Lenalidomide Pharmascience
Kapsułki twarde, 5 mg
Lek zawiera substancję czynną lenalidomid, dostępny jest w formie twardych kapsułek o różnych dawkach, z dodatkiem laktozy i barwników takich jak tartrazyna czy czerwieni Allura. Stosowany jest w leczeniu szpiczaka mnogiego, zarówno u pacjentów po przeszczepieniu komórek macierzystych, jak i tych niekwalifikujących się do przeszczepu, w monoterapii lub w skojarzeniu z innymi lekami. Ponadto, lek jest wykorzystywany w terapii zespołów mielodysplastycznych z określoną nieprawidłowością cytogenetyczną oraz w leczeniu chłoniaka grudkowego w skojarzeniu z rytuksymabem. Przeznaczony jest dla dorosłych pacjentów wymagających specjalistycznego leczenia hematologicznego.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
-
Profil bezpieczeństwa leku
Lenalidomid wymaga zachowania szczególnej ostrożności u wybranych grup pacjentów, w tym kobiet karmiących, osób starszych powyżej 75 roku życia oraz pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i wątroby. U kobiet karmiących brak danych dotyczących przenikania leku do mleka, dlatego zaleca się przerwanie karmienia podczas terapii. U seniorów obserwuje się zwiększone ryzyko ciężkich działań niepożądanych, co wymaga indywidualizacji dawkowania i ścisłej kontroli, zwłaszcza w kontekście możliwych zaburzeń nerkowych. W przypadku dysfunkcji nerek konieczne jest dostosowanie dawki lenalidomidu, szczególnie przy umiarkowanych, ciężkich i krańcowych zaburzeniach, natomiast przy łagodnych zaburzeniach dawkowanie pozostaje bez zmian.
Lenalidomid może powodować działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, takie jak zmęczenie, zawroty głowy, senność i niewyraźne widzenie, co wymaga zachowania ostrożności w tych sytuacjach. W odniesieniu do funkcji wątroby, odnotowano przypadki niewydolności, w tym śmiertelne, oraz nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych, które zwykle ustępowały po przerwaniu terapii. Zaleca się monitorowanie czynności wątroby, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie lub stosujących leki hepatotoksyczne. Brak jest danych dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem, co uniemożliwia formułowanie zaleceń w tym zakresie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
-
Przedawkowanie
Przedawkowanie lenalidomidu, mimo ograniczonych danych klinicznych, stanowi poważne zagrożenie, głównie ze względu na toksyczność hematologiczną. W badaniach klinicznych odnotowano podawanie dawek znacznie przekraczających standardowe, sięgających nawet 150 mg w badaniach wielodawkowych oraz do 400 mg w badaniach z pojedynczą dawką. Dominującym efektem toksycznym jest supresja szpiku kostnego, prowadząca do neutropenii, trombocytopenii i anemii, co stanowi główną barierę w zwiększaniu dawki leku. Objawy te mogą ujawnić się z opóźnieniem, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta.
W przypadku podejrzenia przedawkowania lenalidomidu kluczowe jest regularne monitorowanie parametrów morfologii krwi, ze szczególnym uwzględnieniem liczby neutrofili, płytek krwi oraz parametrów czerwonokrwinkowych. Leczenie jest wyłącznie wspomagające, obejmujące przetoczenia preparatów krwiopochodnych oraz stosowanie czynników wzrostu, takich jak G-CSF, zwłaszcza przy neutropenii. W ciężkich przypadkach zagrażającej życiu toksyczności hematologicznej konieczna jest intensywna opieka medyczna. Brak specyficznego antidotum podkreśla znaczenie wczesnej identyfikacji i odpowiedniego postępowania terapeutycznego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedawkowanie – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
anemia, antidotum, czynnik wzrostu G-CSF, działanie niepożądane, intensywna opieka medyczna, interwencja medyczna, leczenie wspomagające, lenalidomid, morfologia krwi, neutropenia, parametry czerwonokrwinkowe, preparaty krwiopochodne, supresja szpiku kostnego, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, układ krwiotwórczy -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące lenalidomidu wskazują na istotne ryzyko toksyczności rozwojowej, zwłaszcza u małp, gdzie dawki 0,5-4 mg/kg mc./dobę powodowały liczne wady wrodzone, takie jak atrezja odbytu, deformacje kończyn (w tym oligodaktylia i polidaktylia) oraz zmiany w narządach wewnętrznych. U królików podawanie leku w dawkach 10 i 20 mg/kg mc./dobę skutkowało brakiem płata środkowego płuc oraz przemieszczeniem nerek, a także zmianami w tkankach miękkich i układzie szkieletowym. Toksyczność ostra lenalidomidu jest niska, z minimalnymi dawkami letalnymi przekraczającymi 2000 mg/kg mc. po podaniu doustnym u gryzoni. W badaniach długoterminowych na szczurach (75-300 mg/kg mc./dobę przez 26 tygodni) zaobserwowano odwracalne zwiększenie mineralizacji miedniczek nerkowych, przy czym NOAEL ustalono poniżej 75 mg/kg mc./dobę, co odpowiada około 25-krotnej ekspozycji w stosunku do ludzi (na podstawie AUC).
W badaniach na małpach wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawkach 4 i 6 mg/kg mc./dobę przez do 20 tygodni wywołało poważne skutki toksyczne, w tym śmiertelność, znaczny spadek masy ciała, pancytopenię, krwotoki wielonarządowe oraz atrofię układu chłonnego i szpiku kostnego. Niższe dawki 1 i 2 mg/kg mc./dobę podawane przez rok powodowały łagodne, odwracalne zmiany hematologiczne i atrofie grasicy, przy czym dawka 1 mg/kg mc./dobę odpowiada ekspozycji u ludzi. Lenalidomid nie wykazał działania mutagennego w testach in vitro i in vivo, jednak brak jest formalnych badań karcynogenności, co stanowi ograniczenie w ocenie długoterminowego bezpieczeństwa. Te dane przedkliniczne podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu lenalidomidu, zwłaszcza u kobiet w ciąży oraz monitorowania parametrów hematologicznych podczas terapii.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
atrezja odbytu, atrofia grasicy, atrofia szpiku kostnego, atrofia układu chłonnego, AUC, dawka letalna minimalna, działanie mutagenne, ekspozycja leku, karcynogenność, komórkowość szpiku kostnego, krwinka biała, krwinka czerwona, krwotok wielonarządowy, leukopenia, mineralizacja miedniczek nerkowych, NOAEL, oligodaktylia, płat środkowy płuc, płytka krwi, polidaktylia, powstawanie mikrojąder, przemieszczenie nerki, stosunek komórek mieloidalnych do erytroidalnych, teratogenność, toksyczność rozwojowa, wada kończyny, wada wrodzona, zapalenie przewodu pokarmowego, zastawka przedsionkowo-komorowa, zatrucie ostre -
Skład i postać leku
Lenalidomide Pharmascience to lek zawierający lenalidomid dostępny w kapsułkach twardych o dawkach: 2,5 mg, 5 mg, 7,5 mg, 10 mg, 15 mg, 20 mg oraz 25 mg. Każda dawka jest wyróżniona unikalną kolorystyką i nadrukiem, co ułatwia identyfikację. Substancją czynną jest lenalidomid w ilości odpowiadającej oznaczeniu dawki. Kapsułki zawierają laktozę w ilościach od 53,5 mg (2,5 mg dawka) do 200 mg (25 mg dawka), co jest istotne dla pacjentów z nietolerancją laktozy. W składzie kapsułek występują także barwniki o potencjalnym działaniu alergizującym, takie jak Czerwień Allura AC (E129), Żółcień pomarańczowa (E110) oraz Tartrazyna (E102), których obecność i ilość zależy od dawki. Substancje pomocnicze obejmują m.in. celulozę mikrokrystaliczną, kroskarmelozę sodową i magnezu stearynian. Kapsułki są wypełnione białym proszkiem i pakowane w blistry PVC/ACLAR/Aluminium, dostępne w opakowaniach po 7 lub 21 sztuk.
Ze względu na właściwości lenalidomidu, zaleca się szczególne środki ostrożności podczas obchodzenia się z produktem: kapsułek nie wolno otwierać ani łamać, aby uniknąć ekspozycji na substancję czynną. W przypadku kontaktu proszku ze skórą lub błonami śluzowymi należy natychmiast przemyć miejsce kontaktu wodą z mydłem. Personel medyczny i opiekunowie powinni stosować jednorazowe rękawiczki, a po ich zdjęciu dokładnie myć ręce. Kobiety w ciąży lub podejrzewające ciążę nie powinny mieć kontaktu z lekiem. Niewykorzystane resztki leku należy usuwać zgodnie z lokalnymi przepisami. Okres ważności produktu wynosi 3 lata, a brak specjalnych zaleceń dotyczących przechowywania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
błękit brylantowy, celuloza mikrokrystaliczna, czerwień Allura, erytrozyna, glikol propylenowy, kapsułka twarda, kroskarmeloza sodowa, laktoza, lenalidomid, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, potas wodorotlenek, reakcja alergiczna, środek rozluźniający, substancja poślizgowa, substancja wypełniająca, szelak, tartrazyna, tytanu dwutlenek, żelatyna, żelaza tlenek czarny, żelaza tlenek czerwony, żelaza tlenek żółty, żółcień pomarańczowa -
Specjalne ostrzeżenia
Lenalidomid, będący pochodną talidomidu, wykazuje potencjalne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym. Pacjentki muszą stosować skuteczną antykoncepcję co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu terapii, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości minimum 25 mIU/ml co 4 tygodnie. Mężczyźni przyjmujący lenalidomid powinni stosować prezerwatywy podczas kontaktów seksualnych z kobietami w ciąży lub mogącymi zajść w ciążę, przez cały okres leczenia i 7 dni po jego zakończeniu. Lek jest przeciwwskazany u kobiet mogących zajść w ciążę, które nie spełniają wymogów programu antykoncepcyjnego. Ponadto, ze względu na ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim leczonych lenalidomidem w skojarzeniu z deksametazonem, zaleca się profilaktykę przeciwzakrzepową oraz monitorowanie czynników ryzyka, takich jak nadciśnienie, hiperlipidemia i palenie tytoniu.
Lenalidomid wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym neutropenii, trombocytopenii, zespołu rozpadu guza (TLS), reakcji typu „tumour flare” (TFR), ciężkich reakcji alergicznych (w tym SJS, TEN, DRESS), a także zwiększonym ryzykiem wystąpienia drugich nowotworów pierwotnych (SPM), szczególnie hematologicznych (ostre białaczki szpikowe, zespoły mielodysplastyczne). U pacjentów z zespołami mielodysplastycznymi i mutacją TP53 ryzyko progresji do AML jest istotnie podwyższone (27,5% vs 3,6% u pacjentów bez mutacji). Należy monitorować funkcję wątroby, zwłaszcza u pacjentów z historią wirusowego zapalenia wątroby oraz stosujących leki hepatotoksyczne. W trakcie terapii obserwowano również przypadki reaktywacji zakażeń wirusowych (np. wirus półpaśca, HBV) oraz postępującej wieloogniskowej leukoencefalopatii (PML), co wymaga regularnej oceny neurologicznej i diagnostyki różnicowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w wieku >75 lat, z klirensem kreatyniny <60 ml/min, z obniżoną sprawnością (ECOG ≥2) oraz w zaawansowanym stadium szpiczaka (III stopień ISS).
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Pharmascience
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, epizod naczyniowo-mózgowy, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie płucne, neutropenia, niewydolność jajników, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, podwiązanie jajowodów, postępująca wieloogniskowa leukoencefalopatia, Program Zapobiegania Ciąży, reakcja tumour flare, reaktywacja HBV, reaktywacja wirusa półpaśca, szpiczak mnogi, teratogen, toksyczne zapalenie wątroby, zakrzepica żył głębokich, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół mielodysplastyczny, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa -
Właściwości farmakodynamiczne
Lenalidomid, klasyfikowany jako lek immunosupresyjny (kod ATC: L04AX04), wykazuje złożony mechanizm działania obejmujący bezpośrednie wiązanie z cereblonem – komponentem kompleksu ligazy E3 kulina RING ubikwityna. To prowadzi do ubikwitynacji i degradacji czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros w komórkach hematopoetycznych, co skutkuje cytotoksycznością oraz immunomodulacją. Lenalidomid selektywnie hamuje proliferację i indukuje apoptozę komórek nowotworowych, szczególnie w szpiczaku mnogim, chłoniaku grudkowym oraz w zespole mielodysplastycznym z delecją 5q. Dodatkowo, lek zwiększa aktywność komórek T, NK i NKT oraz nasila cytotoksyczność zależną od przeciwciał (ADCC), zwłaszcza w terapii skojarzonej z rytuksymabem. Właściwości antyangiogenne, proerytropoetyczne oraz przeciwzapalne (hamowanie TNF-α i IL-6) uzupełniają jego profil terapeutyczny.
W badaniu klinicznym fazy III CALGB 100104, obejmującym 460 pacjentów po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych (ASCT) z szpiczakiem mnogim, lenalidomid stosowany w leczeniu podtrzymującym w dawce początkowej 10 mg/dobę (z możliwością zwiększenia do 15 mg/dobę) wykazał istotne wydłużenie czasu przeżycia bez progresji (PFS). Mediana PFS wyniosła 33,9 miesiąca (95% CI NE, NE) w grupie leczonej lenalidomidem w porównaniu do 19,0 miesięcy (95% CI 16,2; 25,6) w grupie placebo, co odpowiadało 62% redukcji ryzyka progresji lub zgonu (HR=0,38; 95% CI 0,27; 0,54; p <0,001). Wyniki te potwierdzają skuteczność lenalidomidu w terapii podtrzymującej po ASCT, podkreślając jego znaczenie w leczeniu hematoonkologicznym, zwłaszcza w kontekście szpiczaka mnogiego i zespołów mielodysplastycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Lenalidomide Pharmascience 5 mg
apoptoza, autologiczne przeszczepienie komórek macierzystych, białka Aiolos i Ikaros, cereblon, chłoniak grudkowy, chłoniak nieziarniczy indolentny, cytokiny prozapalne, cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał, czynnik transkrypcyjny, delecja chromosomu 5, działanie antyangiogenne, działanie proerytropoetyczne, hemoglobina płodowa, komórki macierzyste CD34+, komórki NK, leczenie podtrzymujące, lek immunosupresyjny, lenalidomid, ligaza E3, progresja choroby, przeżycie bez progresji, szpiczak mnogi, zespół mielodysplastyczny -
Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Lenalidomid wykazuje silne właściwości teratogenne, co wymaga rygorystycznego stosowania programów zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz u mężczyzn, których partnerki mogą zajść w ciążę. Kobiety muszą stosować skuteczną antykoncepcję przez cały okres terapii, a w przypadku zajścia w ciążę leczenie należy natychmiast przerwać i skierować pacjentkę do specjalisty ds. teratologii. U mężczyzn lenalidomid obecny jest w spermie w bardzo niskim stężeniu, niewykrywalnym po 3 dniach od zakończenia terapii, jednak ze względów bezpieczeństwa zaleca się stosowanie prezerwatyw podczas leczenia, przerw oraz przez 7 dni po zakończeniu terapii, zwłaszcza jeśli partnerka jest w ciąży lub może zajść w ciążę. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, u których czas wydalania leku może być wydłużony, co wymaga przedłużenia stosowania metod antykoncepcyjnych.
Lenalidomid jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży ze względu na wysokie ryzyko poważnych wad wrodzonych, podobnych do tych wywoływanych przez talidomid, z którym lenalidomid ma podobną strukturę chemiczną. Brak jest wystarczających danych dotyczących przenikania leku do mleka kobiecego, dlatego karmienie piersią podczas terapii jest przeciwwskazane. Badania na zwierzętach nie wykazały negatywnego wpływu lenalidomidu na płodność, jednak ze względu na potencjalne ryzyko teratogenne u ludzi, lekarze powinni szczegółowo informować pacjentów o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji, ryzyku wad wrodzonych, obowiązku natychmiastowego zgłaszania podejrzenia ciąży oraz przeciwwskazaniu do karmienia piersią. W przypadku ciąży partnerki mężczyzny leczonego lenalidomidem, wskazane jest skierowanie jej do specjalisty ds. teratologii w celu oceny ryzyka i dalszego postępowania.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Lenalidomide Pharmascience 5 mg