Leki w grupie
„leki przeciwnowotworowe”

Leki przeciwnowotworowe to szeroka grupa preparatów stosowanych w leczeniu różnego rodzaju nowotworów. Ich głównym celem jest niszczenie komórek nowotworowych lub hamowanie ich niekontrolowanego podziału i wzrostu. Mechanizmy działania leków przeciwnowotworowych są zróżnicowane i często ukierunkowane na specyficzne procesy komórkowe charakterystyczne dla komórek rakowych.

W zależności od mechanizmu działania, leki przeciwnowotworowe dzielą się na kilka głównych grup: leki cytotoksyczne (chemioterapeutyki klasyczne), leki celowane molekularnie, immunoterapeutyki, hormony i antagonisty hormonów oraz inne grupy o specyficznych mechanizmach działania.

Chemioterapeutyki klasyczne obejmują: leki alkilujące (cyklofosfamid – Endoxan, ifosfamid – Holoxan), antymetabolity (metotreksat – Methotrexat, fluorouracyl – Fluorouracil), antybiotyki przeciwnowotworowe (doksorubicyna – Adriblastina, bleomycyna – Bleomedac), alkaloidy roślinne (winkrystyna – Vincristin, paklitaksel – Paclitaxel) oraz pochodne platyny (cisplatyna – Cisplatin, karboplatyna – Carbosin).

Leki celowane molekularnie to m.in.: inhibitory kinaz tyrozynowych (imatynib – Glivec, erlotynib – Tarceva), przeciwciała monoklonalne (trastuzumab – Herceptin, rituximab – MabThera), inhibitory mTOR (ewerolimus – Afinitor, temsirolimus – Torisel) oraz inhibitory angiogenezy (bewacyzumab – Avastin).

Immunoterapia przeciwnowotworowa obejmuje inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego (pembrolizumab – Keytruda, niwolumab – Opdivo), modulatory odpowiedzi immunologicznej oraz terapie komórkowe (CAR-T).

Największą zaletą leków przeciwnowotworowych jest ich zdolność do znaczącego przedłużania życia pacjentów oraz, w niektórych przypadkach, całkowitego wyleczenia choroby nowotworowej. Nowoczesne terapie celowane i immunoterapie pozwalają na skuteczniejsze i mniej toksyczne leczenie w porównaniu do klasycznej chemioterapii.

Głównym niebezpieczeństwem stosowania leków przeciwnowotworowych są działania niepożądane wynikające z ich toksyczności wobec zdrowych komórek organizmu. Obejmują one: supresję szpiku kostnego prowadzącą do niedokrwistości, małopłytkowości i leukopenii, uszkodzenie nabłonków (błony śluzowe, włosy), kardiotoksyczność, neurotoksyczność, hepatotoksyczność i nefrotoksyczność. Leki immunoterapeutyczne mogą wywoływać specyficzne działania niepożądane związane z nadmiernym pobudzeniem układu immunologicznego.

Nowoczesne podejście do terapii przeciwnowotworowej często opiera się na terapii skojarzonej, łączącej różne grupy leków oraz inne metody leczenia (chirurgia, radioterapia), co pozwala na zwiększenie skuteczności przy jednoczesnym ograniczeniu toksyczności.

Lista leków w tej grupie

  1. 02.05.2026
  2. www.leksykon.com.pl