Dasatinib Viatris – Tabletki powlekane

Dasatinib Viatris
Tabletki powlekane, 80 mg

Lek zawiera substancję czynną dazatynib oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Stosuje się go w leczeniu dorosłych oraz dzieci z przewlekłą białaczką szpikową oraz ostrą białaczką limfoblastyczną, zwłaszcza z chromosomem Philadelphia. Wskazany jest zarówno u pacjentów nowo zdiagnozowanych, jak i u tych z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Forma leku to tabletki powlekane dostępne w różnych dawkach.

Pobierz ChPL PDF Dasatinib Viatris – Tabletki powlekane – 80 mg

Rozdziały

Wskazania

Substancja czynna

dazatynib

Kategoria leku

Rozdziały

Dawkowanie i sposób podawania
Leczenie produktem leczniczym Dasatinib Viatris powinno być prowadzone przez lekarza z doświadczeniem w terapii białaczek, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedniego dawkowania i formy podania. U dorosłych pacjentów z przewlekłą białaczką szpikową (CML) w fazie przewlekłej zalecana dawka początkowa wynosi 100 mg raz na dobę, natomiast w fazie akceleracji, przełomie blastycznym oraz w Ph+ ALL dawka ta wzrasta do 140 mg raz na dobę. U dzieci i młodzieży dawkowanie jest uzależnione od masy ciała, z dawkami od 40 mg do 100 mg na dobę, przy czym u pacjentów poniżej 10 kg zaleca się stosowanie proszku do sporządzania zawiesiny doustnej, gdyż tabletki nie są w tej grupie zalecane. Produkt dostępny jest w formie tabletek powlekanych o różnych mocach (20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg, 140 mg) oraz proszku do zawiesiny, które nie są biorównoważne i wymagają odpowiedniego dostosowania dawkowania przy zmianie formy podania.

Leczenie dazatynibem prowadzi się do czasu progresji choroby lub wystąpienia nietolerancji, a u dzieci z Ph+ ALL stosuje się go maksymalnie przez 2 lata jako uzupełnienie chemioterapii, z możliwością kontynuacji przez rok po przeszczepieniu komórek macierzystych. Zaleca się regularne monitorowanie masy ciała i dostosowywanie dawki co 3 miesiące lub częściej w razie potrzeby. Tabletki powlekane Dasatinib Viatris zawierają laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą, a ich charakterystyczny wygląd (np. tabletka 80 mg o wymiarach około 10,4 x 10,6 mm z oznaczeniami „D7SB” i „80”) ułatwia identyfikację. Modyfikacja dawki powinna być oparta na ocenie odpowiedzi klinicznej i tolerancji leczenia, co jest kluczowe dla optymalizacji terapii u pacjentów z Ph+ CML i Ph+ ALL.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Dawkowanie i sposób podawania – Dasatinib Viatris 80 mg

białaczka Ph+, biorównoważność, chemioterapia podstawowa, chromosom Philadelphia, dazatynib, faza akceleracji, faza przewlekła, laktoza jednowodna, nietolerancja leczenia, odpowiedź cytogenetyczna, odpowiedź molekularna, ostra białaczka limfoblastyczna, pełna odpowiedź cytogenetyczna, progresja choroby, przełom blastyczny, przeszczepienie komórek macierzystych, przewlekła białaczka szpikowa, tabletka powlekana, zawiesina doustna
Działania niepożądane
Dazatynib, dostępny w dawkach od 20 mg do 140 mg, jest stosowany w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) oraz ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL). Dane kliniczne obejmujące 2900 pacjentów, w tym 324 z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej i 188 pacjentów pediatrycznych, wykazały, że mediana czasu leczenia u dorosłych wynosiła 19,2 miesiąca, a u pacjentów z nowo rozpoznaną CML około 60 miesięcy. Profil bezpieczeństwa wskazuje na bardzo częste działania niepożądane, takie jak zakażenia, mielosupresja (niedokrwistość, neutropenia, małopłytkowość), bóle głowy, krwotoki, wysięk w jamie opłucnej, duszność, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), wysypka skórna, bóle kostno-mięśniowe oraz obrzęki obwodowe i twarzy. U 19% dorosłych pacjentów działania niepożądane doprowadziły do przerwania leczenia. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest podobny, z wyjątkiem braku wysięku osierdziowego, opłucnowego, obrzęku płuc i nadciśnienia płucnego, jednak u dzieci obserwowano opóźnienie zrastania się nasad kości i wzrostu.

Najpoważniejsze powikłania obejmują krwawienia, zwłaszcza z przewodu pokarmowego i ośrodkowego układu nerwowego, które mogą być śmiertelne, co wymaga ostrożności u pacjentów stosujących leki przeciwzakrzepowe. Wysięk w jamie opłucnej, obrzęk płuc, nadciśnienie płucne oraz powikłania kardiologiczne, takie jak zastoinowa niewydolność serca, wysięk osierdziowy, zaburzenia rytmu i zawał serca, stanowią istotne zagrożenia wymagające ścisłego monitorowania. Mielosupresja predysponuje do infekcji i krwawień, a neutropenia z gorączką wymaga natychmiastowej interwencji. Rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, wymagają natychmiastowego odstawienia leku i intensywnego leczenia. Leczenie dazatynibem wymaga regularnej kontroli parametrów hematologicznych, kardiologicznych i pulmonologicznych oraz uwzględnienia istniejących chorób współistniejących, aby minimalizować ryzyko powikłań i zapewnić bezpieczeństwo terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Działania niepożądane – Dasatinib Viatris 80 mg

agranulocytowe zapalenie okrężnicy, aplazja czerwonokrwinkowa, arytmia komorowa, chłonkotok, chromosom Philadelphia, dazatynib, erytrodystezja dłoniowo-podeszwowa, hiperurykemia, inhibitor kinazy tyrozynowej, małopłytkowość, martwica kości, mielosupresja, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, neutropenia, ostra białaczka limfoblastyczna, ostry zespół zaburzeń oddychania, proteinuria, przewlekła białaczka szpikowa, rabdomioliza, reaktywacja HBV, śródmiąższowa choroba płuc, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zakrzepica płucna, zapalenie osierdzia, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Interakcje leku
Dazatynib, będący substratem enzymu CYP3A4, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna, klarytromycyna, rytonawir, telitromycyna oraz sok grejpfrutowy) mogą znacząco zwiększać ekspozycję na dazatynib, co wymaga unikania jednoczesnego stosowania lub modyfikacji dawkowania. Z kolei induktory CYP3A4, takie jak ryfampicyna (zmniejszająca AUC dazatynibu o 82%), fenytoina, karbamazepina, fenobarbital i ziele dziurawca, mogą obniżać stężenie leku, co również wymaga rozważenia alternatywnych terapii. Deksametazon, będący słabym induktorem CYP3A4, zmniejsza AUC dazatynibu o około 25%, co jest klinicznie akceptowalne. Ponadto, leki podnoszące pH żołądka, takie jak inhibitory pompy protonowej (omeprazol) i antagoniści receptora H₂ (famotydyna), znacząco obniżają biodostępność dazatynibu (AUC odpowiednio o 43% i 61%), dlatego zaleca się stosowanie leków zobojętniających z zachowaniem co najmniej 2-godzinnego odstępu czasowego od dazatynibu.

Dazatynib może również zwiększać ekspozycję na substraty CYP3A4 o wąskim indeksie terapeutycznym (np. astemizol, terfenadyna, cyzapryd, pimozyd, chinidyna, beprydil, alkaloidy sporyszu), co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania. W badaniach na zdrowych ochotnikach dazatynib w dawce 100 mg zwiększył AUC symwastatyny o 20% i Cmax o 37%, co sugeruje konieczność monitorowania działań niepożądanych statyn i ewentualnej korekty dawki. Potencjalne interakcje z substratami CYP2C8 (glitazony) wymagają obserwacji glikemii i działań niepożądanych, choć brak jest danych klinicznych. W kontekście alkoholu, ze względu na metabolizm dazatynibu przez CYP3A4, ostre spożycie może hamować metabolizm leku, a przewlekłe – indukować, co wpływa na stężenia leku i ryzyko hepatotoksyczności. Pacjentom zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu, a w przypadku chorób wątroby – całkowitą abstynencję. Profil interakcji u dzieci i młodzieży może różnić się od dorosłych, co należy uwzględnić w praktyce klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Dasatinib Viatris 80 mg

alkaloid sporyszu, antagonista receptora histaminowego H2, astemizol, beprydil, białko osocza, biodostępność, chinidyna, cytochrom P450, cyzapryd, dazatynib, deksametazon, dihydroergotamina, ergotamina, erytromycyna, famotydyna, fenobarbital, fenytoina, glitazon, hepatotoksyczność, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor pompy protonowej, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, izoenzym CYP3A4, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, lek zobojętniający, omeprazol, pimozyd, pole pod krzywą, ryfampicyna, rytonawir, sok grejpfrutowy, substrat CYP2C8, symwastatyna, telitromycyna, terfenadyna, wodorotlenek aluminium, ziele dziurawca
Profil bezpieczeństwa leku
Podczas terapii dazatynibem u kobiet karmiących piersią zaleca się przerwanie karmienia ze względu na wykrywalność leku w mleku matki i potencjalne ryzyko dla dziecka. Pacjenci powinni zachować ostrożność podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, gdyż lek może wywoływać zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia. W populacji seniorów obserwuje się zwiększone ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak wysięk opłucnowy, duszność, kaszel, wysięk osierdziowy oraz niewydolność serca, co wymaga ścisłego monitorowania stanu klinicznego.

Brak jest danych dotyczących interakcji dazatynibu z alkoholem oraz stosowania u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, co wskazuje na konieczność indywidualnej oceny ryzyka i korzyści. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby można stosować zalecaną dawkę początkową, jednak z zachowaniem ostrożności ze względu na ograniczone dane kliniczne. Wskazane jest monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych w celu wczesnego wykrycia ewentualnych działań niepożądanych i dostosowania terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Dasatinib Viatris 80 mg
Przeciwwskazania
Dasatinib Viatris jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną dazatynib lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach waha się od 28 mg (dawka 20 mg) do 194 mg (dawka 140 mg). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z rzadkimi dziedzicznymi zaburzeniami metabolizmu laktozy, takimi jak nietolerancja laktozy, niedobór laktazy czy zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, u których obecność laktozy w preparacie może stanowić istotne ryzyko. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, zwłaszcza w kierunku wcześniejszych reakcji alergicznych na dazatynib lub inne inhibitory kinazy tyrozynowej.

Reakcje nadwrażliwości na dasatinib mogą manifestować się jako wysypka skórna, świąd, obrzęk naczynioruchowy, duszność czy anafilaksja, co wymaga natychmiastowego odstawienia leku i bezwzględnego unikania ponownego podawania. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań należy rozważyć alternatywne inhibitory kinazy tyrozynowej, uwzględniając ryzyko reakcji krzyżowych, oraz poinformować pacjenta o przyczynach odstąpienia od terapii. Dokumentacja nadwrażliwości w historii choroby jest kluczowa dla zapobiegania ponownemu narażeniu. W wyjątkowych sytuacjach, gdy stosowanie inhibitorów kinazy tyrozynowej jest niezbędne, wskazana jest konsultacja alergologiczna i rozważenie desensytyzacji. Decyzja terapeutyczna powinna zawsze opierać się na indywidualnej ocenie stosunku korzyści do ryzyka.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Dasatinib Viatris 80 mg

anafilaksja, Dasatinib Viatris, dazatynib, desensytyzacja, duszność, inhibitor kinazy tyrozynowej, laktoza jednowodna, nadwrażliwość, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, obrzęk naczynioruchowy, reakcja krzyżowa, substancja czynna, świąd, wysypka skórna, wywiad alergologiczny, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Przedawkowanie
Przedawkowanie dazatynibu, substancji czynnej leku Dasatinib Viatris, wiąże się z ryzykiem ciężkiej mielosupresji, w tym znaczącego zmniejszenia liczby płytek krwi (małopłytkowość) oraz neutropenii i niedokrwistości, co może prowadzić do poważnych powikłań hematologicznych i zwiększonego ryzyka infekcji. Opisano przypadki przyjmowania dawki 280 mg/dobę przez 7 dni, które skutkowały stopniem 3. lub 4. mielosupresji, manifestującym się m.in. wybroczynami, krwawieniami, gorączką i objawami niedotlenienia tkanek. Zaburzenia krzepnięcia oraz wtórne infekcje stanowią istotne zagrożenia kliniczne w przebiegu przedawkowania dazatynibu.

Postępowanie w przypadku przedawkowania obejmuje ścisłe monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym codzienne oznaczanie morfologii krwi obwodowej oraz kontrolę parametrów krzepnięcia. Niezbędna jest ocena kliniczna pod kątem objawów infekcji oraz wdrożenie leczenia podtrzymującego, które może obejmować przetoczenia koncentratów krwinek czerwonych i płytek, podawanie czynników wzrostu kolonii granulocytów (G-CSF) oraz antybiotykoterapię profilaktyczną lub terapeutyczną. Brak jest specyficznego antidotum dla dazatynibu, dlatego terapia jest objawowa i wspomagająca, mająca na celu stabilizację stanu pacjenta do czasu ustąpienia toksycznych efektów leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Dasatinib Viatris 80 mg

antybiotykoterapia, czynnik wzrostu kolonii granulocytów, czynniki wzrostu, dazatynib, erytrocyty, G-CSF, hemoglobina, hemostaza, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat płytek krwi, małopłytkowość, mielosupresja, morfologia krwi obwodowej, neutrofile, neutropenia, niedokrwistość, parametry hematologiczne, płytki krwi, preparaty krwiopochodne, supresja szpiku kostnego, trombocytopenia, układ krwiotwórczy, zaburzenia krzepnięcia, zahamowanie szpiku kostnego
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa dazatynibu, przeprowadzone na myszach, szczurach, małpach i królikach, wykazały, że główne układy narządowe wrażliwe na toksyczność leku to układ pokarmowy, krwiotwórczy oraz limfatyczny. Toksyny jelitowe ograniczały dawkę u szczurów i małp, a zmiany hematologiczne obejmowały od nieznacznych do umiarkowanych zaburzeń erytrocytów i szpiku kostnego. Zmniejszenie liczby limfocytów i masy narządów limfatycznych było obserwowane u szczurów. Zmiany te miały charakter odwracalny po zakończeniu terapii. Dodatkowo, u małp po 9-miesięcznym podawaniu dazatynibu stwierdzono zwiększoną mineralizację śródmiąższową nerek. W zakresie hemostazy, dazatynib hamował agregację płytek i wydłużał czas krwawienia u szczurów, jednak nie wywoływał samoistnych krwotoków. Elektrofizjologiczne badania in vitro wskazywały na potencjalne ryzyko wydłużenia odstępu QT, jednak badania in vivo na małpach nie potwierdziły tych zmian.

Ocena genotoksyczności wykazała brak mutagenności w teście Amesa i negatywne wyniki testu mikrojądrowego in vivo, natomiast stwierdzono działanie klastogenne in vitro na komórkach CHO. W badaniach reprodukcyjnych dazatynib nie wpływał na płodność szczurów, ale indukował obumieranie płodów oraz teratogenne zmiany kostne u szczurów i królików przy dawkach zbliżonych do klinicznych, co wskazuje na selektywną toksyczność w okresie organogenezy. W badaniach immunologicznych wykazano immunosupresję zależną od dawki u myszy, kontrolowaną przez modyfikację dawkowania. Potencjał rakotwórczy oceniono w 2-letnim badaniu na szczurach, gdzie przy dawkach do 3 mg/kg/dobę zaobserwowano wzrost częstości raka płaskonabłonkowego i brodawczaków macicy u samic oraz gruczolaka prostaty u samców. Znaczenie tych wyników dla ludzi pozostaje niejasne. Podsumowując, dazatynib wykazuje odwracalną toksyczność narządową, teratogenność oraz potencjalne ryzyko nowotworowe, co wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u kobiet w ciąży.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dasatinib Viatris 80 mg

agregacja płytek krwi, brodawczak, czas krwawienia, dazatynib, działanie klastogenne, działanie teratogenne, fototoksyczność, gruczolak prostaty, hemostaza, immunosupresja, in vitro, in vivo, kanał potasowy hERG, krzepnięcie krwi, mineralizacja śródmiąższowa, odstęp QT, rak płaskonabłonkowy, selektywna toksyczność, szpik kostny, test Amesa, test mikrojądrowy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, układ pokarmowy, węzeł chłonny, włókno Purkinjego
Skład i postać leku
Dasatinib Viatris to lek przeciwnowotworowy dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, zawierających odpowiednio 28 mg do 194 mg laktozy jednowodnej jako substancji pomocniczej. Tabletki mają charakterystyczne kształty i oznaczenia (np. „D7SB” oraz dawka), co ułatwia ich identyfikację. Rdzeń tabletki zawiera m.in. laktozę jednowodną, celulozę mikrokrystaliczną (typ 101 i 102), kroskarmelozę sodową, hydroksypropylocelulozę oraz magnezu stearynian, natomiast otoczka składa się z laktozy jednowodnej, hypromelozy, tytanu dwutlenku (E171) i triacetyny. Produkt jest dostępny w opakowaniach blistrowych lub pojemnikach HDPE, z okresem ważności 3 lata i nie wymaga specjalnych warunków przechowywania poza standardowym zabezpieczeniem przed dziećmi.

Ze względu na cytotoksyczny charakter dazatynibu, tabletki powlekane Dasatinib Viatris posiadają otoczkę ochronną, która minimalizuje ryzyko kontaktu personelu medycznego z substancją czynną. W przypadku uszkodzenia tabletki zaleca się stosowanie rękawiczek lateksowych lub nitrylowych, aby zapobiec ekspozycji na skórę. Niewykorzystane resztki leku oraz odpady należy utylizować zgodnie z lokalnymi przepisami dotyczącymi leków cytotoksycznych. Informacje te są istotne dla zapewnienia bezpieczeństwa podczas stosowania i postępowania z produktem w praktyce klinicznej.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Dasatinib Viatris 80 mg

celuloza mikrokrystaliczna, dazatynib, hydroksypropyloceluloza, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, laktoza jednowodna, lek cytotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, plastyfikator, polimer błonotwórczy, polimer wiążący, środek wiążący, substancja czynna, substancja poślizgowa, substancja rozpadowa, substancja wypełniająca, tabletka powlekana, triacetyna, tytanu dwutlenek
Specjalne ostrzeżenia
Dasatinib Viatris, inhibitor kinazy tyrozynowej BCR-ABL, wymaga ścisłego monitorowania ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne, zwłaszcza z lekami wpływającymi na CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) zwiększają ekspozycję na dazatynib, natomiast induktory (np. deksametazon, ryfampicyna) ją zmniejszają, co może prowadzić do niepowodzenia terapeutycznego. Leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej) również obniżają biodostępność dazatynibu i nie są zalecane. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby można stosować standardową dawkę, jednak z zachowaniem ostrożności. Monitorowanie morfologii krwi jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszych miesiącach terapii, ze względu na ryzyko niedokrwistości, neutropenii i małopłytkowości, które występują częściej u pacjentów z zaawansowaną fazą CML lub Ph+ ALL. Zahamowanie czynności szpiku jest odwracalne po zmniejszeniu dawki lub przerwaniu leczenia.

Dasatinib wiąże się z ryzykiem powikłań sercowo-płucnych, takich jak retencja płynów (5-8% pacjentów z ciężką retencją stopnia 3/4), wysięk w jamie opłucnej (7%), wysięk osierdziowy (1%), niekardiogenny obrzęk płuc oraz tętnicze nadciśnienie płucne (TNP). U pacjentów ≥65 lat ryzyko tych powikłań jest wyższe, co wymaga intensywniejszego monitorowania. Przed leczeniem należy ocenić funkcję serca, a w przypadku objawów duszności lub wysięku wykonać badania obrazowe i rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie terapii. Dazatynib może wydłużać odstęp QTc (średnia zmiana 3-6 msec), co wymaga ostrożności u pacjentów z hipokalemią, hipomagnezemią lub przyjmujących leki wydłużające QT. U dzieci i młodzieży obserwowano działania niepożądane dotyczące wzrostu kości i rozwoju (4,6% pacjentów z Ph+ CML CP), dlatego zaleca się monitorowanie wzrostu. Produkt zawiera laktozę jednowodną (od 28 mg do 194 mg na tabletkę w zależności od dawki) i jest wolny od sodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Dasatinib Viatris

brak laktazy, chłonkotok, CML w fazie przewlekłej, dazatynib, ginekomastia, hipokalemia, hipomagnezemia, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, krwawienie OUN, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, mikroangiopatia zakrzepowa, nadciśnienie płucne, neutropenia, niedokrwistość, niekardiogenny obrzęk płuc, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, opóźnienie wzrostu, opóźnienie zrastania nasad kości, osteopenia, Ph+ ALL, piorunujące zapalenie wątroby, powikłanie krwotoczne, reaktywacja wirusowego zapalenia wątroby, retencja płynów, substrat CYP3A4, tętnicze nadciśnienie płucne, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QT, wydłużenie QTc, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie czynności serca, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie czynności szpiku, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Właściwości farmakodynamiczne
Dazatynib, inhibitor kinazy BCR-ABL o stężeniach subnanomolarnych 0,6-0,8 nM, wykazuje wielokierunkowy mechanizm działania przeciwnowotworowego, hamując zarówno aktywną, jak i nieaktywną formę BCR-ABL oraz kinazy rodziny SRC, c-KIT, EPH i PDGFβ. Lek jest skuteczny w leczeniu przewlekłej białaczki szpikowej (CML) i ostrej białaczki limfoblastycznej z chromosomem Philadelphia (Ph+ ALL), w tym u pacjentów opornych na imatynib, przełamując mechanizmy oporności takie jak mutacje domeny kinazy BCR-ABL czy aktywację alternatywnych szlaków sygnalizacyjnych. Badania in vivo potwierdziły zdolność dazatynibu do zapobiegania progresji CML do fazy blastycznej oraz wydłużenia przeżycia, także w przypadku zajęcia ośrodkowego układu nerwowego.

W badaniu III fazy obejmującym 519 pacjentów z nowo rozpoznaną CML w fazie przewlekłej, dazatynib w dawce 100 mg raz na dobę wykazał wyższą skuteczność niż imatynib 400 mg/dobę. Po 12 miesiącach potwierdzona całkowita odpowiedź cytogenetyczna (cCCyR) wyniosła 76,8% vs 66,2% (p<0,007), a odsetek pacjentów z większą odpowiedzią molekularną (MMR, BCR-ABL ≤ 0,1%) był istotnie wyższy w grupie dazatynibu (46% vs 28%, p<0,0001). Mediana czasu do cCCyR i MMR wynosiła odpowiednio 3,1 vs 5,8 miesiąca oraz 9,3 vs 15,0 miesiąca na korzyść dazatynibu. Po 60 miesiącach obserwacji utrzymywała się przewaga dazatynibu w cCCyR (83% vs 79%) oraz MMR (76% vs 64%), a także w bardzo głębokich odpowiedziach molekularnych MR4.0 i MR4.5 (odpowiednio 54,1% i 44% vs 45% i 34%). Wyniki te potwierdzają szybsze i trwalsze odpowiedzi cytogenetyczne i molekularne dazatynibu w porównaniu do imatynibu u pacjentów z CML.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Dasatinib Viatris 80 mg

całkowita odpowiedź cytogenetyczna, całkowita odpowiedź molekularna, całkowite przeżycie, faza akceleracji CML, faza blastyczna CML, faza przewlekła CML, inhibitor kinazy proteinowej, kinaza BCR-ABL, kinazy SRC, lek przeciwnowotworowy, odpowiedź hematologiczna, oporność na imatynib, ośrodkowy układ nerwowy, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, przeżycie wolne od progresji, receptor PDGFβ, skala Hasforda, większa odpowiedź molekularna, współczynnik BCR-ABL
Właściwości farmakokinetyczne
Dazatynib wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w zakresie 0,5-3 godzin. Ekspozycja na lek (AUCτ) rośnie proporcjonalnie do dawki w zakresie 25-120 mg podawanych dwukrotnie na dobę. Spożycie posiłków, zarówno bogatotłuszczowych, jak i ubogotłuszczowych, powoduje niewielki wzrost AUC (odpowiednio 14% i 21%), jednak zmiany te nie są klinicznie istotne. Dazatynib charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji (2505 l, CV% 93%) oraz wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%). Metabolizm leku jest intensywny i głównie zależny od enzymu CYP3A4, co ma kluczowe znaczenie dla potencjalnych interakcji lekowych. Średni okres półtrwania wynosi 3-5 godzin, a klirens pozorny po podaniu doustnym to 363,8 l/godz. (CV% 81,3%). Eliminacja odbywa się głównie przez kał (85% dawki, z czego 19% w postaci niezmienionej) oraz w niewielkim stopniu przez mocz (4% dawki, 0,1% niezmienionego leku).

U pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się zmniejszenie wartości Cmax i AUC dazatynibu (odpowiednio do dawki 70 mg: umiarkowane zaburzenia – Cmax o 47%, AUC o 8%; ciężkie zaburzenia – Cmax o 43%, AUC o 28%) w porównaniu do osób z prawidłową funkcją wątroby. Zaburzenia czynności nerek mają ograniczony wpływ na farmakokinetykę leku ze względu na minimalne wydalanie przez nerki. U dzieci i młodzieży z białaczką lub guzami litymi farmakokinetyka dazatynibu jest proporcjonalna do dawki, z Tmax od 0,5 do 6 godzin i okresem półtrwania 2-5 godzin, niezależnie od grupy wiekowej i formy podania (tabletki lub proszek do zawiesiny). Zalecane dawkowanie oparte na masie ciała zapewnia ekspozycję porównywalną do dawki 60 mg/m², co jest istotne przy zmianie postaci leku.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakokinetyczne – Dasatinib Viatris 80 mg

badanie in vitro, biodostępność leku, Cmax, cytochrom P450 3A4, czas do maksymalnego stężenia, dysfagia, ekspozycja na lek, farmakokinetyka, klirens leku, metabolity leku, metabolizm leku, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, parametry farmakokinetyczne, przewlekła białaczka szpikowa, wiązanie z białkami osocza, zawiesina doustna, zmienność międzyosobnicza, znakowanie izotopowe, znakowanie radioizotopowe
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Stosowanie dazatynibu (Dasatinib Viatris) u kobiet w wieku rozrodczym, w ciąży oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na wysokie ryzyko teratogenności, w tym wad cewy nerwowej u płodu. Lek jest przeciwwskazany w ciąży, chyba że korzyści kliniczne przewyższają ryzyko i nie ma alternatywnej terapii. W takich przypadkach konieczna jest szczegółowa konsultacja i monitorowanie ciąży we współpracy z ginekologiem-położnikiem. Ponadto, dazatynib prawdopodobnie przenika do mleka matki, co stanowi przeciwwskazanie do karmienia piersią podczas terapii. Wszystkich pacjentów w wieku rozrodczym należy poinformować o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji przez cały okres leczenia.

Badania przedkliniczne nie wykazały negatywnego wpływu dazatynibu na płodność u zwierząt, jednak wpływ na płodność u ludzi pozostaje nie do końca poznany. Szczególną uwagę należy zwrócić na mężczyzn w wieku rozrodczym, którym zaleca się omówienie potencjalnego ryzyka oraz rozważenie kriokonserwacji nasienia przed rozpoczęciem terapii. Kompleksowe informowanie pacjentów o ryzyku związanym z leczeniem dazatynibem w kontekście reprodukcji, ciąży i laktacji jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii i optymalnego prowadzenia pacjentów.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Dasatinib Viatris 80 mg

badanie farmakodynamiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, dazatynib, działanie farmakologiczne, ekspozycja na dazatynib, ekspozycja wewnątrzmaciczna, karmienie piersią, kobieta w wieku rozrodczym, kriokonserwacja nasienia, metoda antykoncepcyjna, mleko kobiece, płodność, przenikanie dazatynibu, wada cewy nerwowej, wada wrodzona
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Dasatinib Viatris, zawierający dazatynib w dawkach od 20 mg do 140 mg, wykazuje niewielki, ale istotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Mechanizm działania leku oraz potencjalne działania niepożądane, takie jak zawroty głowy i zaburzenia widzenia (np. nieostre widzenie, dysfunkcje percepcji kolorów), mogą zaburzać sprawność psychomotoryczną niezbędną do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. Lekarz powinien szczegółowo poinformować pacjenta o tych ryzykach, monitorować występowanie objawów neurologicznych i okulistycznych, zwłaszcza na początku terapii, oraz zalecić unikanie prowadzenia pojazdów w przypadku ich wystąpienia.

W praktyce klinicznej konieczne jest indywidualne podejście do pacjenta, uwzględniające wiek, choroby współistniejące oraz inne przyjmowane leki, a także specyfikę codziennego funkcjonowania (np. zawodowi kierowcy). Lekarz powinien dokumentować przekazanie informacji o wpływie dazatynibu na zdolność prowadzenia pojazdów oraz podkreślać znaczenie samoobserwacji i natychmiastowego zgłaszania niepokojących objawów. Regularna ocena sprawności psychomotorycznej podczas długotrwałej terapii jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa pacjenta i innych uczestników ruchu drogowego, a także dla świadomej zgody na leczenie preparatem Dasatinib Viatris.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Dasatinib Viatris 80 mg

choroba współistniejąca, dasatinib, dazatynib, dysfunkcja układu wzrokowego, działanie niepożądane, działanie niepożądane neurologiczne, działanie niepożądane okulistyczne, nieostre widzenie, sprawność psychomotoryczna, tabletka powlekana, terapia dazatynibem, zaburzenie percepcji kolorów, zaburzenie widzenia, zawrót głowy
Wskazania do stosowania
Dasatinib Viatris, dostępny w dawkach 20 mg, 50 mg, 70 mg, 80 mg, 100 mg oraz 140 mg, jest inhibitorem kinazy tyrozynowej BCR-ABL stosowanym w leczeniu nowotworów hematologicznych z chromosomem Philadelphia (Ph+). Wskazania obejmują nowo rozpoznaną przewlekłą białaczkę szpikową (CML) w fazie przewlekłej u dorosłych i dzieci, a także przewlekłą białaczkę szpikową w fazie akceleracji lub przełomu blastycznego oraz ostrą białaczkę limfoblastyczną (ALL) Ph+ u pacjentów z opornością lub nietolerancją na wcześniejsze leczenie, w tym imatynibem. Terapia powinna być inicjowana po potwierdzeniu obecności translokacji BCR-ABL lub chromosomu Philadelphia w badaniach cytogenetycznych lub molekularnych, a także po kompleksowej ocenie fazy choroby, funkcji narządów, układu sercowo-naczyniowego i oddechowego. Preparat zawiera laktozę jednowodną w ilościach od 28 mg (20 mg tabletka) do 194 mg (140 mg tabletka), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.

Monitorowanie terapii dazatynibem obejmuje regularne badania morfologii krwi (co 1-2 tygodnie na początku, następnie co 1-3 miesiące), ocenę cytogenetyczną i molekularną odpowiedzi (po 3, 6 i 12 miesiącach), kontrolę funkcji wątroby, nerek, układu oddechowego oraz sercowo-naczyniowego, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka wysięku opłucnowego i wydłużenia odstępu QT. Modyfikacja dawkowania lub przerwanie terapii może być konieczne w przypadku ciężkiej neutropenii, małopłytkowości, wysięku opłucnowego/osierdziowego, nadciśnienia płucnego, istotnego wydłużenia QT lub nasilonych zaburzeń czynności wątroby i nerek. Decyzje terapeutyczne powinny być podejmowane indywidualnie, z uwzględnieniem stosunku korzyści do ryzyka oraz aktualnego stanu klinicznego pacjenta.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wskazania do stosowania – Dasatinib Viatris 80 mg

badanie cytogenetyczne, badanie fizykalne, chromosom Philadelphia, dazatynib, działanie niepożądane, faza akceleracji białaczki, faza przewlekła białaczki, gen fuzyjny BCR-ABL, hematolog, hematolog dziecięcy, inhibitor kinazy tyrozynowej, kinaza tyrozynowa BCR-ABL, laktoza jednowodna, limfoblastyczny przełom blastyczny, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neutropenia, nowotwór hematologiczny, ostra białaczka limfoblastyczna, przełom blastyczny, przewlekła białaczka szpikowa, translokacja BCR-ABL, układ krwiotwórczy, wydłużenie odstępu QT, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy

Dasatinib Viatris Tabletki powlekane, 80 mg

Dasatinib Viatris
Tabletki powlekane, 80 mg