aminokwas endogenny
Aminokwasy endogenne to aminokwasy, które organizm ludzki jest w stanie samodzielnie syntezować z innych związków chemicznych. W przeciwieństwie do aminokwasów egzogennych (niezbędnych), które muszą być dostarczane z pożywieniem, aminokwasy endogenne są produkowane w wystarczających ilościach w procesach metabolicznych zachodzących w organizmie.
Do aminokwasów endogennych zalicza się: alaninę, argininę (u dorosłych), asparaginę, kwas asparaginowy, cysteinę, kwas glutaminowy, glutaminę, glicynę, prolinę, serynę i tyrozynę. Warto zaznaczyć, że niektóre aminokwasy endogenne mogą stać się warunkowo niezbędne w określonych stanach chorobowych, podczas intensywnego wzrostu lub w sytuacjach dużego stresu metabolicznego.
Synteza aminokwasów endogennych odbywa się głównie w wątrobie i nerkach, choć niektóre tkanki mają zdolność wytwarzania określonych aminokwasów na własne potrzeby. Procesy te obejmują transaminację, deaminację oraz inne szlaki metaboliczne wykorzystujące jako substraty inne aminokwasy lub metabolity pośrednie.
Zaburzenia syntezy aminokwasów endogennych mogą prowadzić do różnych stanów patologicznych, dlatego w niektórych przypadkach klinicznych może być konieczna suplementacja nawet tych aminokwasów, które w normalnych warunkach organizm wytwarza samodzielnie.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Arginina – Właściwości farmakodynamiczne
Arginina jest aminokwasem o kluczowym znaczeniu w syntezie białek strukturalnych i funkcjonalnych oraz w utrzymaniu homeostazy aminokwasowej. W warunkach fizjologicznych jest aminokwasem endogennym, jednak w stanach patologicznych, takich jak niewydolność nerek czy marskość wątroby, staje się aminokwasem egzogennym, co wymaga suplementacji w żywieniu pozajelitowym. Infuzja argininy wywołuje efekt termogeniczny, zwiększając wydatkowanie energii, dlatego konieczne jest jednoczesne podawanie źródeł energii niebiałkowej (węglowodany, tłuszcze) w celu optymalnego wykorzystania aminokwasów. Preparaty do żywienia pozajelitowego zawierają argininę w starannie dobranych proporcjach, np. w roztworach pediatrycznych stanowi ona około 47,5% aminokwasów niezbędnych, a w preparatach dla pacjentów z niewydolnością nerek, takich jak Nephrotect (8,20 g/l), profil aminokwasów jest dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwas warunkowo niezbędny, Aminomix, Aminoplasmal, bilans azotu, choroba wątroby, dysfagia, efekt termogeniczny, encefalopatia wątrobowa, homeostaza organizmu, marskość wątroby, Nephrotect, niewydolność nerek, roztwór aminokwasów, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, synteza białka, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe noworodka, żywienie pozajelitowe pediatryczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Pluscard 100 mg + 40 mg
Produkt leczniczy Pluscard zawiera kwas acetylosalicylowy (100 mg) oraz glicynę (40 mg) i należy do grupy inhibitorów agregacji płytek krwi (kod ATC: B01AC06). Kwas acetylosalicylowy działa jako nieodwracalny inhibitor COX-1, hamując syntezę tromboksanu A2, co skutecznie zapobiega agregacji płytek przez okres 7-10 dni, odpowiadający żywotności płytek. Zalecana dawka przeciwpłytkowa wynosi 100 mg/dobę, co jest zgodne z rekomendacjami WHO. Glicyna, aminokwas endogenny, wykazuje działanie ochronne na błonę śluzową przewodu pokarmowego oraz zmniejsza uszkodzenia tkanek w stanach niedokrwienia, poprzez modulację odpowiedzi zapalnej i ograniczenie nadaktywności układu odpornościowego.
agregacja płytek krwi, aminokwas endogenny, antagonista witaminy K, błona śluzowa żołądka, choroba wrzodowa, działanie przeciwagregacyjne, działanie przeciwzakrzepowe, inhibitor agregacji płytek krwi, izoenzym COX-1, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwpłytkowe, niedokrwienie serca, objawy żołądkowo-jelitowe, pochodna kumaryny, proces zapalny, profilaktyka chorób układu krążenia, terapia przeciwpłytkowa, tromboksan A2, zakrzepy i zatory, zawał serca - Leksykon substancji czynnych
Glicyna – Wskazania do stosowania
Glicyna, jako aminokwas endogenny, jest kluczowym składnikiem roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do żywienia doustnego bądź dojelitowego. Stężenie glicyny w preparatach waha się od około 0,37 g (Numeta G13%E Preterm) do 12,00 g/l (Aminoplasmal B. Braun 10%), z modyfikacjami dostosowanymi do specyficznych wskazań klinicznych, takich jak niewydolność nerek (np. Nephrotect 5,31 g/l) czy niewydolność wątroby (np. Aminoplasmal Hepa 5,82 g/l). Glicyna wspiera syntezę białek, detoksykację oraz funkcje układu nerwowego, co jest szczególnie istotne w stanach nasilonego katabolizmu białek, takich jak ciężkie urazy, oparzenia, stany septyczne czy okres pooperacyjny.
aminokwas endogenny, aminokwasy, ciężki uraz, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemodializa, katabolizm białek, neurotransmisja, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odżywianie doustne, okres pooperacyjny, oparzenie, osmolarność, pierwiastki śladowe, preparat all-in-one, procesy detoksykacyjne, równowaga elektrolitowa, roztwór aminokwasów, roztwór aminokwasowy, stan septyczny, synteza białek, układ nerwowy, uraz mnogi, wcześniak, zaburzenia połykania, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Omegaflex special –
Omegaflex special to trzykomorowa emulsja do infuzji dożylnej, zawierająca roztwór glukozy (do 270 g w 1875 ml), emulsję tłuszczową (do 75 g w 1875 ml) oraz roztwór aminokwasów (do 105,1 g w 1875 ml), dostarczająca pełne spektrum aminokwasów egzogennych i endogennych w precyzyjnych proporcjach. Preparat zapewnia zbilansowane źródło energii (całkowita wartość kaloryczna w 1000 ml wynosi 1180 kcal) oraz elektrolity (np. sód 53,6 mmol, potas 37,6 mmol, magnez 4,2 mmol, wapń 4,2 mmol w 1000 ml). Osmolalność wynosi 2115 mOsm/kg, a pH mieści się w zakresie 5,0-6,0. Produkt jest dostępny w opakowaniach 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml i wymaga zmieszania zawartości wszystkich komór przed podaniem.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas warunkowo egzogenny, chlorowodorek lizyny, emulgator, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, fosfolipidy jaja kurzego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, niezgodność farmaceutyczna, olej sojowy oczyszczony, osmolalność, osmolarność, postać farmaceutyczna, przeciwutleniacz, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stabilność chemiczna, stabilność fizykochemiczna, substancja pochłaniająca tlen, substancja pomocnicza, triglicerydy kwasów omega-3, triglicerydy nasyconych kwasów tłuszczowych, trzykomorowy worek, wartość energetyczna, wartość kaloryczna, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Omegaflex special bez elektrolitów
Omegaflex special bez elektrolitów to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym dorosłych pacjentów w stanach umiarkowanego do ciężkiego katabolizmu, gdy odżywianie doustne jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparat dostarcza energię, aminokwasy (35-105,1 g w zależności od objętości), węglowodany (90-270 g) oraz tłuszcze (25-75 g), w tym niezbędne kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6. Produkt dostępny jest w czterech objętościach: 625 ml, 1000 ml, 1250 ml i 1875 ml, o całkowitej wartości kalorycznej od 740 do 2215 kcal. Zawiera trójkomorowy worek z roztworem glukozy, emulsją tłuszczową i roztworem aminokwasów, które po zmieszaniu tworzą gotową do infuzji emulsję o pH 5,0-6,0 i wysokiej osmolarności 1840 mOsm/kg, co wymaga podawania przez żyły centralne.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy rozgałęzione, choroba zapalna jelit, działanie przeciwzapalne, emulsja tłuszczowa, infuzja dożylna, katabolizm, kwas omega-3, kwas tłuszczowy omega-6, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność narządowa, niezbędny kwas tłuszczowy, olej sojowy, osmolalność, stan krytyczny, triglicerydy, trójkomorowy worek, wyniszczenie nowotworowe, zaburzenie połykania, zapotrzebowanie energetyczne, zespół krótkiego jelita, żyła centralna, żywienie enteralne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Seryna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Seryna, jako endogenny aminokwas obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego, występuje w różnych stężeniach, np. Aminomel Nephro 2,59 g/1000 ml, Aminomix 1 Novum 3,25 g/1000 ml, Nutriflex special 5,25 g/1000 ml czy Omegaflex special 4,20 g/1000 ml. Analiza dokumentacji wskazuje, że dla większości tych preparatów nie przeprowadzono dedykowanych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Charakterystyki produktów leczniczych najczęściej wskazują na brak lub nieistotny wpływ na te zdolności, a w wielu przypadkach stosuje się adnotację „nie dotyczy”, co wynika z faktu, że preparaty te są stosowane głównie w warunkach szpitalnych u pacjentów, których stan kliniczny uniemożliwia prowadzenie pojazdów. Wyjątek stanowi Nutrineal PD4 (1,1% roztwór aminokwasów), gdzie wskazuje się na możliwe działania niepożądane, takie jak hipowolemia czy złe samopoczucie, które mogą upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów u pacjentów z ESRD poddawanych dializie otrzewnowej.
aminokwas endogenny, charakterystyka produktu leczniczego, dializa otrzewnowa, działanie niepożądane, hipowolemia, obsługiwanie maszyn, preparat do żywienia pozajelitowego, produkt leczniczy, schyłkowa niewydolność nerek, seryna, stan odżywienia, układ nerwowy, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, złe samopoczucie, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nutrineal PD4 (z 1,1% roztworem aminokwasów) –
Lek Nutrineal PD4 to roztwór do dializy otrzewnowej zawierający 1,1% aminokwasów (87,16 mmol/l), podawany bezpośrednio do jamy otrzewnowej, gdzie następuje ich stopniowe wchłanianie do krwiobiegu. Po czasie zalegania 4-6 godzin wchłania się 70-80% aminokwasów. Roztwór zawiera zrównoważony zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, m.in. alaninę (951 mg/l), argininę (1071 mg/l), leucynę (1020 mg/l) i walinę (1393 mg/l). Oprócz aminokwasów, wchłaniane są także elektrolity (Na+ 132 mmol/l, Ca++ 1,25 mmol/l, Mg++ 0,25 mmol/l, Cl- 105 mmol/l) oraz mleczany (40 mmol/l), a także woda. Parametry fizykochemiczne roztworu to osmolarność 365 mOsmol/l i pH 6,6 (25°C), co sprzyja optymalnemu wchłanianiu i bezpieczeństwu stosowania.
alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, elektrolit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, jama otrzewnowa, leucyna, lizyny chlorowodorek, metionina, mleczan sodu, osmolarność, prolina, roztwór dializacyjny, seryna, substancja buforująca, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina - Leksykon leków
Przedawkowanie – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Przedawkowanie roztworu do infuzji Aminoplasmal B.Braun 10% E, zawierającego 100 g/l aminokwasów i 15,8 g/l azotu, o wartości kalorycznej 1675 kJ/l (400 kcal/l) oraz osmolarności 1021 mOsm/l, może wynikać zarówno z podania zbyt dużej dawki, jak i z nadmiernie szybkiego tempa infuzji. Objawy nietolerancji obejmują dreszcze, nudności, wymioty oraz zwiększoną utratę aminokwasów przez nerki, co jest konsekwencją przekroczenia progu nerkowego dla ich reabsorpcji. Preparat zawiera pełen zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych oraz elektrolity (Na, K, Mg, octany, chlorki, fosforany, cytryniany), co wymaga szczególnej uwagi przy jego stosowaniu.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, dreszcze, elektrolit, fenyloalanina, izoleucyna, kwasowość miareczkowana, leucyna, lizyna, metionina, nietolerancja leku, nudności, osmolarność, ośrodek wymiotny, próg nerkowy, przerwanie infuzji, roztwór aminokwasów, stan pacjenta, treonina, tryptofan, układ immunologiczny, walina, wydalanie aminokwasów, wymioty - Leksykon substancji czynnych
L-prolina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
L-prolina, aminokwas endogenny obecny w preparatach do żywienia pozajelitowego takich jak Aminomel 10E (7,50 g/l), Aminomel 12,5E (9,38 g/l), Aminosteril N-Hepa 8% (5,73 g/l), Vamin 18 Electrolyte-Free (6,80 g/l) oraz Vaminolact (5,60 g/l), jest stosowana głównie w warunkach szpitalnych u pacjentów wymagających wsparcia żywieniowego. Analiza charakterystyk produktów leczniczych wykazała, że preparat Aminosteril N-Hepa 8% nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, natomiast dla Aminomel 10E i 12,5E brak jest danych w tym zakresie. Preparaty Vamin 18 Electrolyte-Free i Vaminolact oznaczono jako „nie dotyczy”, co wynika z ich stosowania u pacjentów w stanie klinicznym uniemożliwiającym prowadzenie pojazdów lub obsługę maszyn.
5E, aminokwas endogenny, Aminomel 10E, Aminomel 12, Aminosteril N-Hepa, charakterystyka produktu leczniczego, ChPL, interakcja lekowa, L-prolina, preparat do żywienia pozajelitowego, stan kliniczny, terapia żywieniowa, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, zdolność prowadzenia pojazdów, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vamin 14 Electrolyte-Free –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu leczniczego Vamin 14 Electrolyte-Free potwierdziły dobrą tolerancję roztworu do infuzji zawierającego kompleksową mieszaninę aminokwasów o całkowitej zawartości 85 g/l, w tym 38,7 g/l aminokwasów niezbędnych, w tym cysteiny i tyrozyny. Roztwór charakteryzuje się pH 5,6 oraz osmolalnością 810 mOsm/kg H2O, zawiera 13,5 g/l azotu i dostarcza 1,4 MJ/l (350 kcal/l). Dodatkowo preparat zawiera około 90 mmol octanu w formie kwasu octowego i octanu lizyny, co wpływa na jego profil biochemiczny i tolerancję.
alanina, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, arginina, cysteina, cysteina i tyrozyna, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, metionina, mieszanina aminokwasów, octan lizyny, osmolalność, parametr fizykochemiczny, profil aminokwasowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, substancja przeciwutleniająca, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina - Leksykon leków
Skład i postać leku – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego niemowląt i małych dzieci, zawierający precyzyjnie dobrane aminokwasy egzogenne (np. L-izoleucyna 8,00 g, L-leucyna 13,00 g, L-lizyna 8,51 g), częściowo egzogenne (L-arginina 7,50 g, L-histydyna 4,76 g) oraz endogenne (np. L-alanina 9,30 g, L-prolina 9,71 g) w 1000 ml roztworu. Preparat charakteryzuje się teoretyczną osmolarnością 885 mOsm/l, kwasowością 27-40 mmol NaOH/l oraz pH w zakresie 5,5-6,0. Produkt dostępny jest w butelkach o pojemnościach 100 ml, 250 ml i 1000 ml i przeznaczony jest wyłącznie do dożylnej infuzji. Ze względu na ryzyko zakażenia mikrobiologicznego i niezgodności farmaceutycznych, nie należy mieszać go z innymi lekami poza składnikami żywienia pozajelitowego, a wszelkie dodatki (węglowodany, tłuszcze, elektrolity, witaminy, pierwiastki śladowe) muszą być dodawane aseptycznie i po potwierdzeniu zgodności farmaceutycznej.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, aseptyka, elektrolity, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, kwas jabłkowy, kwas tłuszczowy, leucyna, metionina, nadtlenek, niezgodność farmaceutyczna, octan lizyny, osmolarność, pierwiastek śladowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, tauryna, treonina, tryptofan, walina, zakażenie mikrobiologiczne, zgodność farmaceutyczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Vamin 18 Electrolyte-Free –
Produkt leczniczy Vamin 18 Electrolyte-Free to roztwór do infuzji zawierający pełen profil aminokwasów o łącznej zawartości 114 g/l, w tym 51,6 g aminokwasów niezbędnych, takich jak cysteina (560 mg/1000 ml) i tyrozyna (230 mg/1000 ml). Preparat charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 1130 mOsm/kg H2O oraz zawartością azotu 18 g/l. Nie zawiera elektrolitów poza około 110 mmol octanu (kwas octowy i octan lizyny). Brak jest dedykowanych badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz wpływu na płodność, jednak literatura medyczna potwierdza bezpieczeństwo stosowania roztworów aminokwasów w tych populacjach. Decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać indywidualną ocenę korzyści i ryzyka, stan odżywienia pacjentki oraz konieczność monitorowania parametrów biochemicznych i stanu klinicznego matki.
alanina, aminokwas, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, metionina, octan lizyny, osmolalność, parametr biochemiczny, preparat aminokwasowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, suplementacja elektrolitów, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Skład i postać leku – Nutriflex Special
Nutriflex special to zestaw dwóch roztworów do sporządzania roztworu do infuzji w dwukomorowym worku, umożliwiającym aseptyczne zmieszanie składników bezpośrednio przed podaniem. Preparat zawiera kompleksową mieszaninę aminokwasów (70 g/1000 ml, 105 g/1500 ml), węglowodanów (240 g/1000 ml, 360 g/1500 ml) oraz elektrolitów, stanowiąc kompletne źródło składników odżywczych do żywienia pozajelitowego. W skład aminokwasów wchodzą zarówno aminokwasy egzogenne (np. izoleucyna 4,11 g/1000 ml, leucyna 5,48 g/1000 ml, lizyna 3,98 g/1000 ml), jak i endogenne (np. alanina 8,49 g/1000 ml, glicyna 2,89 g/1000 ml). Źródłem energii jest glukoza jednowodna (240 g/1000 ml), a profil elektrolitowy obejmuje m.in. sód 40,5 mmol/1000 ml, potas 25,7 mmol/1000 ml, magnez 5,0 mmol/1000 ml oraz wapń 4,1 mmol/1000 ml. Całkowita wartość energetyczna wynosi 1240 kcal/1000 ml i 1860 kcal/1500 ml, co pozwala na precyzyjne dostosowanie terapii żywieniowej do potrzeb pacjenta.
alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, arginina, aseptyka, elektrolit, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, glicyna, glukoza jednowodna, histydyna, homeostaza, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas cytrynowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niezgodność farmaceutyczna, osmolarność, pochłaniacz tlenu, proces oksydacji, profil elektrolitowy, prolina, roztwór do infuzji, seryna, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, walina, wartość energetyczna, warunki aseptyczne, węglowodan, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna – Wskazania do stosowania
Tyrozyna, aminokwas endogenny, pełni kluczową rolę w syntezie białek oraz jako prekursor neurotransmiterów (dopamina, noradrenalina, adrenalina). W praktyce klinicznej jest istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, stosowanych u pacjentów z niemożnością lub przeciwwskazaniami do odżywiania doustnego lub dojelitowego. Preparaty zawierające tyrozynę, takie jak Aminomel Nephro (0,30 g L-tyrozyny w formie N-acetylo-L-tyrozyny na 1000 ml) czy Nephrotect (0,60 g L-tyrozyny i 2,40 g N-glicylo-L-tyrozyny na 1000 ml), dedykowane są szczególnie pacjentom z niewydolnością nerek. Dla pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową stosuje się preparat Aminoplasmal Hepa 10%. Tyrozyna jest także składnikiem preparatów pediatrycznych, m.in. Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E, Pediaven NN1 i NN2, dostosowanych do potrzeb noworodków i dzieci do 2 lat. W leczeniu przewlekłej niewydolności nerek u pacjentów niedożywionych stosuje się bezglukozowy roztwór do dializy otrzewnowej Nutrineal PD4 zawierający 0,300 g L-tyrozyny na 1000 ml.
aminokwas endogenny, dializa otrzewnowa, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, hemodializa, L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna, neurotransmitery, niedożywienie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezbędne kwasy tłuszczowe, odżywianie dojelitowe, odżywianie doustne, parametry biochemiczne, populacja pediatryczna, prekursor neurotransmiterów, preparat do żywienia pozajelitowego, przewlekła niewydolność nerek, synteza białek, wcześniak, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminoplasmal Paed 10% –
Aminoplasmal Paed 10% to roztwór do infuzji zawierający kompletną mieszaninę aminokwasów, przeznaczony wyłącznie do żywienia pozajelitowego dzieci i młodzieży. Preparat zawiera zarówno aminokwasy egzogenne (izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, fenyloalanina, treonina, tryptofan, walina), jak i endogenne (arginina, histydyna, alanina, glicyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, prolina, seryna) oraz pochodne aminokwasów (N-acetylotyrozyna, acetylocysteina, tauryna). Produkt charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 790 mOsm/l oraz pH około 6,1, co jest istotne przy doborze odpowiedniego preparatu do żywienia pozajelitowego w populacji pediatrycznej.
acetylocysteina, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, Aminoplasmal Paed, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, mieszanina aminokwasów, N-acetylotyrozyna, osmolarność teoretyczna, pochodna aminokwasu, populacja pediatryczna, roztwór do infuzji, tauryna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór aminokwasów do żywienia pozajelitowego, przeznaczony dla noworodków, niemowląt i dzieci, charakteryzujący się wysoką osmolarnością 885 mOsm/l. Preparat należy podawać wyłącznie w formie ciągłej infuzji dożylnej do żył centralnych, z maksymalną szybkością infuzji 0,1 g aminokwasów/kg mc./h (1,0 ml/kg mc./h), co jest kluczowe dla zapewnienia tolerancji i minimalizacji ryzyka powikłań. Dawkowanie musi być dostosowane do wieku pacjenta, z maksymalnymi dawkami dobowymi wynoszącymi 1,5-2,5 g/kg mc. dla dzieci 0-2 lata, 1,5 g/kg mc. dla dzieci 2-5 lat oraz 1,0 g/kg mc. dla dzieci 6-14 lat. Roztwór ma pH 5,5-6,0 i zawiera zarówno aminokwasy egzogenne, jak i endogenne w proporcjach odpowiadających potrzebom metabolicznym populacji pediatrycznej.
alanina, aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, arginina, cysteina, dawka dobowa, dawkowanie aminokwasów, fenyloalanina, histydyna, infuzja dożylna, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, osmolarność roztworu, pacjent pediatryczny, populacja pediatryczna, prolina, roztwór aminokwasów, seryna, tolerancja preparatu, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
L-alanina, endogenny aminokwas obecny w wielu preparatach leczniczych, zwłaszcza stosowanych w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje jednoznacznego negatywnego wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Przykładowo, Aminosteril N-Hepa 8% zawierający 4,64 g/l L-alaniny deklaruje brak wpływu na zdolności psychomotoryczne, natomiast preparaty o wyższych stężeniach L-alaniny, takie jak Aminomel 10E (15,50 g/l) i Aminomel 12,5E (19,38 g/l), nie posiadają dostępnych danych w tym zakresie. Produkty takie jak Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g/l) i Vaminolact (6,3 g/l) stosowane są głównie w warunkach szpitalnych, gdzie kwestia prowadzenia pojazdów jest z reguły nieistotna ze względu na stan kliniczny pacjentów oraz sposób podania (infuzja dożylna).
aminokwas, aminokwas endogenny, Aminosteril N-Hepa, bezpieczeństwo farmakoterapii, charakterystyka produktu leczniczego, droga podania, infuzja dożylna, L-alanina, leczenie ambulatoryjne, octan glatirameru, preparat farmaceutyczny, stwardnienie rozsiane, substancja czynna, terapia żywieniowa, zdolność psychomotoryczna, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do infuzji zawierający aminokwasy egzogenne (m.in. L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna) oraz endogenne (glicyna, L-alanina, L-prolina), taurynę, pochodne aminokwasów (N-acetylo-L-tyrozyna, N-acetylo-L-cysteina) i kwas L-jabłkowy, dedykowany do terapii pediatrycznej. Produkt charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa przy prawidłowym stosowaniu, jednak przekroczenie zalecanej prędkości infuzji może wywołać działania niepożądane, takie jak dreszcze, nudności i wymioty. Szybka infuzja niesie ryzyko poważniejszych zaburzeń metabolicznych, w tym nierównowagi aminokwasowej oraz zwiększonej utraty aminokwasów przez nerki, co może prowadzić do dysbalansu elektrolitowego i obniżenia efektywności terapii.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, dreszcze, dysbalans elektrolitowy, działanie niepożądane, glicyna, kwas L-jabłkowy, L-alanina, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-prolina, N-acetylo-L-cysteina, N-acetylo-L-tyrozyna, nudności, parametry biochemiczne, roztwór do infuzji, szybkość infuzji, tauryna, utrata aminokwasów przez nerki, wymioty, zaburzenie równowagi aminokwasów - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketosteril
Podczas terapii produktem Ketosteril kluczowe jest systematyczne monitorowanie stężenia wapnia w surowicy krwi, ze względu na zawartość 1,25 mmol (50 mg) wapnia w każdej tabletce, co ma istotne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej. Ponadto, preparat zawiera α-ketoanalogi aminokwasów egzogennych i częściowo egzogennych, m.in. 68 mg wapnia 2-okso-3-fenylopropionianu (prekursor fenyloalaniny) na tabletkę, co wymaga uwzględnienia u pacjentów z fenyloketonurią. W trakcie stosowania Ketosterilu należy także zwracać uwagę na odpowiednią podaż kaloryczną, aby zapobiec pogorszeniu stanu odżywienia i zachować efektywność leczenia. Brak jest danych klinicznych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności u dzieci, dlatego nie zaleca się stosowania preparatu w populacji pediatrycznej.
aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, fenyloketonuria, fenylopropionian wapnia, gospodarka wapniowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hydroksyanalog metioniny, ketoanalog fenyloalaniny, ketoanalog izoleucyny, ketoanalog leucyny, ketoanalog waliny, leki wiążące fosforany, przewlekła choroba nerek, stężenie fosforanów w surowicy, stężenie wapnia w surowicy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
L-seryna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
L-seryna, aminokwas endogenny obecny w roztworach do żywienia pozajelitowego, występuje w preparatach takich jak Aminomel 10E (4,30 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (5,38 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (2,24 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (4,5 g/1000 ml) oraz Vaminolact (3,8 g/1000 ml). Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania L-seryny u kobiet w ciąży i karmiących piersią są ograniczone, co wymaga ostrożności i indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. Brak jest bezpośrednich badań klinicznych dotyczących wpływu L-seryny na płodność, przebieg ciąży oraz laktację, choć niektóre dane z badań porównywalnych roztworów aminokwasów nie wskazują na istotne ryzyko. Preparat Vaminolact nie jest wskazany do stosowania w tej populacji, a pozostałe wymagają ścisłego monitorowania klinicznego i biochemicznego podczas terapii, zwłaszcza przy długotrwałym żywieniu pozajelitowym.
aminokwas endogenny, bezpieczeństwo podczas laktacji, bezpieczeństwo w ciąży, długotrwałe żywienie pozajelitowe, karmienie piersią, lekarz specjalista, mieszanina aminokwasów, monitorowanie biochemiczne, niedobór białka, niedożywienie, parametry biochemiczne, roztwór aminokwasów, stan kliniczny, wpływ na laktację, wpływ na płodność, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aminoven Infant 10% –
Aminoven Infant 10% to roztwór do infuzji zawierający 17 aminokwasów, w tym egzogenne (np. L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna) oraz endogenne (np. L-arginina, glicyna), a także taurynę i inne pochodne. Preparat charakteryzuje się osmolarnością teoretyczną 885 mOsm/l oraz pH 5,5–6,0 i jest stosowany wyłącznie w warunkach szpitalnych, głównie u niemowląt i małych dzieci. Z uwagi na formę podania (dożylna infuzja) oraz grupę docelową pacjentów, produkt nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn, co zostało potwierdzone w punkcie 4.7 charakterystyki produktu leczniczego, gdzie zagadnienie to określono jako „nie dotyczy”.
aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, Aminoven Infant 10%, charakterystyka produktu leczniczego, droga dożylna, glicyna, infuzja, infuzja aminokwasów, kwas L-jabłkowy, L-alanina, L-arginina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność teoretyczna, produkt leczniczy, roztwór do infuzji, tauryna, żywienie parenteralne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SmofKabiven extra Nitrogen EF –
SmofKabiven extra Nitrogen EF to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający aminokwasy (33,1-166 g), glukozę (42,8-214 g) oraz emulsję tłuszczową (14,6-73,0 g) złożoną z oleju sojowego, triglicerydów średniołańcuchowych, oleju z oliwek i oleju rybiego bogatego w kwasy omega-3. Preparat jest wskazany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane, np. w stanach zaburzeń połykania, niedrożności przewodu pokarmowego, ciężkich chorobach jelit czy stanach katabolicznych. Dostępny jest w pięciu objętościach (506-2531 ml) o wartości energetycznej od 450 do 2250 kcal (1,9-9,4 MJ) oraz zawartości azotu od 5,3 do 26,5 g, co pozwala na indywidualne dopasowanie do potrzeb pacjenta.
aminokwas, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, elektrolit, emulsja tłuszczowa, glukoza, izoleucyna, kwas omega-3, leucyna, niedokrwienie jelit, niedożywienie, niedrożność przewodu pokarmowego, olej rybi, olej sojowy, olej z oliwek, osmolalność, osmolarność, ostre zapalenie trzustki, przetoka przewodu pokarmowego, rozległe oparzenie, roztwór aminokwasów, stan kataboliczny, stan odżywienia, tauryna, tłuszcz, trigliceryd nasycony, trójkomorowy worek, walina, zaburzenie połykania, zaburzenie świadomości, zespół krótkiego jelita, żyła obwodowa, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Aminomel 10 E –
Preparaty Aminomel 10E oraz Aminomel 12,5E to kompleksowe roztwory aminokwasów przeznaczone do żywienia pozajelitowego, zawierające zrównoważony profil aminokwasów egzogennych (izoleucyna 5,85–7,31 g/l, leucyna 6,24–7,80 g/l, lizyna 10,02–12,53 g/l, metionina 4,68–5,85 g/l, fenyloalanina 5,40–6,75 g/l, treonina 5,00–6,25 g/l, tryptofan 2,00–2,50 g/l, walina 5,00–6,25 g/l) oraz endogennych i częściowo egzogennych (np. alanina 15,50–19,38 g/l, arginina 9,66–12,08 g/l). Preparaty zawierają także formy stabilizowane aminokwasów, takie jak acetylocysteina (0,673–0,84 g/l) i N-acetylo-L-tyrozyna (2,00–2,50 g/l). Skład uzupełniają elektrolity: Na+ (69–87 mmol/l), K+ (45–56,25 mmol/l), Ca++ (5–6 mmol/l), Mg++ (5–6 mmol/l), Cl- (90–112,5 mmol/l), octany (74–92,5 mmol/l) oraz jabłczany (22–28 mmol/l), które wspierają homeostazę wodno-elektrolitową podczas długotrwałego żywienia pozajelitowego. Parametry fizykochemiczne obejmują osmolarność 1145 mOsm/l (Aminomel 10E) i 1430 mOsm/l (Aminomel 12,5E), pH 6,0–6,3 oraz wartość energetyczną odpowiednio 1700 kJ/l (400 kcal/l) i 2125 kJ/l (500 kcal/l).
acetylocysteina, aminokwas częściowo egzogenny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwasy rozgałęzione, antyoksydant, bilans azotowy, ciśnienie osmotyczne, glukoneogeneza, glutation, gospodarka wodno-elektrolitowa, homeostaza białkowa, katabolizm białek, kwasowość miareczkowa, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność, równowaga kwasowo-zasadowa, synteza białka, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe