Przedawkowanie
Megapar 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu w produkcie Megapar 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu zawartego w produkcie Megapar stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Jest to szczególnie niebezpieczne dla określonych grup pacjentów, w tym osób w podeszłym wieku, młodzieży, pacjentów z chorobami wątroby, osób z przewlekłym alkoholizmem oraz z chronicznym niedożywieniem. W skrajnych przypadkach przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do zgonu.¹

Toksyczne dawki paracetamolu

Uszkodzenie wątroby u osób dorosłych może wystąpić po przyjęciu 10 g paracetamolu lub więcej. Należy jednak podkreślić, że już dawka 5 g paracetamolu może spowodować uszkodzenie wątroby u pacjentów z określonymi czynnikami ryzyka.²

Czynniki ryzyka zwiększające podatność na hepatotoksyczne działanie paracetamolu

Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z następującymi czynnikami ryzyka:

• Długotrwałe przyjmowanie leków indukujących enzymy wątrobowe, takich jak: karbamazepina, fenobarbital, fenytoina, prymidon, ryfampicyna, ziele dziurawca
• Regularne nadużywanie alkoholu
• Stany prowadzące do niedoboru glutationu, w tym:
  • Zaburzenia łaknienia
  • Mukowiscydoza
  • Zakażenie wirusem HIV
  • Głodzenie
  • Wyniszczenie organizmu

³

Patomechanizm hepatotoksyczności paracetamolu

W przypadku przedawkowania paracetamolu dochodzi do wyczerpania zapasów glutationu w wątrobie, co prowadzi do nagromadzenia toksycznego metabolitu N-acetylo-p-benzochinono-iminy (NAPQI). Ten metabolit wiąże się kowalencyjnie z białkami hepatocytów, powodując ich uszkodzenie i martwicę. Ponadto, przedawkowanie może prowadzić do zaburzeń metabolizmu glukozy oraz kwasicy metabolicznej.⁴

Objawy przedawkowania paracetamolu

Objawy kliniczne przedawkowania paracetamolu rozwijają się stopniowo i można je podzielić na fazy w zależności od czasu, jaki upłynął od momentu spożycia toksycznej dawki leku:

Objawy przedawkowania paracetamolu mogą być początkowo niespecyficzne i obejmować bladość, nudności, wymioty, jadłowstręt oraz ból brzucha w pierwszych 24 godzinach od spożycia toksycznej dawki.⁵

Uszkodzenie wątroby zazwyczaj ujawnia się w ciągu 12-48 godzin po spożyciu toksycznej dawki. W tym okresie obserwuje się zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych: aminotransferaz (AspAT, AlAT), dehydrogenazy mleczanowej, wzrost stężenia bilirubiny oraz protrombiny.⁶

W ciężkim zatruciu niewydolność wątroby może prowadzić do szeregu poważnych powikłań, takich jak encefalopatia, krwotoki, hipoglikemia, obrzęk mózgu, które mogą doprowadzić do śmierci pacjenta.⁷

Poza uszkodzeniem wątroby, przedawkowanie paracetamolu może powodować również ostrą niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalików. Objawia się ona bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Co istotne, uszkodzenie nerek może wystąpić nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby.⁸

W przebiegu zatrucia paracetamolem raportowano również przypadki zaburzeń rytmu serca oraz zapalenia trzustki.⁹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Przedawkowanie paracetamolu wymaga natychmiastowego, specjalistycznego leczenia szpitalnego. Nawet w przypadku braku wczesnych objawów klinicznych pacjent powinien być niezwłocznie skierowany do szpitala, gdyż początkowe objawy mogą ograniczać się jedynie do nudności i wymiotów i nie odzwierciedlają faktycznego stopnia zagrożenia.¹⁰

Postępowanie szpitalne

1. Dekontaminacja przewodu pokarmowego – należy rozważyć podanie węgla aktywowanego, jeśli od przedawkowania nie upłynęła więcej niż godzina.¹¹
2. Ocena stężenia paracetamolu – konieczne jest oznaczenie stężenia paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od jego spożycia. Wcześniejsze pomiary są niewiarygodne i nie powinny być podstawą do podejmowania decyzji terapeutycznych.¹²
3. Podanie antidotum – w leczeniu stosuje się N-acetylocysteinę, którą można zastosować do 24 godzin po spożyciu paracetamolu. Najwyższą skuteczność wykazuje ona w ciągu pierwszych 8 godzin od przedawkowania. Po tym czasie skuteczność antidotum gwałtownie spada.¹³
4. Droga podania antidotum – pacjent powinien otrzymać N-acetylocysteinę drogą dożylną, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania. Jeśli pacjent nie wymiotuje, można rozważyć doustne podanie metioniny, zwłaszcza gdy pacjent znajduje się daleko od szpitala.¹⁴
5. Monitorowanie gospodarki wodno-elektrolitowej – stosowanie wysokich dawek wodorowęglanu sodu może wywołać objawy żołądkowo-jelitowe (odbijanie, nudności) oraz hiponatremię. Pacjent powinien być monitorowany pod kątem gospodarki elektrolitowej, a w razie potrzeby należy wdrożyć odpowiednie leczenie.¹⁵

Postępowanie przy zatruciu paracetamolem powinno być prowadzone zgodnie z aktualnie obowiązującymi wytycznymi klinicznymi.¹⁶

Monitorowanie pacjenta

W trakcie leczenia przedawkowania paracetamolu konieczne jest regularne monitorowanie parametrów życiowych pacjenta, funkcji wątroby (AspAT, AlAT, bilirubina, INR), funkcji nerek (kreatynina, mocznik), gospodarki wodno-elektrolitowej oraz stanu świadomości. W przypadku rozwoju niewydolności wątroby pacjent wymaga leczenia w oddziale intensywnej terapii z możliwością kwalifikacji do przeszczepienia wątroby w przypadkach najcięższych.