Przedawkowanie
Infacetamol 100 mg/ml
Przedawkowanie paracetamolu zawartego w Infacetamolu (100 mg/ml, roztwór doustny) stanowi poważne zagrożenie hepatotoksyczne, z minimalną dawką toksyczną wynoszącą 6 g u dorosłych oraz >100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawki >20-25 g są potencjalnie śmiertelne, a nawet długotrwałe stosowanie >4 g/dobę może wywołać przejściową hepatotoksyczność. Przedawkowanie przebiega w czterech fazach: I (12-24 h) – nudności, wymioty, pocenie; II (24-48 h) – pozorna poprawa, wzrost AspAT, AlAT, bilirubiny, protrombiny; III (72-96 h) – maksymalna hepatotoksyczność z AspAT do 20 000; IV (7-8 dni) – regeneracja, jeśli pacjent przeżyje. Stężenia paracetamolu w osoczu >300 μg/ml po 4 h korelują z uszkodzeniem wątroby u 90% pacjentów, a zagrożenie występuje już przy >120 μg/ml po 4 h lub >30 μg/ml po 12 h.
Przedawkowanie leku Infacetamol
Przedawkowanie paracetamolu zawartego w produkcie leczniczym Infacetamol (100 mg/ml, roztwór doustny) stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Hepatotoksyczność wywoływana przez paracetamol jest głównym mechanizmem uszkodzenia organizmu, a objawy mogą nie być widoczne natychmiast po zażyciu nadmiernej dawki, lecz rozwijać się stopniowo w ciągu kolejnych dni.1
Dawki toksyczne
Za minimalną dawkę toksyczną uznaje się 6 g paracetamolu u dorosłych oraz powyżej 100 mg/kg masy ciała u dzieci. Dawki przekraczające 20-25 g są potencjalnie śmiertelne. Warto podkreślić, że nawet długotrwałe przyjmowanie dawek większych niż 4 g/dobę może prowadzić do przejściowej hepatotoksyczności.2
Fazy przedawkowania paracetamolu
Przedawkowanie paracetamolu przebiega w czterech charakterystycznych fazach, które rozwijają się od momentu przyjęcia nadmiernej dawki:3
- FAZA I (12-24 godziny): charakteryzuje się nudnościami, wymiotami, obfitym poceniem i jadłowstrętem.4
- FAZA II (24-48 godzin): pacjent doświadcza pozornej poprawy klinicznej, jednak w tym czasie zaczyna wzrastać aktywność enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), bilirubiny oraz protrombiny.5
- FAZA III (72-96 godzin): jest to okres największej hepatotoksyczności, podczas którego wartości AspAT mogą osiągnąć nawet poziom 20 000.6
- FAZA IV (7-8 dni): powrót do zdrowia, o ile pacjent przeżyje fazę ostrą uszkodzenia wątroby.7
Korelacja stężeń paracetamolu z toksycznością
Badania wykazały istotny związek pomiędzy stężeniem paracetamolu w osoczu a ryzykiem wystąpienia uszkodzeń wątroby. Stężenie paracetamolu przekraczające 300 μg/ml, obserwowane 4 godziny po przyjęciu leku, koreluje z uszkodzeniami wątroby u 90% pacjentów. Zagrożenie dla wątroby występuje już przy stężeniach wynoszących powyżej 120 μg/ml po 4 godzinach od przyjęcia lub powyżej 30 μg/ml po 12 godzinach od przyjęcia.8
Objawy przedawkowania
Objawy przedawkowania leku Infacetamol mogą obejmować szeroki zakres symptomów klinicznych, które rozwijają się w czasie. Poniżej przedstawiono najważniejsze z nich.9
| Objaw przedawkowania | Opis | Czas wystąpienia |
|---|---|---|
| Nudności i wymioty | Wczesne objawy przedawkowania, występujące w I fazie zatrucia | 12-24 godziny |
