rdzeniak płodowy
Wskazanie

Rdzeniak płodowy (medulloblastoma) to nowotwór złośliwy ośrodkowego układu nerwowego, wywodzący się z komórek neuroepitelialnych. Jest to najczęstszy złośliwy guz mózgu u dzieci, stanowiący około 20% wszystkich pierwotnych nowotworów OUN w tej grupie wiekowej. Najczęściej lokalizuje się w móżdżku, w obrębie robaka móżdżku, a następnie może szerzyć się do pnia mózgu oraz przez płyn mózgowo-rdzeniowy do opon mózgowo-rdzeniowych.

Objawy rdzeniaka płodowego zależą od jego lokalizacji i stopnia zaawansowania. Najczęściej obserwuje się objawy wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego (bóle głowy, wymioty, zaburzenia równowagi), ataksję, oczopląs, zaburzenia chodu oraz objawy uszkodzenia nerwów czaszkowych. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (MRI mózgu i całego kręgosłupa), badanie płynu mózgowo-rdzeniowego oraz ocenę histopatologiczną guza.

Leczenie rdzeniaka płodowego jest wielokierunkowe i obejmuje leczenie chirurgiczne (maksymalna bezpieczna resekcja), radioterapię oraz chemioterapię. W Polsce stosowane są programy chemioterapii zawierające takie leki jak: cyklofosfamid (Endoxan), winkrystyna (Vincristin), etopozyd (Etoposid), cisplatyna (Cisplatin), karboplatyna (Carboplatin), a w przypadku nawrotów również temozolomid (Temodal) oraz irinotekan (Campto). W leczeniu uzupełniającym stosuje się także radioterapię całego mózgowia i rdzenia kręgowego.

Największe trudności w leczeniu pacjentów z rdzeniakiem płodowym obejmują zapobieganie oraz leczenie powikłań neurologicznych i endokrynologicznych wynikających zarówno z samego guza, jak i agresywnego leczenia. Poważnym wyzwaniem jest również neurotoksyczność terapii, szczególnie u najmłodszych pacjentów, u których rozwijający się układ nerwowy jest bardzo podatny na uszkodzenia. Długoterminowe skutki radioterapii mogą obejmować zaburzenia funkcji poznawczych, endokrynopatie oraz zwiększone ryzyko wtórnych nowotworów. Dodatkowo, trudnością jest leczenie wznów nowotworu, które charakteryzują się często opornością na standardowe schematy terapeutyczne.