Candida
Candida to rodzaj grzybów drożdżopodobnych, który obejmuje ponad 200 gatunków, z których około 20 jest związanych z infekcjami u ludzi. Najczęściej występującym patogenem jest Candida albicans, odpowiedzialny za większość kandydoz, choć coraz częściej obserwuje się zakażenia wywołane przez gatunki non-albicans, takie jak C. glabrata, C. parapsilosis, C. tropicalis czy C. krusei.
Grzyby z rodzaju Candida są naturalnym składnikiem mikrobioty przewodu pokarmowego, jamy ustnej, skóry oraz dróg rodnych u kobiet. Do rozwoju zakażenia dochodzi w warunkach osłabionej odporności, zaburzenia równowagi mikrobiologicznej lub uszkodzenia barier ochronnych organizmu. Czynnikami predysponującymi są m.in. cukrzyca, immunosupresja, długotrwała antybiotykoterapia, stosowanie leków steroidowych czy zabiegi inwazyjne.
Manifestacje kliniczne kandydozy są zróżnicowane – od powierzchownych infekcji śluzówkowo-skórnych (pleśniawki, zapalenie kątów ust, wyprzenia drożdżakowe, kandydoza pochwy i sromu) po inwazyjne, zagrażające życiu zakażenia narządowe i kandydemię. W diagnostyce stosuje się metody mikrobiologiczne (hodowla, identyfikacja gatunku), molekularne (PCR) oraz serologiczne (wykrywanie antygenów, przeciwciał).
Leczenie kandydozy obejmuje stosowanie leków przeciwgrzybiczych z grup azoli (flukonazol, itrakonazol, worikonazol), echinokandyn (kaspofungina, anidulafungina), polienów (amfoterycyna B, nystatyna) oraz flucytozyny. Wybór leku zależy od lokalizacji infekcji, gatunku Candida oraz jego wrażliwości na leki przeciwgrzybicze. W przypadku zakażeń inwazyjnych konieczne jest wdrożenie terapii systemowej oraz, jeśli to możliwe, usunięcie źródła zakażenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluxazol 200 mg
Flukonazol, będący pochodną triazolu (kod ATC: J02AC01), działa przeciwgrzybiczo poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14-alfa-lanosterolu, co prowadzi do zaburzenia biosyntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Mechanizm ten skutkuje nagromadzeniem 14-alfa-metylosteroli i utratą integralności błony komórkowej, co hamuje wzrost patogenów grzybiczych. Flukonazol wykazuje wysoką selektywność wobec enzymów grzybów, co przekłada się na ograniczone działania niepożądane u pacjentów. Badania kliniczne potwierdzają, że dawki terapeutyczne, nawet do 400 mg/dobę, nie wpływają istotnie na gospodarkę hormonalną ani metabolizm leków takich jak fenazon. Spektrum działania obejmuje głównie szczepy Candida (C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), a także Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz endemiczne grzyby pleśniowe, jednakże szczepy C. glabrata wykazują zmniejszoną wrażliwość, a C. krusei i C. auris są oporne na flukonazol.
14 alfa-metylosterol, azolowy lek przeciwgrzybiczny, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzybów, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus gattii, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, dane farmakokinetyczno-farmakodynamiczne, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, farmakodynamika, gospodarka hormonalna, Histoplasma capsulatum, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna triazolu, stężenie graniczne flukonazolu, terapia przeciwgrzybicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Braunol 7,5%, roztwór na skórę 75 mg/ml
Braunol 7,5% to preparat antyseptyczny zawierający 7,5 g powidonu jodowanego na 100 g roztworu, co odpowiada 10% zawartości jodu. Kompleks powidonu jodowanego działa w środowisku o pH 2-7, uwalniając wolny jod cząsteczkowy, który odpowiada za silne właściwości bakteriobójcze. Mechanizm działania opiera się na utleniającym działaniu jodu, który reaguje z nienasyconymi kwasami tłuszczowymi oraz grupami SH i OH enzymów i struktur komórkowych mikroorganizmów, co zapewnia szerokie spektrum aktywności przeciwdrobnoustrojowej. Preparat wykazuje skuteczność wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, prątków, grzybów (w tym Candida spp.), wirusów oraz wybranych pierwotniaków, przy czym pełna skuteczność wobec zarodników bakteryjnych i niektórych wirusów wymaga odpowiednio długiego czasu ekspozycji.
bakteria Gram-dodatnia, Candida, dezynfekcja, drobnoustrój, działanie przeciwdrobnoustrojowe, jod cząsteczkowy, mechanizm obronny, nienasycony kwas tłuszczowy, oporność drobnoustrojów, oporność pierwotna, oporność wtórna, powidon, powidon jodowany, prątek, spektrum działania, środek antyseptyczny, właściwość bakteriobójcza, właściwość przeciwdrobnoustrojowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Sandoz 50 mg
Micafungin Sandoz to lek przeciwgrzybiczy dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji o dawkach 50 mg i 100 mg, zawierający mykafunginę sodową (10 mg/ml dla dawki 50 mg i 20 mg/ml dla dawki 100 mg). Wskazania do stosowania obejmują leczenie inwazyjnej kandydozy, w tym kandydemii i zakażeń narządów wewnętrznych, oraz kandydozy przełyku u pacjentów wymagających terapii dożylnej. Ponadto, lek jest stosowany profilaktycznie u pacjentów z grup wysokiego ryzyka, takich jak osoby po przeszczepieniu alogenicznych krwiotwórczych komórek macierzystych oraz pacjenci z przewidywaną neutropenią (<500 komórek/µl) trwającą ≥10 dni. W populacji pediatrycznej, w tym noworodków i dzieci poniżej 16 roku życia, Micafungin Sandoz jest wskazany w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz profilaktyce zakażeń Candida u pacjentów wysokiego ryzyka. Lek wymaga rekonstytucji przed podaniem i powinien być stosowany zgodnie z lokalnymi wytycznymi dotyczącymi terapii przeciwgrzybiczej.
Candida, centralny cewnik naczyniowy, chemioterapia, dysfagia, immunosupresja, interakcja lekowa, inwazyjna kandydoza, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, mykafungina, neutrofile, neutropenia, nowotwór wątroby, profilaktyka kandydozy, przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych, przeszczepienie szpiku kostnego, śmiertelność, zakażenie grzybicze, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Fluconazole Hasco 5 mg/ml
Flukonazol, będący pochodną triazolu i substancją czynną preparatu Fluconazole Hasco (5 mg/ml, syrop), działa przeciwgrzybiczo poprzez selektywne hamowanie enzymu cytochromu P-450 odpowiedzialnego za demetylację 14 alfa-lanosterolu, co prowadzi do utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływają na poziomy testosteronu ani steroidów u zdrowych osób, a dawki 200-400 mg/dobę nie wywołują klinicznie istotnych zaburzeń hormonalnych. Flukonazol wykazuje aktywność przeciwko Candida albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis, Cryptococcus neoformans, Cr. gattii oraz endemicznych pleśni, jednak szczepy C. glabrata wykazują zmniejszoną wrażliwość, a C. krusei i C. auris są oporne. Wartości MIC korelują z efektywnością leczenia, a zależność AUC od dawki jest liniowa, co potwierdza skuteczność terapii w kandydozie jamy ustnej i kandydemii.
14 alfa-metylosterol, biosynteza ergosterolu, Blastomyces dermatiditis, błona komórkowa grzybów, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Coccidioides immitis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, cytochrom P450, dysfagia, endogenny steroid, EUCAST, EUCAST-AFST, Histoplasma capsulatum, interakcja z fenazonem, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, nadkażenie, Paracoccidioides brasiliensis, pochodna azolu, pochodna triazolu, pole pod krzywą stężenia, stężenie graniczne, stężenie testosteronu, stymulacja ACTH, wrażliwość in vitro - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazole Fresenius Kabi 200 mg
Voriconazole Fresenius Kabi to triazolowy lek przeciwgrzybiczy o szerokim spektrum działania, dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, zawierającego 200 mg worykonazolu na fiolkę. Po rozpuszczeniu stężenie wynosi 10 mg/ml, a roztwór wymaga dalszego rozcieńczenia przed podaniem dożylnym. Lek jest wskazany u dorosłych i dzieci powyżej 2 lat, głównie w leczeniu inwazyjnej aspergilozy, kandydemii bez neutropenii, ciężkich zakażeń Candida opornych na flukonazol (w tym Candida krusei), a także zakażeń wywołanych przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto, stosowany jest profilaktycznie u pacjentów po allogenicznym przeszczepieniu macierzystych komórek krwiotwórczych (HSCT) z wysokim ryzykiem inwazyjnych zakażeń grzybiczych. Każda fiolka zawiera do 69 mg sodu (w postaci sodu wodorotlenku) oraz 2660 mg cyklodekstryny, co należy uwzględnić u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek lub na diecie niskosodowej.
allogeniczne przeszczepienie macierzystych komórek krwiotwórczych, Aspergillus, Candida, Candida krusei, cyklodekstryna, diagnostyka mykologiczna, flukonazol, Fusarium, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie Candida, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, liofilizacja, macierzyste komórki krwiotwórcze, neutrofil, neutropenia, oporność na flukonazol, roztwór do infuzji, triazole, worykonazol, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja dróg moczowych – Etiologia i przyczyny
Infekcje dróg moczowych (IDM) stanowią jedne z najczęstszych zakażeń bakteryjnych w praktyce klinicznej, najczęściej dotyczą dolnych dróg moczowych, tj. pęcherza moczowego i cewki moczowej. Dominującym patogenem jest Escherichia coli, odpowiedzialna za 80-95% niepowikłanych przypadków, z udziałem innych bakterii takich jak Staphylococcus saprophyticus, Klebsiella pneumoniae czy Proteus mirabilis. U mężczyzn poniżej 35. roku życia istotne są także patogeny przenoszone drogą płciową, np. Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae. W zakażeniach szpitalnych obserwuje się wzrost izolacji szczepów wieloopornych, w tym produkujących ESBL i karbapenemazy. Czynniki ryzyka obejmują anatomiczne uwarunkowania (krótsza cewka moczowa u kobiet, wady układu moczowego), stany fizjologiczne (ciąża, menopauza), choroby przewlekłe (cukrzyca, kamica nerkowa), oraz procedury medyczne, zwłaszcza cewnikowanie dróg moczowych, które odpowiada za około 80% zakażeń szpitalnych.
biofilm, Candida, cewnikowanie dróg moczowych, Chlamydia trachomatis, cystoskopia, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, infekcja dróg moczowych, kamica układu moczowego, Klebsiella pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, odmiedniczkowe zapalenie nerek, odpływ pęcherzowo-moczowodowy, powiększony gruczoł krokowy, Proteus mirabilis, Schistosoma haematobium, Staphylococcus saprophyticus, stwardnienie rozsiane, układ moczowy, uropatogenne E. coli, wirus opryszczki, zakażenie szpitalne, zapalenie cewki moczowej, zapalenie pęcherza, zapalenie prostaty, zwężenie cewki moczowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Clindavag 100 mg
Profil bezpieczeństwa klindamycyny w postaci globulek dopochwowych (100 mg) został szczegółowo oceniony w badaniach klinicznych u kobiet niebędących w ciąży. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują zakażenia grzybicze, ból głowy, dolegliwości żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty), świąd i wysypkę skórną, ból w boku, odmiedniczkowe zapalenie nerek, bolesne oddawanie moczu oraz objawy ze strony układu rozrodczego takie jak kandydoza sromu i pochwy, ból i zaburzenia sromu i pochwy, infekcje pochwy, wydzielina z pochwy i zaburzenia miesiączkowania. W miejscu podania mogą wystąpić ból, świąd, miejscowy obrzęk i gorączka. Rzadziej (≥1/1 000 do <1/100) nie odnotowano istotnych działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko rzekomobłoniastego zapalenia jelit, powikłania charakterystycznego dla antybiotyków z grupy klindamycyny, objawiającego się ciężką biegunką, bólami brzucha, gorączką oraz obecnością śluzu i krwi w stolcu, wymagającego natychmiastowej interwencji i odstawienia leku.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, bolesne oddawanie moczu, Candida, Clostridioides difficile, Departament Monitorowania Niepożądanych Działań, działanie niepożądane, farmakoterapia, flora bakteryjna pochwy, kandydoza sromu i pochwy, lek przeciwbakteryjny, nudności, odmiedniczkowe zapalenie nerek, reakcja alergiczna, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, świąd, wydzielina z pochwy, wymioty, wysypka, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia układu rozrodczego, zaburzenia żołądka i jelit, zakażenie drożdżakowe, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, lek z grupy triazoli o kodzie ATC J02AC03, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, hamując biosyntezę ergosteroli poprzez selektywne blokowanie demetylacji 14-alfa-lanosterolu zależnej od cytochromu P450 u grzybów. Mediana średnich stężeń worykonazolu w osoczu wynosiła 2425 ng/ml (IQR 1193-4380 ng/ml), a mediana maksymalnych stężeń 3742 ng/ml (IQR 2027-6302 ng/ml). Nie stwierdzono korelacji między stężeniami leku a skutecznością, natomiast wyższe stężenia wiązały się z hepatotoksycznością i zaburzeniami widzenia. Worykonazol wykazuje silne działanie przeciwko gatunkom Candida (w tym opornym na flukonazol C. krusei, C. glabrata, C. albicans), Aspergillus oraz patogenom o ograniczonej wrażliwości na inne leki, takim jak Scedosporium i Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla większości szczepów Candida są zwykle <1 mg/l, jednak w przypadku C. glabrata oporność na flukonazol koreluje z wyższymi wartościami MIC dla worykonazolu.
Aspergillus, badanie laboratoryjne, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Cryptococcus neoformans, cytochrom P450, demetylacja 14 alfa-lanosterolu, działanie grzybobójcze, EUCAST, Fusarium, Histoplasma capsulatum, leczenie przeciwgrzybicze, lek przeciwgrzybiczny, minimalne stężenie hamujące, patogen grzybiczny, posiew, Scedosporium, stężenie graniczne, terapia empiryczna, test wrażliwości, triazol, wartość graniczna epidemiologiczna, worykonazol, wrażliwość na lek przeciwgrzybiczny, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Anidulafungin Sandoz 100 mg
Anidulafungin Sandoz, dostępny w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji zawierającego 100 mg anidulafunginy, jest wskazany w leczeniu inwazyjnej kandydozy u dorosłych oraz dzieci i młodzieży od 1 miesiąca do poniżej 18 lat. Po rekonstytucji preparat zawiera 3,33 mg/ml anidulafunginy, a po rozcieńczeniu stężenie wynosi 0,77 mg/ml, przy pH roztworu w zakresie 3,5–5,5. Każda fiolka zawiera również 100 mg fruktozy, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją fruktozy. Lek podaje się dożylnie w formie infuzji, a jego stosowanie powinno opierać się na potwierdzeniu mikrobiologicznym zakażenia Candida oraz uwzględnieniu lokalnych wytycznych dotyczących racjonalnej terapii przeciwgrzybiczej. Decyzja o zastosowaniu Anidulafungin Sandoz powinna być poprzedzona dokładną oceną stanu klinicznego pacjenta, w tym czynników ryzyka rozwoju inwazyjnej kandydozy oraz analizy korzyści i potencjalnych zagrożeń terapii. Lekarz powinien brać pod uwagę aktualne dane dotyczące wrażliwości patogenów na anidulafunginę oraz lokalne rekomendacje terapeutyczne. Anidulafungin Sandoz stanowi ważną opcję terapeutyczną w leczeniu inwazyjnych zakażeń Candida, szczególnie w populacjach pediatrycznych i dorosłych wymagających skutecznej i bezpiecznej terapii przeciwgrzybiczej.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posaconazole Mylan 40 mg/ml
Pozakonazol, lek przeciwgrzybiczy z grupy triazoli (kod ATC: J02AC04), działa poprzez hamowanie enzymu 14α-demetylazy lanosterolu (CYP51), kluczowego w biosyntezie ergosterolu błony komórkowej grzybów. Wykazuje szerokie spektrum aktywności in vitro wobec gatunków Aspergillus (m.in. A. fumigatus, A. flavus), Candida (m.in. C. albicans, C. glabrata), a także innych patogenów takich jak Coccidioides immitis, Fonsecaea pedrosoi czy Fusarium. Minimalne stężenia hamujące (MIC) dla 90% izolowanych grzybów pleśniowych wynosiły m.in. 2 mg/l dla Mucorales spp. i Scedosporium apiospermum, 0,5 mg/l dla Exophiala dermatiditis. EUCAST określił epidemiologiczne wartości graniczne (ECOFF) dla Aspergillus spp. na poziomie 0,25-0,5 mg/l oraz kliniczne wartości graniczne MIC dla Candida albicans, C. tropicalis, C. parapsilosis i C. dubliniensis (wrażliwość S ≤ 0,06 mg/l, oporność R > 0,06 mg/l). Mechanizm oporności wiąże się ze zmianami w białku docelowym CYP51. Wskazano, że wskaźnik AUC/MIC około 200 jest krytyczny dla skuteczności leczenia aspergilozy, podkreślając konieczność osiągnięcia wysokich stężeń leku w osoczu.