| Obfite pocenie | Objaw wczesnego zatrucia, towarzyszący nudnościom i wymiotom | 12-24 godziny |
| Jadłowstręt (utrata apetytu) | Brak łaknienia, niechęć do przyjmowania pokarmów | 12-24 godziny |
| Zawroty głowy | Zaburzenia równowagi, uczucie wirowania | Mogą wystąpić we wczesnej fazie zatrucia |
| Ból brzucha | Dolegliwości bólowe zlokalizowane w jamie brzusznej, towarzyszące uszkodzeniu wątroby | 24-72 godziny |
| Żółtaczka | Zażółcenie skóry i białkówek oczu wskutek wzrostu stężenia bilirubiny | 48-72 godziny |
| Biegunka | Objaw hepatotoksyczności | Może wystąpić w II-III fazie zatrucia |
| Wzrost aktywności enzymów wątrobowych | Znaczący wzrost AspAT i AlAT we krwi, wskazujący na uszkodzenie komórek wątrobowych | 24-96 godzin (maksimum w fazie III) |
| Niewydolność wątroby | Poważne zaburzenie funkcji wątroby, mogące prowadzić do encefalopatii, śpiączki i śmierci | 72-96 godzin |
| Niewydolność nerek | Możliwa martwica kanalików nerkowych jako powikłanie zatrucia | Zwykle po wystąpieniu objawów hepatotoksyczności |
| Uszkodzenie mięśnia sercowego | Rzadsze powikłanie ciężkiego przedawkowania | Zwykle w późniejszych fazach zatrucia |
Postępowanie w przedawkowaniu
W przypadku podejrzenia przedawkowania leku Infacetamol, pacjent powinien być natychmiast przetransportowany do ośrodka zdrowia, nawet przy braku objawów klinicznych, ponieważ objawy zagrażające życiu mogą pojawić się z opóźnieniem.10
Postępowanie lecznicze w przypadku przedawkowania obejmuje:11
- Dekontaminacja przewodu pokarmowego: aspiracja i płukanie żołądka, wskazane we wszystkich przypadkach przedawkowania, najlepiej w ciągu 4 godzin od przyjęcia nadmiernej dawki.
- Badania diagnostyczne: jeżeli przyjęta dawka przekracza 150 mg/kg mc. lub nie można dokładnie ustalić przyjętej dawki, należy pobrać próbkę osocza 4 godziny po przyjęciu leku w celu oznaczenia stężenia paracetamolu.12
- Monitorowanie: w przypadku hepatotoksyczności należy regularnie monitorować czynność wątroby, powtarzając badania co 24 godziny.13
- Antidotum: w zatruciu paracetamolem stosuje się specyficzne antidotum – N-acetylocysteinę. Zalecana dawka to 300 mg/kg mc. N-acetylocysteiny (co odpowiada 1,5 ml/kg mc. 20% roztworu wodnego; pH: 6,5), podawana dożylnie przez 20 godzin i 15 minut.14
Powikłania przedawkowania
Przedawkowanie paracetamolu może prowadzić do szeregu poważnych i potencjalnie śmiertelnych powikłań:15
- Martwica wątroby – najpoważniejsze powikłanie, mogące prowadzić do śmierci
- Ostra niewydolność nerek – z martwicą kanalików nerkowych
- Encefalopatia wątrobowa – powikłanie ciężkiej niewydolności wątroby
- Śpiączka – stan zagrożenia życia w przebiegu niewydolności wątroby
- Uszkodzenie mięśnia sercowego – może wystąpić w przebiegu ciężkiego zatrucia16
Należy pamiętać, że szybka diagnostyka i wdrożenie leczenia są kluczowe dla rokowania pacjenta z przedawkowaniem paracetamolu. Podanie N-acetylocysteiny jako antidotum jest najskuteczniejsze, gdy zostanie rozpoczęte w ciągu pierwszych 8-10 godzin od przyjęcia nadmiernej dawki leku.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania