przedawkowanie paracetamolu
Przedawkowanie paracetamolu (acetaminofenu) stanowi poważny problem kliniczny, mogący prowadzić do ostrej niewydolności wątroby, a w skrajnych przypadkach do zgonu. Toksyczność paracetamolu wynika z jego metabolizmu, podczas którego powstaje toksyczny metabolit N-acetylo-p-benzochinonomina (NAPQI), który w warunkach prawidłowych jest detoksyfikowany przez glutation wątrobowy.
Przy przedawkowaniu (dawka toksyczna >150 mg/kg m.c. lub >7,5 g jednorazowo u dorosłych) dochodzi do wyczerpania zapasów glutationu, co prowadzi do kumulacji NAPQI i uszkodzenia hepatocytów. Objawy kliniczne obejmują początkowo nudności, wymioty i ból brzucha, a po 24-48 godzinach może rozwinąć się uszkodzenie wątroby z żółtaczką, encefalopatią i koagulopatią.
Diagnostyka opiera się na oznaczeniu stężenia paracetamolu w surowicy i jego interpretacji na nomogramie Rumacka-Matthew. Leczenie polega na podaniu N-acetylocysteiny (NAC), która stanowi prekursor glutationu. NAC jest najskuteczniejsza, gdy zostanie podana w ciągu 8-10 godzin od przedawkowania. W ciężkich przypadkach może być konieczne leczenie niewydolności wątroby, a nawet kwalifikacja do przeszczepienia wątroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedawkowanie – Paracetamol Synoptis 500 mg
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne, prowadzące do nieodwracalnego uszkodzenia wątroby, a w konsekwencji do ostrej niewydolności wątroby i potencjalnie śmiertelnego przebiegu. Toksyczność rozwija się w trzech fazach klinicznych: faza I (0-14 godzin) charakteryzuje się niespecyficznymi objawami, takimi jak nudności, wymioty i senność, bez istotnych zmian biochemicznych; faza II (24-48 godzin) to okres subiektywnej poprawy, podczas którego pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby (ból brzucha, powiększenie wątroby, skąpomocz) oraz wzrost aminotransferaz, bilirubiny i wydłużenie czasu protrombinowego; faza III (powyżej 48 godzin) to pełnoobjawowa niewydolność wątroby z żółtaczką, zaburzeniami krzepnięcia, hipoglikemią, śpiączką wątrobową i możliwymi arytmiami serca. Hepatotoksyczność u dorosłych pojawia się po dawce 10-15 g (150-250 mg/kg), a dawki ≥20-25 g są potencjalnie śmiertelne.
acetylocysteina, arytmia serca, ból brzucha, dysfunkcja wątroby, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hipoglikemia, martwica komórek wątrobowych, metionina, nadmierna potliwość, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, ostra niewydolność nerek, podwyższone aminotransferazy, powiększenie wątroby, przedawkowanie paracetamolu, skąpomocz, śpiączka wątrobowa, węgiel aktywowany, wydłużony czas protrombinowy, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Infacetamol 100 mg/ml
Przedawkowanie paracetamolu zawartego w Infacetamolu (100 mg/ml, roztwór doustny) stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne, z minimalną dawką toksyczną wynoszącą 6 g u dorosłych oraz >100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawki >20-25 g są potencjalnie śmiertelne, a nawet długotrwałe stosowanie >4 g/dobę może wywołać przejściową hepatotoksyczność. Przedawkowanie przebiega w czterech fazach: I (12-24 h) – nudności, wymioty, pocenie; II (24-48 h) – pozorna poprawa, wzrost AspAT, AlAT, bilirubiny, protrombiny; III (72-96 h) – maksymalna hepatotoksyczność z AspAT do 20 000; IV (7-8 dni) – regeneracja, jeśli pacjent przeżyje. Stężenia paracetamolu w osoczu >300 μg/ml po 4 h korelują z uszkodzeniem wątroby u 90% pacjentów, a zagrożenie występuje już przy >120 μg/ml po 4 h lub >30 μg/ml po 12 h.
