Przedawkowanie
APAP 325 mg 325 mg

Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w dawce ≥ 5 g jednorazowo, stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne. Objawy zatrucia rozwijają się w trzech fazach: wczesnej (nudności, wymioty, potliwość, senność, osłabienie w ciągu kilku do kilkunastu godzin), pozornej poprawy (ustąpienie objawów przy jednoczesnym uszkodzeniu wątroby, około 2. dnia) oraz fazie uszkodzenia wątroby (rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka od 2-3 dnia). W przypadku spożycia dawki ≥ 5 g konieczne jest natychmiastowe wdrożenie procedur ratunkowych, w tym prowokacja wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina) oraz podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie w celu ograniczenia wchłaniania leku.

Przedawkowanie paracetamolu (APAP 325 mg)

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, gdyż może prowadzić do uszkodzenia wątroby. Preparaty zawierające paracetamol w dawce 325 mg (APAP 325 mg) przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek mogą wywoływać szereg objawów toksycznych, które rozwijają się w charakterystycznej sekwencji czasowej.1

Objawy przedawkowania

Objawy zatrucia paracetamolem rozwijają się w charakterystycznych fazach. Pierwsze symptomy pojawiają się zwykle w ciągu kilku do kilkunastu godzin od momentu przedawkowania i obejmują: nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność oraz ogólne osłabienie. Istotnym jest fakt, że objawy te mogą ustąpić następnego dnia, co może błędnie sugerować poprawę stanu klinicznego pacjenta, podczas gdy w rzeczywistości rozpoczyna się proces uszkodzenia wątroby.2

W kolejnej fazie, gdy rozwija się hepatotoksyczne działanie paracetamolu, pacjent może doświadczać rozpierania w nadbrzuszu, powrotu nudności oraz żółtaczki. Te objawy świadczą o postępującym uszkodzeniu hepatocytów i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.3

Faza przedawkowania Objawy kliniczne Czas wystąpienia Dawka toksyczna
Faza wczesna Nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność, ogólne osłabienie W ciągu kilku do kilkunastu godzin ≥ 5 g paracetamolu jednorazowo
Faza pozornej poprawy Ustąpienie początkowych objawów przy jednoczesnym rozpoczęciu uszkodzenia wątroby Drugi dzień po przedawkowaniu
Faza uszkodzenia wątroby Rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka Od 2-3 dnia po przedawkowaniu

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W każdym przypadku jednorazowego przyjęcia paracetamolu w dawce 5 g lub więcej wymagane jest natychmiastowe wdrożenie procedur ratunkowych. Jeżeli od momentu spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty u pacjenta oraz niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.4

W ramach postępowania detoksykacyjnego zaleca się podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą, co zmniejsza wchłanianie paracetamolu z przewodu pokarmowego.5

Diagnostyka zatrucia

Dla wiarygodnej oceny ciężkości zatrucia kluczowe znaczenie ma oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi. Stężenie to w korelacji z czasem, jaki upłynął od spożycia paracetamolu, stanowi istotną wskazówkę dotyczącą konieczności i intensywności leczenia odtrutkami. Interpretację wyników przeprowadza się zazwyczaj przy użyciu nomogramu Rumacka-Matthew’a.6

Leczenie zatrucia

W sytuacji, gdy oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi jest niemożliwe, a istnieje podejrzenie przyjęcia dużej dawki tego leku, należy niezwłocznie wdrożyć intensywne leczenie z zastosowaniem specyficznych odtrutek:7

  • Metionina – zaleca się podanie co najmniej 2,5 g tej substancji jako pierwszego etapu leczenia odtruwającego.8
  • Acetylocysteina – jest to kluczowa odtrutka stosowana w warunkach szpitalnych, najskuteczniejsza w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, choć wykazano jej potencjalną skuteczność nawet po 24 godzinach od przedawkowania.9

Ważne jest, aby pamiętać, że leczenie zatrucia paracetamolem powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie funkcji życiowych pacjenta oraz parametrów biochemicznych wskazujących na funkcję wątroby.10

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl