wchłanianie z przewodu pokarmowego
Wchłanianie z przewodu pokarmowego (absorpcja) to proces, w którym składniki odżywcze, elektrolity, woda oraz inne substancje pochodzące z pokarmu przechodzą przez błonę śluzową przewodu pokarmowego do krwi lub limfy. Najintensywniejsze wchłanianie zachodzi w jelicie cienkim, które jest do tego anatomicznie przystosowane dzięki rozbudowanej powierzchni z licznymi kosmkami i mikrokosmkami.
Proces absorpcji może zachodzić na drodze różnych mechanizmów transportu: dyfuzji biernej, dyfuzji ułatwionej, transportu aktywnego oraz endocytozy. Węglowodany są wchłaniane głównie jako monosacharydy, białka jako aminokwasy, di- i tripeptydy, natomiast tłuszcze, po uprzedniej emulgacji przez sole żółciowe, wchłaniane są w postaci miceli do enterocytów, gdzie formują chylomikrony transportowane dalej drogą limfatyczną.
Zaburzenia wchłaniania mogą prowadzić do zespołów złego wchłaniania (malabsorpcji), które klinicznie manifestują się biegunką, utratą masy ciała, niedożywieniem oraz niedoborami witamin i mikroelementów. Przyczyny malabsorpcji są różnorodne i obejmują choroby zapalne jelit, celiakię, mukowiscydozę, choroby trzustki, a także resekcje jelit czy stosowanie niektórych leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Moviprep –
Produkt leczniczy Moviprep zawiera makrogol 3350 (100 g w saszetce A), który wykazuje minimalne wchłanianie z przewodu pokarmowego i działa osmotycznie w świetle jelita bez istotnej absorpcji systemowej. Wchłonięta niewielka frakcja makrogolu jest wydalana przez nerki w postaci niezmienionej. Kwas askorbowy (4,7 g) oraz sodu askorbinian (5,9 g) z saszetki B charakteryzują się aktywnym wchłanianiem w jelicie cienkim, zależnym od jonów sodu i podlegającym nasyceniu. Przy dawkach doustnych 30-180 mg wchłania się 70-85% kwasu askorbowego, natomiast przy wysokich dawkach do 12 g wchłania się około 2 g. Po przekroczeniu stężenia 14 mg/l w osoczu, kwas askorbowy jest wydalany przez nerki w postaci niezmienionej.
absorpcja systemowa, biotransformacja, biotransformacja w organizmie, działanie osmotyczne, farmakokinetyka kwasu askorbowego, kwas askorbowy, makrogol 3350, profil farmakokinetyczny, przygotowanie jelita, równowaga elektrolitowa, sodu askorbinian, stężenie w osoczu, transport aktywny, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie przez nerki, wydalanie w postaci niezmienionej, zaburzenia elektrolitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xifaxan 100 mg/5 ml
Ryfaksymina, substancja czynna leku Xifaxan (100 mg/5 ml zawiesiny doustnej), jest antybiotykiem z grupy ryfamycyn o działaniu miejscowym w świetle jelita, wynikającym z bardzo niskiego wchłaniania systemowego. Mechanizm działania polega na nieodwracalnym wiązaniu się z podjednostką beta bakteryjnej DNA-zależnej polimerazy RNA, co hamuje syntezę bakteryjnego RNA i białek, prowadząc do zahamowania wzrostu i namnażania bakterii. Ryfaksymina wykazuje szerokie spektrum aktywności przeciwbakteryjnej wobec bakterii Gram-ujemnych i Gram-dodatnich, zarówno tlenowych, jak i beztlenowych, w tym patogenów wywołujących zakażenia jelitowe, takich jak ETEC, EAEC, Salmonella spp., Shigella spp., Clostridium difficile czy Helicobacter pylori. Minimalne stężenie hamujące (MIC90) dla izolowanych patogenów biegunki podróżnych wynosi około 32 µg/ml, co jest osiągalne w świetle jelita dzięki wysokim stężeniom ryfaksyminy w kale. W badaniach klinicznych wykazano skuteczność ryfaksyminy w leczeniu biegunki podróżnych wywołanej przez enterotoksynogenne i enteroagregacyjne szczepy E. coli.
antybiotyk, Bacteroides fragilis, bakteria beztlenowa, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, biegunka bakteryjna, biegunka podróżnych, Clostridium difficile, Clostridium perfringens, dawkowanie pediatryczne, DNA-zależna polimeraza RNA, EAEC, eradykacja patogenów, ETEC, flora jelitowa, Helicobacter pylori, MIC, mutacja chromosomalna, Mycobacterium tuberculosis, Neisseria meningitidis, nieswoista choroba zapalna jelit, niewchłanialny antybiotyk, ryfaksymina, ryfamycyna, śluzówka jelita, synteza bakteryjnego RNA, wchłanianie z przewodu pokarmowego, zakażenie jelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Gelatum Aluminii phosphorici Aflofarm 45 mg/g
Gelatum Aluminii Phosphorici Aflofarm (45 mg/g, zawiesina doustna) charakteryzuje się minimalnym wchłanianiem jonów glinu w jelicie cienkim, wynoszącym średnio 0,006% podanej dawki (zakres 0,002-0,6%). Po podaniu doustnym maksymalne stężenie glinu w surowicy (Cmax) osiąga 54,5 μg/l w ciągu 30 minut (Tmax), a następnie spada do wartości wyjściowej 6,8 μg/l po około 3 godzinach, przy prawidłowej funkcji nerek. Fosforan glinu reaguje z kwasem solnym w żołądku, tworząc chlorek glinu, z którego niewielka ilość ulega wchłonięciu i jest wydalana głównie z moczem, natomiast niewchłonięta część jest eliminowana z kałem. W pojedynczej dawce 15 ml zawiesiny znajduje się 828 mg glinu fosforanu żelu, co odpowiada 4,5 g na 100 g produktu.
chlorek glinu, depozyt tkankowy, glukuronian mentolu, jon glinu, kumulacja glinu, kwas solny, lek zobojętniający kwas żołądkowy, parametr farmakokinetyczny, stężenie glinu w surowicy, układ wydalniczy, wchłanianie systemowe, wchłanianie w jelicie cienkim, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwość farmakokinetyczna, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią, wydolność nerek, zaburzenie neurologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Oxazepam Espefa 10 mg
Oksazepam, substancja czynna leku Oxazepam Espefa, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym na poziomie 90-95%, co zapewnia efektywne wchłanianie i dostępność do krążenia ogólnoustrojowego. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) osiągane jest po około 2,5 godzinach (Tmax). Lek wykazuje silne wiązanie z białkami osocza (87%), a jego objętość dystrybucji (Vd) wynosi 0,5-1,0 l/kg, co wskazuje na umiarkowaną dystrybucję w tkankach. Oksazepam jest metabolizowany głównie w wątrobie poprzez sprzęganie z kwasem glukuronowym, tworząc nieaktywne farmakologicznie metabolity, co minimalizuje ryzyko kumulacji i działań niepożądanych.
- Leksykon substancji czynnych
Maleinian feniraminy – Właściwości farmakokinetyczne
Maleinian feniraminy, będący składnikiem aktywnym preparatów takich jak Fervex D, Fervex Junior, Fervex o smaku malinowym oraz Fluxin, charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, co umożliwia szybkie osiągnięcie stężenia terapeutycznego po podaniu doustnym. Substancja wykazuje wysokie powinowactwo do tkanek, co sprzyja efektywnej dystrybucji i skuteczności działania przeciwhistaminowego. Okres półtrwania w osoczu wynosi 1-1,5 godziny, co determinuje czas utrzymywania się efektu terapeutycznego i wpływa na schemat dawkowania. Eliminacja maleinianu feniraminy odbywa się głównie przez nerki, co wymaga uwzględnienia funkcji nerek u pacjentów z ich zaburzeniami, aby zapobiec kumulacji i potencjalnym działaniom niepożądanym.
ADME, droga eliminacji, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, działanie przeciwhistaminowe, eliminacja substancji, kumulacja leku, maleinian feniraminy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, powinowactwo do tkanek, przeziębienie i grypa, stężenie terapeutyczne, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwości farmakokinetyczne, wydalanie nerkowe, zaburzenia czynności nerek - Leksykon substancji czynnych
Sodu dokuzynian – Właściwości farmakokinetyczne
Dokuzynian sodu, stosowany w preparatach takich jak Laxol (czopki 100 mg) oraz Ulgix Laxi (kapsułki miękkie 50 mg), wykazuje ograniczone wchłanianie z przewodu pokarmowego, co potwierdza jego miejscowe działanie przeczyszczające w świetle jelita. Wchłonięta frakcja nie wykazuje aktywności farmakologicznej, jednak może wpływać na wchłanianie innych leków podawanych jednocześnie, co jest istotne z punktu widzenia potencjalnych interakcji lekowych. Substancja podlega dystrybucji, przenikając m.in. do mleka kobiecego, co wymaga ostrożności przy stosowaniu u kobiet karmiących piersią. Eliminacja dokuzynianu sodu odbywa się głównie przez wydzielanie do żółci i ponowne wprowadzenie do przewodu pokarmowego.
dokuzynian sodu, dystrybucja w organizmie, działanie przeczyszczające, działanie terapeutyczne, efekt farmakologiczny, eliminacja leku, farmakokinetyka, interakcja lekowa, krwiobieg, mechanizm działania, miejsce działania, parametr farmakokinetyczny, przenikanie do mleka kobiecego, przewód pokarmowy, środek zmiękczający stolec, światło jelita, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydzielanie do żółci - Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonu – Właściwości farmakokinetyczne
Chlorek amonu (Ammonii chloridum) jest aktywnym składnikiem syropu Apipulmol, występującym w stężeniu 90 mg/100 g syropu (12 mg w 10 ml). Po podaniu doustnym wykazuje wysoką biodostępność, szybko wchłaniając się z przewodu pokarmowego do krwioobiegu, co umożliwia szybkie działanie terapeutyczne. W organizmie chlorek amonu ulega dystrybucji i współdziała z sulfogwajakolem (2 g/100 g), który jest powoli hydrolizowany w jelitach do wolnego gwajakolu, wspierając efekt wykrztuśny preparatu.
biodostępność doustna, chlorek amonu, dystrybucja w organizmie, działanie synergistyczne, działanie terapeutyczne, działanie wykrztuśne, efektywność terapeutyczna, eliminacja z organizmu, gwajakol, hydroliza w jelitach, odruch wykrztuśny, postać farmaceutyczna, profil farmakokinetyczny, sulfogwajakol, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wydalanie przez drogi oddechowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Esputicon 50 mg
Dimetykon, substancja czynna preparatu Esputicon w dawce 50 mg, charakteryzuje się brakiem wchłaniania z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym, co determinuje jego działanie miejscowe bez efektów ogólnoustrojowych. Substancja ta wykazuje odporność na kwaśne środowisko żołądka, nie ulegając degradacji w obecności kwasu żołądkowego, a jednocześnie nie wpływa na pH soku żołądkowego, co pozwala na zachowanie naturalnych procesów trawiennych. Dimetykon przechodzi przez przewód pokarmowy w formie niezmienionej i jest wydalany z kałem, co potwierdza jego brak systemowego działania i interakcji farmakokinetycznych.
dimetykon, działanie miejscowe, działanie powierzchniowe, efekt ogólnoustrojowy, gromadzenie gazów, kapsułka miękka, kwas żołądkowy, kwasowość żołądka, pH żołądkowe, podanie doustne, proces trawienny, profil bezpieczeństwa, przewód pokarmowy, środowisko żołądka, substancja czynna, światło przewodu pokarmowego, wchłanianie z przewodu pokarmowego, właściwości farmakologiczne - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Esputicon 50 mg
Dimetykon, substancja czynna preparatu Esputicon 50 mg w kapsułkach miękkich, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w okresie płodności, ciąży oraz laktacji. Dane kliniczne nie wskazują na działanie teratogenne ani embriotoksyczne, a stosowanie dimetykonu w dawkach terapeutycznych nie wpływa negatywnie na przebieg ciąży ani rozwój płodu. Ponadto, brak jest dowodów na przenikanie dimetykonu do mleka matki w ilościach mogących wywołać działania niepożądane u niemowląt, co jest związane z jego brakiem wchłaniania z przewodu pokarmowego. Wpływ na płodność zarówno u kobiet, jak i mężczyzn również nie został odnotowany, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w kontekście zdolności reprodukcyjnych.
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Losmina 40 mg/0,4 ml (4000 j.m.)
Przedawkowanie enoksaparyny sodowej (Losmina) prowadzi przede wszystkim do powikłań krwotocznych, wynikających z nadmiernego działania przeciwzakrzepowego. Objawy obejmują krwawienia o różnym nasileniu i lokalizacji, w tym krwawienia z miejsc wkłuć, błon śluzowych, powstawanie krwiaków oraz groźne krwawienia wewnętrzne, np. do jam ciała czy OUN. Ryzyko i nasilenie objawów zależą od drogi podania: dożylne, pozaustrojowe i podskórne wiążą się z wysokim ryzykiem krwawień, natomiast doustne podanie enoksaparyny jest słabo wchłaniane i rzadko powoduje poważne następstwa kliniczne.
aktywność anty-Xa, antidotum, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna sodowa, infuzja protaminy, koncentrat krwinek czerwonych, krwawienie wewnętrzne, krwawienie z błon śluzowych, krwiak podskórny, krzepnięcie krwi, objętość krwi krążącej, parametr hemodynamiczny, podanie dożylne, podanie podskórne, powikłanie krwotoczne, procedura pozaustrojowa, przestrzeń zaotrzewnowa, siarczan protaminy, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rolicyn 100 mg
Roksytromycyna, substancja czynna preparatu Rolicyn, charakteryzuje się szybkim i stabilnym w środowisku kwaśnym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z wykrywalnością w surowicy już po 15 minutach od podania doustnego. Maksymalne stężenie (Cmaks) osiąga około 2,2 godziny po podaniu dawki 150 mg (6,6 mg/l) lub 300 mg (9,7 mg/l). Biodostępność leku ulega istotnemu obniżeniu przy jednoczesnym spożyciu posiłku, dlatego zaleca się podawanie preparatu na czczo. Po podaniu pojedynczej dawki 150 mg średni okres półtrwania wynosi 10,5 godziny, a stężenie minimalne (Cmin) po 12 godzinach to 1,8 mg/l. W terapii wielokrotnej (150 mg co 12 godzin przez 10 dni) stan stacjonarny osiągany jest między 2. a 4. dniem, z Cmaks na poziomie 9,3 mg/l i Cmin 3,6 mg/l.
antybiotyk makrolidowy, biodostępność, Cmaks, Cmin, dawka wielokrotna, frakcja farmakologicznie aktywna, kwaśna glikoproteina alfa 1, maksymalne stężenie w surowicy, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, przenikanie do tkanek, roksytromycyna, stabilność w środowisku kwaśnym, stan stacjonarny leku, stężenie leku w surowicy, stężenie terapeutyczne, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orizon 0,5 mg
Rysperydon, substancja czynna leku Orizon, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-2 godziny. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność biologiczna z tabletki 94% (CV=10%). Obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Rysperydon jest intensywnie metabolizowany przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji przeciwpsychotycznej około 24 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (14%).
9-hydroksyrysperydon, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności nerek, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna, hydroksylacja, izoenzym CYP 2D6, klirens, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenia czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki