Właściwości farmakokinetyczne
Isoptin 40 40 mg

Właściwości farmakokinetyczne leku Isoptin

Isoptin zawiera chlorowodorek werapamilu, który występuje w postaci mieszaniny racemicznej składającej się w równych częściach z enancjomeru R i enancjomeru S. Werapamil podlega intensywnym procesom metabolicznym, w wyniku których powstaje 12 różnych metabolitów wykrywanych w moczu. Najważniejszym metabolitem jest norwerapamil, który wykazuje 10-20% aktywności farmakologicznej związku macierzystego i stanowi około 6% całkowitej ilości wydalanego leku. W stanie stacjonarnym stężenia norwerapamilu i werapamilu osiągają porównywalne wartości. Stan równowagi dynamicznej ustala się po 3-4 dniach regularnego przyjmowania leku raz na dobę.¹

Wchłanianie

Proces absorpcji werapamilu z przewodu pokarmowego jest bardzo wydajny – ponad 90% podanej dawki wchłania się szybko z jelita cienkiego. Jednakże ze względu na znaczny efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, średnia biodostępność układowa niezmienionego związku wynosi zaledwie 22% po podaniu pojedynczej dawki preparatu o niemodyfikowanym uwalnianiu. W przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu biodostępność jest nieco wyższa i wynosi około 33%. Co istotne, biodostępność werapamilu zwiększa się około dwukrotnie podczas długotrwałego stosowania leku. Maksymalne stężenie w osoczu obserwuje się po 1-2 godzinach od przyjęcia preparatu o niemodyfikowanym uwalnianiu, natomiast w przypadku postaci o przedłużonym uwalnianiu – po 4-5 godzinach. Podobne różnice czasowe występują w przypadku maksymalnego stężenia norwerapamilu (odpowiednio 1 godzina i 5 godzin). Warto podkreślić, że przyjmowanie pokarmu nie wpływa na biodostępność werapamilu.²

Dystrybucja

Werapamil charakteryzuje się szeroką dystrybucją w tkankach organizmu. Objętość dystrybucji u zdrowych osób waha się w zakresie od 1,8 do 6,8 l/kg masy ciała. Lek wykazuje znaczny stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący około 90%.³

Metabolizm

Werapamil podlega intensywnym procesom metabolicznym w wątrobie. Badania in vitro wykazały, że w przemianie leku uczestniczy kilka izoenzymów cytochromu P450, w tym przede wszystkim:

• CYP3A4
• CYP1A2
• CYP2C8
• CYP2C9
• CYP2C18

W organizmie człowieka, po podaniu doustnym, chlorowodorek werapamilu jest intensywnie metabolizowany w wątrobie. W wyniku tych przemian powstaje dwanaście metabolitów, większość z nich występuje jednak w śladowych ilościach. Główne metabolity powstają w procesach N- i O-dealkilacji cząsteczki werapamilu. Spośród wszystkich produktów metabolizmu tylko norwerapamil wykazuje istotną aktywność farmakologiczną, która stanowi około 20% działania związku macierzystego, co potwierdzono w badaniach na psach.⁴

Eliminacja

Po podaniu doustnym okres półtrwania werapamilu w fazie eliminacji wynosi od 3 do 7 godzin. Lek jest wydalany głównie przez nerki – około 50% podanej dawki zostaje wydalone tą drogą w ciągu 24 godzin, a 70% w ciągu 5 dni. Z kałem wydalane jest do 16% podanej dawki. Warto podkreślić, że tylko niewielka część leku (około 3-4%) wydalanego przez nerki występuje w postaci niezmienionej. Całkowity klirens werapamilu jest porównywalny z objętością krwi przepływającej przez wątrobę i wynosi około 1 l/h/kg masy ciała (zakres wartości: 0,7-1,3 l/h/kg).⁵

Właściwości farmakokinetyczne w specjalnych populacjach pacjentów

Dzieci i młodzież

Dane dotyczące farmakokinetyki werapamilu w populacji pediatrycznej są ograniczone. Dostępne informacje wskazują, że u dzieci i młodzieży stężenia leku w stanie stacjonarnym po podaniu doustnym są nieco niższe w porównaniu do wartości obserwowanych u dorosłych.⁶

Osoby w podeszłym wieku

Proces starzenia się organizmu może wpływać na farmakokinetykę werapamilu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. U osób w podeszłym wieku okres półtrwania w fazie eliminacji może być wydłużony. Mimo tych zmian, działanie hipotensyjne werapamilu nie wykazuje zależności od wieku pacjenta.⁷

Pacjenci z niewydolnością nerek

Zaburzenia czynności nerek nie wpływają istotnie na farmakokinetykę werapamilu. Potwierdzają to badania porównawcze przeprowadzone u pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek oraz u osób z prawidłową funkcją tego narządu. Warto podkreślić, że ani werapamilu, ani norwerapamilu nie można skutecznie usunąć z organizmu drogą hemodializy.⁸

Pacjenci z niewydolnością wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby obserwuje się wydłużenie okresu półtrwania werapamilu. Jest to spowodowane dwoma czynnikami: zmniejszonym klirensem leku po podaniu doustnym oraz zwiększoną objętością dystrybucji.⁹