N-dealkilacja

N-dealkilacja to proces metaboliczny, w którym związki zawierające grupy alkilowe przyłączone do atomu azotu ulegają odłączeniu tych grup. Jest to istotny mechanizm biotransformacji wielu leków i ksenobiotyków w organizmie ludzkim, przebiegający głównie przy udziale enzymów cytochromu P450.

Reakcja ta ma szczególne znaczenie w metabolizmie leków zawierających grupy N-alkilowe, takich jak niektóre leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, przeciwbólowe czy przeciwhistaminowe. N-dealkilacja często prowadzi do inaktywacji substancji leczniczej lub zmiany jej właściwości farmakologicznych poprzez transformację do metabolitów o odmiennej aktywności biologicznej.

Klinicznie istotnym aspektem N-dealkilacji jest jej wpływ na interakcje lekowe oraz zmienność odpowiedzi na leczenie u pacjentów z różną aktywnością enzymów metabolizujących. Polimorfizmy genetyczne w genach kodujących enzymy cytochromu P450 mogą prowadzić do istotnych różnic w szybkości N-dealkilacji, co przekłada się na zindywidualizowaną farmakokinetykę leków u poszczególnych pacjentów.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bunorfin 2 mg

Buprenorfina, substancja czynna leku Bunorfin, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny, kluczowy dla jej działania terapeutycznego. Podanie podjęzykowe w formie tabletek (2 mg lub 8 mg) zapewnia optymalną biodostępność, z osiągnięciem maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) po około 90 minutach (Tmax). W zakresie dawek od 2 do 16 mg obserwuje się liniową zależność między dawką a stężeniem leku. Po wchłonięciu następuje szybka dystrybucja do tkanek z okresem półtrwania dystrybucji wynoszącym 2-5 godzin. Buprenorfina metabolizowana jest głównie przez 14-N-dealkilację do aktywnego metabolitu norbuprenorfiny oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, co wpływa na jej farmakodynamiczne właściwości.
biodostępność, Bunorfin, czas osiągnięcia stężenia maksymalnego, faza eliminacji, kinetyka wykładnicza, metabolizm buprenorfiny, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, norbuprenorfina, okres półtrwania dystrybucji, receptor opioidowy, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie buprenorfiny w osoczu, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa, właściwości lipofilne, wydalanie z żółcią
Leksykon substancji czynnych
Buprenorfina – Właściwości farmakokinetyczne

Buprenorfina wykazuje złożone właściwości farmakokinetyczne zależne od drogi podania. Charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (~96%) oraz intensywnym metabolizmem wątrobowym, obejmującym N-dealkilację do aktywnego metabolitu norbuprenorfiny oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym. Podanie doustne jest nieefektywne z powodu efektu pierwszego przejścia, natomiast podanie podjęzykowe (2-16 mg) pozwala na liniową zależność Cmax osiągane po około 90 minutach, omijając metabolizm wątrobowy. Podanie domięśniowe i dożylne cechuje niemal całkowita biodostępność (stosunek 1,07) i szybkie osiągnięcie Cmax w ciągu kilku minut. Systemy transdermalne (35-70 μg/h) zapewniają kontrolowane uwalnianie, z minimalnym stężeniem skutecznym 100 pg/ml osiąganym po 12-24 godzinach oraz Cmax 200-300 pg/ml po 60-80 godzinach. Okres półtrwania eliminacji wynosi 20-25 godzin po podaniu pozajelitowym, 32 godziny podjęzykowo oraz około 30 godzin (22-36) po zastosowaniu systemów transdermalnych.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, buprenorfina, charakter lipofilny, dysfagia, dystrybucja leku, efekt pierwszego przejścia, faza eliminacji, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas glukuronowy, metabolit sprzężony, N-dealkilacja, norbuprenorfina, okres półtrwania, podanie parenteralne, podanie podjęzykowe, receptor μ, stężenie w osoczu, substancja niezmieniona, system transdermalny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripilek 10 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Aripilek, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87% oraz czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia w osoczu (Cmax) wynoszącym 3-5 godzin. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową z pozorną objętością dystrybucji 4,9 l/kg oraz bardzo wysokim (>99%) wiązaniem z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się intensywnie w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania arypiprazolu jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens leku wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie klirensem wątrobowym.
arypiprazol, AUC, biodostępność bezwzględna, całkowity klirens, Cmax, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, farmakokinetyka pediatryczna, hydroksylacja, klirens wątrobowy, maksymalne stężenie w osoczu, N-dealkilacja, obniżona aktywność CYP2D6, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, polimorfizm genetyczny, pozorna objętość dystrybucji, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon substancji czynnych
Haloperydol – Właściwości farmakokinetyczne

Haloperydol charakteryzuje się zmienną farmakokinetyką zależną od drogi podania: dostępność biologiczna po podaniu doustnym wynosi 60-70%, a maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest po 2-6 godzinach, natomiast po podaniu domięśniowym lek jest całkowicie wchłaniany z maksymalnym stężeniem po 20-40 minutach. Haloperydol wykazuje dużą objętość dystrybucji (8-21 l/kg) i silne wiązanie z białkami osocza (88-92%), co umożliwia przenikanie przez barierę krew-mózg oraz łożysko. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, a okres półtrwania wynosi średnio 21-24 godziny, z dużą zmiennością osobniczą (klirens 0,9-1,5 l/h/kg). U pacjentów w podeszłym wieku obserwuje się wyższe stężenia leku i wydłużony okres półtrwania, co wymaga dostosowania dawki. Wydalanie odbywa się głównie przez mocz i kał, przy czym mniej niż 3% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej.
autyzm, bariera krew-mózg, białko osocza, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dostępność biologiczna, działanie niepożądane, glukuronidacja, haloperydol, interakcja lekowa, klirens, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objawy pozapiramidowe, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, podanie domięśniowe, podanie doustne, receptor D2, schizofrenia, stężenie terapeutyczne, wolny metabolizer, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie psychotyczne, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zespół pozapiramidowy, zespół Tourette’a, zmienność osobnicza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Hydroxyzinum Espefa 10 mg/5 ml

Hydroksyzyna po podaniu doustnym charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) około 2 godzin po podaniu, z wartościami 30 ng/ml dla dawki 25 mg i 70 ng/ml dla dawki 50 mg u dorosłych. Efekt uspokajający pojawia się już po 15-30 minutach i utrzymuje się przez 4-6 godzin. Biodostępność wynosi około 80%, a lek wykazuje szeroką dystrybucję, z pozorną objętością dystrybucji 7-16 l/kg masy ciała, przenikając przez barierę krew-mózg oraz łożyskową. Hydroksyzyna jest intensywnie metabolizowana, głównie do cetyryzyny (około 45% dawki), która wykazuje działanie przeciwhistaminowe. Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych wynosi średnio 14 godzin (zakres 7-20 h), a klirens około 13 ml/min/kg. Wydalanie niezmienionej substancji z moczem jest minimalne (0,8%), natomiast cetyryzyna jest wydalana w około 25% dawki.
bariera krew-mózg, bariera łożyskowa, biodostępność, cetyryzyna, dehydrogenaza alkoholowa, dystrybucja leku, działanie przeciwhistaminowe, faza eliminacji leku, hemodializa, izoenzym CYP3A4, klirens kreatyniny, klirens leku, marskość żółciowa, metabolit, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, O-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, receptor H1, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 15 mg

Arypiprazol wykazuje wysoką biodostępność po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszące 3-5 godzin, z minimalnym efektem pierwszego przejścia. Substancja ulega szerokiej dystrybucji (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg mc.) i silnemu wiązaniu z białkami osocza (>99%, głównie albuminy). Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit dehydroarypiprazol stanowi około 40% AUC, co ma znaczenie kliniczne dla efektu farmakodynamicznego. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest zmienny i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów i 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg mc., głównie wątrobowy. Wydalanie radioaktywnego arypiprazolu odbywa się w 27% z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane niezmienione z moczem, a około 18% z kałem, co potwierdza intensywny metabolizm i wydalanie z żółcią.
albumina, arypiprazol, biodostępność bezwzględna, biodostępność biologiczna, czas osiągnięcia maksymalnego stężenia, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostosowanie dawki, dysfagia, efekt pierwszego przejścia, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens wątrobowy, krążenie ogólnoustrojowe, marskość wątroby, masa ciała, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pojedyncza dawka, pole pod krzywą stężenia, profil farmakokinetyczny, skala Child-Pugh, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Bupivacaine Grindeks 5 mg/ml

Bupiwakaina, zawarta w preparacie Bupivacaine Grindeks w stężeniu 5 mg/ml, charakteryzuje się wysoką lipofilnością oraz znacznym wiązaniem z białkami osocza (96%), co wpływa na jej biodostępność i działanie terapeutyczne. Po podaniu nadtwardówkowym wykazuje dwufazowe wchłanianie: fazę szybką z okresem półtrwania około 7 minut oraz fazę wolną trwającą około 6 godzin, co wydłuża okres eliminacji w porównaniu do podania dożylnego. Parametry farmakokinetyczne po podaniu dożylnym obejmują całkowity osoczowy klirens 0,58 l/min, objętość dystrybucji 73 l oraz okres półtrwania eliminacji 2,7 godziny. Bupiwakaina ulega intensywnemu metabolizmowi wątrobowemu, głównie przez cytochrom P450 3A4, na drodze aromatycznej hydroksylacji i N-dealkilacji, prowadząc do powstania metabolitów o niskiej aktywności farmakologicznej (4-hydroksybupiwakaina i pipekolilksylidyna). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydalaniem 5-6% substancji w postaci niezmienionej.
4-hydroksybupiwakaina, bupiwakaina, chlorowodorek bupiwakainy, cytochrom P450 3A4, dysfagia, hydroksylacja aromatyczna, klirens substancji, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, pipekolilksylidyna, podanie nadtwardówkowe, przenikanie do mleka matki, przenikanie przez łożysko, przepływ krwi w wątrobie, roztwór do wstrzykiwań, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vellofent 67 mcg

Fentanyl, substancja czynna produktu Vellofent, wykazuje wysoką lipofilność, co wpływa na jego szybkie i efektywne wchłanianie podjęzykowe, z szacowaną biodostępnością około 70%. Po podaniu dawek od 133 do 800 μg, maksymalne stężenia w osoczu (Cmax) mieszczą się w zakresie 360-2070 pg/ml, osiągane w czasie 50-90 minut (Tmax). Fentanyl charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji i wiąże się z białkami osocza (80-85%), głównie z alfa-1 kwaśną glikoproteiną. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie i jelitach, z udziałem enzymu CYP3A4, prowadząc do powstania nieaktywnego norfentanylu. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z mniej niż 7% dawki wydalanej w postaci niezmienionej z moczem oraz około 1% z kałem. Okres półtrwania w końcowej fazie eliminacji wynosi około 12 godzin.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, biodostępność bezwzględna, biotransformacja, błona śluzowa jamy ustnej, cytochrom P450, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzym CYP3A4, fentanyl, frakcja farmakologicznie aktywna, klirens leku, kwasica, metabolit hydroksylowany, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proporcjonalność dawki, przestrzeń pozanaczyniowa, przewód pokarmowy, stężenie maksymalne, tabletka podjęzykowa
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – ABILIUM 5 mg

Arypiprazol, substancja czynna leku Abilium (kapsułki 5 mg), charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 87% oraz Tmax w zakresie 3-5 godzin, niezależnie od spożycia posiłków. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6: u ekstensywnych metabolizerów wynosi około 75 godzin, a u słabych metabolizerów wydłuża się do około 146 godzin. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg i jest głównie klirensem wątrobowym. Eliminacja odbywa się przede wszystkim przez metabolizm i wydalanie z żółcią, z mniej niż 1% niezmienionego leku wydalanego z moczem oraz około 18% z kałem.
arypiprazol, AUC, biodostępność bezwzględna, biodostępność doustna, Cmax, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, ekstensywny metabolizer, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens całkowity, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, skala Child-Pugh, słaby metabolizer, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 0,5 mg

Rysperydon charakteryzuje się wysoką dostępnością biologiczną po podaniu doustnym (70%, CV=25%) oraz szybkim osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu (1-2 godziny). Aktywny metabolit 9-hydroksyrysperydon, powstający głównie przez CYP2D6, wykazuje podobną aktywność farmakologiczną, a suma obu związków tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Farmakokinetyka rysperydonu jest liniowa w zakresie dawek terapeutycznych, a lek osiąga stan stacjonarny w ciągu 1 dnia, natomiast metabolit po 4-5 dniach. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, a 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji około 24 godziny, co uzasadnia dawkowanie 1-2 razy na dobę. Rysperydon wiąże się silnie z białkami osocza (90%), a metabolizm i eliminacja zachodzą głównie przez nerki (70% dawki w moczu) i wątrobę, z niskim ryzykiem interakcji farmakokinetycznych.
9-hydroksyrysperydon, alfa-1-glikoproteina, bezwzględna dostępność biologiczna, ciężkie zaburzenia czynności nerek, CYP2D6, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dystrybucja w organizmie, farmakokinetyka liniowa, frakcja wolna, izoenzym cytochromu P450, klirens czynnej frakcji przeciwpsychotycznej, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, umiarkowane zaburzenia czynności nerek, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Senamina 12,5 mg

Doksylamina wodorobursztynian, substancja czynna produktu Senamina 12,5 mg, charakteryzuje się wysoką rozpuszczalnością i przenikalnością przez błony biologiczne, co potwierdzają badania in vitro na komórkach Caco-2. Po doustnym podaniu maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest po 2-3 godzinach (Tmax). Lek wykazuje niski stopień wiązania z białkami osocza (24% z albuminą), co wpływa na biodostępność aktywnej frakcji. Metabolizm doksylaminy jest intensywny i wieloszlakowy, obejmujący N-demetylację, N-acetylowanie, N-utlenianie, aromatyczną hydroksylację, N-dealkilację oraz hydrolizę wiązania eterowego. Okres półtrwania (T1/2) wynosi około 10-13 godzin, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki. W modelach zwierzęcych doksylamina indukuje system cytochromu P450, jednak u ludzi brak potwierdzenia tego efektu.
albumina ludzka, biodostępność, biotransformacja, Cmax, doksylamina, doksylamina wodorobursztynian, dystrybucja leku, działanie nasenne, fenobarbital, hydroksylacja aromatyczna, induktor cytochromu P450, lek przeciwhistaminowy, mannitol, metabolizm wątrobowy, N-acetylowanie, N-dealkilacja, N-demetylacja, N-utlenianie, okres półtrwania, profil farmakokinetyczny, Senamina, stężenie w osoczu, T1/2, tabletka powlekana, Tmax, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Aripiprazol Aurovitas charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 3-5 godzin po podaniu. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co może mieć znaczenie przy kojarzeniu z innymi lekami o wysokim powinowactwie do białek. Metabolizm aripiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania aripiprazolu jest zależny od aktywności CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u osób z podwyższoną aktywnością oraz około 146 godzin u osób z obniżoną aktywnością tego enzymu. Całkowity klirens wynosi 0,7 mL/min/kg, głównie wątrobowy, a eliminacja odbywa się w 27% z moczem i 60% z kałem, z minimalnym wydalaniem niezmienionego leku (mniej niż 1% z moczem, około 18% z kałem).
arypiprazol, biodostępność leku, ciężka choroba nerek, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, efekt pierwszego przejścia, enzymy CYP, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, krzywa AUC, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, parametry farmakokinetyczne, proces ADME, schizofrenia, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne leku, wiązanie z białkami osocza, znakowanie izotopowe leku
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluanxol Depot 20 mg/ml

Dekanonian cis(Z)-flupentyksolu, podawany domięśniowo w postaci roztworu 20 mg/ml, charakteryzuje się powolnym uwalnianiem substancji czynnej z formy depot, z maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po 3-7 dniach oraz okresem półtrwania około 3 tygodni. Stan stacjonarny leku ustala się po około 3 miesiącach regularnej terapii. Lek wykazuje szeroką dystrybucję (Vdβ ~14,1 l/kg) i wysoki stopień wiązania z białkami osocza (~99%), co wpływa na jego biodostępność i potencjalne interakcje. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności psychofarmakologicznej. Eliminacja odbywa się przede wszystkim drogą wątrobowo-jelitową, z przewagą wydalania z kałem (4-krotnie więcej niż z moczem), a okres półtrwania fazy eliminacji wynosi około 35 godzin przy klirensie układowym 0,29 l/min.
biodostępność leku, charakterystyka farmakokinetyczna, działanie terapeutyczne, eliminacja wątrobowo-jelitowa, estryfikacja, hydroliza, interakcja z lekami, klirens układowy, leczenie podtrzymujące, N-dealkilacja, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania leku, okres półtrwania w fazie eliminacji, pochodna tioksantenu, postać depot, schizofrenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny leku, stężenie leku w surowicy, stężenie w surowicy, sulfoksydacja, wiązanie z białkami osocza, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakres terapeutyczny
Leksykon substancji czynnych
Zuklopentyksol – Właściwości farmakokinetyczne

Zuklopentyksol dostępny jest w trzech postaciach farmaceutycznych: doustnej (Clopixol), domięśniowej w formie octanu (Clopixol Acuphase) oraz dekanonianu (Clopixol Depot), różniących się farmakokinetyką. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po około 4 godzinach, z biodostępnością około 44%, a okres półtrwania wynosi około 20 godzin. Octan zuklopentyksolu, podawany domięśniowo, osiąga maksymalne stężenie po 24-48 godzinach (średnio 36 godzin), z okresem półtrwania uwalniania z depot około 32 godzin. Dekanonian, również podawany domięśniowo, charakteryzuje się wolniejszym uwalnianiem, z maksymalnym stężeniem po 3-7 dniach i okresem półtrwania uwalniania z depot około 3 tygodni; stan stacjonarny osiągany jest po około 3 miesiącach. Objętość dystrybucji wynosi około 20 l/kg, a lek wiąże się z białkami osocza w 98-99%. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, z udziałem polimorfizmu genetycznego CYP2D6. Zuklopentyksol jest eliminowany głównie z kałem, około 10% z moczem, z minimalnym wydalaniem w postaci niezmienionej (0,1%), co wskazuje na niewielkie obciążenie nerek.
białka osocza, dekanonian zuklopentyksolu, dostępność biologiczna, działanie psychofarmakologiczne, estryfikacja, kinetyka leku, klirens układowy, kwas glukuronowy, leczenie podtrzymujące, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, octan zuklopentyksolu, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie domięśniowe, polimorfizm genetyczny, polimorfizm oksydacji, postać depot, schizofrenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, stężenie terapeutyczne, stężenie w surowicy, substancja czynna, substancja lipofilna, sulfoksydacja, właściwości farmakokinetyczne, woda ustrojowa, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripsan 10 mg

Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87%, z Tmax wynoszącym 3-5 godzin, co umożliwia skuteczne podawanie leku niezależnie od posiłków, w tym bogatotłuszczowych. Lek wykazuje szeroką dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, zarówno arypiprazolu, jak i jego aktywnego metabolitu – dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku i istotnie przyczynia się do działania farmakologicznego. Metabolizm arypiprazolu zachodzi głównie w wątrobie, z udziałem izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6, co implikuje potencjalne interakcje lekowe z inhibitorami lub induktorami tych enzymów. Okres półtrwania leku jest długi i różni się w zależności od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów, co pozwala na dawkowanie raz na dobę.
arypiprazol, biodostępność, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, eliminacja leku, enzymy CYP3A4 i CYP2D6, hydroksylacja, interakcja lekowa, izoenzymy CYP, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania eliminacji, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą stężenia, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie maksymalne w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Atazanavir Accord 200 mg

Farmakokinetyka atazanawiru u pacjentów zakażonych HIV wykazuje charakter nieliniowy i jest istotnie modyfikowana przez obecność rytonawiru oraz spożycie posiłku. Po podaniu dawki 300 mg atazanawiru z 100 mg rytonawiru (z posiłkiem) średnie geometryczne wartości Cmax, Cmin i AUC wynosiły odpowiednio 4466 ng/ml (CV% 42%), 654 ng/ml (CV% 76%) oraz 44185 ng•h/ml (CV% 51%), z Tmax około 2,5 godziny. Bez rytonawiru (400 mg raz na dobę z posiłkiem) parametry te były niższe: Cmax 2298 ng/ml (CV% 71), Cmin 120 ng/ml (CV% 109) i AUC 14874 ng•h/ml (CV% 91). Spożycie posiłku zwiększa biodostępność atazanawiru, podanie z lekkim posiłkiem zwiększa AUC o 33%, Cmax o 40% i stężenie 24-godzinne o 24%, natomiast posiłek bogatotłuszczowy opóźnia Tmax z 2 do 5 godzin i zwiększa stężenie 24-godzinne o 33%. Atazanawir wiąże się w około 86% z białkami osocza, głównie z alfa-1 glikoproteiną i albuminą, a jego metabolizm odbywa się głównie przez CYP3A4, z eliminacją głównie z kałem (79%) i w mniejszym stopniu z moczem (13%). Średni okres półtrwania u pacjentów z HIV wynosi około 12 godzin po podaniu dawki 300 mg z rytonawirem i lekkim posiłkiem.
atazanawir, badania farmakokinetyczne populacyjne, biodostępność leku, czas do osiągnięcia stężenia maksymalnego, farmakokinetyka atazanawiru, farmakokinetyka nieliniowa, glukuronizacja, izoenzym CYP3A4, klasyfikacja Childa-Pugha, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolity utlenione, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność nerek, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, przenikanie do płynu mózgowo-rdzeniowego, rytonawir, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, stężenie minimalne, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie HIV
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – AuroFena 200 mcg

Fentanyl w tabletkach podpoliczkowych AuroFena charakteryzuje się wysoką lipofilnością, co umożliwia szybkie wchłanianie przez śluzówkę jamy ustnej i biodostępność bezwzględną na poziomie 65% (±20%). Po podaniu dawki 400 μg, około 50% fentanylu jest szybko absorbowane przez błonę śluzową policzka, a pozostała część ulega powolnemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego, z czego 30% unika metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) wynosi średnio 1,02 ng/ml (±0,42) i osiągane jest w czasie około 47 minut (zakres 20-240 minut). W porównaniu do doustnego cytrynianu fentanylu (OTFC), tabletki podpoliczkowe wykazują o 30-50% wyższą ekspozycję, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki przy zmianie terapii. W badaniach klinicznych u pacjentów z zapaleniem błony śluzowej stopnia 1 obserwowano wzrost Cmax i AUC0-8 odpowiednio o 1% i 25%, jednak bez konieczności modyfikacji dawkowania.
alfa-1 kwaśna glikoproteina, AUC0-8, biodostępność bezwzględna, biotransformacja leku, błona śluzowa policzka, Cmax, cytrynian fentanylu, działanie terapeutyczne, enzym CYP3A4, fentanyl, hydroksylacja, klirens leku, kwasica, lipofilność, metabolizm pierwszego przejścia, N-dealkilacja, niewydolność narządowa, norfentanyl, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, podanie podjęzykowe, podanie podpoliczkowe, proporcjonalność dawki, redystrybucja leku, równowaga kwasowo-zasadowa, stężenie osoczowe, trudność w połykaniu, upośledzona czynność nerek, upośledzona czynność wątroby, wiązanie z białkami osocza, zapalenie błony śluzowej
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ranozek 750 mg

Ranolazyna, dostępna w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (375 mg, 500 mg, 750 mg), charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym z czasem do osiągnięcia maksymalnego stężenia (Cmax) około 4,5 godziny i stanem stacjonarnym osiąganym po 3 dniach stosowania dwukrotnie na dobę. Po podaniu dawki 500 mg 2×/dobę u zdrowych ochotników, Cmax wynosiła około 1770 ng/ml (SD 1040), a AUC0-12 około 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Biodostępność bezwzględna wynosi 35-50%, z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym, a ekspozycja na lek nie jest liniowa względem dawki. Ranolazyna wiąże się w 62% z białkami osocza, głównie kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z istotnym wpływem polimorfizmu CYP2D6 na farmakokinetykę, co skutkuje wyższą ekspozycją u wolnych metabolizerów. Eliminacja odbywa się głównie w postaci metabolitów, z mniej niż 5% dawki wydalanej w formie niezmienionej, a okres półtrwania wynosi około 7 godzin (po podaniu doustnym, stan stacjonarny).
biodostępność bezwzględna, CYP2D6, CYP3A4, dystrybucja, farmakokinetyka ranolazyny, klasyfikacja NYHA, klirens, klirens kreatyniny, kwaśna alfa-1-glikoproteina, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, odstęp QT, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, proces ADME, profil farmakokinetyczny, stan stacjonarny, szybki metabolizer, wolny metabolizer, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopixol 10 mg

Zuklopentyksol (Clopixol) wykazuje farmakokinetykę charakteryzującą się maksymalnym stężeniem w surowicy (Cmax) osiąganym około 4 godziny po podaniu doustnym, z dostępnością biologiczną około 44%. Lek cechuje się wysoką objętością dystrybucji (Vd) na poziomie około 20 l/kg masy ciała oraz bardzo wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (98-99%), co może predysponować do interakcji lekowych. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności psychofarmakologicznej. Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 20 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę, a klirens układowy to około 0,86 l/min. Zuklopentyksol jest wydalany głównie z kałem, z niewielkim udziałem nerek (około 10% z moczem, z czego 0,1% w postaci niezmienionej), co minimalizuje ryzyko kumulacji u pacjentów z niewydolnością nerek.
białka osocza, Clopixol, dostępność biologiczna, kinetyka liniowa, klirens układowy, kwas glukuronowy, monitorowanie stężenia leku, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm oksydacji, schizofrenia, stan stacjonarny, stężenie w surowicy, sulfoksydacja, zaburzenia czynności wątroby, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna, zuklopentyksol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aripiprazole Aurovitas, cechuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 3-5 godzin. Lek wykazuje szeroką dystrybucję pozanaczyniową (pozorna objętość dystrybucji 4,9 l/kg mc.) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu zachodzi intensywnie w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC arypiprazolu w stanie stacjonarnym. Okres półtrwania leku jest zależny od fenotypu metabolizmu CYP2D6 i wynosi około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg mc., a eliminacja odbywa się głównie drogą metaboliczną z wydalaniem 27% radioaktywności z moczem i 60% z kałem, przy czym mniej niż 1% leku jest wydalane w formie niezmienionej z moczem, a około 18% z kałem.
arypiprazol, AUC, biodostępność, CYP2D6, CYP3A4, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, faza eliminacji, hydroksylacja, klasyfikacja Child-Pugh, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, profil farmakokinetyczny, schizofrenia, stężenie w osoczu, szlak metaboliczny, szybki metabolizer, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Właściwości farmakokinetyczne

Klarytromycyna charakteryzuje się dobrą i szybką absorpcją po podaniu doustnym, głównie w jelicie czczym, z biodostępnością około 50%. Pokarm zwiększa biodostępność o około 25%, jednak kliniczne znaczenie tego efektu jest niewielkie, co pozwala na podawanie leku zarówno na czczo, jak i po posiłku. Lek wykazuje szeroką dystrybucję w organizmie, z objętością dystrybucji 200-400 l, osiągając stężenia w tkankach (np. wątroba, płuca) 10-20-krotnie wyższe niż w osoczu (np. w płucach 8,8 μg/g vs. 1,7 μg/ml w surowicy). Stężenie w płynie mózgowo-rdzeniowym jest bardzo niskie (1-2% stężenia w surowicy). Klarytromycyna wiąże się z białkami osocza w około 70% w zakresie terapeutycznym (0,45-4,5 μg/ml). Metabolizowana jest intensywnie w wątrobie przez cytochrom P450, głównie do aktywnego metabolitu 14-OH-klarytromycyny, który wykazuje większą aktywność przeciw Haemophilus influenzae. Farmakokinetyka leku jest nieliniowa, z wysyceniem metabolizmu przy dużych dawkach, co skutkuje nieproporcjonalnym wzrostem stężenia w osoczu.
14-OH-klarytromycyna, bariera krew-płyn mózgowo-rdzeniowy, białko osocza, błona śluzowa żołądka, cytochrom P450, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, farmakokinetyka, Haemophilus influenzae, Helicobacter pylori, hydroksylacja, infuzja, jelito czcze, klarytromycyna, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolizm pierwszego przejścia, metabolizm wątrobowy, Mycobacterium avium, N-dealkilacja, natychmiastowe uwalnianie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, przesączanie kłębuszkowe, przewód pokarmowy, śluz żołądkowy, stan stacjonarny, stężenie maksymalne, terapia skojarzona, zakażenie HIV, zakres terapeutyczny, zmodyfikowane uwalnianie
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ralik 750 mg

Ranolazyna, substancja czynna preparatu Ralik, wykazuje farmakokinetykę zależną od dawki z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 4,5 godziny oraz stanem stacjonarnym po 3 dniach przy dawkowaniu 2× dziennie. Biodostępność bezwzględna wynosi 35-50% z dużym zróżnicowaniem międzyosobniczym. W stanie stacjonarnym dla dawki 500 mg 2× dziennie Cmax wynosi około 1770 ng/ml (SD 1040), a AUC0-12 około 13 700 ng×godz./ml (SD 8290). Ranolazyna wiąże się z białkami osocza w 62%, głównie z kwaśną alfa-1 glikoproteiną, a jej objętość dystrybucji (Vss) wynosi 180 l. Metabolizm zachodzi głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z dominującymi szlakami O-demetylacji i N-dealkilacji. Okres półtrwania po podaniu dożylnym wynosi 2-3 godziny, natomiast po doustnym około 7 godzin, co jest efektem eliminacji ograniczonej szybkością wchłaniania (efekt flip-flop). Ranolazyna jest eliminowana głównie przez metabolizm, z mniej niż 5% dawki wydalanej w postaci niezmienionej, a 73% radioaktywności odzyskuje się w moczu i 25% w kale.
AUC0-12, biodostępność ranolazyny, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, efekt flip-flop, klasyfikacja NYHA, klirens kreatyniny, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolizm CYP2D6, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, ranolazyna, stan stacjonarny, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 5 mg

Arypiprazol charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz Tmax wynoszącym 3-5 godzin, z minimalnym metabolizmem przedukładowym. Lek wykazuje znaczną dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami. Metabolizm arypiprazolu odbywa się głównie w wątrobie za pośrednictwem enzymów CYP3A4 i CYP2D6, obejmując dehydrogenację, hydroksylację i N-dealkilację. Aktywny metabolit, dehydroarypiprazol, stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym, co podkreśla jego istotny udział w efekcie terapeutycznym. Okres półtrwania arypiprazolu jest zmienny i zależy od fenotypu metabolizmu CYP2D6: około 75 godzin u szybkich metabolizerów oraz 146 godzin u wolnych metabolizerów. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg, głównie wątrobowy, a eliminacja odbywa się w 27% z moczem (mniej niż 1% w postaci niezmienionej) i 60% z kałem (około 18% niezmienionego leku). Spożycie posiłków wysokotłuszczowych nie wpływa na farmakokinetykę arypiprazolu, co ułatwia stosowanie leku.
arypiprazol, biodostępność biologiczna, biotransformacja, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dystrybucja pozanaczyniowa, enzym CYP2D6, enzym CYP3A4, hydroksylacja, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, pole pod krzywą, skala Child-Pugh, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szybki metabolizer, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidon Vipharm 1 mg

Rysperydon, substancja czynna leku Risperidon Vipharm (1 mg, tabletki powlekane), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w ciągu 1-2 godzin. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność tabletki w porównaniu z roztworem to 94% (CV=10%). Metabolizowany jest głównie przez izoenzym CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z rysperydonem tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Stan stacjonarny osiągany jest szybko dla rysperydonu (1 dzień) i nieco później dla metabolitu (4-5 dni). Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla 9-hydroksyrysperydonu. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast metabolitu i czynnej frakcji 24 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z wydaleniem 70% dawki w moczu w ciągu tygodnia.
9-hydroksyrysperydon, bezwzględna dostępność biologiczna, całkowite wchłanianie, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, farmakokinetyka liniowa, intensywny metabolizm, izoenzym CYP 2D6, izoenzymy cytochromu P450, kwaśna alfa-1-glikoproteina, metabolizm rysperydonu, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, polimorfizm genetyczny, rysperydon, słaby metabolizm, stan stacjonarny, stężenie w osoczu krwi, szybka dystrybucja, wolna frakcja, względna dostępność biologiczna
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Nebinad 5 mg

Nebiwolol jest lipofilnym, kardioselektywnym beta-blokerem, który nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej ani działania stabilizującego błonę komórkową (l-enancjomer), a jednocześnie rozszerza naczynia krwionośne poprzez uwalnianie tlenku azotu (d-enancjomer). Po podaniu doustnym oba enancjomery są szybko wchłaniane, a pokarm nie wpływa na ich absorpcję, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. W osoczu nebiwolol wiąże się z albuminami w ponad 97%, a jego objętość dystrybucji wynosi od 10,1 do 39,4 l/kg, co wskazuje na szeroką dystrybucję tkankową. Lek ulega intensywnemu metabolizmowi, głównie przez CYP2D6, co powoduje znaczne różnice w biodostępności i farmakokinetyce u pacjentów z różnym fenotypem metabolicznym – u osób z szybkim metabolizmem biodostępność wynosi około 12%, a u wolnych metabolizatorów niemal 100%. Okres półtrwania enancjomerów u szybkich metabolizatorów to około 10 godzin, natomiast u wolnych metabolizatorów jest 3-5 razy dłuższy (30-50 godzin). Hydroksymetabolity mają okres półtrwania około 24 godzin u szybkich i około 48 godzin u wolnych metabolizatorów.
aktywność sympatykomimetyczna, biodostępność nebiwololu, CYP2D6, dystrybucja tkankowa leku, enancjomer nebiwololu, farmakokinetyka nebiwololu, glukuronid hydroksymetabolitu, hydroksylacja aromatyczna, hydroksymetabolit, kwas glukuronowy, lek kardioselektywny, N-dealkilacja, nebiwolol, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, proces oksydacyjny, receptor beta-adrenergiczny, rozszerzenie naczyń krwionośnych, stabilizacja błony komórkowej, stan stacjonarny, status metaboliczny, szybki metabolizm, tlenek azotu, wolny metabolizm
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopixol-Acuphase 50 mg

Octan zuklopentyksolu, substancja czynna Clopixol Acuphase (50 mg/ml), wykazuje specyficzne właściwości farmakokinetyczne wynikające z jego formy jako oleistego roztworu do wstrzykiwań. Po podaniu domięśniowym ester zuklopentyksolu ulega powolnej dyfuzji i szybkiej hydrolizie, uwalniając aktywny zuklopentyksol, który osiąga maksymalne stężenie w surowicy w 24-48 godzin (średnio 36 h). Okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 32 godziny, a objętość dystrybucji (Vd)β to około 20 l/kg, co wskazuje na szeroką penetrację do tkanek. Substancja wiąże się silnie z białkami osocza (98-99%), co może wpływać na interakcje lekowe. Metabolizm zachodzi głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity nie wykazują aktywności psychofarmakologicznej. Wydalanie odbywa się głównie drogą jelitową, z nerkami eliminującymi około 10% dawki, z czego tylko 0,1% w formie niezmienionej.
Clopixol Acuphase, cytochrom P450, działanie psychofarmakologiczne, enzym CYP2D6, estryfikacja, hydroliza estru, kinetyka liniowa, klirens układowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, octan zuklopentyksolu, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, polimorfizm oksydacji, postać depot, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, substancja lipofilna, sulfoksydacja, szlaki biotransformacji, wiązanie z białkami osocza, właściwości farmakokinetyczne, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Ralik 375 mg

Ranolazyna, dostępna w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 375 mg, 500 mg i 750 mg, wykazuje złożony profil farmakokinetyczny z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 4,5 godziny. Stan stacjonarny uzyskuje się zwykle po 3 dniach stosowania przy dawkowaniu 2x/dobę. Biodostępność doustna wynosi 35–50%, a ekspozycja na lek (AUC) rośnie nieproporcjonalnie wraz ze wzrostem dawki (2,5–3-krotny wzrost AUC przy dawce 500 mg vs 1000 mg 2x/dobę). Ranolazyna wiąże się umiarkowanie z białkami osocza (~62%), ma dużą objętość dystrybucji (Vss 180 l) i jest intensywnie metabolizowana głównie przez CYP3A4 i CYP2D6, z 47 metabolitami w osoczu. Eliminacja zachodzi głównie przez metabolizm, z mniej niż 5% wydalanym w postaci niezmienionej. Okres półtrwania wynosi około 7 godzin w stanie stacjonarnym, co jest efektem flip-flop kinetyki.
alfa-1-glikoproteina, biodostępność, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, farmakokinetyka, klirens kreatyniny, metabolizm leku, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, O-demetylacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, ranolazyna, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, szybki metabolizm, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, wiązanie z białkami osocza, wolny metabolizm, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zastoinowa niewydolność krążenia
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Risperidone Grindeks 3 mg

Rysperydon, lek przeciwpsychotyczny, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym, z biorównoważnością roztworu i tabletek powlekanych oraz brakiem wpływu pokarmu na absorpcję. Maksymalne stężenie w osoczu osiąga w 1-2 godziny, a dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%). Metabolizowany jest głównie przez CYP2D6 do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 L/kg, a wiązanie z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu to około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji przeciwpsychotycznej – 24 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa względem dawki, a stan stacjonarny osiągany jest po 1 dniu dla rysperydonu i 4-5 dniach dla metabolitu.
9-hydroksyrysperydon, całkowite wchłanianie, ciężkie zaburzenie czynności nerek, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dawkowanie, dostępność biologiczna, działanie niepożądane, farmakokinetyka populacyjna, frakcja leku, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2D6, izoenzymy cytochromu P450, klirens czynnej frakcji, kumulacja leku, lek przeciwpsychotyczny, metabolizm wątrobowy, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, paliperidon, polimorfizm genetyczny, psychoza, rysperydon, stan stacjonarny, szybka dystrybucja, umiarkowane zaburzenie czynności nerek, właściwości farmakologiczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zależność proporcjonalna do dawki
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Explemed 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna produktu Explemed, charakteryzuje się wysoką biodostępnością po podaniu doustnym (87%) oraz osiąganiem maksymalnego stężenia w osoczu w czasie 3-5 godzin (Tmax). Wchłanianie leku nie jest istotnie modyfikowane przez spożycie posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu. Lek wykazuje dużą pozorną objętość dystrybucji (4,9 l/kg) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co ma znaczenie dla dystrybucji i potencjalnych interakcji lekowych. Arypiprazol podlega intensywnemu metabolizmowi w wątrobie, głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC leku w stanie stacjonarnym i istotnie przyczynia się do efektu farmakologicznego.
albumina, arypiprazol, AUC, biodostępność, biotransformacja, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, dystrybucja pozanaczyniowa, farmakokinetyka arypiprazolu, hydroksylacja, induktory i inhibitory, interakcja lekowa, klirens arypiprazolu, klirens wątrobowy, maksymalne stężenie, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametr farmakokinetyczny, powinowactwo do białek osocza, stężenie terapeutyczne, szybki metabolizer, wiązanie z białkami surowicy, wolny metabolizer
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Isoptin 40 40 mg

Chlorowodorek werapamilu, obecny w preparacie Isoptin, jest mieszaniną racemiczną enancjomerów R i S, podlegającą intensywnemu metabolizmowi w wątrobie z udziałem izoenzymów CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9 oraz CYP2C18. W wyniku metabolizmu powstaje 12 metabolitów, z których norwerapamil wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego i stanowi około 6% wydalanego leku. Biodostępność werapamilu po podaniu doustnym wynosi 22% dla formy o niemodyfikowanym uwalnianiu i około 33% dla formy o przedłużonym uwalnianiu, przy czym długotrwałe stosowanie powoduje dwukrotny wzrost biodostępności. Maksymalne stężenia w osoczu osiągane są odpowiednio po 1-2 godzinach (forma niemodyfikowana) i 4-5 godzinach (forma o przedłużonym uwalnianiu), a Tmax norwerapamilu wynosi 1 i 5 godzin. Werapamil wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (~90%) oraz szeroką dystrybucję (1,8-6,8 l/kg masy ciała). Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi 3-7 godzin, a klirens całkowity około 1 l/h/kg masy ciała.
absorpcja, biodostępność układowa, chlorowodorek werapamilu, CYP1A2, CYP2C18, CYP2C8, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dystrybucja leku, działanie hipotensyjne, efekt pierwszego przejścia, enancjomer R, enancjomer S, hemodializa, klirens całkowity, metabolizm leku, mieszanina racemiczna, N-dealkilacja, nadciśnienie tętnicze, niemodyfikowane uwalnianie, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, norwerapamil, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przedłużone uwalnianie, schyłkowa niewydolność nerek, stan stacjonarny leku, stężenie maksymalne, werapamil
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Fluanxol 0,5 mg

Farmakokinetyka czynnego izomeru cis(Z) flupentyksolu, substancji czynnej tabletek Fluanxol 0,5 mg, charakteryzuje się maksymalnym stężeniem w surowicy osiąganym po 4-5 godzinach od podania doustnego oraz dostępnością biologiczną około 40%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia. Lek wykazuje rozległą dystrybucję (Vdβ ≈ 14,1 l/kg) oraz bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (~99%), co ogranicza frakcję wolną leku. Metabolizm flupentyksolu odbywa się głównie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a powstałe metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Okres półtrwania eliminacyjnego wynosi około 35 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę, a klirens układowy to około 0,29 l/min. Stan stacjonarny stężenia leku w osoczu osiągany jest po około 7 dniach regularnego podawania, przy dawce 5 mg/dobę minimalne stężenie w stanie stacjonarnym wynosi około 1,7 ng/ml (3,9 nmol/l).
dostępność biologiczna, dystrybucja leku, działanie terapeutyczne, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka flupentyksolu, flupentyksol, frakcja wolnego leku, klirens układowy, metabolit, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie do mleka matki, schizofrenia, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stan stacjonarny, stężenie leku w mleku, substancja czynna, sulfoksydacja, tabletka powlekana, wiązanie z białkami osocza, wytyczna terapeutyczna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zuklopentyksol
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Clopixol-Depot 200 mg

Dekanonian zuklopentyksolu, aktywny składnik Clopixol Depot, charakteryzuje się specyficzną farmakokinetyką umożliwiającą długotrwałe utrzymanie stężenia terapeutycznego po pojedynczym podaniu domięśniowym. Maksymalne stężenie w surowicy osiągane jest po 3-7 dniach, a okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 3 tygodnie, co pozwala na podawanie dawki 200 mg co 2 tygodnie lub 400 mg co 4 tygodnie, odpowiadające dobowej dawce doustnej 25 mg. Zuklopentyksol wykazuje dużą objętość dystrybucji (~20 l/kg) i wysokie wiązanie z białkami osocza (98-99%). Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez sulfoksydację, N-dealkilację i sprzęganie z kwasem glukuronowym, a metabolity są farmakologicznie nieaktywne. Klirens układowy wynosi około 0,86 l/min, a eliminacja odbywa się głównie z kałem, z minimalnym wydalaniem nerkowym (około 10% dawki, z czego 0,1% w formie niezmienionej).
białka osocza, Clopixol Depot, cytochrom P450, dekanonian zuklopentyksolu, dysfagia, formulacja depot, izoenzym CYP2D6, karmienie piersią, kinetyka leku, klirens układowy, kwas glukuronowy, lipofilna pochodna, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, okres półtrwania, penetracja leku, polimorfizm oksydacji, schizofrenia, stężenie terapeutyczne, sulfoksydacja, szlak enzymatyczny, terapia schizofrenii, wstrzyknięcie domięśniowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aryfrenix 30 mg

Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aryfrenix, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną na poziomie 87% oraz umiarkowanie szybkim wchłanianiem, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w ciągu 3-5 godzin po podaniu. Lek wykazuje szeroką dystrybucję pozanaczyniową (objętość dystrybucji 4,9 l/kg) oraz bardzo wysokie (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminami, co może mieć znaczenie w kontekście interakcji lekowych. Arypiprazol jest metabolizowany głównie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, a jego aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – stanowi około 40% pola pod krzywą stężenia (AUC), co wskazuje na istotny udział w działaniu farmakologicznym. Okres półtrwania w fazie eliminacji jest długi i zależy od aktywności CYP2D6: około 75 godzin u osób z wysoką aktywnością oraz 146 godzin u osób z niską aktywnością enzymu, co umożliwia dawkowanie raz na dobę.
arypiprazol, AUC, biodostępność biologiczna, biodostępność doustna, Cmax, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dawkowanie pediatryczne, dehydroarypiprazol, dystrybucja pozanaczyniowa, hydroksylacja, inhibitory enzymatyczne, izotop węgla 14C, klasyfikacja Child-Pugh, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, stan stacjonarny, wiązanie z białkami osocza
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Aripiprazole Medical Valley 10 mg

Arypiprazol, dostępny w dawkach 5, 10, 15 i 30 mg, charakteryzuje się wysoką biodostępnością doustną wynoszącą 87%, z Tmax w zakresie 3-5 godzin i brakiem istotnego wpływu posiłków wysokotłuszczowych na farmakokinetykę. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (4,9 l/kg masy ciała) oraz silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, głównie albuminą. Metabolizm zachodzi głównie w wątrobie przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6, prowadząc do powstania aktywnego metabolitu dehydroarypiprazolu, który stanowi około 40% AUC arypiprazolu. Okres półtrwania jest zmienny i wynosi około 75 godzin u osób z podwyższoną aktywnością CYP2D6 oraz około 146 godzin u osób z obniżoną aktywnością tego enzymu. Całkowity klirens wynosi 0,7 ml/min/kg masy ciała, a eliminacja odbywa się głównie przez metabolizm wątrobowy, z wydalaniem 27% radioaktywnego znacznika w moczu i 60% w kale; niezmieniony lek stanowi mniej niż 1% w moczu i około 18% w kale.
albumina, arypiprazol, biodostępność doustna, CYP2D6, CYP3A4, cytochrom P450, dehydroarypiprazol, dehydrogenacja, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka, hydroksylacja, klirens, klirens wątrobowy, marskość wątroby, metabolizm przedukładowy, metabolizm wątrobowy, N-dealkilacja, objętość dystrybucji, okres półtrwania, schizofrenia, skala Child-Pugh, wiązanie z białkami osocza, znakowanie izotopowe