progestagen
Progestageny to grupa związków hormonalnych o działaniu podobnym do progesteronu, naturalnego hormonu żeńskiego. W medycynie znajdują zastosowanie jako składniki środków antykoncepcyjnych, hormonalnej terapii zastępczej oraz w leczeniu zaburzeń miesiączkowania, endometriozy i niepłodności.
Z punktu widzenia farmakologicznego, progestageny dzielimy na naturalne (progesteron) oraz syntetyczne, które mogą być pochodnymi progesteronu (np. octan medroksyprogesteronu, dydrogesteron) lub pochodnymi testosteronu (np. noretysteron, lewonorgestrel). Różnią się one profilem działania, biodostępnością oraz potencjałem wywoływania działań niepożądanych.
W praktyce klinicznej istotne jest uwzględnienie różnic między progestagenami przy doborze terapii, szczególnie w kontekście wpływu na układ sercowo-naczyniowy, metabolizm lipidów i węglowodanów, a także ryzyko zakrzepowo-zatorowe. Nowsze generacje progestagenów (np. drospirenon, dienogest) charakteryzują się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa i mniejszą liczbą działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Implanon NXT 68 mg
Implanon NXT to podskórny implant antykoncepcyjny zawierający 68 mg etonogestrelu, progestagenu o kontrolowanym uwalnianiu. Implant ma postać nieprzepuszczalnego dla promieni rentgenowskich, giętkiego pręcika o wymiarach 4 cm długości i 2 mm średnicy, umieszczonego w jednorazowym aplikatorze. Współczynnik uwalniania etonogestrelu wynosi od 60 do 70 μg/dobę w 5.-6. tygodniu stosowania, następnie stopniowo maleje do 25-30 μg/dobę pod koniec trzeciego roku. Stabilne, kontrolowane uwalnianie hormonu minimalizuje ryzyko nagłych wahań stężenia i potencjalnych działań niepożądanych, które mogłyby wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjentki.
- Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Wskazania do stosowania
Dezogestrel jest syntetycznym progestagenem stosowanym w doustnej antykoncepcji, dostępny w formie jednoskładnikowych tabletek zawierających 75 μg substancji czynnej oraz w preparatach złożonych, gdzie występuje w dawce 150 μg w połączeniu z etynyloestradiolem (20 μg lub 30 μg). Jednoskładnikowe tabletki z dezogestrelem działają głównie poprzez hamowanie owulacji, co zwiększa ich skuteczność w porównaniu do tradycyjnych minipigułek. Są one szczególnie wskazane u kobiet z przeciwwskazaniami do estrogenów, karmiących piersią, z czynnikami ryzyka zakrzepicy, migreną z aurą, nadciśnieniem tętniczym lub preferujących antykoncepcję bez estrogenów. Preparaty te charakteryzują się wysoką skutecznością antykoncepcyjną oraz mniejszym wpływem na parametry metaboliczne i ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.
androgenizacja, antykoncepcja, dezogestrel, dyslipidemia, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie międzymiesiączkowe, łojotok, migrena, migrena z aurą, minipigułka, nadciśnienie tętnicze, otyłość, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, preparat antykoncepcyjny, progestagen, tabletka antykoncepcyjna, trądzik, zespół napięcia przedmiesiączkowego, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cliovelle 1 mg/0,5mg tabletki 1 mg + 0,5 mg
Przedkliniczne badania toksykologiczne leku Cliovelle, zawierającego walerianian estradiolu (1 mg) oraz octan noretysteronu (0,5 mg), wykazały niską toksyczność ostrą estrogenów, jednak z uwagi na różnice międzygatunkowe, wyniki te należy interpretować ostrożnie. Walerianian estradiolu wykazywał działanie letalne na zarodki nawet w niskich dawkach oraz indukował zmiany rozwojowe, takie jak uszkodzenia układu moczowo-płciowego i feminizację płodów męskich. Octan noretysteronu powodował wirylizację płodów żeńskich u szczurów i małp, a wysokie dawki były letalne dla zarodków. Te efekty embriotoksyczne podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu leku w okresie ciąży.
guz jajnika, guz piersi, guz przysadki, guz wątroby, maskulinizacja płodu, octan noretysteronu, potencjał kancerogenny, progestagen, rak jąder, rak macicy, rak piersi, rak pochwy, rak szyjki macicy, rak wątroby, rozwój embrionalny, terapia hormonalna, toksyczność ostra, walerianian estradiolu, wirylizacja - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lemena 75 mcg
Lek Lemena zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu i jest doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym wyłącznie progestagen. Dominującym działaniem niepożądanym są nieregularne krwawienia miesięczne, występujące u około 50% pacjentek, wynikające z mechanizmu hamowania owulacji z efektywnością bliską 100%. Zaburzenia krwawień obejmują zwiększenie częstotliwości u 20-30% pacjentek, zmniejszenie lub brak krwawień u kolejnych 20%, a także przedłużające się krwawienia z pochwy. Po kilku miesiącach stosowania częstotliwość krwawień zwykle się zmniejsza. Inne często zgłaszane działania niepożądane (występujące u >2,5% pacjentek) to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Działania te klasyfikowane są według częstości występowania: często (>1/100 do <1/10), niezbyt często (>1/1000 do <1/100) oraz rzadko (>1/10 000 do <1/1000).
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, hamowanie owulacji, krwawienie z pochwy, łysienie, nastrój depresyjny, nieregularne krwawienie miesiączkowe, nieregularne miesiączkowanie, nietolerancja szkieł kontaktowych, nowotwór wątroby, nowotwór zależny od hormonów, nudności, obniżony popęd płciowy, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, pokrzywka, progestagen, rak piersi, rumień guzowaty, torbiel jajnika, trądzik, wydzielina z piersi, wymioty, wysypka, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakażenie pochwy, zmęczenie, zmiana nastroju, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Cerazette 0,075 mg
Przedawkowanie Cerazette, zawierającego 75 mikrogramów dezogestrelu w tabletce powlekanej, nie prowadzi do ciężkich powikłań zdrowotnych. Objawy kliniczne przedawkowania są zazwyczaj przejściowe i obejmują nudności, wymioty oraz niewielkie krwawienia z pochwy, szczególnie u młodych dziewcząt. Wymioty mogą prowadzić do zaburzeń wodno-elektrolitowych przy długotrwałym utrzymywaniu się, natomiast krwawienia wynikają z działania hormonalnego dezogestrelu. Nie istnieje specyficzne antidotum na przedawkowanie tego progestagenu, a leczenie powinno być objawowe i obejmować monitorowanie parametrów życiowych, terapię przeciwwymiotną oraz uzupełnianie płynów w przypadku odwodnienia.
antidotum, Cerazette, dezogestrel, działanie hormonalne, krwawienie z dróg rodnych, krwawienie z pochwy, laktoza jednowodna, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, monitorowanie stanu klinicznego, nietolerancja laktozy, nudności, objawy przedawkowania, odwodnienie, plamienie, progestagen, przedawkowanie leku, przewód pokarmowy, układ rozrodczy, wymioty, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Symonette 75 mcg
Dezogestrel, progestagen zawarty w preparacie Symonette (75 μg, tabletki powlekane), charakteryzuje się szybką absorpcją po podaniu doustnym i intensywną biotransformacją do aktywnego metabolitu etonogestrelu (ENG). Maksymalne stężenie ENG w osoczu osiągane jest po około 1,8 godziny, a jego biodostępność wynosi około 70%. Etonogestrel wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (95,5-99%), głównie z albuminą, co wpływa na jego farmakokinetykę i czas działania. Metabolizm zachodzi głównie przez układ CYP3A, obejmując hydroksylację i dehydrogenację, a następnie sprzęganie z siarczanem i glukuronidem, co ułatwia eliminację. Okres półtrwania ENG wynosi średnio 30 godzin, a stężenie stacjonarne osiągane jest po 4-5 dniach regularnego stosowania. Klirens po podaniu dożylnym wynosi około 10 l/h, a eliminacja odbywa się zarówno z moczem, jak i kałem w stosunku 1,5:1.
albumina, antykoncepcja hormonalna, białka osocza, biodostępność, cytochrom P450 3A, dehydrogenacja, dezogestrel, etonogestrel, globulina wiążąca hormony płciowe, hormony steroidowe, hydroksylacja, klirens, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, progestagen, sprzęganie z siarczanem, stężenie stacjonarne, tabletka powlekana, Tmax, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Cyproteron octan – Dawkowanie i sposób podawania
Cyproteron octan w preparacie Diane-35 (2 mg cyproteronu octanu + 0,035 mg etynyloestradiolu) stosowany jest doustnie w dawce 1 tabletki dziennie przez 21 dni, po czym następuje 7-dniowa przerwa, podczas której zwykle występuje krwawienie z odstawienia. Regularność dawkowania jest kluczowa dla skuteczności terapeutycznej i antykoncepcyjnej, a współczynnik zawodności przy prawidłowym stosowaniu wynosi około 1% rocznie. Pominięcie dawki poniżej 12 godzin nie wymaga dodatkowych działań, natomiast opóźnienie powyżej 12 godzin wymaga postępowania zależnego od tygodnia cyklu, w tym stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej w pierwszym tygodniu lub przy wcześniejszych błędach w dawkowaniu. Wymioty lub biegunka w ciągu 3-4 godzin od przyjęcia tabletki traktowane są jak pominięcie dawki.
androgenizacja, antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja mechaniczna, choroba zakrzepowo-zatorowa, cyproteron octan, Diane-35, etynyloestradiol, hirsutyzm, hormonalny środek antykoncepcyjny, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, łojotok, łysienie, menopauza, oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa, plamienie, progestagen, system dopochwowy, system terapeutyczny domaciczny, trądzik, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądka i jelit - Leksykon substancji czynnych
Etynyloestradiol – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące etynyloestradiolu, syntetycznego estrogenu stosowanego w złożonych produktach antykoncepcyjnych, nie wskazują na szczególne zagrożenia dla człowieka poza znanymi efektami farmakologicznymi estrogenów. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały mutagenności ani istotnego ryzyka nowotworowego przy stosowaniu zgodnym z charakterystyką produktu. Niemniej jednak, etynyloestradiol może nasilać rozwój tkanek i nowotworów hormonozależnych. Wpływ na reprodukcję obejmuje działania embriotoksyczne, feminizację płodów męskich oraz zmiany w układzie moczowo-płciowym, jednak efekty te są specyficzne gatunkowo i mają ograniczoną wartość predykcyjną dla ludzi. Kombinacje etynyloestradiolu z progestagenami (np. drospirenon, dienogest, lewonorgestrel) potwierdzają akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez nowych, nieoczekiwanych zagrożeń.
17α-etynyloestradiol, badania farmakologiczne, badania toksyczności, dienogest, drospirenon, działanie embriotoksyczne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekotoksykologia, etonogestrel, etynyloestradiol, feminizacja płodu, genotoksyczność, hormonalny produkt antykoncepcyjny, lewonorgestrel, nowotwór hormonozależny, ocena ryzyka środowiskowego, profil toksyczności, progestagen, różnicowanie płciowe, steroidowy hormon płciowy, syntetyczny estrogen, toksyczność wielokrotna, układ moczowo-płciowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Luttagen 100 mg
Progesteron, substancja czynna leku Luttagen dostępnego w kapsułkach miękkich o dawkach 100 mg i 200 mg, jest identyczny chemicznie i biologicznie z endogennym hormonem produkowanym przez ciałko żółte jajnika. Jego główne działanie farmakodynamiczne polega na modulacji tkanek docelowych uprzednio uwrażliwionych przez estrogeny, co jest kluczowe dla regulacji cyklu miesiączkowego oraz procesów rozrodczych. Progesteron przekształca endometrium z fazy proliferacyjnej do wydzielniczej, przygotowując macicę do implantacji zarodka i zapobiegając estrogenozależnemu przerostowi błony śluzowej. W gruczole piersiowym hormon ten stymuluje różnicowanie struktur przewodowych i zrazikowych oraz antagonizuje działanie estradiolu, co pomaga utrzymać homeostazę tkanki piersiowej i ogranicza nadmierną proliferację estrogenozależną.
ciałko żółte jajnika, cykl miesiączkowy, endometrium, estradiol, estrogen, faza proliferacyjna, faza wydzielnicza, gruczoł piersiowy, hormon płciowy, implantacja, implantacja zarodka, komórka mezenchymalna, komórka nabłonkowa, Luttagen, mięśniówka macicy, miometrium, modulator układu płciowego, poród przedwczesny, progestagen, progesteron, przerost endometrium, różnicowanie komórkowe, tkanka docelowa, transformacja nowotworowa - Leksykon substancji czynnych
Etynyloestradiol – Dawkowanie i sposób podawania
Etynyloestradiol, syntetyczny estrogen stosowany głównie w złożonych preparatach antykoncepcyjnych, dostępny jest w dawkach od 0,015 mg (system dopochwowy) do 0,035 mg (tabletki powlekane). Standardowy schemat dawkowania to 21 dni przyjmowania tabletek aktywnych, po których następuje 7-dniowa przerwa lub przyjmowanie tabletek placebo, co zapewnia optymalną skuteczność antykoncepcyjną. System terapeutyczny dopochwowy uwalnia 0,015 mg etynyloestradiolu i 0,120 mg progestagenu na dobę, stosowany jest przez 3 tygodnie z tygodniową przerwą. Rozpoczęcie terapii powinno być dostosowane do fazy cyklu pacjentki, z koniecznością stosowania dodatkowych metod antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w większości przypadków, z wyjątkiem natychmiastowego rozpoczęcia. Pominięcie dawki wymaga szybkiego uzupełnienia i ewentualnego stosowania dodatkowej antykoncepcji, zwłaszcza jeśli pominięcie nastąpiło w pierwszym lub trzecim tygodniu cyklu.
antykoncepcja hormonalna, chlormadinon, cyproteron, dezogestrel, dienogest, drospirenon, działanie niepożądane, etonogestrel, etynyloestradiol, gestodon, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, lewonorgestrel, norgestymat, oś podwzgórzowo-przysadkowo-jajnikowa, plamienie, poronienie, poronienie w drugim trymestrze, preparat jednofazowy, preparat niskodawkowy, progestagen, skuteczność antykoncepcyjna, system terapeutyczny domaciczny, system terapeutyczny dopochwowy, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tabletka placebo, trądzik, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, złożone środki antykoncepcyjne, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Ovestin 0,5 mg
Ovestin w postaci globulek dopochwowych zawiera 0,5 mg estriolu i jest wskazany do leczenia zmian zanikowych dolnego odcinka dróg moczowo-płciowych, leczenia przed- i pooperacyjnego u kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym oraz jako pomoc diagnostyczna przy wątpliwym obrazie cytologicznym szyjki macicy. Dawkowanie początkowe w terapii zmian zanikowych to 1 globulka na dobę przez maksymalnie 4 tygodnie, następnie dawka podtrzymująca wynosi 1 globulkę dwa razy w tygodniu. W leczeniu przed- i pooperacyjnym stosuje się 1 globulkę na dobę przez 2 tygodnie przed zabiegiem oraz 1 globulkę dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie po zabiegu. W diagnostyce cytologicznej zaleca się 1 globulkę co drugi dzień w tygodniu poprzedzającym pobranie wymazu. Globulki należy aplikować dopochwowo, najlepiej przed snem, aby zapewnić maksymalną absorpcję leku.
ciągła sekwencyjna HTZ, ciągła złożona HTZ, dawka podtrzymująca, ekspozycja ogólnoustrojowa, estriol, globulki dopochwowe, hormonalna terapia zastępcza, HTZ, leczenie pooperacyjne, objawy pomenopauzalne, obraz cytologiczny, okres pomenopauzalny, progestagen, terapia hormonalna, zabieg pochwowy, zmiany zanikowe dróg moczowo-płciowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Crinone 80 mg/g
Crinone to preparat hormonalny z grupy progestagenów, zawierający progesteron o stężeniu 80 mg/g w formie żelu dopochwowego. Każdy aplikator dostarcza 90 mg progesteronu (1,125 g żelu), co umożliwia precyzyjne dawkowanie. Mechanizm działania opiera się na wiązaniu progesteronu z receptorami w endometrium, indukując fazę sekrecyjną błony śluzowej macicy, niezbędną do implantacji zarodka. Droga dopochwowa podania minimalizuje efekt pierwszego przejścia wątrobowego, zwiększając biodostępność hormonu i zapewniając długotrwałe uwalnianie dzięki adhezyjnej formulacji żelowej.
biodostępność, droga podania leku, efekt pierwszego przejścia, endometrium, endometrium proliferacyjne, faza lutealna cyklu miesiączkowego, faza sekrecyjna, faza sekrecyjna endometrium, hormon płciowy, implantacja zarodka, leczenie niepłodności, modulator układu rozrodczego, niedobór progesteronu, progestagen, progesteron, receptor progesteronowy, wspomagany rozród, żel dopochwowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Symbella 0,03 mg + 2 mg
Symbella to doustna antykoncepcja hormonalna zawierająca 0,03 mg etynyloestradiolu i 2 mg chlormadynonu octanu, stosowana w standardowym 28-dniowym cyklu: 21 dni przyjmowania tabletki powlekanej codziennie o stałej porze (zalecane wieczorem), po czym następuje 7-dniowa przerwa. Krwawienie z odstawienia pojawia się zwykle 2-4 dni po ostatniej tabletce. Rozpoczęcie terapii zależy od fazy cyklu menstruacyjnego lub poprzedniej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowych mechanicznych metod antykoncepcji przez pierwsze 7 dni w przypadku startu między 2. a 5. dniem cyklu, po stosowaniu progestagenów, implantów lub wstrzyknięć, a także przy późniejszym rozpoczęciu po porodzie. Kobiety karmiące piersią nie powinny stosować Symbelli. W przypadku pominięcia tabletki, jeśli opóźnienie nie przekracza 12 godzin, nie jest wymagana dodatkowa antykoncepcja; przy opóźnieniu powyżej 12 godzin skuteczność może być obniżona i konieczne jest stosowanie dodatkowych metod przez 7 dni.
antykoncepcja doustna, antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja w postaci wstrzyknięć, chlormadynon octan, cykl miesiączkowy, drugi trymestr ciąży, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, karmienie piersią, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, ochrona antykoncepcyjna, pierwszy trymestr ciąży, poronienie, progestagen, tabletka placebo, tabletka powlekana, tabletka zawierająca tylko progestagen, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Interakcje leku – Dimethyl fumarate Teva 240 mg
Fumaran dimetylu, stosowany w dawce 240 mg dwa razy na dobę, wykazuje ograniczone ryzyko interakcji farmakologicznych, nie wpływając istotnie na metabolizm przez układ cytochromu P450 ani na wiązanie z białkami osocza. Terapia skojarzona z dożylnymi kortykosteroidami w krótkich seriach nie zwiększa klinicznie istotnie częstości zakażeń u pacjentów ze stwardnieniem rozsianym (SM). Szczepionki inaktywowane mogą być stosowane bezpiecznie, natomiast szczepionki żywe, atenuowane są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń. Jednoczesne stosowanie innych pochodnych kwasu fumarowego jest niewskazane z powodu ryzyka kumulacji ekspozycji. W badaniach klinicznych nie stwierdzono wpływu fumaranu dimetylu na farmakokinetykę interferonu beta-1a i octanu glatirameru, co umożliwia ich bezpieczne łączenie w terapii SM.
aminoglikozyd, białkomocz, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, enzym CYP, etynyloestradiol, fumaran dimetylu, interferon beta-1a, interferon niepegylowany, kortykosteroid dożylny, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norgestymat, octan glatirameru, P-glikoproteina, pochodna kwasu fumarowego, progestagen, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, stwardnienie rozsiane, szczepionka inaktywowana, szczepionka polisacharydowa przeciwko pneumokokom, szczepionka przeciwko meningokokom, szczepionka z żywymi atenuowanymi drobnoustrojami, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Leverette 0,15 mg + 0,03 mg
Leverette to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 0,150 mg lewonorgestrelu oraz 0,030 mg etynyloestradiolu w każdej żółtej tabletce, dostępny w opakowaniach zawierających 21 tabletek aktywnych i 7 tabletek placebo. Zalecane dawkowanie to przyjmowanie jednej tabletki dziennie przez 28 dni bez przerw, zawsze o tej samej porze, z zachowaniem kolejności na blistrze. Rozpoczęcie stosowania zależy od wcześniejszej metody antykoncepcji, z koniecznością stosowania dodatkowej mechanicznej ochrony przez pierwsze 7 dni w przypadku zmiany z preparatów zawierających wyłącznie progestagen lub po późniejszym rozpoczęciu po porodzie/poronieniu w II trymestrze. Pominięcie tabletek aktywnych wymaga natychmiastowego przyjęcia pominiętej dawki i, w przypadku opóźnienia powyżej 12 godzin, stosowania dodatkowej antykoncepcji mechanicznej przez 7 dni. Pominięcie tabletek placebo nie wpływa na skuteczność i może być zignorowane.
biegunka, ciężka choroba wątroby, krwawienie miesiączkowe, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, menopauza, pierwsza miesiączka, plamienie, poronienie, poronienie w pierwszym trymestrze, progestagen, system dopochwowy, system terapeutyczny domaciczny, system transdermalny, tabletka placebo, wchłanianie substancji czynnych, wymioty, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądka i jelit, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mirena 52 mg
System terapeutyczny domaciczny Mirena zawiera 52 mg lewonorgestrelu, uwalniając średnio 20 µg substancji czynnej na dobę w pierwszym roku stosowania. Lewonorgestrel, będący progestagenem o właściwościach antyestrogenowych, działa głównie miejscowo w jamie macicy, powodując zmniejszenie liczby receptorów estrogenowych i progesteronowych w endometrium, co prowadzi do zahamowania jego wzrostu. Mechanizm antykoncepcyjny Mireny obejmuje zagęszczenie śluzu szyjkowego, modyfikację środowiska macicy i jajowodów hamującą ruchliwość plemników oraz hamowanie owulacji u części kobiet. Skuteczność antykoncepcyjna została potwierdzona w badaniach klinicznych na 3330 kobietach (lata 1-5) oraz 362 kobietach (lata 6-8), gdzie wskaźnik Pearla wynosił odpowiednio 0,21 (95% CI 0,08-0,45) w pierwszym roku i 0,28 (95% CI 0,03-1,00) w latach 6-8, co świadczy o wysokiej skuteczności produktu. Odsetki zawodności uwzględniają także ciąże związane z niewykrytymi wydaleniami systemu lub perforacjami. Ponadto, skuteczność Mireny nie zależy od codziennego stosowania, a płodność po usunięciu systemu pozostaje nienaruszona – 80% kobiet planujących ciążę zajęło w nią w ciągu 12 miesięcy.
ablacja błony śluzowej macicy, antykoncepcja progestagenowa, błona śluzowa macicy, ból miesiączkowy, cykl owulacyjny, czynność jajników, doustny środek antykoncepcyjny, działanie progestagenowe, estradiol, hamowanie owulacji, hormonalna terapia zastępcza, implant podskórny, jama macicy, krew menstruacyjna, lewonorgestrel, nadmierne krwawienie miesiączkowe, perforacja, progestagen, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, śluz szyjkowy, stężenie hemoglobiny, system terapeutyczny domaciczny, właściwości antyestrogenowe, włókniak podśluzówkowy, wskaźnik Pearla - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Clormetin 0,03 mg + 2 mg
Preparat Clormetin zawiera etynyloestradiol 0,03 mg oraz octan chlormadinonu 2 mg i jest stosowany jako doustna antykoncepcja hormonalna w schemacie 21 dni przyjmowania tabletek powlekanych, po których następuje 7-dniowa przerwa. Tabletki należy przyjmować codziennie o stałej porze, preferowana jest pora wieczorna. Ochrona antykoncepcyjna jest natychmiastowa, jeśli leczenie rozpocznie się pierwszego dnia cyklu miesiączkowego, natomiast przy rozpoczęciu między 2. a 5. dniem miesiączki konieczne jest stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji przez pierwsze 7 dni. W przypadku rozpoczęcia po 5. dniu cyklu zaleca się odłożenie terapii do kolejnej miesiączki. Po przerwie 7-dniowej należy rozpocząć nowy cykl niezależnie od obecności krwawienia z odstawienia.
antykoncepcja hormonalna, cykl miesiączkowy, drugi trymestr ciąży, etynyloestradiol, implant antykoncepcyjny, karmienie piersią, krwawienie miesiączkowe, krwawienie z odstawienia, mechaniczna metoda antykoncepcji, octan chlormadinonu, pierwszy trymestr ciąży, poronienie, progestagen, przerwanie ciąży, skuteczność antykoncepcyjna, stosunek płciowy, tabletka placebo, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon substancji czynnych
Fumaran dimetylu – Interakcje
Fumaran dimetylu, stosowany w terapii rzutowo-remisyjnej postaci stwardnienia rozsianego, wykazuje specyficzny profil interakcji farmakologicznych, głównie wynikających z jego immunomodulującego działania oraz unikalnego metabolizmu niezależnego od układu cytochromu P450. Metabolizowany jest głównie przez esterazy i cykl kwasów trikarboksylowych, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych z lekami metabolizowanymi przez CYP. Klinicznie istotne są interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami immunosupresyjnymi i przeciwnowotworowymi, gdzie istnieje ryzyko addytywnego działania immunosupresyjnego, wymagające ostrożności i monitorowania zakażeń. Krótkotrwałe stosowanie dożylnych kortykosteroidów w leczeniu rzutów nie wpływa istotnie na ryzyko zakażeń, a terapia sekwencyjna lub łączona jest dopuszczalna bez konieczności modyfikacji dawkowania. W zakresie szczepień, fumaran dimetylu nie zaburza odpowiedzi immunologicznej na szczepionki inaktywowane, natomiast szczepionki żywe, atenuowane są przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń.
aminoglikozyd, białkomocz, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, doustny środek antykoncepcyjny, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane nerkowe, etynyloestradiol, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, interakcja farmakodynamiczna, interferon beta-1a, kortykosteroid dożylny, kwas acetylosalicylowy, lek immunomodulujący, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norgestymat, octan glatirameru, pochodna kwasu fumarowego, progestagen, sole litu, stwardnienie rozsiane rzutowo-remisyjne, synteza prostaglandyn, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciwpneumokokowa, szczepionka żywa atenuowana, toksoid tężcowy - Leksykon substancji czynnych
Estriol – Dawkowanie i sposób podawania
Estriol jest estrogenem stosowanym głównie w terapii zaburzeń uroginekologicznych u kobiet w okresie pomenopauzalnym, zwłaszcza w leczeniu zmian zanikowych dolnego odcinka dróg moczowo-płciowych. Dawkowanie estriolu jest dostosowywane indywidualnie, zależnie od postaci farmaceutycznej (globulki, krem, żel, tabletki dopochwowe), wskazań klinicznych oraz odpowiedzi pacjentki na leczenie. Standardowo stosuje się schemat dwuetapowy: dawkę początkową (np. 0,5 mg estriolu w globulkach Ovestin lub 0,5 g kremu Oekolp zawierającego 1 mg/g estriolu) przez okres do 4 tygodni, a następnie dawkę podtrzymującą (np. 1 globulka dwa razy w tygodniu lub 0,5 g kremu dwa razy w tygodniu). W leczeniu przed- i pooperacyjnym stosuje się podobne schematy, np. 1 globulka na dobę przez 2 tygodnie przed zabiegiem i 1 globulka dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie po zabiegu. Żel dopochwowy Blissel (50 μg/g estriolu) podaje się 1 g na dobę przez 3 tygodnie, a następnie 1 g dwa razy w tygodniu, z oceną konieczności kontynuacji po 12 tygodniach. Tabletki dopochwowe Gynoflor (30 μg estriolu + 50 mg Lactobacillus acidophilus) stosuje się 1-2 tabletki na dobę przez 6-12 dni w celu przywrócenia flory pochwy, a następnie 1 tabletka 1-2 razy w tygodniu jako dawka podtrzymująca. Podczas terapii dopochwowej nie zaleca się stosowania progestagenu, jeśli ekspozycja ogólnoustrojowa na estrogen pozostaje w zakresie prawidłowym dla okresu pomenopauzalnego.
ciągła sekwencyjna HTZ, ciągła złożona HTZ, dawka podtrzymująca, ekspozycja ogólnoustrojowa, estriol, estrogen, flora pochwy, globulka dopochwowa, hormonalna terapia zastępcza, krem dopochwowy, Lactobacillus acidophilus, liofilizat bakterii kwasu mlekowego, obraz cytologiczny, okres pomenopauzalny, progestagen, tabletka dopochwowa, terapia hormonalna, wymaz z szyjki macicy, zanikowe zapalenie pochwy, żel dopochwowy, zmiany zanikowe dróg moczowo-płciowych - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Estrofem mite 1 mg
Estrofem mite to preparat w postaci tabletek powlekanych zawierających 1 mg estradiolu (estradiol półwodny), stosowany w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie z objawami niedoboru estrogenów. Lek jest szczególnie wskazany dla pacjentek po histerektomii, które nie wymagają terapii estrogenowo-progestagenowej. Tabletki mają charakterystyczny wygląd (czerwone, okrągłe, dwuwypukłe, o średnicy 6 mm, oznaczone NOVO 282) i zawierają 37,3 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne w kontekście nietolerancji laktozy u niektórych pacjentek.
- Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Noretysteron octan, będący progestagenem stosowanym w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), występuje m.in. w preparacie Systen Sequi, który zawiera 11,2 mg noretysteronu octanu (w plastrach Systen Conti) uwalnianego w dawce 170 µg/24h z powierzchni 16 cm² systemu transdermalnego, oraz 3,2 mg estradiolu uwalnianego w dawce 50 µg/24h. Preparat jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży i karmienia piersią. W przypadku potwierdzenia ciąży podczas terapii należy natychmiast przerwać stosowanie leku. Dane kliniczne, choć ograniczone, nie wskazują na teratogenność noretysteronu octanu w standardowych dawkach, jednak wyższe dawki mogą powodować maskulinizację płodów żeńskich. Z tego względu konieczne jest stosowanie skutecznej antykoncepcji u pacjentek w wieku rozrodczym oraz szczegółowe informowanie ich o ryzyku i przeciwwskazaniach związanych z terapią.
diagnostyka prenatalna, działanie teratogenne, ekspozycja płodu, estradiol, estrogeny z progestagenami, hormonalna terapia zastępcza, maskulinizacja płodu, noretysteron octan, progestagen, przeciwwskazanie bezwzględne, system transdermalny, Systen Conti, Systen Sequi, terapia hormonalna, toksyczność płodowa, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Gynoflor 50 mg + 0,03 mg
Gynoflor to preparat dopochwowy zawierający 50 mg liofilizatu Lactobacillus acidophilus oraz 0,03 mg estriolu, stosowany w leczeniu zaburzeń flory pochwy oraz zanikowego zapalenia pochwy. Dawka początkowa wynosi 1-2 tabletki na dobę przez 6-12 dni w przypadku przywracania flory pochwy, natomiast w terapii zanikowego zapalenia pochwy stosuje się 1 tabletkę na dobę przez 6-12 dni, a następnie dawkę podtrzymującą 1 tabletkę 1-2 razy w tygodniu. Ze względu na niską ogólnoustrojową ekspozycję na estrogen, nie jest konieczne dołączanie progestagenu. Terapia powinna być prowadzona zgodnie z zasadą stosowania najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych.
działanie niepożądane, ekspozycja na estrogen, estriol, flora pochwy, krwawienie miesiączkowe, Lactobacillus acidophilus, liofilizat bakterii kwasu mlekowego, menstruacja, objawy pomenopauzalne, okres pomenopauzalny, postać farmaceutyczna, progestagen, tabletka dopochwowa, wydzielina z pochwy, zanikowe zapalenie pochwy - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron octan – Przeciwwskazania stosowania
Noretysteronu octan, syntetyczny progestagen stosowany w hormonalnej terapii zastępczej, jest dostępny w preparacie Systen Sequi, gdzie w plastrach Systen Conti znajduje się 11,2 mg substancji, uwalniającej 170 µg na dobę. Terapia ta jest sekwencyjna, łącząc noretysteron octan z estradiolem z plastrów Systen 50. Przeciwwskazania do stosowania obejmują nadwrażliwość na składniki, rozpoznany lub podejrzewany rak piersi i nowotwory estrogenozależne (np. rak endometrium), nieleczoną atypową hiperplazję endometrium, niezdiagnozowane krwawienia z dróg rodnych, ciążę i okres karmienia piersią. Ponadto, terapia jest przeciwwskazana u pacjentek z ostrą lub przebyłą chorobą wątroby, żylną lub tętniczą chorobą zakrzepowo-zatorową, trombofilią, porfirią oraz u kobiet z wieloma czynnikami ryzyka zakrzepicy, takimi jak otyłość, wiek >60 lat, palenie tytoniu czy unieruchomienie.
choroba wieńcowa, cukrzyca, dławica piersiowa, działanie teratogenne, hiperlipidemia, hiperplazja endometrium, hormonalna terapia zastępcza, incydent naczyniowo-mózgowy, incydent sercowo-naczyniowy, krwawienia z dróg rodnych, kryzys porfiryczny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na substancje, niedobór białka C, noretysteronu octan, ostra choroba wątroby, porfiria, próby czynnościowe wątroby, progestagen, rak endometrium, rak piersi, trombofilia, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zwiększone krzepnięcie krwi, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Jaxteran 120 mg
Fumaran dimetylu, substancja czynna produktu JAXTERAN stosowanego w terapii stwardnienia rozsianego (SM), wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne z różnymi grupami leków. Nie przeprowadzono badań dotyczących jednoczesnego stosowania z lekami przeciwnowotworowymi i immunosupresyjnymi, co wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia immunosupresji i infekcji. Krótkotrwałe stosowanie dożylnych kortykosteroidów w rzutach SM nie zwiększa istotnie częstości infekcji. Szczepionki inaktywowane można podawać zgodnie z kalendarzem szczepień, natomiast żywe szczepionki są przeciwwskazane z powodu ryzyka zakażeń. Fumaran dimetylu jest metabolizowany przez esterazy i cykl kwasów trikarboksylowych, bez udziału układu CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji farmakokinetycznych, potwierdzone badaniami z interferonem beta-1a i octanem glatirameru.
aminoglikozyd, białkomocz, cykl kwasów trikarboksylowych, cytochrom P450, doustny lek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, esteraza, etynyloestradiol, fumaran dimetylu, fumaran monometylu, interferon beta-1a, kortykosteroid dożylny, kwas acetylosalicylowy, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek nefrotoksyczny, lek przeciwnowotworowy, niepegylowany interferon, niesteroidowy lek przeciwzapalny, norgestymat, octan glatirameru, P-glikoproteina, pochodna kwasu fumarowego, progestagen, prostaglandyna, rumień skórny, rzut choroby, rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego, sole litu, stwardnienie rozsiane, szczepionka inaktywowana, szczepionka polisacharydowa przeciwko pneumokokom, szczepionka przeciwko meningokokom, szczepionka żywa atenuowana, toksoid tężcowy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Vagifem 10 mcg
Vagifem w dawce 10 mikrogramów estradiolu w postaci tabletek dopochwowych jest wskazany do miejscowego leczenia estrogenowego objawów pomenopauzalnych. Każda tabletka zawiera estradiol półwodny odpowiadający 10 µg estradiolu. Schemat dawkowania obejmuje fazę początkową – 1 tabletka raz dziennie przez 2 tygodnie, a następnie fazę podtrzymującą – 1 tabletka dwa razy w tygodniu, z możliwością rozpoczęcia terapii w dowolnym dniu cyklu. Leczenie powinno być prowadzone najmniejszą skuteczną dawką przez możliwie najkrótszy czas, a ze względu na niską ogólnoustrojową ekspozycję na estrogen, nie jest konieczne stosowanie progestagenu, niezależnie od obecności macicy.
aplikator dopochwowy, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, ekspozycja ogólnoustrojowa na estrogen, estradiol, estradiol półwodny, histerektomia, leczenie estrogenowe, objawy pomenopauzalne, okres pomenopauzalny, progestagen, tabletka dopochwowa, terapia estrogenowa, zachowana macica, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Naraya 3 mg + 0,02 mg
Preparat Naraya, zawierający 3 mg drospirenonu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu w formie tabletek powlekanych, jest wskazany jako doustna antykoncepcja hormonalna. Produkt należy do grupy złożonych środków antykoncepcyjnych, łączących składnik estrogenowy i progestagenowy. Przed przepisaniem preparatu konieczna jest szczegółowa ocena indywidualnych czynników ryzyka, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), które powinno być porównane z ryzykiem innych dostępnych złożonych środków antykoncepcyjnych. Każda tabletka zawiera również 44 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne w kontekście nietolerancji laktozy u pacjentek.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vines 60 mcg + 15 mcg
Produkt leczniczy Vines zawiera 60 μg gestodenu oraz 15 μg etynyloestradiolu w każdej z 24 aktywnych tabletek powlekanych, uzupełnionych 4 tabletkami placebo. Preparat ten jest niskodawkowym, złożonym hormonalnym środkiem antykoncepcyjnym, stosowanym doustnie u kobiet w celu zapobiegania ciąży. Niskie dawki hormonów mają na celu minimalizację działań niepożądanych przy zachowaniu wysokiej skuteczności antykoncepcyjnej. Tabletki aktywne są żółte, okrągłe, o średnicy około 5,5 mm, zawierają 40,118 mg laktozy jednowodnej, natomiast tabletki placebo są zielone, o średnicy około 6 mm, zawierają 37,26 mg laktozy bezwodnej oraz 0,003 mg żółcieni pomarańczowej FCF (E 110).
doustna antykoncepcja hormonalna, dwuskładnikowy preparat antykoncepcyjny, estrogen, etynyloestradiol, gestodem, laktoza bezwodna, laktoza jednowodna, progestagen, tabletka placebo, zakrzepica żylna, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny, żółcień pomarańczowa FCF, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Noretysteron – Przedawkowanie
Przedawkowanie noretysteronu, szczególnie w formie octanu noretysteronu, choć rzadkie, może manifestować się objawami takimi jak obniżenie nastroju, zmęczenie, nasilenie zmian trądzikowych oraz hirsutyzm. W preparatach złożonych zawierających estrogeny (np. Activelle, Cliovelle, Kliogest, Estalis, Systen Conti) dodatkowo mogą wystąpić objawy charakterystyczne dla nadmiaru estrogenów, takie jak tkliwość i bolesność piersi, nudności, wymioty oraz krwawienia maciczne. Systemy transdermalne cechują się mniejszym ryzykiem przedawkowania ze względu na kontrolowane uwalnianie substancji aktywnych, jednak nieprawidłowe stosowanie (np. naklejenie większej liczby plastrów) zwiększa to ryzyko. Badania toksyczności ostrej na modelach zwierzęcych nie wykazały poważnych działań niepożądanych nawet przy dawkach wielokrotnie przekraczających zalecane wartości terapeutyczne.
bolesność piersi, depresja, estrogeny, hirsutyzm, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie z dróg rodnych, krwotok maciczny, leczenie objawowe, noretysteron octan, obniżenie nastroju, parametry życiowe, preparat doustny, progestagen, stan depresyjny, system transdermalny, toksyczność ostra, zmiany trądzikowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Acitren 25 mg
Acytretyna, substancja czynna leku Acitren, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie acytretyny z metotreksatem, tetracyklinami, witaminą A oraz innymi retynoidami ze względu na wysokie ryzyko hepatotoksyczności, nadciśnienia śródczaszkowego oraz kumulacji toksyczności retynoidów. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z antykoncepcją: acytretyna obniża skuteczność minipigułek progestagenowych, które nie powinny być stosowane jako jedyna metoda antykoncepcji, natomiast złożone doustne środki antykoncepcyjne zawierające estrogen i progesteron nie wykazują interakcji. W trakcie terapii z fenytoiną zalecane jest monitorowanie stężenia leku z uwagi na możliwe wypieranie fenytoiny z miejsc wiązania białek osocza. Nie stwierdzono istotnych interakcji z warfaryną, cymetydyną oraz digoksyną.
acytretyna, białko osocza, ciśnienie śródczaszkowe, cymetydyna, digoksyna, doustne środki antykoncepcyjne, działanie teratogenne, etretynat, fenytoina, hepatotoksyczność, hiperwitaminoza A, izotretynoina, metotreksat, nadciśnienie śródczaszkowe, niewydolność serca, pochodne kumaryny, progestagen, progesteron, retynoid, tetracyklina, toksyczność witaminy A, warfaryna, witamina A, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Estrofem mite 1 mg
Estrofem mite to preparat zawierający 1 mg estradiolu (w postaci estradiolu półwodnego), stosowany doustnie raz na dobę w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet z objawami menopauzalnymi. Terapia powinna rozpoczynać się od najmniejszej skutecznej dawki i trwać możliwie najkrócej ze względu na bezpieczeństwo pacjentki. U kobiet z usuniętą macicą leczenie można rozpocząć w dowolnym dniu bez konieczności stosowania progestagenu, o ile nie stwierdzono endometriozy. Natomiast u kobiet z zachowaną macicą, niemiesiączkujących i stosujących sekwencyjną HTZ, terapia powinna być rozpoczęta w piątym dniu krwawienia i łączona z progestagenem przez co najmniej 12-14 dni. Kobiety stosujące ciągłą złożoną HTZ mogą rozpocząć leczenie w dowolnym dniu, ale również z koniecznym podaniem progestagenu.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Provera 5 mg
Dawkowanie octanu medroksyprogesteronu (Provera) powinno być precyzyjnie dostosowane do wskazań klinicznych. W leczeniu wtórnego braku miesiączki oraz czynnościowych krwawień z macicy zaleca się dawki od 5 do 10 mg na dobę przez 5-10 dni, z rozpoczęciem terapii w 16-21 dniu cyklu w przypadku krwawień czynnościowych. Krwawienie powinno pojawić się w ciągu 3-7 dni po odstawieniu leku. W terapii endometriozy o nasileniu łagodnym do umiarkowanego stosuje się 30 mg/dobę (10 mg trzy razy dziennie) przez 90 dni, rozpoczynając od pierwszego dnia cyklu, z możliwością wystąpienia samoograniczającego się plamienia u 30-40% pacjentek. W profilaktyce rozrostu endometrium u kobiet przyjmujących estrogeny stosuje się schemat ciągły (2,5-5 mg/dobę) lub sekwencyjny (5-10 mg/dobę przez 10-14 dni w 28-dniowym cyklu), przy czym krwawienia z odstawienia występują u 75-80% kobiet. Należy unikać stosowania progestagenów u kobiet po histerektomii, chyba że rozpoznano endometriozę.
błona śluzowa macicy, czynnościowe krwawienie z macicy, działanie niepożądane, endometrioza, histerektomia, hormonoterapia, krwawienie z odstawienia, menopauza, octan medroksyprogesteronu, plamienie, progestagen, rozrost endometrium, schemat ciągły, schemat sekwencyjny, terapia estrogenowo-progestagenowa, terapia hormonalna, usunięcie macicy, wtórny brak miesiączki, zaburzenie równowagi hormonalnej - Leksykon substancji czynnych
Dienogest – Właściwości farmakodynamiczne
Dienogest, syntetyczny progestagen z kodem ATC G03DB08, charakteryzuje się unikalnym profilem farmakodynamicznym, wyróżniającym go spośród pochodnych 19-nortestosteronu. Wykazuje silne działanie progestagenne in vivo mimo relatywnie niskiego powinowactwa do receptorów progesteronowych (10% w porównaniu do progesteronu) oraz działanie antyandrogenne o sile około jednej trzeciej aktywności octanu cyproteronu, bez aktywności androgennej, mineralokortykosteroidowej i glikokortykosteroidowej. Dienogest w dawce 1 mg/dobę skutecznie hamuje owulację po miesiącu terapii, a w skojarzeniu z etynyloestradiolem wykazuje wskaźnik Pearla na poziomie 0,182 (górna granica 95% CI: 0,358), co potwierdza jego skuteczność antykoncepcyjną. Ponadto, kombinacja ta obniża stężenia androgenów w surowicy, poprawiając objawy trądziku i łojotoku.
agonista GnRH, anowulacja, decydualizacja, dienogest, działanie antyandrogenne, działanie troficzne, endometrioza, endometrium ektopowe, endometrium eutopowe, etynyloestradiol, gęstość mineralna kości, hiperplazja błony śluzowej, hormonalna terapia zastępcza, indeks Pearla, krwawienie menstruacyjne, objawy menopauzalne, octan cyproteronu, octan leuproreliny, progestagen, receptor progesteronowy, wizualna skala analogowa, zaburzenia krwawienia z macicy, złożone środki antykoncepcyjne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lenzetto 1,53 mg/dawkę
Preparat Lenzetto w formie aerozolu przezskórnego zawiera 1,53 mg estradiolu (odpowiadającego 1,58 mg estradiolu półwodnego) w jednej dawce 90 µl roztworu, przeznaczony jest do hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie, zarówno naturalnej (minimum 6 miesięcy od ostatniej miesiączki), jak i chirurgicznej, niezależnie od obecności macicy. Leczenie ma na celu łagodzenie objawów niedoboru estrogenów w okresie pomenopauzalnym, z koniecznością dodania progestagenu u pacjentek z zachowaną macicą. Preparat zawiera również 65,47 mg etanolu jako substancję pomocniczą, co wymaga uwagi przy kwalifikacji pacjentek z przeciwwskazaniami do alkoholu.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Dessette mono 75 mcg
Lek Dessette mono w postaci tabletek powlekanych zawiera 75 mikrogramów dezogestrelu i jest wskazany wyłącznie do antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym. Jest to jednoskładnikowy preparat hormonalny zawierający wyłącznie progestagen, bez komponenty estrogenowej, co czyni go odpowiednim dla pacjentek z przeciwwskazaniami do estrogenów, karmiących piersią lub tych, które doświadczyły działań niepożądanych po stosowaniu złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych. Każda tabletka zawiera również 47,37 mg laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentek z nietolerancją laktozy. Preparat charakteryzuje się białym, obustronnie wypukłym, okrągłym kształtem z wytłoczeniem, co ułatwia identyfikację.
antykoncepcja hormonalna, antykoncepcja jednoskładnikowa, antykoncepcja u kobiet, badanie ginekologiczne, dawka terapeutyczna, dezogestrel, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, karmienie piersią, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, progestagen, skuteczność antykoncepcyjna, wywiad lekarski - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Varenelle 3 mg + 0,02 mg
Lek Varenelle to złożony doustny środek antykoncepcyjny zawierający 3 mg drospirenonu oraz 0,02 mg etynyloestradiolu w postaci tabletek powlekanych. Tabletki należy przyjmować codziennie, o stałej porze, przez 28 dni bez przerwy między opakowaniami, co zapewnia skuteczność antykoncepcyjną. Krwawienie z odstawienia pojawia się zwykle po 2-3 dniach od rozpoczęcia przyjmowania tabletek placebo (ostatni rząd blistra). Rozpoczęcie terapii zależy od sytuacji klinicznej pacjentki, np. w pierwszym dniu cyklu u kobiet nie stosujących wcześniej antykoncepcji hormonalnej lub w określonych terminach po porodzie czy poronieniu. Pominięcie tabletki różowej (z substancjami czynnymi) wymaga szybkiego działania: jeśli upłynęło mniej niż 12 godzin, należy przyjąć tabletkę jak najszybciej; jeśli więcej, konieczne jest zastosowanie dodatkowych metod antykoncepcji. Pominięcie tabletki placebo można zignorować.
antykoncepcja hormonalna, ciężka choroba wątroby, ciężka niewydolność nerek, ciężkie zaburzenie żołądkowo-jelitowe, cykl miesiączkowy, drospirenon z etynyloestradiolem, krwawienie z odstawienia, menopauza, minitabletka, ostra niewydolność nerek, poronienie w drugim trymestrze, poronienie w pierwszym trymestrze, progestagen, substancja czynna, tabletka placebo, wymioty i biegunka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, złożony hormonalny środek antykoncepcyjny - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Divigel 0,1% 0,5 mg
Divigel 0,1% to preparat estradiolu w formie żelu do stosowania na skórę, dostępny w dawkach 0,5 mg (0,5 g żelu) oraz 1,0 mg (1,0 g żelu) estradiolu na dobę. Standardowa dawka początkowa wynosi 1,0 mg estradiolu na dobę, z możliwością modyfikacji w zakresie 0,5-1,5 mg estradiolu po 2-3 cyklach w zależności od nasilenia objawów. U pacjentek z zachowaną macicą konieczne jest łączenie terapii z progestagenem przez co najmniej 12-14 dni w miesiącu, aby zapobiec rozrostowi endometrium. U kobiet po histerektomii możliwe jest stosowanie monoterapii estradiolem. Terapia powinna być prowadzona najmniejszą skuteczną dawką przez możliwie najkrótszy czas, zgodnie z aktualnymi wytycznymi HTZ.
działanie niepożądane, endometrioza, estradiol, histerektomia, hormonalna terapia zastępcza, krwawienie śródcykliczne, leczenie ciągłe, leczenie cykliczne, monoterapia, objawy pomenopauzalne, patologia endometrium, progestagen, rozrost błony śluzowej macicy, sekwencyjna HTZ, wchłanianie substancji czynnej, zachowana macica, żel przezskórny