Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram może wchodzić w interakcje z wieloma produktami leczniczymi, prowadząc do efektów klinicznych o różnym nasileniu. Interakcje te opierają się zarówno na mechanizmach farmakodynamicznych, jak i farmakokinetycznych. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę najważniejszych interakcji ¹.

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne wynikają z wpływu escytalopramu na mechanizmy działania innych leków lub odwrotnie – z wpływu innych substancji na aktywność farmakologiczną escytalopramu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje mogące prowadzić do zespołu serotoninowego, wydłużenia odstępu QT oraz zwiększenia ryzyka krwawień ².

Skojarzenia przeciwwskazane

Nieodwracalne nieselektywne inhibitory MAO – ich jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane. U pacjentów leczonych lekiem z grupy SSRI w skojarzeniu z nieselektywnym nieodwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAO) obserwowano ciężkie reakcje niepożądane, w tym zespół serotoninowy. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero po 14 dniach od zakończenia leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Z kolei między odstawieniem escytalopramu a rozpoczęciem leczenia nieodwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę ³.

Odwracalny selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorami MAO-A, takimi jak moklobemid, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Jeżeli takie skojarzenie jest bezwzględnie konieczne, należy rozpocząć leczenie od najmniejszej zalecanej dawki, a pacjent powinien pozostawać pod stałą kontrolą kliniczną ⁴.

Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO-A (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych escytalopramem. W przypadku konieczności zastosowania takiego skojarzenia, należy stosować najmniejsze zalecane dawki obu leków pod ścisłą kontrolą kliniczną ⁵.

Nieodwracalny selektywny inhibitor MAO-B (selegilina) – podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu i selegiliny należy zachować szczególną ostrożność ze względu na ryzyko rozwoju zespołu serotoninowego. Stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemiczną mieszaniną cytalopramu było bezpieczne ⁶.

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie escytalopramu oraz leków wydłużających odstęp QT, takich jak:

• leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksifloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie)
• leki przeciwmalaryczne, głównie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Nie prowadzono badań farmakodynamiki i farmakokinetyki escytalopramu podawanego w skojarzeniu z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć addycyjnego działania escytalopramu z tymi lekami ⁷.

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Leki serotoninergiczne – podawanie escytalopramu w skojarzeniu z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadol, buprenorfina, sumatryptan oraz inne tryptany) może prowadzić do zespołu serotoninowego. Wymaga to zachowania szczególnej ostrożności i ścisłego monitorowania stanu klinicznego pacjenta ⁸.

Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Szczególną ostrożność należy zachować podczas równoczesnego stosowania z lekami, które mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁹

Lit, tryptofan – informowano o nasileniu działania w przypadkach jednoczesnego stosowania leków z grupy SSRI w skojarzeniu z litem lub tryptofanem. Dlatego też podczas takiego leczenia skojarzonego należy zachować ostrożność i prowadzić ścisłe monitorowanie stanu klinicznego ¹⁰.

Ziele dziurawca – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z produktami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może prowadzić do zwiększenia częstości występowania działań niepożądanych. Nie zaleca się takiego połączenia ¹¹.

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe – stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi może wpływać na ich działanie. U pacjentów leczonych równocześnie doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi i escytalopramem należy prowadzić dokładną kontrolę parametrów krzepnięcia krwi podczas wprowadzania lub kończenia leczenia escytalopramem. Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać skłonność do krwawień ¹².

Leki wywołujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania leków powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię, ponieważ stany te zwiększają ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii. Wymagane jest ścisłe monitorowanie stężenia elektrolitów i stanu klinicznego pacjenta ¹³.

Interakcje z alkoholem

Nie wykazano bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Niemniej jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, spożywanie alkoholu podczas leczenia escytalopramem nie jest zalecane. Alkohol może nasilać działanie uspokajające leku, powodować sedację oraz zwiększać ryzyko objawów niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego ¹⁴.

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne mogą wynikać z wpływu innych leków na metabolizm escytalopramu lub z wpływu escytalopramu na metabolizm innych leków.

Wpływ innych leków na metabolizm escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie z udziałem izoenzymu CYP2C19. W mniejszym stopniu uczestniczą w nim izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu S-DCT (demetylowanego escytalopramu) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6 ¹⁵.

Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) mogą zwiększać stężenie escytalopramu w osoczu. Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z 30 mg omeprazolu raz na dobę powodowało umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu ¹⁶.

Również cymetydyna, będąca umiarkowanie silnym inhibitorem enzymów, przy dawkowaniu 400 mg dwa razy na dobę powodowała umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego podawania escytalopramu i cymetydyny. Może być konieczna zmiana dawki ¹⁷.

Wpływ escytalopramu na metabolizm innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas podawania escytalopramu w skojarzeniu z lekami, które są metabolizowane głównie z udziałem tego enzymu i mają mały indeks terapeutyczny, takimi jak:

• flekainid
• propafenon
• metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
• niektóre leki działające na OUN, metabolizowane głównie przez CYP2D6:
  • leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)
  • leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)

Może być konieczne dostosowanie dawkowania tych leków ¹⁸.

Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem powodowało w obu przypadkach dwukrotne zwiększenie stężenia tych substancji w osoczu ¹⁹.

Badania in vitro wykazały również, że escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas podawania w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi z udziałem tego enzymu ²⁰.

Tabela interakcji escytalopramu