertelnych powikłań, takich jak zakrzepowa plamica małopłytkowa (TTP) oraz hemofilia nabyta. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia (np. po urazach, zabiegach chirurgicznych, przyjmujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwotoczne, takie jak ASA, heparyna, inhibitory glikoprotein IIb/IIIa, NLPZ, SSRI, pentoksyfilina oraz silne induktory CYP2C19). W przypadku planowanego zabiegu chirurgicznego zaleca się przerwanie terapii na 7 dni przed zabiegiem. Klopidogrel wydłuża czas krwawienia, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem objawów krwawienia, w tym krwawienia utajonego, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia i po inwazyjnych procedurach.
brak laktazy, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, doustny lek przeciwzakrzepowy, dysfagia, działanie przeciwpłytkowe, hemofilia nabyta, induktor cytochromu CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, kwas acetylosalicylowy, metabolit klopidogrelu, metabolizm CYP2C19, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, morfologia krwi, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, obrzęk naczynioruchowy, olej sojowy uwodorniony, ostry udar niedokrwienny, plazmafereza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, substrat CYP2C8, trombocytopenia, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon substancji czynnych
Citalopram – Interakcje

Citalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie citalopramu z inhibitorami MAO (np. selegilina >10 mg/dobę, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, charakteryzującego się m.in. hipertermią, rabdomiolizą i zaburzeniami wielonarządowymi. Również łączenie citalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT (antyarytmiki klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) jest przeciwwskazane z powodu zwiększonego ryzyka arytmii. Szczególną uwagę należy zwrócić na pimozyd, gdzie dawka citalopramu 40 mg/dobę powoduje wzrost stężenia pimozydu i wydłużenie QTc o około 10 ms. Ostrożność wymaga także łączenie z lekami serotoninergicznymi (lit, tryptofan, agoniści receptorów serotoninowych) oraz lekami wpływającymi na hemostazę (NLPZ, ASA, dipirydamol, tyklopidyna), które mogą nasilać działania niepożądane lub zwiększać ryzyko krwawień. Citalopram może obniżać próg drgawkowy, co wymaga monitorowania przy jednoczesnym stosowaniu innych leków o podobnym działaniu (np. bupropion, tramadol, neuroleptyki). Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii ze względu na potencjalne nasilenie depresyjnego działania na OUN.
arytmia złośliwa, biotransformacja leku, cytochrom P-450, demetylocitalopram, działanie serotoninergiczne, hipokaliemia, indeks terapeutyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas acetylosalicylowy, lek antyarytmiczny, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, metabolit leku, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, próg drgawkowy, rabdomioliza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, terapia skojarzona, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, układ serotoninergiczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Vortemyel 1 mg

Bortezomib, substancja czynna leku Vortemyel, wykazuje słabe hamowanie izoenzymów cytochromu P450 (1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 3A4), z ograniczonym udziałem CYP2D6 w metabolizmie (~7%). Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (90% CI: 1,032-1,772), co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej pacjentów. Z kolei silne induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) obniżają AUC o 45%, co może znacząco zmniejszyć skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory CYP2C19 (omeprazol) oraz słabi induktorzy CYP3A4 (deksametazon) nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. W terapii skojarzonej z melfalanem i prednizonem obserwuje się wzrost AUC o 17%, bez konieczności modyfikacji dawkowania.
alkohol etylowy, AUC leku, bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, dziurawiec, farmakokinetyka leku, fenobarbital, fenotyp metabolizmu, fenytoina, hiperglikemia, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor cytochromu, izoenzymy cytochromu, karbamazepina, ketokonazol, lek hipoglikemizujący, leukopenia, melfalan, metabolizm leku, metabolizm wątrobowy, metformina, neuropatia obwodowa, neurotoksyczność, niedokrwistość, omeprazol, pochodna sulfonylomocznika, prednizon, ryfampicyna, rytonawir, stężenie glukozy, substancja czynna, szpiczak mnogi, szpik kostny, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, układ pokarmowy, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Helicid Max 20 mg

Omeprazol, stosowany w dawce 20 mg (Helicid MAX, kapsułki dojelitowe), generalnie nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługi maszyn, co jest istotne w kontekście bezpieczeństwa farmakoterapii. Niemniej jednak, lekarz powinien uwzględnić możliwość wystąpienia działań niepożądanych takich jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia, które mogą zaburzać koordynację ruchową i percepcję wzrokową, a tym samym ograniczać zdolność do prowadzenia pojazdów. W przypadku pojawienia się tych objawów pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ich ustąpienia. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne interakcje omeprazolu z lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, zwłaszcza z diazepamem, którego metabolizm może być hamowany przez omeprazol jako umiarkowany inhibitor CYP2C19, co może prowadzić do zwiększenia stężenia diazepamu i nasilenia jego działania sedatywnego.
diazepam, działanie niepożądane, farmakoterapia, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, Helicid MAX, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, kapsułka dojelitowa, metabolizm diazepamu, metabolizm wątrobowy, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, sprawność psychomotoryczna, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zawroty głowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Agastin 20 mg 20 mg

Omeprazol, składnik preparatu Agastin 20 mg, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie enzymów cytochromu P450, zwłaszcza CYP2C19 i CYP3A4. Szczególnie istotne są interakcje z lekami stosowanymi w terapii HIV, gdzie omeprazol znacząco obniża ekspozycję na nelfinawir (o około 40%) i jego aktywny metabolit M8 (o 75-90%), a także na atazanawir (zmniejszenie ekspozycji o 30-75%), co może prowadzić do obniżenia skuteczności leczenia przeciwwirusowego. Ponadto, omeprazol zmniejsza konwersję klopidogrelu do aktywnego metabolitu o 46%, co skutkuje redukcją efektu przeciwpłytkowego o około 16% i zwiększa ryzyko incydentów sercowo-naczyniowych. Wchłanianie leków przeciwgrzybiczych (pozakonazol, ketokonazol, itrakonazol) oraz erlotynibu jest również istotnie obniżone, co może ograniczać ich skuteczność kliniczną. W przypadku digoksyny obserwuje się wzrost biodostępności o około 10%, co wymaga monitorowania stężenia u osób starszych, zwłaszcza przy dużych dawkach omeprazolu.
antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność digoksyny, choroba wrzodowa, cylostazol, cytochrom P450, diazepam, dysfagia, dziurawiec, enzym CYP2C19, enzym CYP3A4, erlotynib, fenytoina, hamowanie agregacji płytek, incydent sercowo-naczyniowy, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klirens kreatyniny, klopidogrel, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, pH żołądka, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, stężenie fenytoiny, worykonazol, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Interakcje leku – Pralex 20 mg

Escytalopram, substancja czynna preparatu Pralex, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie go z nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie 14-dniowego odstępu po odstawieniu inhibitora MAO i 7-dniowego po escytalopramie. Również przeciwwskazane jest stosowanie z lekami wydłużającymi odcinek QT (m.in. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójcykliczne antydepresanty, niektóre antybiotyki jak moksifloksacyna, sparfloksacyna, oraz leki przeciwpsychotyczne jak haloperidol) z uwagi na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Wymagana jest ostrożność i monitorowanie przy jednoczesnym stosowaniu odwracalnych inhibitorów MAO-A (moklobemid), nieselektywnych inhibitorów MAO (linezolid), selektywnych inhibitorów MAO-B (selegilina do 10 mg/dobę), leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy oraz preparatów z dziurawca zwyczajnego. Ponadto, escytalopram może nasilać działanie litu i tryptofanu oraz wpływać na krzepliwość krwi w połączeniu z lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ, co wymaga ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia.
antydepresant trójcykliczny, buprenorfina, cymetydyna, CYP2C19, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tyklopidyna, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluxazol 200 mg

