Dawkowanie i sposób podawania
Estriol

Dawkowanie i sposób podawania estriolu

Estriol to estrogen stosowany w terapii hormonalnej zaburzeń uroginekologicznych, zwłaszcza w leczeniu zmian zanikowych dróg moczowo-płciowych u kobiet w okresie pomenopauzalnym. Dokładne dawkowanie zależy od postaci farmaceutycznej, wskazania oraz indywidualnej odpowiedzi pacjentki na leczenie. W tym artykule przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące dawkowania i sposobu podawania preparatów zawierających estriol, które należy uwzględnić podczas wywiadu medycznego i zalecania terapii pacjentkom.¹

Ogólne zasady dawkowania estriolu

Podczas rozpoczynania i kontynuowania leczenia objawów pomenopauzalnych należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez jak najkrótszy czas. W przypadku stosowania produktów leczniczych zawierających estrogeny do stosowania dopochwowego, gdy ogólnoustrojowa ekspozycja na estrogen pozostaje w zakresie prawidłowym dla okresu pomenopauzalnego, nie zaleca się równoczesnego włączania progestagenu.^{2 3}

Pacjentki, które nie stosowały dotychczas hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) lub pacjentki, które chcą zamienić obecnie stosowaną ciągłą złożoną HTZ, mogą rozpocząć stosowanie preparatów estriolu w dowolnym momencie. Natomiast u kobiet stosujących ciągłą sekwencyjną HTZ można rozpocząć stosowanie estriolu tydzień po zakończeniu cyklu.^{4 5}

Dawkowanie estriolu w różnych postaciach farmaceutycznych

Dawkowanie globulek dopochwowych

W preparacie Ovestin, zawierającym 0,5 mg estriolu w jednej globulce, zaleca się następujące dawkowanie:⁶

• W leczeniu zmian zanikowych dolnego odcinka dróg moczowo-płciowych: 1 globulka na dobę przez pierwsze tygodnie (maksymalnie 4 tygodnie), następnie dawkę zmniejsza się w zależności od ustępowania objawów, aż do uzyskania dawki podtrzymującej (np. 1 globulka dwa razy w tygodniu).
• W leczeniu przed- i pooperacyjnym u kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanym zabiegom pochwowym: 1 globulka na dobę przez 2 tygodnie przed zabiegiem; 1 globulka dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie po zabiegu.
• Jako pomoc diagnostyczna w przypadku wątpliwego obrazu cytologicznego wymazu z szyjki macicy: 1 globulka co drugi dzień w tygodniu poprzedzającym pobranie następnego wymazu.

⁷

Dawkowanie kremu dopochwowego

W przypadku kremu dopochwowego Oekolp (1 mg/g estriolu), dawkowanie przedstawia się następująco:⁸

• Standardowo stosuje się 0,5 g kremu (½ objętości aplikatora odpowiadająca 0,5 mg estriolu) na dobę.
• W pojedynczych przypadkach, gdy jest to konieczne, maksymalnie 1 g kremu (pełna objętość aplikatora odpowiadająca 1 mg estriolu) na dobę, dopochwowo.
• Alternatywnie, odpowiednią ilość kremu dopochwowego można stosować na zewnętrzne narządy płciowe.
• Dawka maksymalna 1 g kremu na dobę nie powinna być przekraczana.

⁹

W zależności od wskazania, schemat dawkowania przedstawia się następująco:¹⁰

• W leczeniu zmian zanikowych dolnego odcinka dróg moczowo-płciowych: Zwykle stosuje się 0,5 g kremu na dobę (½ objętości aplikatora) przez pierwsze tygodnie (maksymalnie 4 tygodnie), następnie dawkę zmniejsza się zależnie od ustępowania objawów, aż do uzyskania dawki podtrzymującej (np. 0,5 g kremu (½ objętości aplikatora) dwa razy w tygodniu).
• W leczeniu przed- i pooperacyjnym u kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanym zabiegom pochwowym: 0,5 g kremu na dobę (½ objętości aplikatora) przez 2 tygodnie przed zabiegiem; 0,5 g kremu na dobę (½ objętości aplikatora) dwa razy w tygodniu przez 2 tygodnie po zabiegu.
• Jako pomoc diagnostyczna w przypadku wątpliwego obrazu cytologicznego wymazu z szyjki macicy: 0,5 g kremu (½ objętości aplikatora), co drugi dzień w tygodniu poprzedzającym pobranie następnego wymazu.

¹¹

Dawkowanie żelu dopochwowego

W przypadku żelu dopochwowego Blissel (50 μg/g estriolu) stosuje się następujący schemat dawkowania:¹²

• Leczenie początkowe: Jedna dawka żelu dopochwowego (1 g żelu zawierający 50 μg estriolu) podawana za pomocą aplikatora przez 3 tygodnie (najlepiej przed snem).
• Leczenie podtrzymujące: Jedna dawka żelu dopochwowego podawana za pomocą aplikatora dwa razy na tydzień (najlepiej przed snem).

