Przeciwwskazania stosowania
Estriol

Przeciwwskazania stosowania estriolu

Estriol to słaby naturalny estrogen, stosowany głównie w postaci dopochwowej przy atrofii urogenitalnej związanej z niedoborem estrogenów. Występuje w różnych postaciach farmaceutycznych: jako krem dopochwowy, żel dopochwowy, tabletki dopochwowe i globulki. Przed zaleceniem preparatów zawierających estriol, należy dokładnie rozważyć przeciwwskazania do jego stosowania, które są w dużej mierze wspólne dla wszystkich produktów zawierających tę substancję.^{1 2 3 4}

Nowotwory hormonozależne

Estriol jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentek z rozpoznanym, przebytym lub podejrzewanym rakiem piersi. Podawanie estriolu może stymulować wzrost komórek nowotworowych zależnych od estrogenów, dlatego nie należy go stosować u kobiet z tym schorzeniem.^{5 6 7 8}

Podobnie, estriol nie powinien być stosowany u pacjentek z rozpoznanymi lub podejrzewanymi estrogenozależnymi nowotworami złośliwymi, takimi jak rak endometrium. Ryzyko stymulacji wzrostu tych nowotworów przez estriol jest znaczące i stanowi bezwzględne przeciwwskazanie.^{9 10 11 12}

Zaburzenia endometrium

Estriol jest przeciwwskazany u pacjentek z niezdiagnozowanym krwawieniem z narządów płciowych. Każde krwawienie z dróg rodnych o nieznanym pochodzeniu wymaga pełnej diagnostyki przed ewentualnym wdrożeniem terapii estriolem.^{13 14 15 16}

Nieleczona hiperplazja endometrium również stanowi przeciwwskazanie do stosowania estriolu. Zastosowanie estriolu u pacjentek z tą patologią może nasilać rozrost endometrium i zwiększać ryzyko rozwoju raka.^{17 18 19 20}

W przypadku produktu Gynoflor, dodatkowym przeciwwskazaniem jest endometrioza (zarówno podejrzewana jak i zdiagnozowana), gdyż estrogeny mogą stymulować wzrost ognisk endometriozy.²¹

Zaburzenia zakrzepowo-zatorowe

Estriol jest przeciwwskazany u pacjentek z przebytą lub czynną idiopatyczną żylną chorobą zakrzepowo-zatorową, w tym zakrzepicą żył głębokich i zatorowością płucną. Estrogeny mogą zwiększać ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, dlatego nie należy ich stosować u kobiet z dodatnim wywiadem w tym kierunku.^{22 23 24 25}

Przeciwwskazaniem do stosowania estriolu jest również czynna lub niedawno przebyta choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, taka jak dławica piersiowa czy zawał mięśnia sercowego. Estrogeny mogą nasilać objawy tych schorzeń i zwiększać ryzyko kolejnych incydentów.^{26 27 28 29}

Estriol nie powinien być stosowany u pacjentek z rozpoznanymi zaburzeniami ze skłonnością do zakrzepicy, takimi jak niedobór białka C, białka S lub antytrombiny. Estrogeny mogą dodatkowo zwiększać ryzyko wystąpienia zakrzepicy u tych pacjentek.^{30 31 32 33}

W przypadku produktu Gynoflor, dodatkowymi przeciwwskazaniami są zapalenie żył lub zapalenie żył w wywiadzie oraz choroby naczyń mózgowych lub naczyń wieńcowych.³⁴

Choroby wątroby

Estriol jest przeciwwskazany u pacjentek z ostrą chorobą wątroby lub chorobą wątroby występującą w przeszłości, o ile wyniki prób wątrobowych nie wróciły do wartości prawidłowych. Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie estrogenów, dlatego zaburzenia jej funkcji mogą prowadzić do nieprawidłowego metabolizmu estriolu.^{35 36 37 38}

W przypadku produktu Gynoflor, dodatkowymi przeciwwskazaniami są żółtaczka lub żółtaczka w okresie ciąży w wywiadzie, a także zespół Rotora i zespół Dubin-Johnsona. Te zespoły charakteryzują się zaburzeniami metabolizmu bilirubiny, co może wpływać na bezpieczeństwo stosowania estriolu.³⁹

Inne przeciwwskazania

Porfiria stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do stosowania estriolu. Jest to grupa schorzeń, w których występują zaburzenia syntezy hemu, a estrogeny mogą wyzwalać lub nasilać ataki porfirii.^{40 41 42 43}

Estriol jest przeciwwskazany u pacjentek z nadwrażliwością na substancję czynną lub którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. W przypadku Blisselu są to metylu parahydroksybenzoesan – sól sodowa i propylu parahydroksybenzoesan – sól sodowa.^{44 45 46 47 48}

W przypadku produktu Gynoflor, dodatkowymi przeciwwskazaniami są otoskleroza oraz stosowanie u młodych dziewcząt przed osiągnięciem dojrzałości płciowej.⁴⁹

Specjalne uwagi dotyczące poszczególnych preparatów

Każdy z preparatów zawierających estriol ma specyficzne cechy, które należy uwzględnić przy ocenie przeciwwskazań:

• Blissel (50 mikrogramów/g żel dopochwowy) – zawiera metylu parahydroksybenzoesan i propylu parahydroksybenzoesan, które mogą powodować reakcje alergiczne⁵⁰
• Gynoflor (50 mg + 0,03 mg, tabletki dopochwowe) – zawiera liofilizat bakterii kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus) i estriol, ma najszerszy katalog przeciwwskazań spośród preparatów estriolu⁵¹
• Oekolp (1 mg/g, krem dopochwowy) – zawiera glikol propylenowy jako substancję pomocniczą o znanym działaniu⁵²
• Ovestin – dostępny w trzech postaciach farmaceutycznych:
  • 0,5 mg globulki
  • 1 mg/g krem dopochwowy, który zawiera alkohol cetylowy (36,7 mg/g) i alkohol stearylowy (88,4 mg/g)
  • 2 mg tabletki, które zawierają laktozę jednowodną (ok. 88,25 mg/tabletka)⁵³

⁵⁴

Podsumowanie przeciwwskazań

Poniżej przedstawiono tabelaryczne zestawienie przeciwwskazań dla preparatów zawierających estriol:

Przeciwwskazania do stosowania estriolu są liczne i powinny być dokładnie rozważone przed wdrożeniem terapii. Szczególną uwagę należy zwrócić na nowotwory hormonozależne, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe oraz choroby wątroby. Preparaty różnią się między sobą składem substancji pomocniczych oraz postacią farmaceutyczną, co może wpływać na indywidualne przeciwwskazania. Produkt Gynoflor ma najszerszy katalog przeciwwskazań, obejmujący dodatkowe jednostki chorobowe niewymienione przy innych preparatach estriolu.^{55 56 57 58}