Flukonazol, aktywny składnik preparatu Fluxazol, jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9 oraz umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i CYP2C19, co prowadzi do istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych. Jego hamujący wpływ na metabolizm leków utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu z powodu długiego okresu półtrwania. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc, takimi jak cyzapryd, terfenadyna (w dawkach ≥400 mg/dobę flukonazolu), astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna oraz halofantryna, które mogą prowadzić do torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Flukonazol zwiększa także stężenia olaparybu (maksymalna dawka 200 mg 2x/dobę przy jednoczesnym stosowaniu), amiodaronu (zwłaszcza przy dawkach flukonazolu 800 mg), leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny, wydłużając czas protrombinowy nawet dwukrotnie), benzodiazepin krótkodziałających (midazolam, triazolam), inhibitorów reduktazy HMG-CoA (atorwastatyna, symwastatyna, fluwastatyna) oraz leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus), co wymaga monitorowania stężeń i często modyfikacji dawkowania. Ponadto flukonazol zwiększa AUC fenytoiny o 75% i Cmin o 128%, co wymaga ścisłej kontroli terapeutycznej, a także wpływa na farmakokinetykę leków takich jak celekoksyb (Cmax i AUC wzrost odpowiednio o 68% i 134%), zydowudyna (Cmax +84%, AUC +74%, t1/2 +128%) oraz iwakaftor (3-krotny wzrost ekspozycji). Ryfampicyna indukuje metabolizm flukonazolu, zmniejszając jego AUC o 25% i skracając t1/2 o 20%, co może wymagać zwiększenia dawki flukonazolu.
benzodiazepiny, benzodiazepiny krótkodziałające, cytochrom P450, czas protrombinowy, dehydrogenaza alkoholowa, doustny środek antykoncepcyjny, działanie depresyjne alkoholu, działanie niepożądane, działanie przeciwgrzybicze, flukonazol, hepatotoksyczność, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inhibitory reduktazy HMG-CoA, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, niedociśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, rabdomioliza, torsade de pointes, układ sercowo-naczyniowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka
Leksykon leków
Interakcje leku – Citronil 10 mg

Cytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie go z inhibitorami MAO (np. selegilina >10 mg/dobę, moklobemid, linezolid) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego objawiającego się pobudzeniem, drżeniem, drgawkami klonicznymi i hipertermią. Również jednoczesne stosowanie z pimozydem prowadzi do zwiększenia AUC i stężenia maksymalnego pimozydu oraz wydłużenia odstępu QTc o około 10 ms, co zwiększa ryzyko arytmii. Cytalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i neuroleptyki) ze względu na addytywne ryzyko torsade de pointes. Ostrożność wymaga także łączenie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, buprenorfina, sumatryptan) oraz z litem i tryptofanem, ze względu na potencjalne nasilenie działania serotoninergicznego i konieczność monitorowania stężenia litu. Ponadto, cytalopram może obniżać próg drgawkowy, co wymaga ostrożności przy stosowaniu z lekami o podobnym działaniu (np. bupropion, meflochina, neuroleptyki). Współistniejące stosowanie leków wpływających na hemostazę (NLPZ, ASA, leki przeciwzakrzepowe) zwiększa ryzyko krwawień i wymaga monitorowania.
agonista receptora 5-HT, ASA, cytochrom P-450, dziurawiec, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, karbamazepina, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, NLPZ, obniżenie progu drgawkowego, OUN, pimozyd, ryzyko krwawienia, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, torsade de pointes, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odcinka QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flukonazol Actavis

Flukonazol Actavis, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ograniczenia skuteczności i potencjalne ryzyko działań niepożądanych. Nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyleczeń) w porównaniu do gryzeofulwiny. Skuteczność flukonazolu w leczeniu kryptokokozy płuc, skóry oraz głębokich grzybic endemicznych (parakokcydioidomykoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) jest ograniczona, co utrudnia ustalenie precyzyjnych schematów dawkowania. Wzrasta częstość zakażeń Candida innych niż C. albicans, w tym szczepów naturalnie opornych (C. krusei, C. auris) lub o zmniejszonej wrażliwości (C. glabrata), co wymaga rozważenia alternatywnych terapii i uwzględnienia lokalnej epidemiologii oporności. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania. Flukonazol może indukować niewydolność kory nadnerczy, zwłaszcza w kojarzeniu z prednizonem, oraz hepatotoksyczność, która może być ciężka i potencjalnie śmiertelna, dlatego wymaga monitorowania funkcji wątroby i edukacji pacjentów o objawach takich jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka.
astenia, azol, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, choroba mięśnia sercowego, flukonazol, głęboka grzybica endemiczna, gryzeofulwina, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hepatotoksyczność, hipokaliemia, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, jadłowstręt, kandydoza, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu serca, kryptokokoza płuc, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nudności, parakokcydioidomykoza, prednizon, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze układowe, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Interakcje leku – Mozarin 20 mg

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne są jednoczesne terapie z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO, odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemidem) oraz odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid), ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu. Przeciwwskazane jest także łączenie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT, w tym lekami przeciwarytmicznymi klasy Ia i III, niektórymi neuroleptykami, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi oraz wybranymi antybiotykami i lekami przeciwmalarycznymi. W przypadku leków o działaniu serotoninergicznym (opioidy, tryptany) oraz leków obniżających próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, inne SSRI, neuroleptyki, bupropion, tramadol) zalecana jest szczególna ostrożność i monitorowanie pacjenta. Ponadto, escytalopram może nasilać ryzyko krwawień przy jednoczesnym stosowaniu z NLPZ oraz wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów krzepnięcia.
cymetydyna, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, działanie sedatywne, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitory MAO, interakcje farmakodynamiczne, interakcje farmakokinetyczne, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, linezolid, metoprolol, moklobemid, Mozarin, nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, opioid, propafenon, rysperydon, selegilina, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychomotoryczne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram LEK-AM 20 mg

Escitalopram LEK-AM, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; konieczne jest zachowanie odpowiednich przerw czasowych (14 dni po odstawieniu MAO i 7 dni przed jego włączeniem). Również moklobemid, linezolid oraz selegilina wymagają szczególnej ostrożności lub są przeciwwskazane. Leki wydłużające odstęp QT (m.in. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) są przeciwwskazane ze względu na ryzyko arytmii. Ponadto, stosowanie escytalopramu z lekami serotoninergicznymi (tramadol, sumatryptan, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a leki obniżające próg drgawkowy (np. TCA, SSRI, neuroleptyki, meflochina, bupropion) wymagają ostrożności. Współistniejące stosowanie litu, tryptofanu oraz preparatów z dziurawca zwyczajnego może nasilać działania niepożądane lub efekt serotoninergiczny. W przypadku leków przeciwzakrzepowych i NLPZ konieczne jest monitorowanie parametrów krzepnięcia z uwagi na zwiększone ryzyko krwawień. Spożycie alkoholu podczas terapii escytalopramem jest niezalecane ze względu na potencjalne nasilenie działań depresyjnych ośrodkowego układu nerwowego i zaburzeń psychomotorycznych.
arytmia złośliwa, cymetydyna, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, izoenzym CYP, izoenzym CYP2C19, lek antyarytmiczny, lek kardiologiczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metabolit, nieodwracalny nieselektywny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny selektywny inhibitor MAO-A, omeprazol, selegilina, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie krzepnięcia krwi, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Symphar 20 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na skuteczność i bezpieczeństwo terapii. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi, nieselektywnymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego; konieczna 14-dniowa przerwa po IMAO przed rozpoczęciem escytalopramu oraz 7-dniowa przerwa po escytalopramie przed IMAO), odwracalnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO (linezolid). Ponadto, escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe przeciwdepresyjne, wybrane antybiotyki i leki przeciwhistaminowe) ze względu na ryzyko złośliwych zaburzeń rytmu serca. Współpodawanie z opioidami (w tym tramadolem), tryptanami, lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem oraz preparatami z dziurawca zwyczajnego wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta z uwagi na ryzyko zespołu serotoninowego, napadów drgawkowych lub nasilenia działań niepożądanych. Escytalopram może także wpływać na krzepliwość krwi, zwłaszcza w połączeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ, co wymaga ścisłej kontroli parametrów krzepnięcia.
bupropion, cymetydyna, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, esomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, interakcja z alkoholem, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwdrobnoustrojowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metabolizm escytalopramu, metoprolol, moklobemid, nieodwracalny inhibitor monoaminooksydazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny inhibitor MAO, omeprazol, ośrodkowy układ nerwowy, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwe zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Grindeks 10 mg

Escitalopram Grindeks, zawierający escytalopram w postaci szczawianu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego; po odstawieniu inhibitora MAO należy zachować 14-dniową przerwę przed rozpoczęciem terapii escytalopramem, a po zakończeniu terapii escytalopramem – co najmniej 7 dni przed włączeniem inhibitora MAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą moklobemidu i linezolidu, gdzie w razie konieczności stosowania zaleca się minimalne dawki i ścisłe monitorowanie. Escitalopram nie powinien być łączony z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) z uwagi na ryzyko groźnych arytmii. Ponadto, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami serotoninergicznymi (opioidy, tryptany), lekami obniżającymi próg drgawkowy, litem, tryptofanem oraz preparatami z dziurawca zwyczajnego. Współistniejące stosowanie escytalopramu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi wymaga monitorowania parametrów krzepnięcia, a połączenie z NLPZ zwiększa ryzyko krwawień. W przypadku leków wywołujących hipokaliemię lub hipomagnezemię istnieje podwyższone ryzyko arytmii.
arytmia, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, inhibicja CYP2D6, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, moksyfloksacyna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pentamidyna, pimozyd, pochodna fenotiazyny, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, szczawian escytalopramu, tiorydazyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wąski indeks terapeutyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie depresyjne, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Elicea Q-Tab 15 mg

Escytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT oraz zwiększone ryzyko krwawień. Przeciwwskazane jest łączenie escytalopramu z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. ryzyko zespołu serotoninowego, konieczne 14-dniowe odstępy), odwracalnym selektywnym inhibitorem MAO-A (moklobemid) oraz lekami wydłużającymi QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre neuroleptyki, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne). Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, buprenorfina, sumatryptan), leków obniżających próg drgawkowy oraz leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, drgawek i krwawień. Zaleca się ścisłe monitorowanie parametrów klinicznych i krzepnięcia krwi.
astemizol, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2D6, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec, erytromycyna, escytalopram, ezomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, halofantryna, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, Hypericum perforatum, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP3A4, klomipramina, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, meflochina, metoprolol, mizolastyna, moklobemid, moksifloksacyna, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NLPZ, nortryptylina, obniżenie progu drgawkowego, omeprazol, pimozyd, propafenon, rysperydon, selegilina, sparfloksacyna, SSRI, sumatryptan, tiorydazyna, torsade de pointes, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Interakcje leku – Polprazol 20 mg

Omeprazol, składnik preparatu Polprazol, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez podwyższenie pH żołądka oraz hamowanie izoenzymu CYP2C19. Szczególnie istotne są przeciwwskazane lub niezalecane jednoczesne podawania z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii HIV, takimi jak nelfinawir (zmniejszenie ekspozycji o 40% i metabolitu M8 o 75-90%) oraz atazanawir (redukcja ekspozycji o 30-75% w zależności od dawki omeprazolu). Omeprazol znacząco obniża biodostępność leków przeciwgrzybiczych pozakonazolu, ketokonazolu i itrakonazolu, co może prowadzić do obniżenia ich skuteczności klinicznej. Ponadto, omeprazol zmniejsza aktywację klopidogrelu, redukując ekspozycję na jego aktywny metabolit o 46% i efekt przeciwpłytkowy o 16%, co wymaga rozważenia alternatywnego leczenia u pacjentów z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.
absorpcja leków, antagonista witaminy K, atazanawir, biodostępność leku, choroba wątroby, choroba wrzodowa, cylostazol, CYP2C19, cytochrom P450, diazepam, digoksyna, erlotynib, fenytoina, incydent sercowo-naczyniowy, induktor CYP2C19, inhibitor CYP2C19, inhibitor pompy protonowej, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, klopidogrel, kwaśność żołądka, lek przeciwgrzybiczy, lek przeciwwirusowy, metabolit klopidogrelu, metabolizm CYP2C19, metotreksat, nelfinawir, omeprazol, pozakonazol, refluks żołądkowo-przełykowy, ryfampicyna, sakwinawir, takrolimus, terapia HIV, worykonazol, zahamowanie agregacji płytek, ziele dziurawca, zwieracz przełyku
Leksykon leków
Interakcje leku – Adabonib 3,5 mg

