Właściwości farmakokinetyczne dezogestrelu

Poniższy opis dotyczy właściwości farmakokinetycznych dezogestrelu (DSG) zawartego w produkcie leczniczym Symonette w dawce 75 mikrogramów, w postaci tabletek powlekanych. Dezogestrel jest progestagenem stosowanym w antykoncepcji hormonalnej. Jego właściwości farmakokinetyczne determinują skuteczność kliniczną oraz profil bezpieczeństwa.¹

Wchłanianie dezogestrelu

Po podaniu doustnym produkt leczniczy jest szybko absorbowany z przewodu pokarmowego. Dezogestrel podlega następnie szybkiej biotransformacji do swojego aktywnego metabolitu – etonogestrelu (ENG). Stan stacjonarny charakteryzuje się osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu po około 1,8 godziny od momentu przyjęcia tabletki. Całkowita biodostępność etonogestrelu wynosi około 70%, co świadczy o wysokiej efektywności wchłaniania substancji czynnej.²

Dystrybucja w organizmie

Etonogestrel, aktywny metabolit dezogestrelu, charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza, wynoszącym od 95,5% do 99%. Głównym białkiem wiążącym etonogestrel jest albumina. W mniejszym stopniu wiąże się on również z globuliną wiążącą hormony płciowe (SHBG). Wysoki stopień wiązania z białkami osocza wpływa na biodostępność oraz czas działania substancji czynnej.³

Metabolizm dezogestrelu

Dezogestrel podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Główne szlaki metaboliczne obejmują hydroksylację oraz dehydrogenację, prowadzące do powstania aktywnego metabolitu – etonogestrelu. W procesy te zaangażowany jest głównie układ cytochromu P450 3A (CYP3A). W dalszych etapach metabolizmu, etonogestrel ulega reakcjom sprzęgania z siarczanem oraz glukuronidem, co zwiększa jego hydrofilowość i ułatwia wydalanie z organizmu.⁴

Eliminacja z organizmu

Średni okres półtrwania etonogestrelu wynosi około 30 godzin i nie wykazuje istotnych różnic pomiędzy podaniem pojedynczej dawki a podawaniem wielokrotnym. Osiągnięcie stężenia stacjonarnego w osoczu następuje po 4-5 dniach regularnego przyjmowania leku. Klirens etonogestrelu w surowicy po podaniu dożylnym jest wysoki i wynosi około 10 litrów na godzinę.⁵

Etonogestrel i jego metabolity są wydalane z organizmu zarówno z moczem, jak i z kałem, przy czym stosunek ilościowy tych dróg eliminacji wynosi 1,5:1. Metabolity mogą występować w postaci wolnych steroidów lub związków sprzężonych z innymi substancjami.⁶

Przenikanie do mleka matki

U kobiet karmiących piersią etonogestrel przenika do mleka matki. Stosunek stężenia etonogestrelu w mleku do jego stężenia w surowicy wynosi 0,37-0,55. Na podstawie tych danych, przy założeniu spożycia mleka przez niemowlę w ilości 150 ml/kg masy ciała na dobę, szacuje się, że niemowlę może przyjąć od 0,01 do 0,05 μg etonogestrelu. Dane te są istotne dla oceny bezpieczeństwa stosowania leku u kobiet karmiących piersią.⁷

Farmakokinetyka w szczególnych grupach pacjentek

Pacjentki z zaburzeniami czynności nerek

Należy zaznaczyć, że nie przeprowadzono dotychczas badań oceniających potencjalny wpływ chorób nerek na właściwości farmakokinetyczne dezogestrelu. W związku z tym brak jest specyficznych danych dotyczących modyfikacji dawkowania lub specjalnych zaleceń dla pacjentek z niewydolnością nerek.⁸

Pacjentki z zaburzeniami czynności wątroby

Do tej pory nie przeprowadzono badań klinicznych, które oceniałyby wpływ chorób wątroby na farmakokinetykę dezogestrelu. Warto jednak zaznaczyć, że u kobiet z zaburzeniami czynności wątroby metabolizm hormonów steroidowych, do których należy dezogestrel, może być upośledzony. Może to prowadzić do zwiększenia stężenia substancji czynnej w osoczu i wydłużenia czasu jej działania.⁹

Grupy etniczne

Brak jest danych dotyczących potencjalnych różnic we właściwościach farmakokinetycznych dezogestrelu w zależności od przynależności etnicznej pacjentek. Nie przeprowadzono bowiem badań klinicznych, które oceniałyby farmakokinetykę dezogestrelu w różnych grupach etnicznych.¹⁰

Kluczowe parametry farmakokinetyczne dezogestrelu