Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), podlega licznym interakcjom farmakodynamicznym i farmakokinetycznym z innymi lekami, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę znanych interakcji lekowych dla escytalopramu, a także interakcji z alkoholem oraz innymi substancjami.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne escytalopramu występują, gdy jednoczesne stosowanie z innymi lekami prowadzi do nasilenia lub osłabienia działania terapeutycznego lub toksycznego, bez wpływu na stężenie escytalopramu w osoczu. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich.²

Skojarzenia przeciwwskazane

Istnieją określone grupy leków, których jednoczesne stosowanie z escytalopramem jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych:³

• Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO – u pacjentów leczonych jednocześnie lekiem z grupy SSRI i nieselektywnym, nieodwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy (IMAO) opisywano wystąpienie ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Stosowanie escytalopramu można rozpocząć dopiero 14 dni po zakończeniu leczenia nieodwracalnym inhibitorem MAO. Z kolei między odstawieniem escytalopramu a włączeniem nieselektywnego, nieodwracalnego inhibitora MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.⁴
• Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – ze względu na zagrożenie wystąpieniem zespołu serotoninowego przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid.⁵
• Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid jest odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO i nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych escytalopramem.⁶
• Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest stosowanie escytalopramu z lekami wydłużającymi odstęp QT w zapisie EKG, takimi jak:
  • leki przeciwarytmiczne klasy IA oraz klasy III
  • leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
  • trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
  • niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna)
  • niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, hydroksyzyna, mizolastyna)

  ⁷

Skojarzenia wymagające zachowania środków ostrożności

Istnieją leki, które można stosować łącznie z escytalopramem, jednak wymagają one zachowania szczególnej ostrożności i monitorowania pacjenta:⁸

• Leki o działaniu serotoninergicznym – podawanie escytalopramu łącznie z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny, takimi jak opioidy (w tym tramadol) i tryptany (np. sumatryptan), zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego.⁹
• Leki obniżające próg drgawkowy – escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Należy zachować ostrożność podczas stosowania w skojarzeniu z:
  • trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi
  • innymi lekami z grupy SSRI
  • lekami neuroleptycznymi (pochodnymi fenotiazyny, pochodnymi tioksantenu i pochodnymi butyrofenonu)
  • meflochiną
  • bupropionem
  • tramadolem

  ¹⁰

• Lit i tryptofan – obserwowano nasilenie działania leków z grupy SSRI podczas jednoczesnego stosowania z litem lub tryptofanem. Należy zachować ostrożność przy stosowaniu escytalopramu z tymi substancjami.¹¹
• Dziurawiec zwyczajny – jednoczesne stosowanie leków z grupy SSRI, w tym escytalopramu, i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych.¹²
• Leki wpływające na krzepnięcie krwi – escytalopram może zmieniać działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać skłonność do krwawień. W trakcie wprowadzania leczenia escytalopramem lub jego odstawiania u pacjentów leczonych doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy dokładnie kontrolować parametry krzepnięcia krwi.¹³
• Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię – należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków, które mogą powodować obniżenie stężenia potasu lub magnezu we krwi, ponieważ zwiększa to ryzyko wystąpienia złośliwych zaburzeń rytmu serca.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Interakcje farmakokinetyczne związane są z wpływem innych leków na metabolizm escytalopramu oraz wpływem escytalopramu na metabolizm innych leków.¹⁵

Wpływ innych leków na właściwości farmakokinetyczne escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19, a w mniejszym stopniu również CYP3A4 i CYP2D6. Leki wpływające na te enzymy mogą zmieniać stężenie escytalopramu w osoczu:¹⁶

• Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, esomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) – jednoczesne stosowanie omeprazolu (30 mg raz na dobę) powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Może być konieczne zmniejszenie dawki escytalopramu podczas jednoczesnego leczenia z tymi lekami.¹⁷
• Cymetydyna – stosowanie cymetydyny w dawce 400 mg dwa razy na dobę (umiarkowanie silny inhibitor enzymów) powoduje umiarkowane (o około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym podawaniu escytalopramu z cymetydyną. Może być wymagane dostosowanie dawki.¹⁸

Wpływ escytalopramu na właściwości farmakokinetyczne innych leków

Escytalopram może wpływać na metabolizm innych leków poprzez hamowanie określonych enzymów:¹⁹

• Inhibicja CYP2D6 – escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6. Należy zachować ostrożność podczas podawania escytalopramu w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi głównie przez ten enzym, szczególnie tymi o wąskim indeksie terapeutycznym, takimi jak:
  • flekainid, propafenon i metoprolol (stosowany w niewydolności serca)
  • leki przeciwdepresyjne, np. dezypramina, klomipramina i nortryptylina
  • leki przeciwpsychotyczne, np. rysperydon, tiorydazyna i haloperydol

  Jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu. W przypadku takiego leczenia skojarzonego może być konieczne dostosowanie dawki.²⁰

• Inhibicja CYP2C19 – badania in vitro wykazały, że escytalopram może również wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania leków metabolizowanych przy udziale tego enzymu.²¹

Interakcje escytalopramu z alkoholem

Nie wykazano występowania bezpośrednich interakcji farmakodynamicznych czy farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, jednoczesne spożywanie alkoholu i stosowanie escytalopramu nie jest zalecane.²²

Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane escytalopramu, takie jak senność czy zawroty głowy, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka upadków lub wypadków. Ponadto, jednoczesne spożywanie alkoholu może negatywnie wpływać na przebieg leczenia zaburzeń depresyjnych i lękowych, dla których stosowany jest escytalopram.

Mimo braku bezpośredniej interakcji farmakologicznej, pacjenci przyjmujący escytalopram powinni całkowicie unikać spożywania alkoholu w trakcie terapii, ze względu na potencjalne zagrożenia związane z addytywnym działaniem depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy oraz możliwym negatywnym wpływem na skuteczność leczenia.

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi