glejak
Wskazanie
Glejak to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek glejowych układu nerwowego. Jest najczęstszym pierwotnym nowotworem mózgu u dorosłych. Glejaki dzielą się na kilka typów w zależności od stopnia złośliwości: od gwiaździaków o niskim stopniu złośliwości (grade I i II) do glejaków wielopostaciowych (grade IV), będących najbardziej agresywną formą.
Objawy glejaków zależą od lokalizacji guza i mogą obejmować bóle głowy, nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, zaburzenia mowy, osłabienie kończyn, napady padaczkowe oraz zmiany zachowania i osobowości. Diagnostyka obejmuje badania obrazowe (MRI z kontrastem, CT), a rozpoznanie potwierdza badanie histopatologiczne materiału pobranego podczas biopsji lub resekcji guza.
W leczeniu glejaków stosuje się podejście multimodalne. Podstawą jest leczenie chirurgiczne – maksymalne bezpieczne usunięcie guza. W Polsce stosowane są zaawansowane techniki neurochirurgiczne, w tym zabiegi z mapowaniem mózgu i monitorowaniem neurofizjologicznym. Po operacji często wdraża się radioterapię (np. z użyciem akceleratorów liniowych) oraz chemioterapię. Podstawowym lekiem jest temozolomid (Temodal, Temozolomide Teva, Temozolomide Glenmark), stosowany doustnie. W glejakach o wysokim stopniu złośliwości może być stosowana dodatkowo bewacyzumab (Avastin), lomustyna (Lomustine Medac) oraz schematy PCV (prokarbazyna, lomustyna, winkrystyna).
Największe trudności w leczeniu glejaków wynikają z ich lokalizacji w obrębie OUN, ograniczonej penetracji leków przez barierę krew-mózg oraz wysokiej oporności na leczenie, szczególnie w przypadku glejaków wielopostaciowych. Wyzwaniem jest także zachowanie funkcji neurologicznych pacjenta przy jednoczesnym dążeniu do maksymalnej resekcji guza. Nawrotowość glejaków, zwłaszcza tych o wysokim stopniu złośliwości, pozostaje istotnym problemem klinicznym. Mediana przeżycia w glejakach wielopostaciowych mimo optymalnego leczenia wynosi około 14-16 miesięcy, co podkreśla potrzebę rozwoju nowych metod terapeutycznych, w tym immunoterapii i terapii celowanych.
Lista leków z tym wskazaniem
-
IASOglio – Roztwór do wstrzykiwań – 2 GBq/ml
Roztwór do wstrzykiwań zawierający fluoroetylo-L-tyrozynę znakowaną izotopem fluoru (18F) wraz z dodatkiem sodu i etanolu. Produkt stosowany jest wyłącznie do celów diagnostycznych w pozytonowej tomografii emisyjnej (PET). Wskazany jest głównie do obrazowania onkologicznego, szczególnie w diagnostyce glejaków mózgu. Umożliwia ocenę zmian nowotworowych, wybór miejsca biopsji oraz monitorowanie terapii.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku -
Carmustine Zentiva – Proszek i rozpuszczalnik do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji – 100 mg
Lek zawiera karmustynę jako substancję czynną oraz glikol propylenowy jako substancję pomocniczą. Jest stosowany głównie w leczeniu paliatywnym różnych nowotworów, takich jak guzy mózgu, szpiczak mnogi, choroba Hodgkina, chłoniaki nieziarnicze, nowotwory przewodu pokarmowego oraz czerniak złośliwy. Może być podawany samodzielnie lub w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi. Dodatkowo używany jest jako leczenie kondycjonujące przed autologicznym przeszczepieniem komórek macierzystych.
• Wskazania do stosowania• Substancja czynna• Kategoria leku