Aspergillus, aspergiloza, aspergiloza inwazyjna, biosynteza ergosterolu, Candida, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, chromoblastomikoza, EUCAST, fuzarioza, grzybniak, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza jamy ustnej, kokcydioidomikoza, leczenie skojarzone, lek przeciwgrzybiczy, lekowrażliwość, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, ostra białaczka szpikowa, pochodna triazolowa, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Furaginum US Pharmacia 50 mg
Furaginum US Pharmacia zawiera 50 mg furazydyny i jest skutecznym lekiem, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Rzadziej (<1%) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak methemoglobinemia prowadząca do sinicy, niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, a także neuropatia obwodowa, szczególnie u osób z niewydolnością nerek, cukrzycą czy niedoborem witaminy B. Ponadto, furazydyna może wywoływać ostre i przewlekłe reakcje nadwrażliwości płucnej, w tym zwłóknienie i śródmiąższowe zapalenie płuc, zwłaszcza u pacjentów starszych stosujących lek powyżej 6 miesięcy.
anafilaksja, Candida, działanie niepożądane, Furagina, furazydyna, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, neuropatia obwodowa, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, pałeczka Pseudomonas, pochodne nitrofuranu, polekowe zapalenie wątroby, przewlekła reakcja płucna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie płuc, układ krwiotwórczy, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica stóp – Etiologia i przyczyny
Grzybica stóp (tinea pedis) jest najczęstszą infekcją dermatologiczną, wywoływaną głównie przez dermatofity, takie jak Trichophyton rubrum (odpowiedzialny za około 70% przypadków), Trichophyton interdigitale oraz Epidermophyton floccosum. Patogeny te rozwijają się w ciepłym, wilgotnym środowisku, co sprzyja noszeniu nieodpowiedniego, nieprzepuszczalnego obuwia oraz nadmiernej potliwości stóp (hiperhidroza). Zakażenie przenosi się zarówno bezpośrednio (kontakt skóra-skóra, autoinokulacja), jak i pośrednio (skażone powierzchnie, przedmioty osobiste), a zarodniki mogą przetrwać w środowisku nawet do 12 miesięcy. Czynniki ryzyka obejmują m.in. cukrzycę, immunosupresję, zaburzenia krążenia obwodowego oraz wcześniejsze epizody grzybicy, co zwiększa podatność na infekcję i jej powikłania.
atopowe zapalenie skóry, autoinokulacja, Candida, cellulitis, dermatofity, Epidermophyton floccosum, grzybica międzypalcowa, grzybica pachwin, grzybica paznokci, grzybica pęcherzowa, grzybica stóp, grzybica wrzodziejąca, hiperhidroza, leczenie przeciwgrzybicze, leki immunosupresyjne, maceracja naskórka, neuropatia obwodowa, niedokrwienie kończyn, obrzęk limfatyczny, potliwość stóp, tinea manuum, Trichophyton interdigitale, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Działania niepożądane – uroFuraginum 50 mg
Furazydyna, substancja czynna leku uroFuraginum 50 mg, wykazuje szereg działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się nudności (8%), bóle głowy (6%) oraz nadmierne oddawanie gazów (1,5%). Istotne są ryzyka hematologiczne, takie jak methemoglobinemia i niedokrwistość megaloblastyczna lub hemolityczna, szczególnie u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej. Neuropatia obwodowa, mogąca mieć ostry lub nieodwracalny przebieg, występuje u mniej niż 1% pacjentów, zwłaszcza przy współistniejącej niewydolności nerek, cukrzycy czy niedoborze witaminy B. Ponadto, stosowanie furazydyny może wywoływać ostre i przewlekłe reakcje nadwrażliwości płucnej, w tym zwłóknienie i śródmiąższowe zapalenie płuc, szczególnie u osób starszych. W obrębie przewodu pokarmowego obserwuje się zaparcia, biegunkę, zapalenia ślinianek, trzustki oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit związane z Clostridioides difficile.
anafilaksja, Candida, Clostridioides difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, drobnoustrój oporny, eozynofilia, furazydyna, hepatotoksyczność, martwica miąższu wątroby, methemoglobinemia, nadmierne oddawanie gazów, neuropatia, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna, nudności, obrzęk naczynioruchowy, polekowe zapalenie wątroby, przewlekła reakcja płucna, Pseudomonas, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śródmiąższowe zapalenie płuc, wysięk opłucnowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie spermatogenezy, zapalenie ślinianek, zapalenie trzustki, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwłóknienie płuc - Leksykon substancji czynnych
Naftyfina – Właściwości farmakodynamiczne
Naftyfina, będąca syntetyczną pochodną alliloaminy i substancją czynną preparatu Exoderil (chlorowodorek naftyfiny w stężeniu 10 mg/g kremu, kod ATC: D01AE22), wykazuje silne działanie przeciwgrzybicze poprzez hamowanie 2,3-epoksydazy skwalenowej, kluczowego enzymu w biosyntezie steroli grzybów. Mechanizm ten prowadzi do patologicznego gromadzenia skwalenu, zaburzeń syntezy fosfolipidów i glikoprotein oraz niedoboru ergosterolu, co skutkuje zwiększoną przepuszczalnością błony komórkowej i śmiercią komórek grzybiczych. Naftyfina wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko dermatofitom (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.), drożdżakom (Candida spp.), pleśniakom (Aspergillus spp.) oraz innym patogenom, takim jak Sporothrix schenkii, wykazując działanie fungicydalne wobec dermatofitów i Aspergillus spp. oraz fungistatyczne lub fungicydalne wobec drożdżaków, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, biosynteza steroli, błona komórkowa grzyba, Candida, chlorowodorek naftyfiny, dermatofity, drożdżaki, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, komponenta zapalna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, nadkażenie bakteryjne, pleśniaki, przepuszczalność błony komórkowej, Trichophyton, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Biofuroksym 500 mg
Cefuroksym, cefalosporyna II generacji w postaci soli sodowej, stosowana jest w formie roztworu lub zawiesiny do wstrzykiwań. Najczęstsze działania niepożądane obejmują neutropenię, eozynofilię oraz przemijające podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) i bilirubiny, szczególnie u pacjentów z istniejącą chorobą wątroby, choć brak jest dowodów na hepatotoksyczność leku. Cefuroksym może wywoływać dodatni odczyn Coombs’a, co może utrudniać procedury transfuzji i w rzadkich przypadkach prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej. W miejscu podania domięśniowego, zwłaszcza przy wyższych dawkach, często występuje ból, jednak nie wymaga to zwykle przerwania terapii. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do dorosłych, co potwierdza możliwość bezpiecznego stosowania w populacji pediatrycznej.
anafilaksja, antybiotyk, bilirubina, Candida, cefalosporyna, cefuroksym, Clostridioides difficile, enzymy wątrobowe, eozynofilia, gorączka polekowa, hemoglobina, hiperkreatynemia, klirens kreatyniny, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, odczyn Coombsa, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie naczyń skóry, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Canesten Control 10 mg/g
Canesten Control w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g klotrymazolu jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym miejscowo w terapii zakażeń skóry i zewnętrznych błon śluzowych wywołanych przez dermatofity, drożdżaki (głównie Candida) oraz pleśnie. Preparat znajduje zastosowanie w leczeniu grzybic skórnych, łupieżu pstrego (Pityriasis versicolor), pieluszkowego zapalenia skóry u dzieci, a także zapaleń sromu i żołędzi wywołanych przez Candida. Lek jest wskazany dla dorosłych, młodzieży oraz dzieci, z uwzględnieniem specyfiki zakażenia i lokalizacji zmian chorobowych.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, Candida, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, grzyb chorobotwórczy, grzybica pochwy, grzybica skórna, infekcja skóry, kandydoza pochwy, klotrymazol, łupież pstry, nadwrażliwość, pieluszkowe zapalenie skóry, pityriasis versicolor, pleśń, pochodna imidazolowa, powierzchowne zakażenie skóry, zakażenie błony śluzowej, zakażenie grzybicze, zakażenie skóry, zapalenie sromu, zapalenie żołędzi - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Caspofungin Adamed 50 mg
Caspofungin Adamed, zawierający 50 mg kaspofunginy w postaci proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, jest lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym dożylne w leczeniu inwazyjnej kandydozy u dorosłych i populacji pediatrycznej oraz inwazyjnej aspergilozy u pacjentów, którzy wykazują oporność lub nietolerancję na amfoterycynę B, jej preparaty lipidowe lub itrakonazol. Brak odpowiedzi na terapię definiowany jest jako progresja zakażenia lub brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach leczenia w dawkach terapeutycznych. Ponadto, lek jest wskazany do empirycznego leczenia pacjentów z gorączką neutropeniczną i podejrzeniem zakażenia grzybiczego, szczególnie w grupach wysokiego ryzyka, takich jak pacjenci hematologiczni, onkologiczni czy po przeszczepach narządów. Preparat wymaga rozpuszczenia w 10,5 ml wody do wstrzykiwań, co daje stężenie 5,2 mg kaspofunginy/ml roztworu, i jest podawany wyłącznie w warunkach szpitalnych przez dożylną infuzję.
Aspergillus, badanie mikrobiologiczne, brak odpowiedzi na leczenie, Candida, gorączka neutropeniczna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, leczenie drugiego rzutu, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczy, neutropenia, niedobór odporności, nietolerancja leku, oporność na leczenie, parametry zapalne, populacja pediatryczna, przeszczep narządu, terapia pierwszego rzutu, terapia przeciwgrzybicza, zakażenie grzybicze, zakażenie HIV, zakażenie oporne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketokonazol 200 mg
Ketokonazol, pochodna imidazolu z grupy leków przeciwgrzybiczych (kod ATC: J02AB02), dostępny w tabletkach po 200 mg, działa poprzez hamowanie syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów. Mechanizm ten polega na specyficznym wiązaniu z lanosterolo-14-alfademetylazą, enzymem cytochromu P450, co prowadzi do utraty integralności błony i śmierci komórki grzybiczej. Dodatkowo, w przypadku Candida spp., ketokonazol zaburza przejście patogenu w formę micelarną, ograniczając jego patogenność. Lek wykazuje szerokie spektrum działania przeciw dermatofitom (Microsporum, Epidermatophyton, Trichophyton), drożdżakom (Candida albicans, Cryptococcus neoformans, Pityrosporum), grzybom dimorficznym (Coccidioides immitis, Histoplasma capsulatum, Paracoccidioides brasiliensis) oraz innym patogenom (Sporotrichum schenckii, Phialophora spp., Blastomyces dermatiditis).
Candida, chromomikoza, cytochrom P450, dermatofity, drożdżaki, ergosterol, grzyb dimorficzny, grzybica paznokci, grzybica powierzchniowa, grzybica układowa, histoplazmoza, kandydoza błony śluzowej, kandydoza pochwy, ketokonazol, kokcydioidomikoza, lanosterolo-14-alfademetylaza, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, parakokcydioidomikoza, pochodna imidazolu, postać micelarna, spektrum przeciwgrzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Voriconazole Fosun Pharma 200 mg
Voriconazole Fosun Pharma, 200 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest triazolowym lekiem przeciwgrzybiczym o szerokim spektrum działania, wskazanym do leczenia ciężkich, zagrażających życiu infekcji grzybiczych u dorosłych oraz dzieci od 2 roku życia. Główne wskazania obejmują inwazyjną aspergilozę, kandydemię u pacjentów bez neutropenii, ciężkie zakażenia inwazyjne wywołane przez Candida spp. oporne na flukonazol (w tym Candida krusei), a także zakażenia wywołane przez Scedosporium spp. i Fusarium spp. Ponadto lek jest stosowany profilaktycznie u biorców allogenicznego przeszczepu krwiotwórczych komórek macierzystych wysokiego ryzyka (HSCT). Preparat podaje się dożylnie po rozpuszczeniu proszku, gdzie każdy ml roztworu zawiera 10 mg worykonazolu, a fiolka zawiera 217,6 mg sodu oraz 3,2 g betadeksu sulfobutylowego eteru sodowego, co należy uwzględnić u pacjentów z ograniczeniami dietetycznymi lub chorobami nerek.
betadeks sulfobutylowy eter sodowy, Candida, Candida krusei, dieta niskosodowa, Fusarium, HSCT, immunosupresja, inwazyjna aspergiloza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, oporność na flukonazol, patogen grzybiczny, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, roztwór do infuzji, Scedosporium, triazole, worykonazol, zakażenie oporne na flukonazol - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Terbisil 250 mg
Terbinafina, substancja czynna leku Terbisil, jest alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, skuteczną wobec dermatofitów (Trichophyton, Microsporum, Epidermophyton), drożdżaków Candida oraz Pityrosporum. Mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu epoksydazy skwalenu, co prowadzi do niedoboru ergosterolu i akumulacji skwalenu w komórkach grzybów, skutkując ich śmiercią. Po podaniu doustnym terbinafina kumuluje się w skórze, włosach i paznokciach, osiągając stężenia grzybobójcze. W badaniach klinicznych potwierdzono wysoką skuteczność leczenia grzybicy paznokci, skóry owłosionej głowy, tułowia, pachwin oraz kandydozy skórnej, z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała (62,5 mg do 250 mg raz na dobę lub 125 mg dwa razy na dobę) i czasem terapii od 2 do 12 tygodni w zależności od lokalizacji i patogenu.
alliloamina, biosynteza steroli, Candida, cytochrom P450, dermatofit, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, Epidermophyton floccosum, epoksydaza skwalenu, ergosterol, gryzeofulwina, grzybica obrębna pachwin, grzybica owłosionej skóry głowy, grzybica paznokci, grzybica paznokci rąk, grzybica paznokci stóp, grzybica stóp, grzybica tułowia, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, Microsporum, Pityrosporum, skwalen, terbinafina, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, wyleczenie mikologiczne, zakażenie paznokci - Leksykon chorób i schorzeń
Wysypki u niemowląt i dzieci – Epidemiologia
Wysypki skórne u niemowląt i dzieci stanowią istotny problem kliniczny i epidemiologiczny, generując ponad 12 milionów wizyt rocznie, z czego 68% odbywa się w podstawowej opiece zdrowotnej. Częstość występowania wysypek różni się w zależności od wieku i etiologii – np. rumień toksyczny noworodków dotyczy 40-70% noworodków donoszonych, potówki około 40% niemowląt, a atopowe zapalenie skóry (AZS) około 20% dzieci w USA. Wysypki infekcyjne, zwłaszcza wirusowe, są najczęstszą przyczyną gorączkowych wykwitów skórnych u dzieci, z chorobami takimi jak odra, rumień zakaźny, ospa wietrzna czy choroba bostońska. Bakterie (np. Streptococcus pyogenes w płonicy) i grzyby (tinea, Candida) również odgrywają ważną rolę. Nieinfekcyjne dermatozy, takie jak odparzenia pieluszkowe (7-35% niemowląt) i AZS (10-20% dzieci), mają znaczący udział w etiologii wysypek. Epidemiologia wykazuje zróżnicowanie geograficzne i klimatyczne, a nadzór epidemiologiczny, w tym obowiązkowe zgłaszanie chorób takich jak odra czy choroba meningokokowa, jest kluczowy dla kontroli i zapobiegania rozprzestrzenianiu się infekcji.
acne neonatorum, atopowe zapalenie skóry, Candida, choroba bostońska, choroba dłoni, choroba meningokokowa, choroba riketsyjna, denga, erythema infectiosum, grzybica, łojotokowe zapalenie skóry, miliaria, odparzenie pieluszkowe, odra, ospa wietrzna, płonica, posocznica, potówki, roseola infantum, rumień toksyczny noworodków, rumień zakaźny, stóp i jamy ustnej, szczepionka MMR, trądzik noworodkowy, wysypka wirusowa, zakażenie COVID-19, zakażenie drożdżakowe, zespół oparzonej skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Caspofungin Zentiva 70 mg
Caspofungin Zentiva, dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji zawierającego 70 mg kaspofunginy (w postaci kaspofunginy octanu), jest wskazany w leczeniu inwazyjnej kandydozy u dorosłych i dzieci oraz inwazyjnej aspergilozy u pacjentów z opornością na standardowe terapie lub nietolerancją innych leków przeciwgrzybiczych. Po odtworzeniu w 10,5 ml wody do wstrzykiwań, 1 ml roztworu zawiera 7,2 mg kaspofunginy. Brak odpowiedzi na wcześniejsze leczenie definiuje się jako progresję zakażenia lub brak poprawy klinicznej po co najmniej 7 dniach terapii w odpowiednich dawkach. Caspofungin jest również stosowany empirycznie u pacjentów z gorączką i neutropenią, gdy istnieje podejrzenie zakażenia grzybiczego, ale brak potwierdzenia mikrobiologicznego.
amfoterycyna B, Aspergillus, badanie mikrobiologiczne, Candida, infekcja ogólnoustrojowa, infuzja dożylna, inwazyjna aspergiloza, inwazyjna kandydoza, itrakonazol, kaspofungina, koncentrat roztworu do infuzji, leczenie empiryczne, lek przeciwgrzybiczny, neutropenia, obniżona odporność, zakażenie grzybicze - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Fluconazolum Aflofarm 5 mg/ml
Fluconazolum Aflofarm w postaci syropu o stężeniu 5 mg/ml jest lekiem przeciwgrzybiczym dedykowanym do leczenia szerokiego spektrum zakażeń grzybiczych, w tym kryptokokowego zapalenia opon mózgowych, kokcydioidomikozy, inwazyjnych kandydoz oraz drożdżakowych zakażeń błon śluzowych i skóry. Syrop jest szczególnie wskazany u pacjentów z trudnościami w połykaniu, takich jak dzieci (0-17 lat) i osoby starsze, umożliwiając precyzyjne dawkowanie dostosowane do masy ciała. Preparat znajduje zastosowanie zarówno w terapii leczniczej, jak i profilaktycznej, zwłaszcza u pacjentów immunokompromitowanych, np. z HIV, neutropenią czy po przeszczepach komórek macierzystych. Wskazania obejmują także przewlekłe i nawracające zakażenia, takie jak drożdżyca pochwy (≥4 epizody rocznie) oraz onychomikozy, gdy inne leki są niewskazane.
Candida, drożdżakowe zapalenie błon śluzowych, drożdżakowe zapalenie żołędzi, drożdżyca pochwy, dysfagia, flukonazol, grzybica skóry, grzybica stóp, inwazyjna kandydoza, kokcydioidomikoza, komórki macierzyste, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, leczenie miejscowe, leczenie ogólnoustrojowe, lek przeciwgrzybiczy, łupież pstry, nawracająca drożdżyca pochwy, neutropenia, onychomikoza, ośrodkowy układ nerwowy, pacjent immunokompromitowany, zakażenie grzybicze, zanikowe drożdżakowe zapalenie jamy ustnej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Steper pro 10 mg/ml
Bifonazol, substancja czynna leku Steper pro, jest pochodną imidazolu i triazolu, klasyfikowaną w ATC pod kodem D01AC10, dostępną w postaci aerozolu na skórę o stężeniu 10 mg/mL. Mechanizm działania bifonazolu polega na dwupoziomowym hamowaniu syntezy ergosterolu, kluczowego składnika błony komórkowej grzybów, co prowadzi do strukturalnej i funkcjonalnej niewydolności błony cytoplazmatycznej i śmierci komórek grzybiczych. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego obejmujące dermatofity, drożdżaki (w tym Candida spp.), pleśnie, Malassezia furfur oraz bakterię Corynebacterium minutissimum, co czyni go skutecznym w leczeniu różnorodnych zakażeń skórnych. Minimalne stężenie grzybobójcze bifonazolu wynosi około 5 μg/mL przy ekspozycji powyżej 6 godzin, a dla drożdżaków Candida – 20 μg/mL.
bifonazol, błona komórkowa grzyba, Candida, Corynebacterium minutissimum, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, ergosterol, etanol, klasyfikacja ATC, łupież pstry, Malassezia furfur, minimalne stężenie hamujące, oporność wtórna, pleśń, pochodne imidazolu i triazolu, synteza ergosterolu, wyprzenie bakteryjne, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica paznokci – Objawy
Grzybica paznokci (onychomycosis) to przewlekła infekcja grzybicza dotykająca płytkę paznokciową, łożysko lub otaczającą skórę, z częstością występowania około 10% w populacji ogólnej, sięgającą nawet 50% u osób powyżej 70. roku życia. Infekcja rozwija się stopniowo, początkowo manifestując się białymi, żółtymi lub brązowymi plamkami, zgrubieniem i matowieniem paznokcia, a w zaawansowanych stadiach prowadzi do znacznej deformacji, kruchości, oddzielania się paznokcia od łożyska oraz bólu. Najczęściej występującym typem jest DLSO (Distal Lateral Subungual Onychomycosis), wywoływany przez dermatofity, ale wyróżnia się także formy WSO, PSO oraz infekcje drożdżakowe Candida. Proces leczenia jest długotrwały, trwający od 6 do 18 miesięcy dla paznokci stóp i 3 do 6 miesięcy dla paznokci rąk, a skuteczność terapii ocenia się na podstawie pojawienia się zdrowego paznokcia u podstawy płytki. Nieleczona grzybica może prowadzić do powikłań takich jak wtórne zakażenia bakteryjne, zapalenie tkanek otaczających paznokieć, a u pacjentów z cukrzycą lub immunosupresją – do poważnych stanów zapalnych i owrzodzeń.
Candida, cellulitis, dermatofity, dystroficzna grzybica paznokci, grzybica paznokci, infekcja grzybicza, kandydoza paznokci, łożysko paznokcia, łuszczyca paznokci, macierz paznokcia, neuropatia cukrzycowa, obniżona odporność, onycholiza, onychomycosis, owrzodzenie stopy, płytka paznokciowa, powierzchowna biała grzybica paznokci, tinea unguium, wał paznokciowy, wtórne zakażenie bakteryjne, zespół stopy cukrzycowej - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Day Zero 100 mg
Mykafungina, będąca inhibitorem syntezy 1,3-β-D-glukanu, wykazuje silne działanie grzybobójcze wobec gatunków Candida oraz hamuje wzrost Aspergillus. Mechanizm działania opiera się na selektywnym blokowaniu kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co przekłada się na korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach przedklinicznych wykazano, że stosunek AUC/MIC jest kluczowy dla skuteczności, z wartościami około 2400 dla C. albicans i 1300 dla C. glabrata. EUCAST określił progi MIC dla różnych gatunków Candida, np. dla C. albicans próg wrażliwości wynosi ≤0,016 mg/L, a oporności >0,016 mg/L. Wartości MIC dla C. tropicalis i C. krusei są wyższe, co może wpływać na skuteczność terapii, choć dane kliniczne nie potwierdzają istotnych różnic w wynikach leczenia.
3-β-D-glukan, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida tropicalis, drożdżaki Candida, działanie grzybobójcze, endoskopia przełyku, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, gen Fks2, infekcja Aspergillus, infekcja Candida, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, lekowrażliwość drobnoustrojów, liposomalna amfoterycyna B, minimalne stężenie hamujące, neutropenia, oporność krzyżowa, przesączanie kłębuszkowe, przeszczep krwiotwórczych komórek macierzystych, ściana komórkowa grzyba, układowe zakażenie grzybicze, zakażenie wtórne, Zygomycetes - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Caspofungin Zentiva
Kaspofungina, stosowana w terapii inwazyjnych zakażeń grzybiczych, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz objawów związanych z uwalnianiem histaminy, takich jak wysypka, obrzęk twarzy czy skurcz oskrzeli. Lekarz powinien monitorować pacjentów pod kątem tych działań niepożądanych i w razie ich wystąpienia przerwać terapię oraz wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe. Kaspofungina wykazuje ograniczone spektrum działania, skuteczność wobec drożdżaków innych niż Candida oraz pleśni innych niż Aspergillus nie jest potwierdzona. W przypadku jednoczesnego stosowania z cyklosporyną (dawka 3 mg/kg mc.) obserwowano przejściowe podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) do wartości nieprzekraczających 3-krotnej górnej granicy normy, co ustępowało po odstawieniu leku. Zaleca się ścisłe monitorowanie enzymów wątrobowych, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, Aspergillus, Candida, cyklosporyna, farmakokinetyka kaspofunginy, histamina, inwazyjne zakażenie grzybicze, lek przeciwgrzybiczy, obrzęk naczynioruchowy, pole pod krzywą stężenia, próba czynnościowa wątroby, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, terapia przeciwgrzybicza, toksyczna martwica naskórka, uszkodzenie wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Terbiderm 10 mg/g
Terbiderm w postaci kremu o stężeniu 10 mg/g, zawierający chlorowodorek terbinafiny, jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w leczeniu powierzchownych zakażeń grzybiczych skóry wywołanych przez dermatofity (Trichophyton spp., Microsporum canis, Epidermophyton floccosum) oraz drożdżaki z rodzaju Candida, w tym Candida albicans. Wskazania obejmują grzybicę stóp (tinea pedis), grzybicę podeszwową, fałdów skórnych (tinea cruris), skóry gładkiej (tinea corporis), drożdżycę fałdów, skóry dłoni i stóp oraz łupież pstry (pityriasis versicolor) wywołany przez Malassezia furfur. Terbiderm jest zalecany szczególnie w wczesnych, ograniczonych zakażeniach, jako leczenie pierwszego rzutu oraz u pacjentów nietolerujących innych leków przeciwgrzybiczych, a także w profilaktyce nawrotów poprzez kontynuację terapii przez 1-2 tygodnie po ustąpieniu objawów klinicznych.
Candida, Candida albicans, chlorowodorek terbinafiny, dermatofit, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton floccosum, grzybica mokasynowa, grzybica odzwierzęca, grzybica pachwin, grzybica skóry owłosionej głowy, grzybica stóp, kandydoza skórna, lek przeciwgrzybiczny, łupież pstry, maceracja naskórka, Malassezia furfur, Microsporum canis, nadpotliwość, pityriasis versicolor, pityrosporum orbiculare, pochodna azolowa, reinfekcja, tinea corporis, tinea cruris, tinea pedis, Trichophyton, Trichophyton mentagrophytes, Trichophyton rubrum, Trichophyton verrucosum, Trichophyton violaceum, zakażenie dermatofitowe, zakażenie drożdżakowe skóry, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon chorób i schorzeń
Odmiedniczkowe zapalenie nerek – Epidemiologia
Odmiedniczkowe zapalenie nerek (pyelonephritis) jest jedną z najczęstszych bakteryjnych infekcji układu moczowego, z roczną zapadalnością w USA wynoszącą 15-17 przypadków na 10 000 kobiet oraz 3-4 na 10 000 mężczyzn, co przekłada się na około 250 000 diagnoz rocznie. Choroba dotyka głównie młode, aktywne seksualnie kobiety, z charakterystycznym trimodalnym rozkładem wieku u kobiet (szczyty w 0-4, 15-35 oraz po 50 roku życia) oraz bimodalnym u mężczyzn. Głównym patogenem etiologicznym jest uropatogenna Escherichia coli (UPEC), odpowiedzialna za około 90% niepowikłanych przypadków, z rosnącą opornością na trimetoprym/sulfametoksazol (≥35%) i fluorochinolony (>10%). Czynniki ryzyka obejmują płeć żeńską, ciążę (20-30% ryzyka rozwoju odmiedniczkowego zapalenia nerek przy nieleczonej bakteriurii), cewnikowanie pęcherza moczowego (70-80% powikłanych UTI), wiek skrajny, niecałkowite leczenie zapalenia pęcherza, obniżoną odporność, cukrzycę, stwardnienie rozsiane oraz przewlekłą niewydolność nerek. Epidemiologia wykazuje sezonowość i zróżnicowanie geograficzne, z najwyższą zapadalnością w regionach o średnio-niskim wskaźniku rozwoju społeczno-demograficznego (SDI).
bezobjawowa bakteriuria, Candida, cewnikowanie pęcherza moczowego, cukrzyca, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, obniżona odporność, odmiedniczkowe zapalenie nerek, oporność na antybiotyki, oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek, Proteus mirabilis, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, Pseudomonas aeruginosa, schyłkowa niewydolność nerek, Staphylococcus aureus, Staphylococcus saprophyticus, Streptococcus, stwardnienie rozsiane, uropatogenna Escherichia coli, zakażenie układu moczowego, zakażenie układu moczowego związane z cewnikiem, zakażenie związane z opieką zdrowotną, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon substancji czynnych
Nystatyna – Wskazania do stosowania
Nystatyna, polienowy antybiotyk przeciwgrzybiczy produkowany przez Streptomyces noursei, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko drożdżakom Candida. Jest stosowana w leczeniu zakażeń grzybiczych przewodu pokarmowego, jamy ustnej (pleśniawka), przełyku oraz układu płciowego u kobiet. Preparaty doustne, takie jak Nyscandin, Nystapol i Nystatin TZF, zawierają 100 000 IU/ml i są wskazane do terapii i profilaktyki kandydozy przewodu pokarmowego i jamy ustnej. W leczeniu grzybic pochwy i sromu stosuje się tabletki dopochwowe Nystatyna VP (100 000 j.m.) oraz preparaty złożone Macmiror Complex (100 mg + 40 000 j.m./g) i Macmiror Complex 500 (500 mg + 200 000 j.m.), które dodatkowo działają na Trichomonas vaginalis i bakterie. Nystatyna charakteryzuje się miejscowym działaniem, nie wchłania się z przewodu pokarmowego, co minimalizuje ryzyko działań ogólnoustrojowych.
antybiotyk polienowy, antybiotykoterapia, Candida, drożdżyca, flukonazol, grzybica jamy ustnej, grzybica pochwy i sromu, kandydoza, kandydoza inwazyjna, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgrzybiczy, nifuratel, pacjent immunoniekompetentny, pleśniawka jamy ustnej, rzęsistek pochwowy, rzęsistkowica, Streptomyces noursei, tabletka dojelitowa, tabletka dopochwowa, zakażenie drożdżakowe przewodu pokarmowego, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nystatyna Teva 500 000 j.m.
Nystatyna Teva w dawce 500 000 j.m. w formie tabletek dojelitowych jest skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym stosowanym w terapii zakażeń grzybiczych przewodu pokarmowego. Substancja czynna, nystatyna, działa miejscowo na patogeny grzybicze, zwłaszcza Candida, umożliwiając efektywne zwalczanie kandydozy przewodu pokarmowego. Tabletki dojelitowe zapewniają odpowiednią dystrybucję leku w obrębie przewodu pokarmowego, co jest kluczowe dla osiągnięcia optymalnego efektu terapeutycznego. Każda tabletka zawiera 500 000 j.m. nystatyny oraz 0,85 mg sodu, co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.
antybiotyk, antybiotykoterapia, Candida, dieta niskosodowa, długotrwała antybiotykoterapia, działanie przeciwgrzybicze, flora bakteryjna przewodu pokarmowego, grzybica przewodu pokarmowego, kandydoza przewodu pokarmowego, kortykosteroid, leczenie kortykosteroidami, nadmierny rozwój grzybów, nystatyna, profilaktyka zakażeń grzybiczych, tabletka dojelitowa, zakażenie grzybicze, zakażenie grzybicze przewodu pokarmowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Flukonazol Actavis 50 mg
Flukonazol Actavis, będący pochodną triazolu i tetrazolu (kod ATC: J02AC01), jest dostępny w kapsułkach o dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg oraz 200 mg i stosowany w leczeniu zakażeń grzybiczych. Jego mechanizm działania polega na selektywnym hamowaniu enzymu cytochromu P-450, co prowadzi do zahamowania demetylacji 14 alfa-lanosterolu i utraty ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co skutkuje działaniem przeciwgrzybiczym. Flukonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwko gatunkom Candida (zwłaszcza C. albicans, C. parapsilosis, C. tropicalis), a także Cryptococcus neoformans, Cryptococcus gattii oraz endemicznych pleśni. Wartości MIC i ECOFF różnią się w zależności od gatunku, np. C. glabrata wykazuje zmniejszoną wrażliwość, a C. krusei i C. auris są oporne na flukonazol. Dawkowanie 50 mg/dobę przez 28 dni nie wpływa na stężenia steroidów u pacjentów, a dawki 200-400 mg/dobę nie wykazują klinicznie istotnych zaburzeń hormonalnych.
aktywność przeciwgrzybicza, azolowy lek przeciwgrzybiczny, biosynteza ergosterolu, błona komórkowa grzyba, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, Cryptococcus neoformans, cytochrom P-450, działanie przeciwgrzybicze, epidemiologiczny punkt odcięcia, kandydemia, kandydoza jamy ustnej, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania flukonazolu, mechanizm oporności, minimalne stężenie hamujące, nadkażenie, pole pod krzywą stężenia, stężenie endogennych steroidów, stężenie graniczne flukonazolu, stężenie testosteronu, zakażenie grzybicze, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Micafungin Zentiva 100 mg
Mykafungina, należąca do grupy echinokandyn (kod ATC: J02AX05), działa poprzez niekompetycyjne hamowanie syntezy 1,3-β-D-glukanu, kluczowego składnika ściany komórkowej grzybów, co zapewnia selektywność i bezpieczeństwo terapii. W modelach zwierzęcych wykazano, że skuteczność leczenia kandydozy koreluje z wartością współczynnika AUC/MIC, wynoszącą około 2400 dla C. albicans i 1300 dla C. glabrata, osiągalną przy standardowych dawkach. EUCAST określił wartości graniczne MIC dla mykafunginy: dla C. albicans i C. glabrata wynoszą one odpowiednio 0,016 mg/l i 0,03 mg/l, przy czym dla C. parapsilosis próg oporności jest znacznie wyższy (2 mg/l). Występują mutacje w genach Fks1 i Fks2, które mogą powodować zmniejszoną wrażliwość lub oporność, w tym potencjalną oporność krzyżową z innymi echinokandynami.
3-β-D-glukan, amfoterycyna B liposomalna, Aspergillus, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida guilliermondii, Candida krusei, Candida parapsilosis, Candida tropicalis, echinokandyny, EUCAST, flukonazol, Fusarium, gen Fks1, gen Fks2, HSCT, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydemia, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, MIC, mykafungina, neutropenia, przesączanie kłębuszkowe, zakażenie Candida, Zygomycetes - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clotidal 10 mg/g
Clotidal w postaci kremu dopochwowego zawiera klotrymazol w stężeniu 10 mg/g i jest wskazany do miejscowego leczenia grzybiczego zapalenia błon śluzowych narządów płciowych wywołanego przez drożdżaki Candida, obejmującego vulvovaginitis oraz izolowane zapalenie pochwy (vaginitis). Preparat znajduje również zastosowanie w terapii zakażenia żołędzi prącia o etiologii drożdżakowej. Objawy kliniczne tych schorzeń to m.in. świąd, pieczenie, zaczerwienienie, obrzęk oraz charakterystyczna biaława, serowata wydzielina, które znacząco obniżają komfort życia pacjentów. Klotrymazol, będący pochodną imidazolu, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, skutecznie eliminując drożdżaki Candida. Preparat zawiera także substancje pomocnicze, takie jak alkohol cetostearylowy (100 mg/g) i alkohol benzylowy (30 mg/g), co należy uwzględnić przy kwalifikacji pacjentów, zwłaszcza w kontekście potencjalnych reakcji nadwrażliwości.
alkohol benzylowy, alkohol cetostearylowy, badanie mikrobiologiczne, Candida, drożdżak, działanie przeciwgrzybicze, etiologia grzybicza, interakcja lekowa, klotrymazol, krem dopochwowy, obrzęk, pieczenie, pochodna imidazolu, przeciwwskazanie, reakcja nadwrażliwości, substancja czynna, świąd, zakażenie grzybicze układu moczowo-płciowego, zapalenie pochwy, zapalenie sromu i pochwy - Leksykon substancji czynnych
Sertakonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sertakonazol, stosowany w leczeniu kandydozy, wymaga kompleksowego podejścia klinicznego, obejmującego dokładne zbadanie i eliminację czynników sprzyjających infekcji grzybiczej, takich jak stany obniżonej odporności, zaburzenia endokrynologiczne (w tym cukrzyca), długotrwała antybiotykoterapia, stosowanie leków immunosupresyjnych, ciąża oraz noszenie ciasnej odzieży. Terapia preparatem zawierającym sertakonazol, np. Cagynol 300 mg globulki, powinna obejmować leczenie wszystkich ognisk zakażenia oraz partnera pacjenta, co jest kluczowe dla przerwania łańcucha zakażeń i zapobiegania reinfekcjom. Niezbędne jest dążenie do całkowitego wyleczenia infekcji, co stanowi podstawę skutecznej profilaktyki nawrotów.
antybiotykoterapia, Cagynol, Candida, cukrzyca, infekcja grzybicza, kandydoza, leczenie przeciwgrzybicze, lek immunosupresyjny, nawrót infekcji, obniżona odporność, ognisko infekcji grzybiczej, patogen grzybiczny, reakcja alergiczna, reakcja niepożądana, reinfekcja, sertakonazol, substancja przeciwgrzybicza, zaburzenie endokrynologiczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Canesten 500 mg
Klotrymazol, substancja czynna Canesten (500 mg w kapsułce dopochwowej miękkiej), jest pochodną imidazolu o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, stosowaną miejscowo w leczeniu ginekologicznych infekcji grzybiczych. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów i ich śmierci. Wartości MIC dla dermatofitów, drożdżaków (w tym Candida), pleśni i innych patogenów grzybiczych mieszczą się w zakresie poniżej 0,062-4(-8) µg/ml. Działanie klotrymazolu jest grzybostatyczne lub grzybobójcze, zależnie od stężenia w miejscu zakażenia, przy czym aktywność dotyczy głównie proliferujących form grzybów, natomiast spory wykazują niską wrażliwość.
Bacteroides, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, błona komórkowa grzyba, Candida, corynebacterium, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, enterokok, Gardnerella vaginalis, gronkowiec, grzyb strzępkowy, infekcja grzybicza, lek przeciwzakaźny i odkażający, MIC, minimalne stężenie hamujące, oporność na klotrymazol, oporność pierwotna, oporność wtórna, paciorkowiec, pałeczka beztlenowa, pleśń, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spora grzyba, synteza ergosterolu, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Zoxin-med 20 mg/ml
Ketokonazol, substancja czynna w szamponie leczniczym Zoxin-med (20 mg/ml, tj. 2%), należy do grupy przeciwgrzybiczych pochodnych imidazolu i triazolu (kod ATC: D01AC08). Jego mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu w błonie komórkowej grzybów, co prowadzi do zaburzenia integralności błony i śmierci komórki grzyba. Ketokonazol wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, obejmujące dermatofity (Microsporum, Trichophyton, Epidermophyton), drożdżaki (Candida, Cryptococcus, Malassezia, Pityrosporum ovale i orbiculare) oraz grzyby dimorficzne (Coccidioides, Histoplasma, Paracoccidioides). W badaniach in vitro wykazano dwukierunkowe działanie: fungicydalne przy stężeniu 1 mg/ml oraz grzybostatyczne już przy 1 ng/ml, z utrzymaniem efektu grzybostatycznego w obserwacjach do 14 dni.
błona komórkowa grzyba, Candida, coccidioides, Cryptococcus, dermatofit, drożdżak, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwgrzybicze, Epidermophyton, ergosterol, grzyb dimorficzny, Histoplasma, lek przeciwgrzybiczny, łojotokowe zapalenie skóry, łupież, Malassezia, Microsporum, pityrosporum orbiculare, Pityrosporum ovale, pochodne imidazolu i triazolu, szampon leczniczy, Trichophyton, zakażenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Azotan butokonazolu – Właściwości farmakodynamiczne
Azotan butokonazolu, należący do pochodnych imidazolu (kod ATC: G01AF15), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, szczególnie skuteczny wobec patogenów rodzaju Candida, w tym Candida albicans, będącego główną przyczyną kandydozy pochwy. Ponadto substancja ta działa przeciwbakteryjnie na niektóre bakterie Gram-dodatnie, co jest istotne w terapii mieszanych infekcji pochwy. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ergosterolu poprzez blokadę przekształcenia lanosterolu, co prowadzi do zaburzeń integralności błony komórkowej grzybów, zmniejszenia ich oporności osmotycznej oraz śmierci komórkowej. Azotan butokonazolu jest stosowany głównie w formie kremu dopochwowego (Gynazol) o unikalnej formulacji emulsji typu „woda w oleju” z wysokim wewnętrznym wskaźnikiem fazowym, co zapewnia długotrwałe działanie miejscowe.
azotan butokonazolu, bakteria Gram-dodatnia, błona komórkowa grzyba, błona śluzowa pochwy, Candida, Candida albicans, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, emulsja woda w oleju, Epidermophyton, grzybica skóry głowy, grzybica skóry i paznokci, grzybicze zakażenie pochwy, kandydoza pochwy, kinetyka uwalniania, krem dopochwowy, lek przeciwzakaźny i antyseptyczny, Microsporum, mieszana infekcja pochwy, pochodna imidazolu, przepuszczalność błony komórkowej, spektrum przeciwgrzybicze, synteza ergosterolu, Trichophyton, właściwości adhezyjne, zakażenie pochwy - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Pevisone (10 mg + 1,1 mg)/g
Pevisone w postaci kremu zawiera 10 mg ekonazolu azotanu oraz 1,1 mg triamcynolonu acetonidu na 1 g preparatu i jest wskazany do leczenia dermatologicznych zakażeń grzybiczych skóry z wyraźnym komponentem zapalnym. Preparat jest skuteczny w terapii zakażeń dermatofitowych, takich jak grzybica stóp, pachwin, tułowia czy owłosionej skóry głowy, oraz zakażeń drożdżakowych wywołanych przez Candida spp., w tym kandydozy skóry i wyprzeń drożdżakowych. Kluczowe jest potwierdzenie grzybiczej etiologii infekcji oraz obecność objawów zapalnych, takich jak zaczerwienienie, obrzęk, świąd i pieczenie, przed rozpoczęciem leczenia preparatem Pevisone.
Candida, dermatofity, działanie przeciwgrzybicze, działanie przeciwzapalne, ekonazol azotan, etiologia grzybicza, glikokortykosteroid, grzybica pachwin, grzybica skóry, grzybica skóry głowy, grzybica stóp, grzybica tułowia, infekcja dermatologiczna, infekcja drożdżakowa, kandydoza skóry, objaw zapalny, proces zapalny, triamcynolon acetonid, wyprzenie drożdżakowe, zakażenie dermatofitowe, zakażenie drożdżakowe, zakażenie skórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Exoderil 10 mg/g
Naftyfina chlorowodorek, substancja czynna leku Exoderil (10 mg/g krem), jest syntetyczną alliloaminą o szerokim spektrum działania przeciwgrzybiczego, przeciwzapalnego i przeciwbakteryjnego. Mechanizm jej działania polega na hamowaniu enzymu 2,3-epoksydazy skwalenowej w komórkach grzybów, co prowadzi do akumulacji skwalenu i zaburzeń w syntezie fosfolipidów, glikoprotein oraz steroli (zwłaszcza ergosterolu). Te zmiany powodują zwiększoną przepuszczalność błony komórkowej i utratę niezbędnych metabolitów, skutkując śmiercią komórek patogenu. Naftyfina wykazuje działanie grzybobójcze wobec dermatofitów (Trichophyton spp., Microsporum spp., Epidermophyton spp.) oraz pleśniaków (Aspergillus spp.), natomiast wobec drożdżaków Candida spp. efekt może być grzybobójczy lub grzybostatyczny, zależnie od szczepu.
Aspergillus, bakterie Gram-dodatnie, bakterie Gram-ujemne, błona komórkowa, Candida, chlorowodorek, dermatofity, drożdżaki, działanie grzybobójcze, działanie grzybostatyczne, działanie przeciwzapalne, Epidermophyton, epoksydaza skwalenowa, ergosterol, fosfolipid, glikoproteina, lek przeciwgrzybiczny, mechanizm działania leku, Microsporum, monooksygenaza skwalenowa, naftyfina, pleśniaki, pochodna alliloaminy, stosowanie miejscowe na skórę, Trichophyton, wtórna infekcja bakteryjna, zakażenie grzybicze skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris to lek przeciwgrzybiczy dostępny w formie proszku do sporządzania koncentratu roztworu do infuzji, zawierający mykafunginę sodową w stężeniach 10 mg/ml (50 mg) lub 20 mg/ml (100 mg). Preparat jest wskazany u dorosłych, młodzieży (≥16 lat) oraz osób starszych do leczenia inwazyjnej kandydozy, kandydozy przełyku oraz profilaktyki zakażeń Candida u pacjentów po alogenicznym przeszczepie krwiotwórczych komórek macierzystych oraz u osób z przewidywaną neutropenią (<500 neutrofili/µl) trwającą ≥10 dni. W populacji pediatrycznej (noworodki i dzieci <16 lat) Micafungin Viatris stosuje się w leczeniu inwazyjnej kandydozy oraz profilaktyce u pacjentów wysokiego ryzyka, jednak nie jest wskazany w leczeniu kandydozy przełyku.
błona śluzowa przełyku, Candida, droga dożylna, infekcja oportunistyczna, infuzja, inwazyjna kandydoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, kandydoza przełyku, lek przeciwgrzybiczny, liofilizowany proszek, mykafungina, mykafungina sodowa, neutrofile, neutropenia, nowotwór wątroby, oporność patogenu, profilaktyka kandydozy, wzorzec oporności, zakażenie grzybicze ogólnoustrojowe - Leksykon chorób i schorzeń
Grzybica – Etiologia i przyczyny
Grzybica, najczęściej wywoływana przez Candida albicans, jest infekcją grzybiczą wynikającą z zaburzenia równowagi mikroflory organizmu i osłabienia kontroli immunologicznej nad wzrostem drożdżaków. Czynniki predysponujące obejmują długotrwałe stosowanie antybiotyków, immunosupresję (choroby autoimmunologiczne, HIV/AIDS, chemioterapia, kortykosteroidy), cukrzycę z hiperglikemią, zmiany hormonalne (ciąża, HTZ, doustne środki antykoncepcyjne), nieodpowiednią higienę, noszenie ciasnej bielizny oraz otyłość. Candida albicans przechodzi morfologiczną transformację do formy strzępkowej, co umożliwia penetrację tkanek i rozwój infekcji. Inne gatunki Candida (C. glabrata, C. tropicalis, C. parapsilosis, C. krusei) mogą wywoływać trudniejsze do leczenia zakażenia ze względu na oporność na standardowe leki przeciwgrzybicze.
antybiotykoterapia, antykoncepcja hormonalna, Candida, Candida albicans, Candida glabrata, Candida tropicalis, choroba autoimmunologiczna, choroby przenoszone drogą płciową, glikogen, grzybica nawracająca, grzybica pochwy, hiperglikemia, HIV, hormonalna terapia zastępcza, kandydoza, kandydoza inwazyjna, lek immunosupresyjny, leki przeciwgrzybicze, osłabiona odporność, otyłość, predyspozycje genetyczne, radioterapia, wstrząs septyczny