Właściwości farmakodynamiczne
Escitalopram Symphar 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Escitalopram Symphar

Escitalopram Symphar należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdepresyjnych, klasyfikowanych jako selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), oznaczony kodem ATC: N06AB10.¹

Mechanizm działania

Escytalopram działa jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) charakteryzujący się dużym powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym. Związek ten posiada również zdolność wiązania się z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, jednakże powinowactwo to jest około 1000 razy mniejsze niż do miejsca pierwotnego.²

Istotną cechą farmakologiczną escytalopramu jest brak lub bardzo niewielkie powinowactwo do szeregu receptorów, w tym:³

• Receptorów serotoninergicznych 5-HT1A i 5-HT2 – odpowiedzialnych za regulację nastroju i lęku
• Receptorów dopaminergicznych DA D1 i D2 – związanych z układem nagrody i funkcjami motorycznymi
• Receptorów adrenergicznych α1, α2 i β – regulujących ciśnienie krwi i funkcje układu współczulnego
• Receptorów histaminowych H1 – odpowiedzialnych m.in. za efekt sedacyjny
• Receptorów muskarynowych cholinergicznych – związanych z funkcjami poznawczymi i autonomicznymi
• Receptorów benzodiazepinowych – odpowiedzialnych za efekt anksjolityczny
• Receptorów opioidowych – związanych z percepcją bólu i efektem nagrody

Hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny stanowi jedyny prawdopodobny mechanizm działania, który wyjaśnia obserwowane efekty farmakologiczne i kliniczne escytalopramu.⁴

Efekty farmakodynamiczne

W badaniach elektrokardiograficznych przeprowadzonych u zdrowych ochotników w warunkach podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo, escytalopram wykazał wpływ na odstęp QTc. Zmiana odstępu QTc w stosunku do stanu wyjściowego (po korekcie metodą Fridericia) wyniosła 4,3 milisekund (90% CI: 2,2-6,4) przy dawce terapeutycznej 10 mg/dobę. Natomiast przy dawce supraterapeutycznej 30 mg/dobę zmiana ta była bardziej wyraźna i wyniosła 10,7 milisekund (90% CI: 8,6-12,8).⁵

Skuteczność kliniczna

Duże epizody depresyjne

Skuteczność escytalopramu w terapii dużych epizodów depresyjnych została potwierdzona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo.⁶

W długoterminowym badaniu dotyczącym profilaktyki nawrotów uczestniczyło 274 pacjentów, którzy wykazali odpowiedź na leczenie escytalopramem w dawce 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej, 8-tygodniowej fazie otwartej. Pacjenci ci zostali następnie losowo przydzieleni do grupy kontynuującej leczenie escytalopramem w niezmienionej dawce lub do grupy otrzymującej placebo przez okres do 36 tygodni. Badanie wykazało, że u pacjentów kontynuujących terapię escytalopramem czas do wystąpienia nawrotu choroby był istotnie statystycznie dłuższy w porównaniu do grupy otrzymującej placebo.⁷

Fobia społeczna

Skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej została udowodniona zarówno w trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach klinicznych, jak i w 6-miesięcznym badaniu zapobiegania nawrotom przeprowadzonym u pacjentów wykazujących odpowiedź na leczenie.⁸

Dodatkowo, w 24-tygodniowym badaniu ustalającym optymalny sposób dawkowania, wykazano skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg na dobę w leczeniu fobii społecznej.⁹

Zaburzenie lękowe uogólnione

Escytalopram w dawkach 10 mg i 20 mg na dobę wykazał skuteczność we wszystkich czterech badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą kontrolowanych placebo u pacjentów z zaburzeniem lękowym uogólnionym.¹⁰

Analiza zbiorcza wyników z trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 421 pacjentów leczonych escytalopramem i 419 pacjentów otrzymujących placebo, wykazała, że odpowiedź na leczenie uzyskało 47,5% pacjentów w grupie escytalopramu, w porównaniu do 28,9% w grupie placebo. Remisję choroby osiągnęło odpowiednio 37,1% i 20,8% pacjentów. Efekt terapeutyczny był obserwowalny już od pierwszego tygodnia leczenia.¹¹

Długoterminowa skuteczność escytalopramu w dawce 20 mg na dobę została potwierdzona w randomizowanym badaniu trwającym od 24 do 76 tygodni, oceniającym utrzymywanie się efektu terapeutycznego u 373 pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie podczas początkowej 12-tygodniowej fazy otwartej.¹²

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

W randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą pacjenci przyjmujący escytalopram w dawce 20 mg na dobę wykazali statystycznie istotną poprawę w całkowitej punktacji w skali Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) w porównaniu do grupy otrzymującej placebo po 12 tygodniach terapii.¹³

Po 24 tygodniach leczenia, zarówno pacjenci przyjmujący escytalopram w dawce 10 mg na dobę, jak i w dawce 20 mg na dobę osiągnęli lepsze wyniki w porównaniu z grupą placebo.¹⁴

Dodatkowo wykazano skuteczność escytalopramu w dawkach 10 i 20 mg na dobę w zapobieganiu nawrotom u pacjentów, którzy uzyskali pożądaną odpowiedź na leczenie w 16-tygodniowej fazie otwartej i kontynuowali terapię w trwającej 24 tygodnie randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie badania z podwójnie ślepą próbą.¹⁵