Bortezomib, substancja czynna preparatu Adabonib, jest słabym inhibitorem izoenzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4), z ograniczonym metabolizmem przez CYP2D6 (7%). Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłej obserwacji i ewentualnej modyfikacji dawki. Omeprazol (inhibitor CYP2C19) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę leku. Silne induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, zmniejszają AUC o 45%, co może obniżyć skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Słabe induktory, takie jak deksametazon, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę bortezomibu. W połączeniu z melfalanem i prednizonem obserwuje się wzrost AUC o 17%, jednak bez konieczności zmiany dawkowania.
bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, dysfagia, dziurawiec, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperglikemia, hipoglikemia, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteasomu, izoenzymy cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, krzywa AUC, leki hipoglikemizujące, melfalan i prednizon, neuropatia obwodowa, omeprazol, profil farmakokinetyczny, ryfampicyna, rytonawir, słaby metabolizm
Leksykon leków
Interakcje leku – Escitalopram Aurovitas 20 mg

Escytalopram wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, wymagając 14-dniowej przerwy po odstawieniu inhibitora MAO przed rozpoczęciem terapii escytalopramem oraz 7-dniowej przerwy po zakończeniu terapii escytalopramem przed podaniem inhibitora MAO. Podobne przeciwwskazania dotyczą odwracalnych inhibitorów MAO-A, takich jak moklobemid i linezolid, z koniecznością stosowania minimalnych dawek i ścisłej kontroli klinicznej. Escytalopram jest również przeciwwskazany w skojarzeniu z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, haloperydol, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre fluorochinolony), co zwiększa ryzyko torsade de pointes. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (tramadol, tryptany, opioidy), leków obniżających próg drgawkowy, litu, tryptofanu, preparatów z dziurawca zwyczajnego oraz leków przeciwzakrzepowych i NLPZ, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, drgawek, krwawień oraz arytmii.
arytmia złośliwa, buprenorfina, cymetydyna, cytochrom P450, dezypramina, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek serotoninergiczny, linezolid, metabolizm leku, metoprolol, moklobemid, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, SSRI, tiorydazyna, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptofan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Betesda 20 mg/ml

Escytalopram, substancja czynna Betesda (krople doustne 20 mg/ml), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO, co może prowadzić do zespołu serotoninowego – terapia escytalopramem powinna być rozpoczęta minimum 14 dni po odstawieniu inhibitora MAO, a po zakończeniu leczenia escytalopramem należy zachować 7-dniową przerwę przed włączeniem inhibitora MAO. Przeciwwskazane jest także łączenie z moklobemidem i linezolidem ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego. Ponadto, escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe antydepresanty, wybrane antybiotyki i leki przeciwmalaryczne) z uwagi na ryzyko groźnych zaburzeń rytmu serca. Współistniejące stosowanie leków serotoninergicznych (opioidy, tryptany) wymaga ścisłej kontroli klinicznej z powodu ryzyka zespołu serotoninowego.
buprenorfina, bupropion, cymetydyna, dezypramina, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, esomeprazol, fenotiazyna, flekainid, flukonazol, fluwoksamina, haloperydol, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzym CYP2C19, izoenzym CYP2D6, izoenzym CYP3A4, klomipramina, krzepnięcie krwi, lanzoprazol, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek serotoninergiczny, linezolid, metoprolol, moklobemid, neuroleptyk, nieodwracalny inhibitor MAO, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, omeprazol, opioid, pimozyd, próg drgawkowy, propafenon, rysperydon, selegilina, sumatryptan, tiorydazyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tryptan, tyklopidyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Clopidogrel Medreg 75 mg

Klopidogrel wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą wpływać na jego skuteczność przeciwpłytkową oraz ryzyko krwawień. Jednoczesne stosowanie z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna) oraz inhibitorami glikoprotein IIb/IIIa znacząco zwiększa ryzyko krwawienia, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta. Interakcje z kwasem acetylosalicylowym (ASA) i heparyną również mogą nasilać działanie przeciwpłytkowe, choć w badaniach klinicznych nie stwierdzono konieczności modyfikacji dawek. NLPZ, w tym inhibitory COX-2, oraz selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) zwiększają ryzyko krwawienia z przewodu pokarmowego, co wymaga zachowania ostrożności. Klopidogrel jest metabolizowany przez CYP2C19, dlatego inhibitory tego enzymu (np. omeprazol, ezomeprazol) zmniejszają stężenie aktywnego metabolitu o około 40-45%, obniżając hamowanie agregacji płytek o 21-39%, co może obniżać skuteczność terapii. Z kolei induktory CYP2C19, takie jak ryfampicyna, zwiększają stężenie metabolitu i ryzyko krwawienia, dlatego ich jednoczesne stosowanie jest niewskazane.
agonista opioidowy, agregacja płytek, antagonista GPIIb/IIIa, antagonista wapnia, dawka nasycająca, dawka podtrzymująca, doustny lek przeciwzakrzepowy, heparyna, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2C19, inhibitor glikoprotein IIb/IIIa, inhibitor konwertazy angiotensyny, inhibitor pompy protonowej, izoenzym CYP2C19, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lanzoprazol, lek blokujący receptory H2, lek moczopędny, lek przeciwpłytkowy, lek trombolityczny, lek zobojętniający sok żołądkowy, metabolit klopidogrelu, naproksen, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, repaglinid, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, SSRI, terapia przeciwretrowirusowa, układ krzepnięcia, utajona utrata krwi, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Fluconazole Hasco 5 mg/ml

Flukonazol jest silnym inhibitorem izoenzymu CYP2C9, umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 oraz inhibitorem CYP2C19, co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne z lekami metabolizowanymi przez te enzymy. Hamowanie enzymatyczne utrzymuje się przez 4-5 dni po odstawieniu flukonazolu ze względu na jego długi okres półtrwania. Szczególnie istotne klinicznie są przeciwwskazane jednoczesne podania flukonazolu z lekami wydłużającymi odstęp QT (cyzapryd, terfenadyna, astemizol, pimozyd, chinidyna, erytromycyna) ze względu na ryzyko torsade de pointes i nagłej śmierci sercowej. Flukonazol zwiększa stężenia leków immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus, syrolimus, ewerolimus), benzodiazepin krótkodziałających (midazolam, triazolam), statyn metabolizowanych przez CYP3A4 i CYP2C9, fentanylu, fenytoiny (AUC24 wzrost o 75%, Cmin o 128%), NLPZ metabolizowanych przez CYP2C9 oraz pochodnych sulfonylomocznika, co wymaga monitorowania stężeń i dostosowania dawek. Ryfampicyna indukuje metabolizm flukonazolu, zmniejszając jego AUC o 25% i skracając okres półtrwania o 20%, co może wymagać zwiększenia dawki flukonazolu.
alkaloidy barwinka, antagonista wapnia, czas protrombinowy, depresja oddechowa, doustne środki antykoncepcyjne, guz rzekomy mózgu, hepatotoksyczność, hipoglikemia, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, kardiotoksyczność, lek immunosupresyjny, metabolizm wątrobowy, nagła śmierć sercowa, nefrotoksyczność, neurotoksyczność, niewydolność kory nadnerczy, NLPZ, odstęp QT, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, P-glikoproteina, pochodne kumaryny, pochodne sulfonylomocznika, rabdomioliza, statyny, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluconazole Polfarmex

Fluconazole Polfarmex, zawierający flukonazol, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. Lek jest przeciwwskazany w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyzdrowień) w porównaniu z gryzeofulwiną. Wskazania takie jak kryptokokoza, zakażenia płucne, skórne oraz głębokie grzybice endemiczne (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza, histoplazmoza) charakteryzują się ograniczonymi danymi skuteczności i brakiem precyzyjnych zaleceń dawkowania. Monitorowanie czynności wątroby jest kluczowe ze względu na ryzyko hepatotoksyczności, która może prowadzić do ciężkiego uszkodzenia wątroby, niezależnie od dawki, czasu terapii, płci czy wieku pacjenta. Objawy takie jak astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astenia, cytochrom P450, flukonazol, głęboka grzybica endemiczna, gryzeofulwina, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kryptokokoza, laktoza jednowodna, lek przeciwgrzybiczy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nudności, parakokcydioidomikoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie elektrolitowe, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fluxazol

Flukonazol (Fluxazol) wymaga szczególnej ostrożności w praktyce klinicznej, zwłaszcza u pacjentów z dysfunkcją nerek i wątroby, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki i monitorowanie czynności narządów. Lek wykazuje ograniczoną skuteczność w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy u dzieci (skuteczność <20%) oraz w przypadku kryptokokozy o nietypowych lokalizacjach i głębokich grzybic endemicznych, gdzie brak jest precyzyjnych schematów dawkowania. Istotne jest także uwzględnienie rosnącej oporności gatunków Candida, takich jak C. krusei i C. auris (naturalna oporność) oraz C. glabrata (zmniejszona wrażliwość), co może wymagać zastosowania alternatywnych terapii. Flukonazol jest silnym inhibitorem CYP2C9, umiarkowanym CYP3A4 i inhibitorem CYP2C19, co wymaga monitorowania interakcji lekowych, zwłaszcza z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym i terfenadyną.
Candida glabrata, Candida krusei, DRESS, głęboka grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, inwazyjne zakażenie grzybicze, izoenzym cytochromu P450, kryptokokoza płuc, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, ośrodkowy układ nerwowy, parakokcydioidomikoza, powierzchowna grzybica, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Interakcje leku – Bortezomib Zentiva 3,5 mg

Bortezomib Zentiva, jako inhibitor proteasomu, wykazuje ograniczone działanie na izoenzymy cytochromu P450, w tym CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 oraz CYP3A4, z udziałem CYP2D6 w metabolizmie na poziomie około 7%. Silne inhibitory CYP3A4, takie jak ketokonazol, zwiększają AUC bortezomibu o 35% (CI90% 1,032–1,772), co wymaga ścisłego monitorowania pacjentów pod kątem działań niepożądanych. Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol) nie wpływają istotnie na farmakokinetykę bortezomibu, natomiast silne induktory CYP3A4 (ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ziele dziurawca) obniżają AUC o 45%, co może zmniejszać skuteczność terapii i jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Słaby induktor CYP3A4, deksametazon, nie wykazuje istotnego wpływu na farmakokinetykę leku.
bortezomib, cytochrom P450, deksametazon, doustny lek przeciwcukrzycowy, dziurawiec, fenobarbital, fenytoina, hiperglikemia, hipoglikemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteasomu, izoenzym cytochromu P450, karbamazepina, ketokonazol, małopłytkowość, melfalan i prednizon, metabolizm bortezomibu, neuropatia obwodowa, neutropenia, omeprazol, pole pod krzywą AUC, ryfampicyna, rytonawir, słaby metabolizm CYP2D6, stężenie glukozy w osoczu
Leksykon leków
Interakcje leku – Pramatis 20 mg

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Przeciwwskazane jest łączenie go z nieodwracalnymi, niewybiórczymi inhibitorami MAO (ryzyko zespołu serotoninowego), a także z odwracalnymi inhibitorami MAO-A (moklobemid) i MAO (linezolid), gdzie konieczna jest ścisła kontrola kliniczna. Escytalopram nie powinien być stosowany z lekami wydłużającymi odstęp QT (np. leki przeciwarytmiczne klasy IA i III, niektóre przeciwpsychotyczne, NLPZ, leki przeciwmalaryczne), ze względu na ryzyko arytmii. Ponadto, jednoczesne stosowanie z lekami serotoninergicznymi (tramadol, tryptany) zwiększa ryzyko zespołu serotoninowego, a z lekami obniżającymi próg drgawkowy (np. trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, neuroleptyki, meflochina, bupropion) wymaga ostrożności i monitorowania. Zaleca się unikanie preparatów z dziurawcem zwyczajnym oraz kontrolę parametrów krzepnięcia przy łączeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i NLPZ.
CYP2C19, CYP2D6, CYP3A4, dysfagia, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, funkcja poznawcza, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP2C19, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek o działaniu serotoninergicznym, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbakteryjny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwzakrzepowy, lek wydłużający odstęp QT, myśli samobójcze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obniżenie progu drgawkowego, odwracalny wybiórczy inhibitor MAO-A, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sprawność psychomotoryczna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ krzepnięcia, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia