Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Estriol

Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania estriolu

Estriol jest naturalnym estrogenem stosowanym w lecznictwie, głównie w formie miejscowej, dopochwowej. Dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania tej substancji są zróżnicowane w zależności od produktu leczniczego, choć ogólnie substancja ta charakteryzuje się dobrze poznanym profilem toksykologicznym.¹

Dwa kluczowe aspekty toksykologiczne

W przypadku produktów zawierających estriol podawanych dopochwowo należy uwzględniać dwa podstawowe aspekty toksykologiczne:²

• Tolerancję miejscową
• Możliwość toksyczności układowej spowodowanej wchłanianiem się składników produktu

²

Badania na zwierzętach

Wyniki doświadczeń na zwierzętach, głównie szczurach z rodu Wistar, wykazały, że jedynie duże dawki estriolu mogą powodować feminizację męskich płodów.³ Należy jednak zaznaczyć, że wyniki badań toksykologicznych przeprowadzonych na gryzoniach mają ograniczoną wartość i nie można ich bezpośrednio ekstrapolować na człowieka. Wynika to z faktu, że estriol jest hormonem specyficznym dla ludzi i nie występuje naturalnie u innych gatunków ssaków.⁴

W badaniach na zwierzętach z produktem Oekolp nie wykazano działań toksycznych po podaniu miejscowym i doustnym.⁵ W przypadku produktu Gynoflor, ze względu na małą dawkę estriolu (30 mikrogramów), nie należy oczekiwać ostrej ani przewlekłej toksyczności.⁶

Potencjalne działania rakotwórcze

Interesujące obserwacje dotyczą potencjalnego działania rakotwórczego estriolu. Po implantacji podskórnej dużych dawek estriolu zaobserwowano zwiększoną częstość występowania nowotworów nerek u chomików oraz nowotworów gruczołów sutkowych u myszy.⁷ Należy jednak podkreślić, że obserwacje te dotyczyły podawania dużych dawek substancji drogą podskórną, a nie dopochwową, jak w przypadku omawianych produktów leczniczych.

Działanie mutagenne

W dostępnych badaniach nie zaobserwowano działania mutagennego estriolu.⁸ Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa długotrwałego stosowania tej substancji.

Dostępność danych przedklinicznych

Należy zauważyć, że dla niektórych produktów zawierających estriol dokumentacja przedkliniczna jest ograniczona. W przypadku produktu Ovestin odnotowano brak szczegółowych danych przedklinicznych.⁹ Podobnie w przypadku produktu Blissel stwierdzono brak danych przedklinicznych istotnych dla oceny bezpieczeństwa stosowania poza informacjami podanymi w innych punktach charakterystyki produktu leczniczego.¹⁰

Interakcje z mikroflorą pochwy

W przypadku produktu Gynoflor, który oprócz estriolu zawiera również pałeczki kwasu mlekowego (Lactobacillus acidophilus), warto odnotować, że bakterie te są głównymi mikroorganizmami w pochwie zdrowych kobiet i są uważane za niepatogenne. Z tego powodu wprowadzenie tych bakterii do pochwy nie powinno powodować żadnego miejscowego podrażnienia ani uszkodzenia nabłonka.¹¹

Bezpieczeństwo stosowania estriolu – wnioski

Podsumowując dostępne dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania estriolu, można stwierdzić, że substancja ta ma dobrze poznany profil toksykologiczny. Badania na zwierzętach nie wykazały istotnych działań toksycznych po podaniu miejscowym, co jest kluczowe dla produktów dopochwowych. Obserwowane działania niepożądane, takie jak zwiększona częstość występowania nowotworów, dotyczyły podawania dużych dawek substancji drogą podskórną, a nie typowego stosowania dopochwowego w niskich dawkach. Nie stwierdzono działania mutagennego estriolu, co jest ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa jego długotrwałego stosowania.^{12 13 14}