Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, substancja czynna leku Mozarin, może wchodzić w istotne klinicznie interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Interakcje te dotyczą zarówno mechanizmów farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę możliwych interakcji oraz ich znaczenie kliniczne.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą mechanizmów działania leków i ich wzajemnego wpływu na poziomie receptorów, neuroprzekaźników oraz innych struktur biologicznych. W przypadku Mozarinu najistotniejsze interakcje tego typu dotyczą leków wpływających na układ serotoninergiczny oraz wydłużających odstęp QT.²

Leczenie skojarzone przeciwwskazane

Istnieją kombinacje lekowe, których należy bezwzględnie unikać podczas terapii escytalopramem ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych:³

• Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie Mozarinu z tymi lekami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, który może być stanem zagrażającym życiu. Należy zachować odpowiednie okresy przerwy między terapiami: rozpoczęcie leczenia escytalopramem możliwe jest po 14 dniach od zakończenia stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO, zaś przed rozpoczęciem leczenia nieselektywnym nieodwracalnym inhibitorem MAO po escytalopramie należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.⁴
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – kombinacja z escytalopramem jest przeciwwskazana z powodu ryzyka zespołu serotoninowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy rozpocząć od najmniejszej zalecanej dawki i wprowadzić ścisły nadzór kliniczny.⁵
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid nie powinien być podawany pacjentom leczonym escytalopramem. Jeżeli takie leczenie skojarzone okaże się niezbędne, należy stosować najmniejsze zalecane dawki i wprowadzić ścisły nadzór kliniczny.⁶
• Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami leczniczymi powodującymi wydłużenie odstępu QT, w tym:
  • leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III
  • leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
  • leki przeciw malarii, szczególnie halofantryna
  • niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)⁷

Leczenie skojarzone wymagające zachowania ostrożności

Poniższe kombinacje lekowe, choć niekoniecznie przeciwwskazane, wymagają szczególnej ostrożności i monitorowania podczas jednoczesnego stosowania z Mozarinem:⁸

• Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – stosowanie escytalopramu z selegiliną wymaga ostrożności ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. Selegilina w dawkach do 10 mg na dobę była stosowana bezpiecznie w skojarzeniu z racemiczną formą cytalopramu.⁹
• Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu Mozarinu z lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny, takimi jak:
  • opioidy (buprenorfina, tramadol)
  • sumatryptan i inne tryptany

  Taka kombinacja może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, stanu potencjalnie zagrażającego życiu.¹⁰

• Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o podobnym działaniu, takimi jak:
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • inne SSRI
  • neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
  • meflochina
  • bupropion
  • tramadol¹¹
• Lit, tryptofan – istnieją doniesienia o nasileniu działania podczas jednoczesnego stosowania SSRI z litem lub tryptofanem, co wymaga ostrożności w przypadku takiego leczenia skojarzonego.¹²
• Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – jednoczesne stosowanie SSRI z produktami zawierającymi ziele dziurawca może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych.¹³
• Leki przeciwzakrzepowe – escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. W przypadku rozpoczęcia lub zakończenia leczenia Mozarinem u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe konieczne jest uważne monitorowanie parametrów krzepnięcia.¹⁴
• Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) – jednoczesne stosowanie NLPZ z escytalopramem może nasilać tendencję do krwawień.¹⁵

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne dotyczą wpływu jednego leku na wchłanianie, dystrybucję, metabolizm lub wydalanie drugiego leku. W przypadku escytalopramu najważniejsze są interakcje na poziomie układu enzymatycznego cytochromu P450.¹⁶

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu uczestniczą w nim również CYP3A4 i CYP2D6. Z tego powodu inhibitory tych enzymów mogą wpływać na stężenie escytalopramu w osoczu:¹⁷

• Omeprazol (inhibitor CYP2C19) w dawce 30 mg raz na dobę powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁸
• Cymetydyna w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w surowicy. Podczas jednoczesnego stosowania z cymetydyną zaleca się zachowanie ostrożności i może być konieczne dostosowanie dawkowania escytalopramu.¹⁹
• Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi inhibitorami CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna). W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu.²⁰

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Escytalopram jest inhibitorem enzymu CYP2D6, co oznacza, że może wpływać na metabolizm leków przetwarzanych przez ten enzym:²¹

• Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych głównie przez CYP2D6, szczególnie tych o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak:
  • flekainid
  • propafenon
  • metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
  • leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)
  • leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)²²
• Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substratów CYP2D6 w surowicy.²³
• Badania in vitro wykazały, że escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące aktywność CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności przy jednoczesnym stosowaniu z produktami metabolizowanymi przez ten enzym.²⁴

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Chociaż nie oczekuje się specyficznych farmakodynamicznych lub farmakokinetycznych interakcji między escytalopramem a alkoholem, spożywanie alkoholu podczas leczenia Mozarinem nie jest zalecane.²⁵

Należy mieć na uwadze następujące aspekty jednoczesnego stosowania escytalopramu i alkoholu:

• Alkohol może nasilać działanie sedatywne escytalopramu, co może prowadzić do zwiększonej senności i zaburzeń psychomotorycznych
• Jednoczesne stosowanie może pogorszyć funkcje poznawcze i zdolność prowadzenia pojazdów lub obsługi maszyn
• Alkohol może nasilać działania niepożądane ze strony ośrodkowego układu nerwowego
• Spożywanie alkoholu podczas terapii lekami przeciwdepresyjnymi może zmniejszać skuteczność leczenia
• Alkohol może nasilać występowanie objawów depresji

Z powyższych powodów zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas leczenia Mozarinem, pomimo braku specyficznych interakcji farmakologicznych.

Tabela interakcji escytalopramu (Mozarin)