¹³

Po 12 tygodniach lekarz powinien dokonać oceny pod kątem konieczności kontynuacji leczenia.¹⁴

Dawkowanie tabletek dopochwowych

W przypadku tabletek dopochwowych Gynoflor, zawierających 30 μg estriolu i 50 mg liofilizatu bakterii kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus), dawkowanie jest następujące:¹⁵

• Przywracanie flory pochwy, wydzielina z pochwy: 1-2 tabletki dopochwowe na dobę przez 6-12 dni.
• Zanikowe zapalenie pochwy: 1 tabletka dopochwowa na dobę przez 6-12 dni, a następnie 1 tabletka dopochwowa 1-2 razy w tygodniu jako dawka podtrzymująca.

¹⁶

Szczegółowe informacje dotyczące sposobu podawania

Globulki dopochwowe

Globulki Ovestin należy stosować dopochwowo przed udaniem się na spoczynek nocny.¹⁷

Tabletki dopochwowe

Tabletki dopochwowe Gynoflor należy wprowadzać głęboko do pochwy wieczorem, przed udaniem się na spoczynek. Najlepiej zrobić to w pozycji leżącej z lekko ugiętymi nogami. W czasie menstruacji leczenie należy przerwać i włączyć je ponownie po zakończeniu krwawienia menstruacyjnego.¹⁸

Krem dopochwowy

Krem Oekolp stosuje się dopochwowo za pomocą załączonego aplikatora wielokrotnego użytku, przed udaniem się na spoczynek nocny. Alternatywnie stosując na zewnętrzne narządy płciowe należy nałożyć cienką warstwę kremu na miejsca wymagające leczenia i wetrzeć palcami.¹⁹

Żel dopochwowy

Produkt leczniczy Blissel należy podawać do pochwy za pomocą aplikatora z oznaczeniem dawki. Jedna dawka podana za pomocą aplikatora (aplikator napełniony do oznaczenia) dostarcza dawkę 1 g żelu dopochwowego zawierającą 50 mikrogramów estriolu. Aplikację najlepiej wykonać wieczorem, przed snem.²⁰

W celu zastosowania żelu należy się położyć z lekko ugiętymi i rozchylonymi kolanami. Ostrożnie wprowadzić aplikator otwartym końcem głęboko do pochwy i powoli wcisnąć tłok do końca, aby zaaplikować całą dawkę żelu do pochwy.²¹

Po użyciu należy wyciągnąć tłok z kaniuli, a następnie, w zależności od rodzaju opakowania, umyć lub wyrzucić kaniulę zgodnie ze wskazówkami podanymi w „Instrukcji stosowania” znajdującej się w ulotce dla pacjenta.²²

Postępowanie w przypadku pominięcia dawki

W przypadku pominięcia dawki, produkt leczniczy należy zastosować jak najszybciej, chyba że pominięcie to zostało zauważone w dniu zastosowania następnej dawki. W takim przypadku należy pominąć zapomnianą dawkę i stosować następne dawki według wcześniej ustalonego schematu. Nie należy stosować dwóch dawek w ciągu jednej doby.^{23 24}

W przypadku preparatu Blissel, pominiętą dawkę należy zastosować natychmiast po przypomnieniu sobie o niej, o ile opóźnienie nie jest większe niż 12 godzin. W przeciwnym razie zapomnianą dawkę należy pominąć i podać kolejną dawkę o zwykłej porze.²⁵

Tabela dawkowania estriolu

Dodatkowe uwagi dotyczące dawkowania

W większości przypadków dawkowanie estriolu przebiega dwuetapowo: początkowo stosuje się wyższą dawkę w celu uzyskania odpowiedzi terapeutycznej, a następnie zmniejsza się dawkę do dawki podtrzymującej. Taki schemat dawkowania ma na celu zminimalizowanie ekspozycji ogólnoustrojowej na estrogen przy jednoczesnym utrzymaniu efektu terapeutycznego.^{26 27}

Ważne jest, aby podczas wywiadu medycznego uzyskać informacje o aktualnie stosowanej terapii hormonalnej, co pomoże w dostosowaniu schematu dawkowania estriolu. Należy również poinformować pacjentkę o konieczności regularnej kontroli lekarskiej w celu oceny skuteczności leczenia i ewentualnej modyfikacji dawki.²⁸

Szczególną uwagę należy zwrócić na dokładne instruowanie pacjentki odnośnie sposobu aplikacji preparatu, co ma kluczowe znaczenie dla skuteczności terapii i minimalizacji działań niepożądanych.²⁹