Przedawkowanie
APAP 325 mg 325 mg
Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w dawce ≥ 5 g jednorazowo, stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne. Objawy zatrucia rozwijają się w trzech fazach: wczesnej (nudności, wymioty, potliwość, senność, osłabienie w ciągu kilku do kilkunastu godzin), pozornej poprawy (ustąpienie objawów przy jednoczesnym uszkodzeniu wątroby, około 2. dnia) oraz fazie uszkodzenia wątroby (rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka od 2-3 dnia). W przypadku spożycia dawki ≥ 5 g konieczne jest natychmiastowe wdrożenie procedur ratunkowych, w tym prowokacja wymiotów (jeśli od spożycia nie minęła godzina) oraz podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie w celu ograniczenia wchłaniania leku.
Przedawkowanie paracetamolu (APAP 325 mg)
Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, gdyż może prowadzić do uszkodzenia wątroby. Preparaty zawierające paracetamol w dawce 325 mg (APAP 325 mg) przy znacznym przekroczeniu zalecanych dawek mogą wywoływać szereg objawów toksycznych, które rozwijają się w charakterystycznej sekwencji czasowej.1
Objawy przedawkowania
Objawy zatrucia paracetamolem rozwijają się w charakterystycznych fazach. Pierwsze symptomy pojawiają się zwykle w ciągu kilku do kilkunastu godzin od momentu przedawkowania i obejmują: nudności, wymioty, nadmierną potliwość, senność oraz ogólne osłabienie. Istotnym jest fakt, że objawy te mogą ustąpić następnego dnia, co może błędnie sugerować poprawę stanu klinicznego pacjenta, podczas gdy w rzeczywistości rozpoczyna się proces uszkodzenia wątroby.2
W kolejnej fazie, gdy rozwija się hepatotoksyczne działanie paracetamolu, pacjent może doświadczać rozpierania w nadbrzuszu, powrotu nudności oraz żółtaczki. Te objawy świadczą o postępującym uszkodzeniu hepatocytów i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.3
| Faza przedawkowania | Objawy kliniczne | Czas wystąpienia | Dawka toksyczna |
|---|---|---|---|
| Faza wczesna | Nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność, ogólne osłabienie | W ciągu kilku do kilkunastu godzin | ≥ 5 g paracetamolu jednorazowo |
| Faza pozornej poprawy | Ustąpienie początkowych objawów przy jednoczesnym rozpoczęciu uszkodzenia wątroby | Drugi dzień po przedawkowaniu | |
| Faza uszkodzenia wątroby | Rozpieranie w nadbrzuszu, powrót nudności, żółtaczka | Od 2-3 dnia po przedawkowaniu |
Postępowanie w przypadku przedawkowania
W każdym przypadku jednorazowego przyjęcia paracetamolu w dawce 5 g lub więcej wymagane jest natychmiastowe wdrożenie procedur ratunkowych. Jeżeli od momentu spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty u pacjenta oraz niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.4
W ramach postępowania detoksykacyjnego zaleca się podanie 60-100 g węgla aktywowanego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą, co zmniejsza wchłanianie paracetamolu z przewodu pokarmowego.5
Diagnostyka zatrucia
Dla wiarygodnej oceny ciężkości zatrucia kluczowe znaczenie ma oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi. Stężenie to w korelacji z czasem, jaki upłynął od spożycia paracetamolu, stanowi istotną wskazówkę dotyczącą konieczności i intensywności leczenia odtrutkami. Interpretację wyników przeprowadza się zazwyczaj przy użyciu nomogramu Rumacka-Matthew’a.6
Leczenie zatrucia
W sytuacji, gdy oznaczenie poziomu paracetamolu we krwi jest niemożliwe, a istnieje podejrzenie przyjęcia dużej dawki tego leku, należy niezwłocznie wdrożyć intensywne leczenie z zastosowaniem specyficznych odtrutek:7
- Metionina – zaleca się podanie co najmniej 2,5 g tej substancji jako pierwszego etapu leczenia odtruwającego.8
- Acetylocysteina – jest to kluczowa odtrutka stosowana w warunkach szpitalnych, najskuteczniejsza w pierwszych 10-12 godzinach od zatrucia, choć wykazano jej potencjalną skuteczność nawet po 24 godzinach od przedawkowania.9
Ważne jest, aby pamiętać, że leczenie zatrucia paracetamolem powinno być prowadzone w warunkach szpitalnych, na oddziale intensywnej terapii, gdzie możliwe jest stałe monitorowanie funkcji życiowych pacjenta oraz parametrów biochemicznych wskazujących na funkcję wątroby.10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania