zatrzymanie moczu

Zatrzymanie moczu to stan nagłego, całkowitego zahamowania odpływu moczu z pęcherza moczowego, pomimo wypełnienia go. Jest to stan wymagający pilnej interwencji medycznej. Pacjent odczuwa silny, narastający ból w okolicy nadłonowej oraz parcie na mocz przy jednoczesnej niemożności jego oddania.

Przyczyny zatrzymania moczu mogą być związane z niedrożnością dolnych dróg moczowych (np. przerost gruczołu krokowego, zwężenie cewki moczowej, kamienie), zaburzeniami neurologicznymi (np. uszkodzenie rdzenia kręgowego), farmakoterapią (leki antycholinergiczne, przeciwhistaminowe, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) lub czynnikami psychogennymi.

Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, USG układu moczowego, badanie ogólne moczu, posiewy oraz w niektórych przypadkach tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny. Leczenie obejmuje pilne odbarczenie pęcherza poprzez cewnikowanie lub nadłonową punkcję pęcherza, a następnie leczenie przyczynowe, zależne od etiologii zatrzymania.

W profilaktyce zatrzymania moczu u pacjentów z grupy ryzyka istotna jest odpowiednia podaż płynów, unikanie leków mogących zaburzać odpływ moczu oraz regularne opróżnianie pęcherza. U mężczyzn w starszym wieku ważne są okresowe badania prostaty i monitorowanie objawów ze strony dolnych dróg moczowych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Amitriptylinum VP 25 mg

W praktyce klinicznej stosowanie amitryptyliny u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w ciąży oraz potencjalny wpływ na płodność. Badania przedkliniczne wykazały szkodliwy wpływ amitryptyliny na reprodukcję u zwierząt, w tym zmniejszenie wskaźnika ciąż u szczurów, co nie zostało jednak potwierdzone u ludzi. Lek nie jest rekomendowany w okresie ciąży, chyba że korzyści terapeutyczne dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. W przypadku stosowania leku w ostatnich tygodniach ciąży istnieje ryzyko wystąpienia u noworodka zespołu odstawienia objawiającego się drażliwością, wzmożonym napięciem mięśni, drżeniem, zaburzeniami oddychania i karmienia oraz głośnym płaczem. Dodatkowo mogą pojawić się objawy przeciwcholinergiczne, takie jak zatrzymanie moczu i zaparcia.
Amitriptylinum VP, drażliwość noworodka, drżenie noworodka, hipertonia mięśniowa, objawy odstawienne u noworodka, objawy przeciwcholinergiczne, przenikanie leku do mleka, stosunek korzyści do ryzyka leku, zaburzenia oddychania u noworodka, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia
Leksykon leków
Interakcje leku – Pridinol Zentiva 5 mg

Pridinol Zentiva (chlorowodorek prydynolu) wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie w planowaniu terapii, zwłaszcza u pacjentów z chorobą Parkinsona i innymi schorzeniami wymagającymi leków o działaniu cholinolitycznym. Jednoczesne stosowanie prydynolu z innymi lekami cholinolitycznymi, takimi jak atropina, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, dyzopiramid, neuroleptyki fenotiazynowe, amantadyna czy chinidyna, może prowadzić do nasilenia działań niepożądanych o charakterze antycholinergicznym (np. suchość w jamie ustnej, zaburzenia widzenia, tachykardia, zaparcia, zatrzymanie moczu) oraz zwiększonego ryzyka zaburzeń poznawczych. Szczególnie wysokie ryzyko interakcji występuje przy łączeniu prydynolu z innymi lekami cholinolitycznymi i alkoholem, który potęguje sedację, zawroty głowy oraz zaburzenia koordynacji ruchowej, co jest przeciwwskazane w trakcie terapii.
amantadyna, atropina, chinidyna, depresja OUN, dyzopiramid, działanie cholinolityczne, działanie niepożądane, działanie prokinetyczne, działanie spazmolityczne, efekt antycholinergiczny, funkcja poznawcza, lek cholinolityczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwhistaminowy, metoklopramid, motoryka przewodu pokarmowego, neuroleptyk fenotiazyny, objaw antycholinergiczny, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm, prydynol, suchość jamy ustnej, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, układ sercowo-naczyniowy, właściwość sedatywna, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie poznawcze, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zawrót głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – ApoTiapina 25 mg

Przedawkowanie kwetiapiny, substancji czynnej leku ApoTiapina, prowadzi do nasilenia jej działań farmakologicznych, manifestujących się głównie objawami sedatywnymi (senność, uspokojenie), zaburzeniami układu krążenia (częstoskurcz, niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT), objawami antycholinergicznymi (zatrzymanie moczu, splątanie), zaburzeniami neurologicznymi (drgawki, stan padaczkowy), mięśniowymi (rabdomioliza) oraz oddechowymi (niewydolność oddechowa). Szczególnie narażeni są pacjenci z ciężką chorobą układu krążenia, u których ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych jest znacznie podwyższone. W najcięższych przypadkach może dojść do zespołu majaczeniowego, śpiączki, a nawet zgonu.
ApoTiapina, blok serca, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, choroba układu krążenia, częstoskurcz, dopamina, drgawki, działanie sedatywne, epinefryna, fizostygmina, kwetiapina, leki sympatomimetyczne, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rabdomioliza, receptory beta-adrenergiczne, śpiączka, stan padaczkowy, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Quetiapine Aurovitas 200 mg

Przedawkowanie kwetiapiny prowadzi do nasilenia jej farmakologicznych efektów, manifestujących się głównie jako senność, uspokojenie, tachykardia, niedociśnienie tętnicze oraz objawy przeciwcholinergiczne, takie jak zatrzymanie moczu i suchość błon śluzowych. W ciężkich przypadkach obserwuje się poważne powikłania, w tym wydłużenie odstępu QT, drgawki, stan padaczkowy, rabdomiolizę, niewydolność oddechową, zespół majaczeniowy, śpiączkę, a nawet zgon. Szczególnie narażeni na ciężkie skutki są pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Brak specyficznej odtrutki wymusza leczenie objawowe, z naciskiem na monitorowanie funkcji oddechowych i sercowo-naczyniowych oraz wsparcie intensywnej terapii.
blok serca, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, choroba układu sercowo-naczyniowego, dopamina, drgawki, drożność dróg oddechowych, działanie przeciwcholinergiczne, epinefryna, fizostygmina, kwetiapina, lek sympatykomimetyczny, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej opieki medycznej, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie psychiczne, poszerzenie zespołu QRS, przewodnictwo serca, rabdomioliza, receptor beta-adrenergiczny, rozpad mięśni prążkowanych, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy, zespół przeciwcholinergiczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Taromentin 1000 mg + 200 mg

Przedawkowanie amoksycyliny z kwasem klawulanowym (Taromentin) manifestuje się głównie objawami ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha) oraz zaburzeniami wodno-elektrolitowymi, w tym hiponatremią i hipokaliemią, które wymagają monitorowania i wyrównania. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek lub po podaniu wysokich dawek leku mogą wystąpić drgawki, stanowiące poważne powikłanie neurologiczne. Nefrologicznie obserwuje się krystalurię, prowadzącą do wytrącania się kryształów amoksycyliny w kanalikach nerkowych, co może skutkować ostrą niewydolnością nerek. Dodatkowo, u pacjentów z cewnikami dopęcherzowymi istnieje ryzyko niedrożności cewnika spowodowanej wytrącaniem się leku, co wymaga regularnej kontroli drożności.
amoksycylina z kwasem klawulanowym, badanie ogólne moczu, cewnik dopęcherzowy, drgawki, GFR, hemodializa, krystaluria, leczenie nerkozastępcze, leczenie objawowe, lek przeciwdrgawkowy, niewydolność nerek, nudności i wymioty, ostre uszkodzenie nerek, pacjent pediatryczny, parametry nerkowe, Taromentin, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenia wodno-elektrolitowe, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Hydroxyzinum Amara 2 mg/ml

Hydroksyzyna chlorowodorek w stężeniu 2 mg/ml (syrop Hydroxyzinum Amara) wykazuje działania niepożądane wynikające z depresyjnego lub paradoksalnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy, efektów przeciwcholinergicznych oraz reakcji nadwrażliwości. Najczęściej obserwowaną niepożądaną reakcją jest senność (≥1/10), a także ból głowy i sedacja (≥1/100 do <1/10). Rzadziej występują drgawki, dyskineza, dezorientacja, omamy, tachykardia, niedociśnienie tętnicze oraz zaburzenia widzenia i akomodacji. Reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, są rzadkie (<1/10000), podobnie jak ciężkie reakcje skórne typu zespół Stevensa-Johnsona. Ponadto, mogą pojawić się zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby oraz skurcz oskrzeli, co jest szczególnie istotne u pacjentów z chorobami układu oddechowego.
ból głowy, dezorientacja, drgawki, drżenie, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, gorączka, hydroksyzyna, komorowe zaburzenie rytmu serca, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowe wyniki testów wątrobowych, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pobudzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, sedacja, senność, skurcz oskrzeli, splątanie, substancja czynna, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, torsade de pointes, utrwalona wysypka polekowa, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka grudkowo-plamkowa, wysypka rumieniowa, wzmożona potliwość, zaburzenie akomodacji, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złe samopoczucie, zmęczenie
Leksykon leków
Interakcje leku – Fenistil 1 mg/ml

Fenistil (dimetyndenu maleinian) w postaci kropli doustnych (1 mg/ml) wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz działania przeciwcholinergiczne. Szczególnie istotne jest unikanie jednoczesnego stosowania z lekami nasennymi, uspokajającymi, inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO), skopolaminą oraz prokarbazyną ze względu na ryzyko nasilenia depresji OUN. Ponadto, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, leki rozszerzające oskrzela, spazmolityki układu pokarmowego, leki rozszerzające źrenice oraz urologiczne leki przeciwmuskarynowe mogą potęgować działania przeciwmuskarynowe dimetyndenu, co zwiększa ryzyko zaostrzenia jaskry, zatrzymania moczu, suchości błon śluzowych oraz zaburzeń perystaltyki. Zaleca się ostrożność, monitorowanie pacjentów oraz unikanie niektórych kombinacji lekowych, zwłaszcza u osób z predyspozycjami do wymienionych powikłań.
dimetyndenu maleinian, działanie przeciwhistaminowe, działanie przeciwmuskarynowe, działanie sedatywne, efekt przeciwcholinergiczny, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, jaskra, lek antycholinergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek rozszerzający oskrzela, lek rozszerzający źrenice, lek spazmolityczny, leki oddziałujące na OUN, ośrodkowy układ nerwowy, prokarbazyna, przerost prostaty, skopolamina, zaburzenie koncentracji, zaburzenie koordynacji psychoruchowej, zatrzymanie moczu, zawrót głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Axhidrox 2,2 mg/dozę

Przedawkowanie glikopironium zawartego w leku Axhidrox (2,2 mg substancji czynnej na dawkę, tj. 270 mg kremu) jest mało prawdopodobne przy prawidłowej aplikacji miejscowej ograniczonej do dołów pachowych. Ryzyko przedawkowania wzrasta jednak znacząco przy nieprawidłowym stosowaniu, zwłaszcza gdy krem aplikowany jest na inne obszary ciała, duże powierzchnie skóry lub miejsca o zwiększonej potliwości, co sprzyja zwiększonemu wchłanianiu substancji czynnej. Objawy przedawkowania glikopironium obejmują szeroki zakres efektów antycholinergicznych, takich jak rumień i przegrzanie skóry, udar cieplny (hipertermia >40°C z zaburzeniami neurologicznymi), suchość skóry i błon śluzowych, mydriaza z utratą akomodacji, zmiany stanu psychicznego (pobudzenie, dezorientacja, halucynacje), tachykardia zatokowa, zaburzenia perystaltyki jelit, zatrzymanie moczu, nadciśnienie tętnicze, drżenia i drgawki miokloniczne.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, bromek glikopironiowy, działanie niepożądane, glikol propylenowy, glikopironium, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, jaskra wąskiego kąta, mioklonie, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, neostygmina, niedrożność czynnościowa jelit, objawy antycholinergiczne, przerost prostaty, receptor muskarynowy, rumień skórny, suchość błon śluzowych, tachykardia zatokowa, udar cieplny, zaburzenia akomodacji, zaburzenia psychiczne, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vesicare 10 mg 10 mg

Solifenacyna bursztynianu, substancja czynna leku Vesicare 10 mg, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Do najważniejszych należą zatrzymanie moczu, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym toksyczne rozdęcie okrężnicy), miastenia oraz jaskra z wąskim kątem przesączania. Ponadto lek jest przeciwwskazany u pacjentów poddawanych hemodializie, z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z nadwrażliwością na solifenacynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (102,5 mg na tabletkę). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności wątroby, którzy jednocześnie przyjmują silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol), ze względu na ryzyko kumulacji leku i nasilenia działań niepożądanych.
działanie antycholinergiczne, hemodializa, inhibitor CYP3A4, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, nadwrażliwość na solifenacynę, nietolerancja laktozy, ostry napad jaskry, pęcherz nadreaktywny, przerost prostaty, solifenacyna bursztynianu, toksyczne rozdęcie okrężnicy, wydłużony odstęp QT, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adablok 10 mg

Solifenacyna, substancja czynna preparatu Adablok, jest przeciwwskazana u pacjentów z zatrzymaniem moczu, poddawanych hemodializie, z ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (w tym toksycznym rozdęciem okrężnicy), miastenią oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania. Lek może nasilać osłabienie mięśni w miastenii oraz zwiększać ciśnienie wewnątrzgałkowe w jaskrze, co stanowi poważne ryzyko kliniczne. Ponadto, przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na solifenacynę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (109,0 mg w tabletce 5 mg i 104,0 mg w tabletce 10 mg), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
antybiotyk makrolidowy, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, efekt antycholinergiczny, ekspozycja ustrojowa, hemodializa, inhibitor CYP3A4, jaskra z wąskim kątem, ketokonazol, kumulacja leku, lek przeciwgrzybiczny, miastenia, nadwrażliwość na substancję czynną, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, receptory muskarynowe, solifenacyna, toksyczne rozdęcie okrężnicy, transmisja nerwowo-mięśniowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania
Leksykon substancji czynnych
Hioscyna butylobromek – Działania niepożądane

Hioscyna butylobromek, jako czwartorzędowy związek amoniowy o działaniu antycholinergicznym, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla leków blokujących receptory muskarynowe. Nie przenika przez barierę krew-mózg, co ogranicza ryzyko działań ośrodkowych, choć nie wyklucza ich całkowicie, zwłaszcza u osób w podeszłym wieku (splątanie, pobudliwość). Najczęściej obserwuje się tachykardię (często ≥1/100 do <1/10), suchość błony śluzowej jamy ustnej, zaparcia oraz zawroty głowy. Rzadziej występują zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, reakcje skórne i zmniejszenie wydzielania potu. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji ratunkowej. Wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego i mydriaza stanowią istotne ryzyko u pacjentów z jaskrą.
anuria, bariera krew-mózg, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, czwartorzędowy związek amoniowy, dyshydroza, dysuria, działanie antycholinergiczne, hioscyna butylobromek, hipertermia, hipotensja, jaskra, mydriaza, perystaltyka jelit, podanie parenteralne, pokrzywka, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja skórna, receptor muskarynowy, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zagęszczenie wydzieliny oskrzelowej, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Toradiur 10 mg

Toradiur, zawierający torasemid w dawce 10 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Do często obserwowanych należą zaburzenia żołądkowo-jelitowe (utrata apetytu, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki, zaparcia), metaboliczne (zaostrzona kwasica metaboliczna, kurcze mięśni, hipokaliemia, podwyższone stężenia kwasu moczowego, glukozy oraz lipidów we krwi) oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hipowolemia, hipokaliemia i hiponatremia. Niezbyt często występują podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika, co może wskazywać na wpływ leku na funkcję nerek, a także zatrzymanie moczu u pacjentów z zaburzeniami mikcji. Bardzo rzadko obserwuje się poważne powikłania, takie jak zapalenie trzustki, zaburzenia hematologiczne (zmniejszenie liczby płytek, erytrocytów i leukocytów), reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz powikłania sercowo-naczyniowe i neurologiczne związane z zagęszczeniem krwi (zakrzepowo-zatorowe, niedociśnienie, zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie mięśnia sercowego i mózgu). Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowana jest od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). W trakcie leczenia należy szczególnie monitorować elektrolity, funkcję nerek oraz objawy nadwrażliwości.
ból brzucha, dławica piersiowa, enzymy wątrobowe, erytrocyty, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, krążenie wieńcowe, kreatynina, kurcze mięśniowe, kwas moczowy, kwasica metaboliczna, leukocyty, morfologia krwi obwodowej, niedociśnienie, parestezje, płytki krwi, powikłania zakrzepowo-zatorowe, stan splątania, szumy uszne, torasemid, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawał mięśnia sercowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Aurovitas 15 mg

Escitalopram Aurovitas, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jest stosowany w leczeniu zaburzeń depresyjnych i lękowych, jednak jego stosowanie wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu w trakcie dalszego leczenia. Do najczęstszych działań należą zaburzenia układu nerwowego (np. bóle głowy, bezsenność, zawroty głowy) oraz żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne kardiologiczne działania niepożądane, takie jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub wcześniejszymi chorobami serca. Ponadto, istotne jest monitorowanie objawów psychicznych, w tym lęku, niepokoju, zmniejszenia popędu płciowego oraz ryzyka myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia i po zmianie dawki.
akatyzja, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, hiperrefleksja, hipertermia, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok poporodowy, małopłytkowość, mania, myśli samobójcze, napad paniki, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, rozszerzenie źrenic, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, szumy uszne, tachykardia, torsade de pointes, wrodzony zespół długiego QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie depresyjne, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapina Stada 10 mg

Olanzapina Stada w dawkach 5 mg i 10 mg wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które obejmują zarówno zaburzenia metaboliczne, jak i neurologiczne oraz hematologiczne. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych to senność, przyrost masy ciała (≥7% u 22,2% po 47 dniach, a nawet 64,4% po 48 tygodniach), eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy (prawidłowe <5,56 mmol/l do ≥7 mmol/l) i triglicerydów (prawidłowe <1,69 mmol/l do ≥2,26 mmol/l). Występują także objawy pozapiramidowe (akatyzja, parkinsonizm, dyskineza), zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia, wydłużenie QTc, rzadko częstoskurcz komorowy), a także przemijające podwyższenie aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT). Długotrwałe stosowanie wiąże się z nasileniem zaburzeń metabolicznych i ryzykiem rozwoju cukrzycy, w tym kwasicy ketonowej. Nagłe odstawienie może powodować objawy abstynencyjne, takie jak pocenie się, bezsenność i drżenia.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, bradykardia, cholesterol, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie cholinolityczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, hipotermia, jąkanie, kwas moczowy, kwasica ketonowa, letarg, leukopenia, małopłytkowość, mania, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, omamy wzrokowe, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, sedacja, senność, triglicerydy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia pozapiramidowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmniejszenie libido, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Przedawkowanie – Solifenacin Vivanta 10 mg

Przedawkowanie bursztynianu solifenacyny, substancji czynnej leku Solifenacin Vivanta, prowadzi do nasilenia objawów antycholinergicznych wynikających z blokady receptorów muskarynowych. Opisano przypadek przyjęcia dawki 280 mg w ciągu 5 godzin, skutkujący zaburzeniami stanu psychicznego bez konieczności hospitalizacji. W postępowaniu zaleca się podanie węgla aktywnego, płukanie żołądka (do 1 godziny od przedawkowania) oraz unikanie prowokowania wymiotów. Leczenie objawowe obejmuje podanie fizostygminy lub karbacholu przy ciężkich objawach ośrodkowych, benzodiazepin przy drgawkach, sztuczną wentylację w niewydolności oddechowej, beta-adrenolityków przy tachykardii, cewnikowanie pęcherza moczowego w zatrzymaniu moczu oraz pilokarpiny miejscowo przy rozszerzeniu źrenic.
benzodiazepiny, beta-adrenolityk, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza moczowego, diazepam, drgawki, działanie cholinolityczne, efekt cholinolityczny, fizostygmina, fotofobia, halucynacje, hipokaliemia, hipoksja, karbachol, kwasica oddechowa, mydriaza, napad drgawkowy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, omamy, ośrodkowe objawy cholinolityczne, pilokarpina, płukanie żołądka, pobudzenie psychoruchowe, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zaburzenia elektrofizjologiczne, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kventiax SR 400 mg

Przedawkowanie kwetiapiny w formie o przedłużonym uwalnianiu (np. Kventiax SR) stanowi poważne zagrożenie kliniczne, charakteryzujące się opóźnionym wystąpieniem maksymalnej sedacji i tachykardii oraz wydłużonym czasem powrotu do zdrowia w porównaniu z formą o natychmiastowym uwalnianiu. Objawy przedawkowania obejmują senność, uspokojenie, tachykardię, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, wydłużenie odstępu QT, drgawki, stan padaczkowy, rabdomiolizę, niewydolność oddechową oraz zaburzenia neuropsychiatryczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko tworzenia bezoarów w żołądku, które mogą przedłużać toksyczność leku i wymagają diagnostyki obrazowej oraz ewentualnego endoskopowego usunięcia. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego są szczególnie narażeni na ciężkie powikłania.
antidotum, bezoar, blok serca, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, dopamina, drgawki, działanie przeciwcholinergiczne, endoskopowe usunięcie bezoarów, epinefryna, fizostygmina, hipoksemia, Kventiax SR, lek sympatykomimetyczny, majaczenie, mioglobinuria, niedociśnienie, niewydolność oddechowa, oddział intensywnej terapii, ostra niewydolność nerek, płukanie żołądka, pobudzenie psychiczne, poszerzenie zespołu QRS, przedawkowanie kwetiapiny, przewodnictwo wewnątrzsercowe, rabdomioliza, receptor beta-adrenergiczny, rozpad mięśni prążkowanych, śpiączka, splątanie, stan padaczkowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zespół antycholinergiczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Etiagen 200 mg

Lek Etiagen zawiera kwetiapinę fumaranu w dawkach 25 mg, 100 mg i 200 mg, stosowaną jako lek przeciwpsychotyczny. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) obejmują zaburzenia neurologiczne (senność, zawroty głowy, bóle głowy, objawy pozapiramidowe), metaboliczne (wzrost triglicerydów ≥150 mg/dl, cholesterolu całkowitego ≥200 mg/dl, spadek HDL <40 mg/dl u mężczyzn i <50 mg/dl u kobiet, zwiększenie masy ciała >7%) oraz suchość w ustach i zmniejszenie hemoglobiny (do ≤13 g/dl u mężczyzn i ≤12 g/dl u kobiet, średni spadek -1,50 g/dl). Kwetiapina może powodować hematologiczne zaburzenia, od leukopenii i neutropenii po rzadką agranulocytozę, a także wpływać na układ hormonalny (hiperprolaktynemia, zmniejszenie T4, wzrost TSH). Występują też objawy psychiczne, takie jak przykre sny, myśli samobójcze, oraz objawy odstawienia (bezsenność, nudności, bóle głowy). U dzieci i młodzieży obserwuje się częstsze zwiększenie prolaktyny (>20 μg/l u mężczyzn, >26 μg/l u kobiet), wzrost apetytu i ciśnienia krwi oraz objawy pozapiramidowe.
agranulocytoza, bradykardia, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba zakrzepowo-zatorowa, częstoskurcz komorowy wielokształtny, dysfagia, dyskineza późna, dyzartria, eozynofilia, fosfokinaza kreatynowa, hemoglobina, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotermia, hipotyroidyzm, hormon antydiuretyczny, kardiomiopatia, kołatanie serca, kwetiapina fumaran, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, mlekotok, neutrofilia, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, nieżyt nosa, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, priapizm, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, triglicerydy, trombocytopenia, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia seksualne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zespół DRESS, zespół metaboliczny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia leku, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Glikopironium – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Glikopironium w formie kremu wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkim rozrostem gruczołu krokowego, niedrożnością szyi pęcherza moczowego, zatrzymaniem moczu w wywiadzie oraz u osób z ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 mL/min/1,73 m²). Ze względu na działanie antycholinergiczne, preparaty takie jak Axhidrox mogą nasilać zaburzenia układu moczowego oraz powodować tachykardię, co wymaga monitorowania u pacjentów z chorobą wieńcową, zastoinową niewydolnością serca, arytmiami i nadciśnieniem tętniczym. Stosowanie u pacjentów z uszkodzeniami bariery krew-mózg (np. po urazach, chemioterapii, radioterapii) jest wskazane tylko, gdy inne metody zawodzą. Preparat należy aplikować wyłącznie w dołach pachowych za pomocą specjalnego aplikatora, unikając kontaktu z oczami, jamą ustną i nosem, aby zapobiec miejscowym działaniom niepożądanym, takim jak rozszerzenie źrenic czy suchość błon śluzowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, bariera krew-mózg, bromek glikopironiowy, choroba wieńcowa, częstość akcji serca, działanie antycholinergiczne, glikol propylenowy, kontaktowe zapalenie skóry, kserostomia, leki antycholinergiczne, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, niedrożność szyi pęcherza moczowego, niewydolność nerek, rozrost gruczołu krokowego, stan zapalny, urazowe uszkodzenie mózgu, wydzielanie śliny, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia układu moczowego, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vesicare 1 mg/ml

Solifenacyna, substancja czynna leku Vesicare, wykazuje działania niepożądane o charakterze cholinolitycznym, których częstość i nasilenie są zależne od dawki. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest suchość w jamie ustnej, występująca u 11% pacjentów przy dawce 5 mg/dobę oraz u 22% przy dawce 10 mg/dobę, w porównaniu do 4% w grupie placebo. Inne często zgłaszane działania obejmują zaparcia, nudności, ból brzucha, zapalenie pęcherza moczowego oraz niewyraźne widzenie. W badaniach pediatrycznych (2-18 lat) z nadreaktywnością wypieracza pochodzenia neurogennego (NDO) najczęstsze działania niepożądane to zaparcia, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, senność, zakażenia dróg moczowych oraz wydłużenie odstępu QT w EKG, przy czym nie zaobserwowano ciężkich działań niepożądanych. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.
bursztynian solifenacyny, dysfonia, działanie cholinolityczne, hiperkaliemia, jaskra wąskiego kąta, majaczenie, migotanie przedsionków, nadreaktywność wypieracza neurogennego, niedrożność jelita, niedrożność okrężnicy, obrzęk naczynioruchowy, przerost prostaty, przeszkoda podpęcherzowa, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, refluks żołądkowo-przełykowy, rumień wielopostaciowy, splątanie, suchość jamy ustnej, tachykardia, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie układu moczowego, zaklinowanie stolca, zapalenie pęcherza moczowego, zatrzymanie moczu, zespół suchego oka, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gripex Noc 500 mg + 30 mg + 15 mg + 2 mg

Lek Gripex Noc, zawierający paracetamol 500 mg, chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg, bromowodorek dekstrometorfanu 15 mg oraz maleinian chlorfeniraminy 2 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, wrodzonym niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, ciężką niewydolnością wątroby, wirusowym zapaleniem wątroby, chorobą alkoholową, ciężkim lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym, niestabilną chorobą wieńcową oraz ciężką ostrą lub przewlekłą niewydolnością nerek. Ponadto, stosowanie leku jest przeciwwskazane u kobiet w ciąży i karmiących piersią oraz u dzieci poniżej 12 roku życia. Interakcje z inhibitorami MAO i zydowudyną zwiększają ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak przełom nadciśnieniowy, zespół serotoninowy, neutropenia i hepatotoksyczność.
chlorfeniramina, choroba alkoholowa, choroba wieńcowa, dekstrometorfan, działanie antycholinergiczne, działanie sedatywne, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, hepatotoksyczność, incydent wieńcowy, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwkrzepliwy, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki, neutropenia, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ostra choroba nerek, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła choroba nerek, pseudoefedryna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wirusowe zapalenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy, zydowudyna
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ranolteril

Winian tolterodyny wymaga szczególnej ostrożności terapeutycznej u pacjentów z utrudnionym odpływem moczu, zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego (np. zwężenie odźwiernika, przepuklina rozworu przełykowego), chorobami nerek i wątroby oraz neuropatią autonomiczną. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest dokładna diagnostyka różnicowa przyczyn parcia naglącego i częstomoczu, aby wykluczyć organiczne podłoże objawów, takie jak zakażenia układu moczowego czy nowotwory pęcherza. Dawkowanie może wymagać modyfikacji u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Tolterodyna w dawkach dobowych 4 mg (terapeutyczna) i 8 mg (przekraczająca dawkę terapeutyczną) może wydłużać odstęp QT w EKG, co wymaga uwagi u pacjentów z predyspozycjami do zaburzeń rytmu serca i chorób kardiologicznych.
bradykardia, choroba wątroby, częstomocz, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor CYP3A4, kardiomiopatia, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwarytmiczny klasy III, neuropatia układu autonomicznego, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietrzymanie moczu, nowotwór pęcherza moczowego, parcie naglące, przepuklina rozworu przełykowego, refluks żołądkowo-przełykowy, utrudnienie odpływu moczu, wrodzone wydłużenie odstępu QT, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie perystaltyki, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zakażenie układu moczowego, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu, zmniejszona motoryka przewodu pokarmowego, zwężenie odźwiernika
Leksykon substancji czynnych
Chlorfenamina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Chlorfenamina, lek przeciwhistaminowy stosowany głównie w preparatach złożonych na przeziębienie i grypę, wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami nerek, płuc, rozrostem gruczołu krokowego, cukrzycą, astmą, chorobami sercowo-naczyniowymi, zapaleniem trzustki, chorobami wrzodowymi, niedokrwistością i chorobami tarczycy. U osób starszych zwiększa ryzyko działań niepożądanych, takich jak sedacja, splątanie, niedociśnienie i reakcje paradoksalne. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków przeciwhistaminowych o działaniu sedacyjnym oraz leków działających przeciwcholinergicznie, a także zachować ostrożność przy łączeniu z lekami na OUN, w tym trójpierścieniowymi przeciwdepresantami i lekami przeciwpadaczkowymi. Chlorfenamina może zaburzać wyniki testów skórnych z alergenami, dlatego zaleca się przerwanie podawania leku co najmniej 3 dni przed badaniem.
aminotransferaza, astma oskrzelowa, bradykardia, choroba nerek, choroba tarczycy, choroba wrzodowa żołądka, czas protrombinowy, czynność trzustki, dehydrogenaza mleczanowa, działanie przeciwcholinergiczne, działanie sedacyjne, działanie sympatykomimetyczne, fosfataza alkaliczna, hipotensja ortostatyczna, kwas 5-hydroksyindolooctowy, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwhistaminowy, lek uspokajający, miażdżyca naczyń mózgowych, mleczan, nadwrażliwość krzyżowa, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedociśnienie, niedokrwistość, niedrożność porażenna jelit, nietolerancja fruktozy, oksydaza-peroksydaza, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie paracetamolu, reakcja paradoksalna, rozrost gruczołu krokowego, skurcz oskrzeli, splątanie, stężenie amoniaku, suchość jamy ustnej, test skórny, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, zaleganie moczu, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmniejszenie przekrwienia błony śluzowej nosa, zwężenie odźwiernika
Leksykon substancji czynnych
Salbutamol – Działania niepożądane

Salbutamol, będący selektywnym agonistą receptorów β2-adrenergicznych, jest szeroko stosowany w terapii obturacyjnych chorób dróg oddechowych, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego, nerwowego oraz metabolicznego. Do najczęstszych objawów należą tachykardia (>100 uderzeń/min), drżenia mięśni szkieletowych, bóle głowy oraz hipokaliemia, która występuje rzadko, ale może prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących diuretyki lub glikokortykosteroidy. Rzadkie, ale istotne powikłania obejmują paradoksalny skurcz oskrzeli, niedokrwienie mięśnia sercowego (częstość nieznana), kwasicę mleczanową (zwłaszcza przy wysokich dawkach dożylnych lub nebulizacji) oraz reakcje anafilaktyczne, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
agonista receptorów β2-adrenergicznych, astenia, ból głowy, choroba wieńcowa, częstoskurcz nadkomorowy, drżenie mięśni szkieletowych, dysfonia, glikokortykosteroid, hipokaliemia, jaskra, kołatanie serca, kurcz mięśni, kwasica mleczanowa, migotanie przedsionków, niedokrwienie mięśnia sercowego, nieostre widzenie, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, paradoksalny skurcz oskrzeli, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, receptor β1-adrenergiczny, salbutamol, schorzenie obturacyjne dróg oddechowych, skurcz krtani, suchość w jamie ustnej, świszczący oddech, tachykardia, tachypnoe, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zwiększone ciśnienie śródgałkowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aciprex 10 mg

Escytalopram (Aciprex) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii, a następnie ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych należą zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, nieprawidłowe marzenia senne), neurologiczne (ból głowy, bezsenność, zawroty głowy), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym tachykardia i bradykardia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko wydłużenia odstępu QT oraz arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, zwłaszcza u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz z istniejącymi chorobami serca. U osób powyżej 50. roku życia stosowanie SSRI, w tym escytalopramu, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem złamań kości. Ponadto, nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, pobudzenie i nudności, co wskazuje na konieczność stopniowego zmniejszania dawki.
akatyzja, arytmia komorowa, badanie kliniczne, bruksizm, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, drgawka, dyskineza, działanie niepożądane, escytalopram, hipokaliemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, jadłowstręt, kołatanie serca, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, mlekotok, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, priapizm, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SSRI, stan splątania, TLPD, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wazopresyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zaburzenie snu, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Diphergan 10 mg

Prometazyna chlorowodorek, substancja czynna leku Diphergan, jest generalnie dobrze tolerowana, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstotliwości i nasileniu, zależnie od wieku pacjenta, dawki oraz indywidualnej wrażliwości. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak senność, zawroty głowy i bóle głowy, które mogą zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów. Rzadziej występują reakcje pozapiramidowe, splątanie, niepokój ruchowy, koszmary senne oraz zmęczenie, szczególnie u osób starszych i dzieci. Zaburzenia widzenia, suchość w ustach, podrażnienie żołądka, zatrzymanie moczu (zwłaszcza u mężczyzn z przerostem prostaty), anoreksja, kołatania serca, hipotonia i arytmia to kolejne potencjalne działania niepożądane. W rzadkich przypadkach mogą pojawić się kurcze mięśni, tiki, reakcje alergiczne (anafilaksja), reakcje skórne nadwrażliwości na światło, niedokrwistość hemolityczna oraz żółtaczka, wymagające natychmiastowej interwencji i monitorowania hematologicznego.
anafilaksja, anoreksja, arytmia, ból głowy, działanie niepożądane, działanie przeciwcholinergiczne, hipotonia, immunologiczny test ciążowy, kołatania serca, koszmar senny, kurcze mięśni, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość hemolityczna, nieostre widzenie, niepokój ruchowy, nieprawidłowy skład krwi, obniżone ciśnienie tętnicze, podrażnienie żołądka, prometazyna chlorowodorek, przerost gruczołu krokowego, senność, splątanie, suche usta, zaburzenia akomodacji, zaburzenia orientacji, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia widzenia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zmęczenie, żółtaczka
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Efektan 25 mg/5 ml

Lek Efektan, zawierający 25 mg dimenhydraminy w 5 ml roztworu doustnego, posiada liczne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przede wszystkim jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na dimenhydraminę lub składniki pomocnicze, takie jak glikol propylenowy (814,34 mg/saszetka) i sacharoza (2000 mg/saszetka). Nie należy go stosować w ostrym napadzie astmy ze względu na działanie antycholinergiczne, które może pogorszyć odkrztuszanie wydzieliny oskrzelowej. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u chorych z jaskrą z wąskim kątem przesączania, guzem chromochłonnym, porfirią, przerostem gruczołu krokowego z zaleganiem moczu oraz padaczką, ze względu na ryzyko zaostrzenia tych schorzeń lub wywołania powikłań, takich jak przełom nadciśnieniowy czy obniżenie progu drgawkowego.
biosynteza hemu, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dimenhydramina, dyspnea, działanie antycholinergiczne, glikol propylenowy, guz chromochłonny, jaskra wąskokątna, komórki chromochłonne nadnerczy, lek przeciwhistaminowy I generacji, lek przeciwhistaminowy II generacji, mydriasis, napad padaczkowy, ostry atak porfirii, ostry napad astmy, padaczka, porfiria, próg drgawkowy, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, wydzielina oskrzelowa, zaleganie moczu, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Vesicare 1 mg/ml

Solifenacyna bursztynian, substancja czynna leku Vesicare w postaci zawiesiny doustnej (1 mg/ml), posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii u pacjentów z zespołem pęcherza nadreaktywnego oraz nadreaktywnością wypieracza pochodzenia neurogennego. Przeciwwskazania obejmują zatrzymanie moczu, ciężkie zaburzenia żołądkowo-jelitowe (w tym toksyczne rozdęcie okrężnicy), miastenię, jaskrę z wąskim kątem przesączania, nadwrażliwość na solifenacynę lub substancje pomocnicze (m.in. kwas benzoesowy E210, metylu parahydroksybenzoesan E218, glikol propylenowy E1520, propylu parahydroksybenzoesan E216, alkohol etylowy), a także u pacjentów poddawanych hemodializie oraz z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Wymienione stany kliniczne mogą prowadzić do nasilenia działań niepożądanych lub nieprzewidywalnych zmian farmakokinetycznych leku.
alkohol etylowy, choroba autoimmunologiczna, ciśnienie wewnątrzgałkowe, działanie antycholinergiczne, glikol propylenowy, hemodializa, inhibitory CYP3A4, jaskra z wąskim kątem, ketokonazol, kwas benzoesowy, leki azolowe, miastenia, nadreaktywność wypieracza, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, solifenacyna bursztynian, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu, zawiesina doustna, zespół pęcherza nadreaktywnego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tantum Flu o smaku cytrynowym 600 mg + 10 mg

Tantum Flu o smaku cytrynowym zawiera 600 mg paracetamolu oraz 10 mg fenylefryny chlorowodorku i może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości występowania, sklasyfikowane według układów i narządów. Reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka, świąd, obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, występują bardzo rzadko (<1/10 000). Ból głowy, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze oraz wymioty pojawiają się rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), przy czym objawy sercowo-naczyniowe mogą być związane z fenylefryną i wymagają ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia. Bardzo rzadko obserwuje się ostre zapalenie trzustki, reakcje skórne, zatrzymanie moczu oraz poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, pancytopenia, neutropenia i agranulocytoza, które mogą wymagać monitorowania morfologii krwi podczas długotrwałej terapii.
agranulocytoza, białe krwinki, ból głowy, elementy morfotyczne krwi, fenylefryna, granulocyty, kołatanie serca, lek sympatykomimetyczny, leukopenia, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, paracetamol, płytki krwi, przerost gruczołu krokowego, reakcja nadwrażliwości, Tantum Flu, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka skórna, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Kventiax SR 150 mg

Przedawkowanie kwetiapiny w formie o przedłużonym uwalnianiu (Kventiax SR) charakteryzuje się opóźnionym wystąpieniem objawów klinicznych, co komplikuje wczesną diagnostykę i wymaga przedłużonej obserwacji pacjenta. Dominujące symptomy to nasilona sedacja i senność, które mogą szybko przejść w głębokie zaburzenia świadomości, a także tachykardia i niedociśnienie tętnicze, często oporne na standardowe leczenie. Szczególnie niebezpieczne są powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QT, które zwiększa ryzyko groźnych arytmii. Dodatkowo mogą wystąpić drgawki, rabdomioliza, niewydolność oddechowa, zatrzymanie moczu oraz zaburzenia świadomości, włącznie ze śpiączką i ryzykiem zgonu. W przypadku form SR istnieje ryzyko tworzenia bezoarów w żołądku, które utrudniają standardowe metody dekontaminacji i mogą wymagać interwencji endoskopowej.
bezoar, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dopamina, epinefryna, fizostygmina, intubacja, kwetiapina, lek sympatykomimetyczny, majaczenie, monitorowanie EKG, niewydolność oddechowa, objawy antycholinergiczne, płukanie żołądka, poszerzenie zespołu QRS, rabdomioliza, splątanie, stan padaczkowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie repolaryzacji komór, zatrzymanie moczu, zespół majaczeniowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Efektan Max 50 mg/5 ml

Dimenhydramina, substancja czynna leku Efektan Max (50 mg/5 ml), przy dawkach przekraczających 25 mg/kg masy ciała może wywoływać poważne objawy przedawkowania, które pojawiają się w ciągu 30 minut do 2 godzin od zażycia. Początkowo dominują objawy neurologiczne, takie jak bóle i zawroty głowy, senność oraz zmęczenie, a także świąd skóry i zatrzymanie moczu. W dalszym przebiegu obserwuje się rozszerzenie źrenic, porażenie akomodacji, osłabienie siły mięśniowej i odruchów ścięgnistych. Zmiany hemodynamiczne obejmują przyspieszenie czynności serca oraz zmienne ciśnienie tętnicze, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów życiowych pacjenta.
antidotum, ataksja, ciśnienie tętnicze, dawka toksyczna, dimenhydramina, dyzartria, glikol propylenowy, leczenie objawowe, napad drgawkowy, oczopląs, odruchy ścięgniste, omamy, parametry hemodynamiczne, porażenie akomodacji, śpiączka, tachykardia, zaburzenia metaboliczne, zaburzenia OUN, zatrzymanie moczu, zespół cholinolityczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Masultab 50 mg

Masultab (amisulpryd) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego profil bezpieczeństwa charakteryzuje się licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz endokrynologicznego. Najczęściej obserwuje się objawy pozapiramidowe, takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza (≥1/10 pacjentów), a także ostrą dystonię i senność. Rzadko może wystąpić złośliwy zespół neuroleptyczny, stan zagrażający życiu. Ze strony układu sercowo-naczyniowego notuje się niedociśnienie tętnicze (często), bradykardię (niezbyt często) oraz poważne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes (rzadko). Hiperprolaktynemia jest częstym działaniem niepożądanym, prowadzącym do mlekotoku, zatrzymania miesiączki, ginekomastii i zaburzeń erekcji, a rzadko do rozwoju prolaktynoma. Ponadto, niezbyt często obserwuje się hiperglikemię, hipertriglicerydemię, hipercholesterolemię, leukopenię, neutropenię oraz reakcje alergiczne.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, drżenie, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra dystonia, późna dyskineza, prolaktynoma, reakcja alergiczna, SIADH, ślinotok, torsade de pointes, wydłużenie QT, zaburzenia orgazmu, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Trifas 10 5 mg/ml

Torasemid, substancja czynna preparatów Trifas 10 mg i 20 mg w formie roztworu do wstrzykiwań dożylnych, może wywoływać liczne działania niepożądane o różnej częstości występowania. Do najczęstszych należą zaburzenia metaboliczne, takie jak zasadowica metaboliczna, kurcze mięśni, hiperurykemia, hiperglikemia, dyslipidemia oraz zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, w tym hipokaliemia, hiponatremia i hipowolemia. W początkowej fazie leczenia często obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (anoreksja, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki, zaparcia) oraz objawy ogólne, takie jak bóle głowy, zawroty głowy, uczucie zmęczenia i osłabienie. Niezbyt często występują podwyższone stężenia kreatyniny i mocznika, suchość w jamie ustnej, parestezje oraz zatrzymanie moczu u pacjentów z zaburzeniami mikcji.
anemia, diureza, dławica piersiowa, dna moczanowa, dyslipidemia, działanie moczopędne, działanie niepożądane, erytrocyt, fotosensytywność, gamma-glutamylotranspeptydaza, hiperglikemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, kreatynina, kwas moczowy, leukocyt, leukopenia, niedociśnienie, niedokrwienie mięśnia sercowego, ostry zawał mięśnia sercowego, parestezja, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, produkt leczniczy, przerost gruczołu krokowego, reakcja alergiczna, szumy uszne, tinnitus, torasemid, Trifas, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie dożylne, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zasadowica metaboliczna, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Contrahist 0,5 mg/ml

Contrahist, zawierający dichlorowodorek lewocetyryzyny w stężeniu 0,5 mg/ml, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się głównie łagodnymi lub umiarkowanymi działaniami niepożądanymi (91,6%). W badaniach klinicznych u osób w wieku 12-71 lat, działania niepożądane wystąpiły u 15,1% pacjentów przyjmujących dawkę 5 mg, w porównaniu do 11,3% w grupie placebo. Najczęściej obserwowane objawy to ból głowy (2,6% u dorosłych i młodzieży, 0,8% u dzieci 6-12 lat), senność (5,2% u dorosłych i młodzieży, 2,9% u dzieci 6-12 lat), suchość w jamie ustnej (2,6%) oraz zmęczenie (2,5%). Działania sedatywne, takie jak senność, zmęczenie i osłabienie, występowały istotnie częściej w grupie leczonej (8,1%) niż w placebo (3,1%). U dzieci w wieku 6 miesięcy do 6 lat stosowano niższe dawki (1,25 mg raz lub dwa razy na dobę), gdzie najczęściej zgłaszano biegunkę (1,9%), zaparcia (1,3%), wymioty (0,6%) oraz zaburzenia snu. Dane kliniczne dla dzieci poniżej 2 lat są niewystarczające do rekomendacji stosowania leku w tej grupie.
anafilaksja, dichlorowodorek lewocetyryzyny, drgawki, działanie sedatywne, kołatanie serca, lewocetyryzyna, myśli samobójcze, nieprawidłowe wyniki wątrobowe, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, parastezja, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, świąd, świąd odstawienny, tachykardia, wyprysk polekowy, zaburzenia psychiczne, zaburzenia smaku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Poltram 50 50 mg/ml

Poltram 50 (chlorowodorek tramadolu, 50 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie na początku terapii oraz przy zwiększaniu dawki. Najczęściej obserwowane działania to nudności i zawroty głowy (występujące u ponad 10% pacjentów), a także bóle głowy i senność. Rzadziej pojawiają się reakcje alergiczne, w tym duszność, skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy oraz wstrząs anafilaktyczny, stanowiący zagrożenie życia. Tramadol może wywoływać zaburzenia psychiczne, takie jak niepokój, omamy, dezorientacja, zaburzenia snu i uzależnienie. W zakresie układu nerwowego odnotowano także parestezje, drżenia, drgawki, zaburzenia koordynacji oraz zespół serotoninowy. Istotne jest ryzyko depresji oddechowej, zwłaszcza przy dawkach przekraczających zalecane oraz w połączeniu z innymi lekami o działaniu ośrodkowym.
astma oskrzelowa, biegunka, ból głowy, bradykardia, chlorowodorek tramadolu, czkawka, depersonalizacja, depresja oddechowa, derealizacja, dezorientacja, drgawka padaczkowa, duszność, hiperkineza, hipotonia ortostatyczna, jaskra z wąskim kątem, kołatanie serca, koszmar senny, mimowolny skurcz mięśni, nadmierna potliwość, napad paniki, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, omam, omdlenie, osłabienie mięśni szkieletowych, paranoja, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenicy, senność, suchość jamy ustnej, szum uszny, tachykardia, uzależnienie, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, zaburzenie koordynacji, zaburzenie łaknienia, zaburzenie mowy, zaburzenie oddawania moczu, zaburzenie snu, zahamowanie oddychania, zaparcie, zapaść naczyniowo-sercowa, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół serotoninowy, zwężenie cewki moczowej, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nossin

Lewocetyryzyna (lek Nossin) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ryzykiem zatrzymania moczu (uszkodzenie rdzenia kręgowego, rozrost gruczołu krokowego), gdyż może nasilać ten stan. U osób z padaczką lub podwyższonym ryzykiem drgawek lek może obniżać próg drgawkowy, co wymaga monitorowania częstości i nasilenia napadów. Ponadto, lewocetyryzyna hamuje reakcję alergiczną w testach skórnych, dlatego zaleca się odstawienie leku na co najmniej 3 dni przed badaniem. Lek zawiera 64,0 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z dziedziczną nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, diagnostyka alergii, drgawki, laktoza jednowodna, lek przeciwhistaminowy, lewocetyryzyna dichlorowodorek, napad padaczkowy, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nietolerancja laktozy, padaczka, próg drgawkowy, rozrost gruczołu krokowego, świąd, świąd z odstawienia, test skórny, uszkodzenie rdzenia kręgowego, zaburzenia metabolizmu węglowodanów, zaburzenia psychomotoryczne, zatrzymanie moczu, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Matrifen 100 mikrogramów/godzinę system transdermalny 100 mcg/h

Systemy transdermalne z fentanylem (Matrifen) są stosowane w leczeniu przewlekłego bólu nowotworowego i nienowotworowego, a ich bezpieczeństwo oceniono w 11 badaniach klinicznych obejmujących 1565 dorosłych i 289 dzieci. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥10%) to nudności (35,7%), wymioty (23,2%), zaparcia (23,1%), senność (15,0%), zawroty głowy (13,1%) oraz ból głowy (11,8%). Profil działań niepożądanych u dzieci jest podobny do dorosłych, z najczęstszymi objawami: wymiotami (33,9%), nudnościami (23,5%), bólem głowy (16,3%), zaparciami (13,5%), biegunką (12,8%) i świądem (12,8%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania, od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), obejmując m.in. zaburzenia układu nerwowego, serca, układu oddechowego, skóry oraz układu mięśniowo-szkieletowego.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, ból nienowotworowy, ból nowotworowy, bradykardia, depresja, depresja oddechowa, duszność, gorączka, jadłowstręt, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadwrażliwość, napad drgawkowy, nastrój euforyczny, niedobór androgenów, niedoczulica, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk obwodowy, omamy, reakcja anafilaktyczna, rumień, senność, sinica, skurcz mięśnia, stan splątania, suchość w ustach, świąd, system transdermalny fentanylu, tachykardia, terapia opioidowa, tolerancja lekowa, uzależnienie lekowe, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wyprysk, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie funkcji seksualnej, zapalenie skóry, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół odstawienia, zespół serotoninowy
Leksykon substancji czynnych
Maleinian feniraminy – Działania niepożądane

Maleinian feniraminy, stosowany w preparatach przeciwgorączkowych i przeciwbólowych (np. Fervex D, Fervex Junior, Fluxin), wykazuje działanie przeciwhistaminowe, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, głównie o charakterze neurowegetatywnym i antycholinergicznym. Do najczęstszych objawów należą uspokojenie, senność, suchość błon śluzowych, zaparcia, zaburzenia akomodacji, rozszerzenie źrenic, kołatanie serca, ryzyko zatrzymania moczu oraz niedociśnienie ortostatyczne. Zaburzenia neurologiczne obejmują zawroty głowy, zaburzenia równowagi, pamięci i koncentracji, szczególnie u osób starszych, a także drżenia, splątanie i omamy. Rzadziej występują objawy pobudzenia, takie jak niepokój ruchowy, nerwowość i bezsenność. Reakcje nadwrażliwości, choć rzadkie, mogą mieć ciężki przebieg, obejmując zmiany skórne (rumień, pokrzywka, plamica), obrzęk Quinckego oraz wstrząs anafilaktyczny.
ciężka reakcja skórna, działanie antycholinergiczne, działanie neurowegetatywne, działanie sedatywne, jaskra z zamkniętym kątem, kołatanie serca, leukocytopenia, maleinian feniraminy, małopłytkowość, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość hemolityczna, niepokój ruchowy, objaw antycholinergiczny, obrzęk Quinckego, omam, przerost gruczołu krokowego, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie źrenic, splątanie, suchość błon śluzowych, układ krwiotwórczy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie pamięci, zaburzenie równowagi, zatrzymanie moczu, zawrót głowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Vesicare 1 mg/ml

Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu, substancji czynnej leku Vesicare, może prowadzić do poważnych objawów cholinolitycznych, takich jak zmiany stanu psychicznego, omamy, tachykardia, drgawki, niewydolność oddechowa, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic. W opisywanym przypadku pacjent przyjął 280 mg solifenacyny w ciągu 5 godzin, co wywołało zaburzenia psychiczne, jednak bez konieczności hospitalizacji. Leczenie przedawkowania obejmuje podanie węgla aktywowanego, płukanie żołądka (skuteczne do 1 godziny od spożycia) oraz unikanie prowokowania wymiotów. W zależności od objawów stosuje się fizostygminę lub karbachol (ciężkie objawy ośrodkowe), benzodiazepiny (drgawki, pobudzenie), leki beta-adrenolityczne (tachykardia), pilokarpinę (rozszerzenie źrenic) oraz cewnikowanie pęcherza moczowego (zatrzymanie moczu). W przypadku niewydolności oddechowej konieczna jest sztuczna wentylacja.
benzodiazepiny, bradykardia, cewnikowanie pęcherza moczowego, drgawki, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, leki blokujące receptory beta-adrenergiczne, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, objawy cholinolityczne, pilokarpina, płukanie żołądka, postępowanie terapeutyczne, powikłania kardiologiczne, rozszerzenie źrenic, solifenacyna bursztynianu, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Metafen Zatoki 200 mg + 30 mg

Metafen ZATOKI, zawierający ibuprofen 200 mg oraz pseudoefedrynę chlorowodorek 30 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku lub NLPZ, w tym z astmą aspirynową, a także u osób z ciężką niewydolnością wątroby i nerek ze względu na ryzyko kumulacji i pogorszenia funkcji narządów. Nie powinien być stosowany u pacjentów z chorobą wrzodową żołądka lub dwunastnicy, perforacją, krwawieniami, ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobami układu sercowo-naczyniowego (w tym tachykardią, dławicą piersiową, niewydolnością serca klasy IV wg NYHA), a także u osób z krwotocznym udarem mózgu w wywiadzie lub czynnikami ryzyka udaru. Ibuprofen zwiększa ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów ze skazą krwotoczną lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe.
agregacja płytek krwi, astma aspirynowa, choroba nerek, choroba wrzodowa żołądka, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, guz chromochłonny, ibuprofen, inhibitor COX-2, jaskra, krwawienie, krwotoczny udar mózgu, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nieżyt nosa, obrzęk naczynioruchowy, perforacja, pokrzywka, polipy nosa, przełom nadciśnieniowy, przewód tętniczy, pseudoefedryna, rozrost gruczołu krokowego, skaza krwotoczna, skurcz oskrzeli, tachykardia, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Solifenacin Stada 10 mg

Przedawkowanie solifenacyny bursztynianu może prowadzić do ciężkich działań cholinolitycznych, obejmujących objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (omamy, pobudzenie psychoruchowe), drgawki, zaburzenia oddechowe, tachykardię, zatrzymanie moczu oraz rozszerzenie źrenic. W literaturze opisano przypadek przyjęcia 280 mg solifenacyny w ciągu 5 godzin, skutkujący zaburzeniami psychicznymi, jednak bez konieczności hospitalizacji. Postępowanie w przedawkowaniu obejmuje podanie węgla aktywowanego, ewentualne płukanie żołądka w ciągu pierwszej godziny oraz unikanie prowokowania wymiotów. Specyficzne leczenie objawowe obejmuje zastosowanie fizostygminy lub karbacholu w ciężkich objawach OUN, benzodiazepin przy drgawkach, beta-blokerów w tachykardii, cewnikowanie pęcherza przy zatrzymaniu moczu oraz pilokarpiny w przypadku midriazy.
benzodiazepiny, beta-bloker, bradykardia, bursztynian solifenacyny, cewnikowanie pęcherza, drgawki, działanie cholinolityczne, fizostygmina, hipokaliemia, karbachol, lek antycholinergiczny, midriaza, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność oddechowa, omam, ośrodkowy układ nerwowy, pilokarpina, pobudzenie psychoruchowe, rozszerzenie źrenic, saturacja krwi, sztuczna wentylacja, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Silamil 10 mg

Silamil, zawierający 10 mg solifenacyny bursztynianu, jest przeciwwskazany u pacjentów z zatrzymaniem moczu, ciężkimi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi (w tym toksycznym rozdęciem okrężnicy), miastenią oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania. Leku nie należy stosować u osób z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 128 mg laktozy jednowodnej. Ponadto, Silamil jest przeciwwskazany u pacjentów poddawanych hemodializie oraz z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko kumulacji i nasilenia działań niepożądanych.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, cytochrom P450 3A4, działanie antycholinergiczne, funkcja hepatocytów, hemodializa, inhibitor CYP3A4, jaskra z wąskim kątem przesączania, ketokonazol, laktoza jednowodna, miastenia, motoryka przewodu pokarmowego, nadwrażliwość na substancję czynną, osłabienie mięśni szkieletowych, przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, retencja moczu, solifenacyna bursztynian, stężenie solifenacyny w osoczu, toksyczne rozdęcie okrężnicy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Questax XR 150 mg

Przedawkowanie kwetiapiny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Questax XR) manifestuje się nasileniem typowych działań farmakologicznych leku, takich jak senność, sedacja, tachykardia, niedociśnienie oraz objawy antycholinergiczne. W ciężkich przypadkach obserwuje się wydłużenie odstępu QT, napady drgawkowe, rabdomiolizę, depresję oddechową, splątanie, majaczenie, śpiączkę, a nawet zgon. Charakterystyczne dla formy XR jest opóźnione wystąpienie maksymalnej sedacji i tachykardii oraz wydłużony czas powrotu do stanu wyjściowego. U pacjentów z chorobami układu krążenia ryzyko powikłań jest szczególnie wysokie. Dodatkowo, w przypadku formy XR istnieje ryzyko tworzenia bezoarów w żołądku, co wymaga diagnostyki obrazowej i ewentualnego endoskopowego usunięcia.
arytmia, bezoar, blok serca, blokada receptorów alfa-adrenergicznych, choroba układu krążenia, depresja oddechowa, fizostygmina, kwetiapina o przedłużonym uwalnianiu, lek przeciwpsychotyczny, majaczenie, mioglobinuria, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, objawy antycholinergiczne, objawy przedawkowania, płukanie żołądka, pobudzenie, poszerzenie QRS, rabdomioliza, sedacja, senność, śpiączka, splątanie, środek sympatykomimetyczny, stan padaczkowy, tachykardia, węgiel aktywowany, wydłużenie odstępu QT, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Działania niepożądane – Theraflu Total Grip 500 mg + 6,1 mg + 100 mg

Lek Theraflu Total Grip zawiera paracetamol (500 mg), chlorowodorek fenylefryny (6,1 mg, odpowiadający 5 mg zasady fenylefryny) oraz gwajafenezynę (100 mg). Działania niepożądane tego preparatu są klasyfikowane według częstości występowania, przy czym większość zdarzeń występuje rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Paracetamol może wywoływać ciężkie reakcje hematologiczne, takie jak małopłytkowość, agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia i neutropenia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Ponadto, u pacjentów z astmą lub nadwrażliwością na ASA/NLPZ może wystąpić skurcz oskrzeli. Fenylefryna, jako sympatykomimetyk α-adrenomimetyczny, może powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, tachykardię, rozszerzenie źrenic i ostrą jaskrę zamkniętego kąta, a także objawy neurologiczne i psychiatryczne, takie jak zawroty głowy, bezsenność czy pobudzenie psychoruchowe. Gwajafenezyna może wywoływać reakcje anafilaktyczne, duszność oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie skóry, astma, bezsenność, biegunka, chlorowodorek fenylefryny, ciężka reakcja skórna, duszność, dyskomfort w jamie brzusznej, dyzuria, gwajafenezyna, jaskra zamkniętego kąta, kołatanie serca, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nudność, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, paracetamol, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, rozrost gruczołu krokowego, rozszerzenie źrenic, rumień, skurcz oskrzeli, stan splątania, świąd, tachykardia, Theraflu Total Grip, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lidocaine 1% Fresenius Kabi 10 mg/ml

Lidokaina, stosowana jako miejscowy środek znieczulający, wykazuje profil bezpieczeństwa z rzadko występującymi działaniami niepożądanymi, które najczęściej wynikają z podwyższonego stężenia leku w osoczu. Przyczyny tego stanu to m.in. niezamierzone wstrzyknięcie donaczyniowe, przekroczenie dawki lub szybkie wchłanianie z obszarów o bogatym unaczynieniu. Toksyczność ogólnoustrojowa dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego i układu krążenia, manifestując się objawami od parestezji, zawrotów głowy, drgawek, po zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie czy zatrzymanie akcji serca. W znieczuleniu regionalnym, zwłaszcza dokanałowym i zewnątrzoponowym, obserwuje się niedociśnienie, hipowentylację, zespół Hornera oraz hipoglikemię, których nasilenie koreluje z dawką i rozległością blokady nerwowej. Znieczulenie podpajęczynówkowe może wywołać przejściowe objawy neurologiczne, takie jak ból dolnego odcinka kręgosłupa i kończyn dolnych, a w rzadkich przypadkach zapalenie pajęczynówki lub zespół końskiego ogona, szczególnie po zastosowaniu roztworu hiperbarycznego lub długotrwałej infuzji.
blokada nerwowa, blokada zwoju gwiaździstego, bradykardia, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, drżenie, duszność, dyzartria, hipoglikemia, hipowentylacja, idiosynkrazja, lidokaina, methemoglobina, methemoglobinemia, nadciśnienie, nadwrażliwość, nadwrażliwość słuchowa, neuropatia, niedociśnienie, niedowład połowiczy, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parestezja okołoustna, podwójne widzenie, pokrzywka, porażenie kończyn dolnych, przemijająca ślepota, reakcja nadwrażliwości, roztwór hiperbaryczny, skurcz oskrzeli, śpiączka, środek znieczulający, stężenie leku w osoczu, szumy uszne, tętnica kręgowa, toksyczność ogólnoustrojowa, układ krążenia, unaczynienie, uszkodzenie nerwu obwodowego, utrata przytomności, wstrząs anafilaktyczny, wstrzyknięcie donaczyniowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie oczodołu, zapalenie pajęczynówki, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zespół Hornera, zespół końskiego ogona, znieczulenie dokanałowe, znieczulenie lędźwiowe, znieczulenie okołogałkowe, znieczulenie podpajęczynówkowe, znieczulenie regionalne, znieczulenie zagałkowe, znieczulenie zewnątrzoponowe
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vellofent 267 mcg

Stosowanie Vellofent, tabletek podjęzykowych zawierających fentanyl, wiąże się z występowaniem działań niepożądanych typowych dla opioidów, w tym potencjalnie zagrażających życiu, takich jak depresja oddechowa, depresja krążeniowa, hipotonia oraz wstrząs. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to nudności, wymioty, zaparcia, ból głowy, senność i zawroty głowy. Działania te mogą ulegać zmniejszeniu po ustaleniu optymalnej dawki. Występowanie działań niepożądanych sklasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczegółowa klasyfikacja wg MedDRA obejmuje m.in. zaburzenia psychiczne (splątanie, omamy, depresja), neurologiczne (senność, zawroty głowy, drgawki), naczyniowe (niedociśnienie), oddechowe (duszność, depresja oddechowa) oraz żołądkowo-jelitowe (nudności, zaparcia, wymioty).
ataksja, chwiejność emocjonalna, depersonalizacja, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, duszność, dyspepsja, fentanyl, hipotonia, jadłowstręt, klasyfikacja MedDRA, lek opioidowy, majaczenie, mioklonia, niedociśnienie, niedrożność jelit, nudności, parestezja, senność, śpiączka, splątanie, tabletka podjęzykowa z fentanylem, terapia opioidowa, tolerancja lekowa, uzależnienie od leków, wstrząs, zaburzenia myślenia, zaburzenia smaku, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny, zespół odstawienny opioidowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sentino 12,5 mg

Produkt leczniczy Sentino zawierający 12,5 mg doksylaminy wodorobursztynianu wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które można modulować poprzez redukcję dawki dobowej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów powyżej 65. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, wynikające z możliwego współistnienia innych schorzeń oraz polipragmazji. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia układu nerwowego, w tym bardzo często senność oraz często zawroty głowy, suchość w jamie ustnej, zaparcia i niewyraźne widzenie. Rzadko mogą wystąpić poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość hemolityczna, małopłytkowość, leukopenia i agranulocytoza, które wymagają natychmiastowej interwencji. Dodatkowo, u osób starszych obserwowano drżenia, napady drgawkowe oraz pobudzenie psychoruchowe.
agranulocytoza, bezsenność, biegunka, ból głowy, ból nadbrzusza, doksylamina wodorobursztynian, drżenie, duszność, działanie niepożądane, hipotonia ortostatyczna, koszmar senny, leukopenia, małopłytkowość, monitorowanie działań niepożądanych, napad drgawkowy, niedokrwistość hemolityczna, niestrawność, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk obwodowy, pobudzenie, pobudzenie psychoruchowe, podwójne widzenie, senność, suchość jamy ustnej, szum uszny, wydzielina oskrzelowa, wymioty, wysypka skórna, zaburzenie hematologiczne, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodny przerost gruczołu krokowego – Epidemiologia

Łagodny przerost gruczołu krokowego (BPH) jest powszechnym schorzeniem u mężczyzn w wieku podeszłym, stanowiącym główną przyczynę objawów dolnych dróg moczowych (LUTS). Częstość występowania BPH wzrasta wraz z wiekiem: od 8-10% u mężczyzn po 40. roku życia, przez 50-60% w siódmej dekadzie życia, aż do 80-90% u mężczyzn powyżej 70. roku życia. Globalnie w 2021 roku odnotowano 112,5 miliona przypadków BPH (95% UI: 88,1-142,6 mln), co stanowi wzrost o 122% w porównaniu do 1990 roku. Wskaźnik standaryzowanej częstości występowania wynosi 2480 przypadków na 100 000 osób (95% UI: 1940-3090), z najwyższą prewalencją w regionach o średnio-niskim wskaźniku społeczno-demograficznym. Czynniki ryzyka obejmują wiek, komponent genetyczny, różnice etniczne (np. cięższy przebieg u mężczyzn pochodzenia afrykańskiego), a także modyfikowalne czynniki stylu życia, takie jak otyłość, zespół metaboliczny i stan zapalny. Otyłość i cukrzyca korelują ze zwiększoną objętością prostaty i nasileniem LUTS, co podkreśla rolę metabolicznych zaburzeń w patogenezie BPH.
5-alfa reduktaza, antygen specyficzny dla prostaty, dysfunkcja pęcherza moczowego, dysfunkcja seksualna, infekcje dróg moczowych, kamienie pęcherza, kreatynina w surowicy, krwiomocz, łagodny przerost gruczołu krokowego, Międzynarodowa Skala Objawów Prostaty, niewydolność nerek, objawy dolnych dróg moczowych, objętość prostaty, operacja prostaty, prostatektomia, przeszkoda podpęcherzowa, rak prostaty, receptor androgenowy, stan zapalny, zaburzenia erekcji, zatrzymanie moczu, zespół metaboliczny
Leksykon substancji czynnych
Pentazocyna – Działania niepożądane

Pentazocyna, opioidowy agonista-antagonista, wykazuje skuteczność w leczeniu bólu, jednak jej stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które należy monitorować. Najczęstsze objawy to nudności, wymioty, senność, nadmierne pocenie się, zawroty głowy i oszołomienie. Istotne są poważne powikłania, takie jak depresja oddechowa (rzadko), depresja krążeniowa i niedociśnienie tętnicze (rzadko), które mogą prowadzić do niewydolności narządowej i zagrażać życiu. Ponadto, pentazocyna może wywoływać reakcje alergiczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, napady drgawkowe typu grand mal oraz zmiany hematologiczne, takie jak odwracalna agranulocytoza i eozynofilia. Długotrwałe stosowanie, zwłaszcza w wysokich dawkach, niesie ryzyko uzależnienia fizycznego i zespołu odstawiennego, manifestującego się objawami somatycznymi i psychicznymi.
agranulocytoza, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, działanie agonistyczno-antagonistyczne, eozynofilia, lek opioidowy, MedDRA, mioza, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadmierna potliwość, napad padaczkowy grand mal, niedociśnienie tętnicze, niedrożność jelit, niewydolność oddechowa, obrzęk twarzy, pentazocyna, reakcja alergiczna, rozrost gruczołu krokowego, rumień wielopostaciowy, skurcz dróg żółciowych, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, uzależnienie fizyczne, włóknienie mięśni, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie widzenia, zatrzymanie moczu, zespół odstawienny
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tolzurin 4 mg

Tolzurin, zawierający tolterodyny winian w formie kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany w sześciu kluczowych stanach klinicznych ze względu na ryzyko poważnych powikłań. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zatrzymanie moczu, niewyrównaną jaskrę z wąskim kątem przesączania, miastenię rzekomoporaźną, nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, ciężkie wrzodziejące zapalenie okrężnicy oraz toksyczne rozszerzenie okrężnicy. W tych stanach stosowanie tolterodyny może prowadzić do nasilenia objawów, takich jak pogłębienie zatrzymania moczu, nagły wzrost ciśnienia wewnątrzgałkowego, zaostrzenie osłabienia mięśni, reakcje alergiczne, nasilenie zaparć oraz ryzyko perforacji jelita. Kapsułki 2 mg zawierają 32,7–34,5 mg laktozy jednowodnej, a kapsułki 4 mg – 65,4–69,0 mg, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją laktozy.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, jaskra z wąskim kątem przesączania, laktoza jednowodna, leki antycholinergiczne, megacolon toxicum, miastenia rzekomoporaźna, nadwrażliwość na lek, nietolerancja laktozy, perforacja jelita, perystaltyka jelit, przełom miasteniczny, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, tolterodyny winian, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaostrzenie choroby, zatrzymanie moczu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Actifed

Produkt leczniczy Actifed w formie syropu zawiera triprolidyny chlorowodorek, pseudoefedryny chlorowodorek oraz dekstrometorfanu bromowodorek i wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów z cukrzycą, chorobami tarczycy, jaskrą, przerostem gruczołu krokowego oraz chorobami układu oddechowego (rozedma płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, astma oskrzelowa). Triprolidyna może powodować senność i nasilać działanie leków hamujących OUN, dlatego spożycie alkoholu jest przeciwwskazane. U pacjentów z niewydolnością wątroby i nerek należy monitorować metabolizm i wydalanie składników leku. Pseudoefedryna może wywołać poważne powikłania neurologiczne, takie jak zespół tylnej odwracalnej encefalopatii (PRES) i zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych (RCVS), szczególnie u osób z ciężkim nadciśnieniem tętniczym i niewydolnością nerek.
astma oskrzelowa, choroby tarczycy, ciśnienie śródgałkowe, cukrzyca, cytochrom P450 2D6, dekstrometorfan, działanie antycholinergiczne, hiperrefleksja, hipertermia, inhibitory CYP2D6, inhibitory MAO, jaskra, metabolizm CYP2D6, nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, odkrztuszanie wydzieliny, ostra uogólniona osutka krostkowa, przerost gruczołu krokowego, pseudoefedryna, rozedma płuc, SSRI, tachykardia, triprolidyna, zapalenie oskrzeli, zatrzymanie moczu, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół serotoninowy, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii