Właściwości farmakodynamiczne paracetamolu

Paracetamol, substancja czynna preparatu Infacetamol 100 mg/ml w postaci roztworu doustnego, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako „inne leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe: anilidy” i jest klasyfikowany kodem ATC: N02BE01. Lek ten charakteryzuje się działaniem przeciwbólowym oraz przeciwgorączkowym, co stanowi podstawę jego zastosowania klinicznego.¹

Mechanizm działania przeciwbólowego

Mimo powszechnego stosowania klinicznego, mechanizm działania przeciwbólowego paracetamolu nie został dotychczas w pełni poznany i wyjaśniony. Aktualny stan wiedzy wskazuje na złożony charakter tego działania, które prawdopodobnie opiera się na kilku mechanizmach:²

• Hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym – uważa się, że jest to główny mechanizm działania analgetycznego paracetamolu³
• Blokowanie sygnałów bólu w obwodowym układzie nerwowym – mechanizm ten odgrywa prawdopodobnie mniejszą rolę w działaniu przeciwbólowym⁴
• Działanie obwodowe – może wiązać się z:
  • Hamowaniem syntezy prostaglandyn w tkankach obwodowych
  • Hamowaniem syntezy lub działania innych substancji uwrażliwiających receptory bólu na bodźce mechaniczne i chemiczne⁵

Mechanizm działania przeciwgorączkowego

Działanie przeciwgorączkowe paracetamolu wynika z jego wpływu na ośrodkową i obwodową regulację temperatury ciała. Mechanizm ten można opisać jako dwukierunkowy:⁶

1. Działanie ośrodkowe – prawdopodobnie polega na hamowaniu syntezy prostaglandyn w podwzgórzu, które jest głównym ośrodkiem termoregulacji w organizmie⁷
2. Działanie obwodowe – bezpośrednie oddziaływanie na podwzgórzowy ośrodek termoregulacji prowadzi do:
   • Rozszerzenia naczyń obwodowych
   • Zwiększonego pocenia
   • Zwiększonego przepływu krwi przez skórę
   • Nasilonej utraty ciepła⁸

Istotne jest, że paracetamol, w przeciwieństwie do niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), wykazuje jedynie nieznaczne działanie przeciwzapalne, co przekłada się na odmienny profil zastosowań klinicznych i działań niepożądanych. Selektywne hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym przy minimalnym wpływie na obwodową syntezę prostaglandyn wyjaśnia jego właściwości przeciwbólowe i przeciwgorączkowe przy ograniczonym działaniu przeciwzapalnym.⁹

Preparat Infacetamol jest dostępny w postaci roztworu doustnego o stężeniu 100 mg/ml, co ma szczególne znaczenie w dawkowaniu leku, zwłaszcza u dzieci. Ma postać gęstego, lepkiego, klarownego roztworu o bardzo lekko różowym zabarwieniu i truskawkowym zapachu, co może poprawiać jego akceptowalność u młodszych pacjentów.¹⁰