aminotransferazy, anoreksja, antidotum, dawka toksyczna, dekontaminacja przewodu pokarmowego, encefalopatia, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność paracetamolu, kardiomiopatia, martwica kanalików nerkowych, martwica wątroby, N-acetylocysteina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i wymioty, płukanie żołądka, przedawkowanie paracetamolu, śpiączka, stężenie paracetamolu, uszkodzenie wątroby, żółtaczka - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Paracetamolum Farmalider 1000 mg
Paracetamol (Paracetamolum) wykazuje brak genotoksyczności w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają szeroko zakrojone badania przedkliniczne. Długoterminowe badania karcinogenności na modelach zwierzęcych (myszy i szczury) stosujących dawki niepowodujące hepatotoksyczności nie wykazały działania rakotwórczego. Te dane są kluczowe dla oceny bezpieczeństwa stosowania paracetamolu w terapii przewlekłej, zwłaszcza w dawce 1000 mg, podkreślając jego korzystny profil bezpieczeństwa w zakresie potencjału mutagennego i karcinogennego przy standardowym stosowaniu klinicznym.
charakterystyka produktu leczniczego, dawka terapeutyczna paracetamolu, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, genotoksyczność paracetamolu, hepatotoksyczność, karcinogenność, paracetamolum, przedawkowanie paracetamolu, rozwój potomstwa, terapia przeciwbólowa, toksyczność paracetamolu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Aflofarm 500 mg
Paracetamol Aflofarm w dawce 500 mg w formie tabletek jest szeroko stosowanym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, charakteryzującym się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa. Niemniej jednak, podczas terapii mogą wystąpić działania niepożądane o różnej częstości. Do rzadkich reakcji należą objawy skórne takie jak świąd, pokrzywka, wysypka i rumień, a także obrzęk naczynioruchowy z dusznością i nadmiernym poceniem się, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i konsultacji lekarskiej. Rzadko obserwuje się obniżenie ciśnienia tętniczego, które może prowadzić do wstrząsu, oraz napady astmy oskrzelowej, szczególnie u pacjentów z astmą lub skłonnością do reakcji bronchospastycznych. Bardzo rzadkie, ale poważne zaburzenia hematologiczne obejmują granulocytopenię, agranulocytozę, małopłytkowość oraz methemoglobinemię, manifestujące się zwiększoną podatnością na infekcje, przedłużonym czasem krwawienia i sinicą.
agranulocytoza, astma oskrzelowa, duszność, działanie niepożądane, granulocytopenia, kolka nerkowa, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, methemoglobinemia, nadwrażliwość na paracetamol, nudności, obniżenie ciśnienia tętniczego, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, ostra niewydolność nerek, paracetamol, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, reakcja bronchospastyczna, rumień, skurcz oskrzeli, świąd, uszkodzenie wątroby, wstrząs, wymioty, wysypka, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Hadmuliv 200 mg + 500 mg
Hadmuliv, zawierający 200 mg ibuprofenu i 500 mg paracetamolu w formie tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki leku, w tym na NLPZ, zwłaszcza przy historii reakcji alergicznych takich jak skurcz oskrzeli, obrzęk naczynioruchowy, astma, zapalenie błony śluzowej nosa czy pokrzywka. Nie należy go stosować u osób z aktywną lub nawracającą chorobą wrzodową żołądka i/lub dwunastnicy, krwotokami z przewodu pokarmowego, krwawieniami z naczyń mózgowych, niewyjaśnionymi zaburzeniami hematopoezy, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, nerek oraz u pacjentów z ciężką niewydolnością serca (klasa IV wg NYHA). Ponadto, lek jest przeciwwskazany w ostatnim trymestrze ciąży ze względu na ryzyko przedwczesnego zamknięcia przewodu tętniczego u płodu oraz u dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia.
agregacja płytek krwi, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, choroba wrzodowa żołądka, choroba zapalna jelit, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, inhibitor syntezy prostaglandyn, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitory COX-2, klasyfikacja NYHA, krwawienie z naczyń mózgowych, krwotok z przewodu pokarmowego, lek przeciwpłytkowy, lek przeciwzakrzepowy, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na składniki leku, napad astmy, nefrotoksyczność, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia hematopoezy, zaburzenia krzepnięcia, zamknięcie przewodu tętniczego, zapalenie błony śluzowej nosa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gripblocker Express 300 mg + 30 mg + 12 mg
Gripblocker Express, zawierający paracetamol 300 mg, chlorowodorek pseudoefedryny 30 mg oraz bromowodorek dekstrometorfanu 12 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy ściśle przestrzegać. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na składniki aktywne lub substancje pomocnicze (m.in. sorbitol, czerwień koszenilową, glikol propylenowy), a także u osób stosujących inne preparaty zawierające paracetamol ze względu na ryzyko hepatotoksyczności. Nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO oraz w okresie do 2 tygodni po ich odstawieniu z powodu ryzyka przełomu nadciśnieniowego. Ponadto, przeciwwskazania obejmują ciężką niewydolność wątroby i nerek, dziedziczną hiperbilirubinemię (np. chorobę Gilberta), ciężkie i niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca oraz astmę oskrzelową. Lek jest również przeciwwskazany u dzieci poniżej 6 lat oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityki, choroba alkoholowa, choroba Gilberta, choroba nerek, choroba niedokrwienna serca, dekstrometorfan, działanie sympatykomimetyczne, działanie teratogenne, hemoliza, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, inhibitory MAO, jaskra z wąskim kątem, leki przeciwbólowe, leki przeciwdepresyjne, leki przeciwpsychotyczne, leki uspokajające, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niedobór dehydrogenazy G6PD, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, przedawkowanie paracetamolu, przełom nadciśnieniowy, przerost prostaty, przewlekły kaszel, pseudoefedryna, rozedma płuc, uszkodzenie wątroby, zaburzenia rytmu serca, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pedicetamol 100 mg/ml
Pedicetamol, zawierający 100 mg/ml paracetamolu w postaci roztworu doustnego, charakteryzuje się wysoką biodostępnością wynoszącą 75-85% po podaniu doustnym. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest szybko, w ciągu 0,5-2 godzin, co zależy od formy farmaceutycznej. Paracetamol wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (~10%), co umożliwia jego szybką dystrybucję. Czas do uzyskania maksymalnego działania terapeutycznego wynosi 1-3 godziny, a efekt utrzymuje się przez 3-4 godziny, co determinuje schemat dawkowania. Metabolizm leku odbywa się głównie w wątrobie (90-95%) poprzez glukuronidację, sprzęganie z kwasem siarkowym oraz cysteiną, a mniej niż 5% dawki wydalane jest w postaci niezmienionej z moczem.
biodostępność paracetamolu, działanie terapeutyczne, efekt pierwszego przejścia, funkcja wątroby, glukuronidacja, hepatotoksyczność, kinetyka liniowa, nefrotoksyczność, niedobór glutationu, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, przedawkowanie paracetamolu, przewód pokarmowy, roztwór doustny paracetamolu, sprzęganie z cysteiną, sprzęganie z kwasem siarkowym, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wydalanie z moczem, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Panadol Extra 500 mg + 65 mg
W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie wpływu leków na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Panadol Extra, zawierający 500 mg paracetamolu i 65 mg kofeiny w tabletce powlekanej, zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne. Dawka kofeiny jest na tyle niska, że nie powoduje zaburzeń poznawczych ani motorycznych, co czyni ten preparat bezpiecznym dla pacjentów wymagających pełnej sprawności, np. kierowców zawodowych. Lekarz powinien jednak poinformować pacjenta o indywidualnej wrażliwości na kofeinę oraz konieczności przestrzegania zalecanego dawkowania, aby uniknąć potencjalnych działań niepożądanych, które mogłyby pośrednio wpłynąć na bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów.
dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, działanie stymulujące, farmakoterapia, kofeina, lek przeciwbólowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, opioidowy lek przeciwbólowy, Panadol Extra, paracetamol, paracetamol z kofeiną, preparat złożony, profil bezpieczeństwa leku, przedawkowanie paracetamolu, senność, sprawność psychomotoryczna, substancja psychoaktywna, tabletka powlekana, wrażliwość na kofeinę, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, zdolności poznawcze - Leksykon leków
Przedawkowanie – APAP 325 mg 325 mg
Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w dawce ≥ 5 g jednorazowo, stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne. Objawy zatrucia rozwijają się w trzech fazach: wczesnej (nudności, wymioty, potliwość, senność, osłabienie w ciągu kilku do kilkunastu godzin), pozornej poprawy (ustąpienie objawów przy jednoczesnym uszkodzeniu wątroby, około 2. dnia) oraz fazie uszkodzenia wątroby (rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka od 2-3 dnia). W przypadku spożycia dawki ≥ 5 g konieczne jest natychmiastowe wdrożenie procedur ratunkowych, w tym prowokacja wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina) oraz podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie w celu ograniczenia wchłaniania leku.
acetylocysteina, APAP, dawka toksyczna, detoksykacja, hepatotoksyczność paracetamolu, metionina, nadmierna potliwość, nomogram Rumacka-Matthew’a, nudności, objawy toksyczne, oddział intensywnej terapii, osłabienie ogólne, parametry biochemiczne, przedawkowanie paracetamolu, rozpieranie w nadbrzuszu, senność, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie wątroby, węgiel aktywowany, wymioty, zatrucie paracetamolem, żółtaczka - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wątroby toksyczne – Objawy
Toksyczne zapalenie wątroby to stan zapalny wywołany ekspozycją na substancje toksyczne, takie jak leki (np. paracetamol, amoksycylina z kwasem klawulanowym, fenytoina), alkohol, chemikalia przemysłowe i rozpuszczalniki organiczne. Przebieg kliniczny jest zróżnicowany – od bezobjawowych postaci z podwyższonymi enzymami wątrobowymi do ciężkiej niewydolności wątroby. Objawy mogą pojawić się w ciągu godzin (np. po przedawkowaniu paracetamolu), dni lub miesięcy i obejmują żółtaczkę, świąd, ból w prawym górnym kwadrancie, zmęczenie, nudności, wymioty, wysypkę, gorączkę, utratę masy ciała oraz ciemny mocz. Ostre zapalenie przebiega w trzech fazach: prodromalnej (3-10 dni), żółtaczkowej (2-4 tygodnie) i zdrowienia, a większość przypadków ustępuje w ciągu 4-8 tygodni po zaprzestaniu ekspozycji. Przewlekłe postaci mogą prowadzić do marskości, niewydolności wątroby i zwiększonego ryzyka raka wątrobowokomórkowego (1-4% rocznie).
alkoholowe zapalenie wątroby, asterixis, ból brzucha, cholestaza, ciemny mocz, encefalopatia wątrobowa, enzymy wątrobowe, jasne stolce, marskość wątroby, nadciśnienie wrotne, niewydolność wątroby, ostre zapalenie wątroby, polekowe uszkodzenie wątroby, przedawkowanie paracetamolu, przeszczep wątroby, przewlekłe zapalenie wątroby, rak wątrobowokomórkowy, stłuszczeniowa choroba wątroby, świąd skóry, toksyczne zapalenie wątroby, wodobrzusze, wysypka skórna, zapalenie wątroby, zespół wątrobowo-nerkowy, żółtaczka, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Apap Junior 250 mg
Preparat Apap Junior zawiera paracetamol w dawce 250 mg w formie granulatu w saszetkach, przeznaczony głównie dla pacjentów pediatrycznych. Zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, paracetamol nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych ani obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, brak jest dedykowanych badań klinicznych oceniających ten aspekt bezpieczeństwa. W praktyce klinicznej lekarz powinien poinformować pacjenta (lub opiekunów prawnych dziecka) o konieczności przestrzegania dawkowania, potencjalnych działaniach niepożądanych oraz możliwych interakcjach lekowych, które mogą wpływać na zdolności psychomotoryczne, zwłaszcza w przypadku politerapii.
Apap Junior, charakterystyka produktu leczniczego, dawkowanie leku, dokumentacja medyczna, działanie niepożądane, granulat w saszetkach, interakcja lekowa, komunikacja medyczna, paracetamol, paracetamolum, politerapia, postać farmaceutyczna, przedawkowanie paracetamolu, substancja czynna, terapia skojarzona, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol HASCO 500 mg
Paracetamol HASCO w dawce 500 mg w postaci proszku doustnego charakteryzuje się dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak długotrwałe stosowanie lub przedawkowanie może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym hepatotoksyczności (niewydolność wątroby, martwica, żółtaczka) oraz nefrotoksyczności. Działania niepożądane występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) i obejmują zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, małopłytkowość, zahamowanie czynności szpiku), reakcje skórne (świąd, wysypka, plamica, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), a także zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka, ostre i przewlekłe zapalenie trzustki, krwawienia). Bardzo rzadkie (<1/10 000) ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka, stanowią zagrożenie życia.
dysfagia, działanie nefrotoksyczne, hepatotoksyczność, krwawienie z przewodu pokarmowego, małopłytkowość, martwica wątroby, methemoglobinemia, nefropatia, niedokrwistość niehemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, plamica, pokrzywka, przedawkowanie paracetamolu, sinica, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie nerek, uszkodzenie wątroby, zahamowanie szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka