Isoptin 40
Tabletki powlekane, 40 mg
Lek zawiera werapamil chlorowodorek w dawkach 40 mg lub 80 mg. Stosuje się go w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz choroby wieńcowej, w tym różnych postaci dławicy piersiowej. Jest również wskazany przy zaburzeniach rytmu serca, takich jak napadowy częstoskurcz nadkomorowy oraz migotanie przedsionków. Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania
- choroba wieńcowa
- dławica po zawale mięśnia sercowego bez niewydolności serca
- dławica Prinzmetala
- migotanie przedsionków z szybkim przewodzeniem przedsionkowo-komorowym
- nadciśnienie tętnicze
- napadowy częstoskurcz nadkomorowy
- niestabilna dławica piersiowa
- przewlekła stabilna dławica piersiowa
- trzepotanie przedsionków z szybkim przewodzeniem przedsionkowo-komorowym
-
Interakcje leku
Werapamil, metabolizowany przez izoenzymy cytochromu P450 (CYP3A4, CYP1A2, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C18), jest jednocześnie inhibitorem CYP3A4 i glikoproteiny P (Pgp), co powoduje liczne interakcje farmakokinetyczne o znaczeniu klinicznym. Hamowanie CYP3A4 przez werapamil może zwiększać stężenia leków takich jak doksorubicyna (AUC ↑104%, Cmax ↑61%), statyny (np. symwastatyna AUC ↑2,6-krotnie, Cmax ↑4,6-krotnie), cyklosporyna (AUC ↑45%), czy dabigatran (Cmax ↑180%, AUC ↑150%), co wymaga monitorowania i często redukcji dawek. Induktory CYP3A4, np. ryfampicyna, znacząco obniżają biodostępność werapamilu (AUC ↓97%, Cmax ↓94%), zmniejszając jego skuteczność. Werapamil nasila także działanie leków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe oraz wykazuje addytywne działanie hipotensyjne z lekami α-adrenolitycznymi, β-adrenolitykami, alkoholem i innymi lekami rozszerzającymi naczynia, co wymaga ścisłej kontroli ciśnienia tętniczego i dostosowania terapii.
Interakcje werapamilu z lekami przeciwdrgawkowymi (karbamazepina AUC ↑46%, fenytoina ↓ stężenia werapamilu), antydepresyjnymi (imipramina AUC ↑15%), przeciwcukrzycowymi (gliburyd Cmax ↑28%, AUC ↑26%; metformina – zmniejszenie skuteczności), przeciwzakrzepowymi (DOACs – zwiększone ryzyko krwawień) oraz innymi substancjami (np. sok grejpfrutowy AUC werapamilu ↑37-49%, dziurawiec ↓ AUC werapamilu o 78-80%) podkreślają konieczność indywidualizacji dawkowania i monitorowania parametrów klinicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko neurotoksyczności przy jednoczesnym stosowaniu litu oraz na konieczność unikania soku grejpfrutowego i alkoholu podczas terapii werapamilem. Zaleca się także ostrożność przy łączeniu z lekami immunosupresyjnymi i przeciwnowotworowymi ze względu na ryzyko toksyczności. Kompleksowy nadzór kliniczny i dostosowanie dawek są kluczowe dla minimalizacji działań niepożądanych i optymalizacji efektów terapeutycznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Interakcje leku – Isoptin 40 40 mg
agonista receptora serotoninowego, antagonista receptora H2, arytmia serca, benzodiazepin, CYP3A4, czynność nerek, dabigatranu eteksylan, DOAC, doustny antykoagulant, działanie chronotropowe ujemne, działanie hipotensyjne, działanie inotropowe ujemne, działanie sedatywne, dziurawiec zwyczajny, glikoproteina p, glikozyd nasercowy, hipotensja, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor reduktazy HMG-CoA, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, kwas acetylosalicylowy, lek alfa-adrenolityczny, lek beta-adrenolityczny, lek blokujący przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe, lek immunosupresyjny, lek moczopędny, lek przeciw dnie moczanowej, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwinfekcyjny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwwirusowy HIV, lek przeciwzakrzepowy, lek rozszerzający naczynia, lek rozszerzający oskrzela, lek zwiększający wydalanie kwasu moczowego, werapamilu chlorowodorek, zaburzenie funkcji wątroby -
Profil bezpieczeństwa leku
Werapamil wymaga zachowania szczególnej ostrożności w określonych grupach pacjentów ze względu na potencjalne ryzyko działań niepożądanych i zmienioną farmakokinetykę. U kobiet karmiących lek i jego metabolity przenikają do mleka, z względną dawką dla dziecka wynoszącą 0,1-1% dawki matki, co może stanowić zagrożenie dla noworodków i niemowląt. U seniorów obserwuje się zwiększone ryzyko bloków przedsionkowo-komorowych, rzadkoskurczu i asystolii, szczególnie przy współistnieniu zespołu chorego węzła zatokowego, co wymaga stosowania mniejszych dawek i ścisłej kontroli. W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby metabolizm werapamilu jest upośledzony, co skutkuje nasilonym i przedłużonym działaniem leku, natomiast u osób z zaburzeniami czynności nerek pomimo braku istotnych zmian farmakokinetycznych zaleca się ostrożność i monitorowanie stanu klinicznego.
Werapamil może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, zwłaszcza na początku terapii, podczas zwiększania dawki lub zmiany leku, a także w połączeniu z alkoholem, który dodatkowo może mieć nasilone działanie z powodu zwiększonego stężenia i opóźnionego wydalania. Objawy takie jak zawroty głowy i senność mogą znacząco obniżać bezpieczeństwo pacjenta w tych sytuacjach. W związku z tym zaleca się zachowanie ostrożności podczas prowadzenia pojazdów oraz ograniczenie spożycia alkoholu w trakcie leczenia werapamilem, aby minimalizować ryzyko powikłań i niekorzystnych interakcji.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Profil bezpieczeństwa leku – Isoptin 40 40 mg
-
Przeciwwskazania
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna leku Isoptin 40 mg w formie tabletek powlekanych, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na werapamil lub substancje pomocnicze, wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II° lub III° bez obecności sprawnego stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową (EF) poniżej 35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej powyżej 20 mmHg (chyba że jest to stan wtórny do częstoskurczu nadkomorowego ustępującego po leczeniu werapamilem), a także migotanie lub trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (np. WPW, LGL). Werapamil wykazuje negatywne działanie inotropowe i może nasilać zaburzenia przewodzenia, co w wymienionych stanach klinicznych może prowadzić do poważnych powikłań, w tym całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii, zatrzymania krążenia oraz groźnych tachyarytmii komorowych.
Ponadto, jednoczesne stosowanie werapamilu z iwabradyną jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko nadmiernej bradykardii i zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, wynikające z synergistycznego działania obu leków na węzeł zatokowy i przedsionkowo-komorowy. Warto również podkreślić, że jedna tabletka Isoptin 40 zawiera 0,17 mg sodu, co jest ilością śladową i nie ma istotnego znaczenia klinicznego nawet u pacjentów z ograniczeniami podaży sodu w diecie. Znajomość i respektowanie tych przeciwwskazań jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii werapamilem oraz uniknięcia potencjalnie zagrażających życiu powikłań kardiologicznych.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przeciwwskazania – Isoptin 40 40 mg
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowe, działanie synergistyczne, frakcja wyrzutowa, iwabradyna, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na werapamil, niewydolność serca, stymulator serca, tachyarytmia komorowa, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a -
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa werapamilu wykazały dobrą ogólną tolerancję leku u zwierząt laboratoryjnych, przy czym działania niepożądane pojawiały się jedynie przy dawkach toksycznych, np. u psów rasy Beagle przy dawkach ≥60 mg/kg mc. obserwowano bradykardię, zwolnienie przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz obniżenie ciśnienia tętniczego. W badaniach teratologicznych na królikach (5-15 mg/kg mc.) i szczurach (15-60 mg/kg mc.) nie stwierdzono działania teratogennego, choć dawki toksyczne (>60 mg/kg mc.) powodowały embriotoksyczność i zwiększoną resorpcję płodów. Wpływ na rozród oceniano przy dawkach do 180 mg/m²/dobę u królików i 360 mg/m²/dobę u szczurów (dla porównania maksymalna dawka u ludzi to 300 mg/m²/dobę), gdzie dawka zbliżona do klinicznej u szczurów wykazywała toksyczność dla zarodka oraz opóźnienie rozwoju płodu, związane z toksycznym działaniem na matkę (zmniejszone spożycie pokarmu, ograniczony przyrost masy ciała) i niedociśnieniem tętniczym.
Ocena genotoksyczności werapamilu obejmowała test Amesa, test aberracji chromosomalnych na ludzkich limfocytach in vitro, test indukcji siostrzanych chromatyd oraz test transformacji komórkowej na embrionalnych komórkach chomika syryjskiego, w których nie wykazano działania mutagennego ani genotoksycznego. Długoterminowe badania rakotwórczości na szczurach, z podawaniem werapamilu w dawkach od 10 do 120 mg/kg mc. przez 24 miesiące, nie wykazały potencjału rakotwórczego leku. Brak jest jednak odpowiednich, kontrolowanych badań klinicznych dotyczących stosowania werapamilu u kobiet w ciąży, co podkreśla konieczność ostrożności w tej grupie pacjentek.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Isoptin 40 40 mg
aberracja chromosomalna, antagonista wapnia, bradykardia, ciśnienie tętnicze, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, letalność zarodkowa, limfocyt ludzki, niedociśnienie tętnicze, potencjał mutagenny, przerost dziąseł, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, resorpcja płodu, siostrzane chromatydy, szpik kostny, test Amesa, transformacja komórkowa, werapamil -
Skład i postać leku
Isoptin to lek zawierający werapamilu chlorowodorek w dawkach 40 mg oraz 80 mg, dostępny w formie tabletek powlekanych do stosowania doustnego. Tabletki zawierają odpowiednio 0,17 mg oraz 0,32 mg sodu, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej. Substancje pomocnicze w rdzeniu to m.in. wapnia wodorofosforan dwuwodny, celuloza mikrokrystaliczna, kroskarmeloza sodowa oraz magnezu stearynian, natomiast otoczkę tworzą hypromeloza, tytanu dwutlenek (E171) i inne składniki, które ułatwiają połykanie, maskują smak i chronią substancję czynną przed czynnikami zewnętrznymi.
Isoptin jest dostępny w opakowaniach zawierających 40 lub 50 tabletek, pakowanych w blistry z folii Al/PVC, przechowywanych w temperaturze do 25°C, z okresem ważności 3 lata. Nie stwierdzono niezgodności farmaceutycznych ani konieczności stosowania specjalnych środków ostrożności przy przygotowaniu i usuwaniu leku. Różne dawki umożliwiają indywidualizację terapii w zależności od wskazań klinicznych i odpowiedzi pacjenta na leczenie.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Skład i postać leku – Isoptin 40 40 mg
celuloza mikrokrystaliczna, dieta niskosodowa, hypromeloza, kroskarmeloza sodowa, krzemionka koloidalna, magnezu stearynian, niezgodność farmaceutyczna, sodu laurylosiarczan, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja rozsadzająca, tabletka powlekana, tytanu dwutlenek, wapnia wodorofosforan, werapamil, werapamilu chlorowodorek -
Specjalne ostrzeżenia
Werapamil chlorowodorek (Isoptin) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ostrym zawałem mięśnia sercowego, zwłaszcza przy współistnieniu bradykardii, istotnego niedociśnienia tętniczego oraz zaburzeń czynności lewej komory. Lek wydłuża czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych II° lub III° (przeciwwskazanie), bloków pęczka Hisa oraz rzadkoskurczu, a w skrajnych przypadkach do asystolii. Szczególnie narażeni są pacjenci z zespołem chorego węzła zatokowego, zwłaszcza osoby w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia poważnych zaburzeń przewodzenia lub asystolii konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Werapamil może nasilać działanie β-adrenolityków i leków przeciwarytmicznych, co manifestuje się blokiem przedsionkowo-komorowym wyższego stopnia, znacznym bradykardią, niewydolnością serca oraz nasileniem niedociśnienia tętniczego. Przykładowo, opisano bezobjawowy rzadkoskurcz 36 uderzeń/min u pacjenta stosującego jednocześnie werapamil i tymolol.
U pacjentów z niewydolnością serca i frakcją wyrzutową >35% zaleca się stabilizację stanu klinicznego przed rozpoczęciem terapii werapamilem oraz kontynuację leczenia wspomagającego. Werapamil, szczególnie w formie dożylnej, może powodować przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego, które u niektórych pacjentów manifestuje się zawrotami głowy. Lek należy stosować ostrożnie u chorych z zaburzeniami przewodzenia nerwowo-mięśniowego (miastenia, zespół Lamberta-Eatona, dystrofia mięśniowa Duchenne’a) oraz u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i schyłkową niewydolnością nerek, gdzie konieczny jest ścisły monitoring kliniczny. Hemodializa nie usuwa werapamilu z organizmu. Preparat Isoptin zawiera mniej niż 1 mmol sodu na tabletkę (odpowiednio 0,17 mg w Isoptin 40 i 0,32 mg w Isoptin 80), co klasyfikuje go jako produkt wolny od sodu.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Specjalne ostrzeżenia – Isoptin 40
asystolia, beta-adrenolityk, blok pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, digoksyna, dystrofia mięśniowa Duchenne’a, frakcja wyrzutowa, hemodializa, lek przeciwarytmiczny, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, schyłkowa niewydolność nerek, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lamberta-Eatona -
Właściwości farmakodynamiczne
Werapamil, będący selektywnym antagonistą kanałów wapniowych (kod ATC: C08DA01), działa głównie poprzez blokadę napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego i mięśniówki naczyń, co prowadzi do zwolnienia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego oraz wydłużenia okresu refrakcji w węźle przedsionkowo-komorowym. Mechanizm ten skutkuje zmniejszeniem częstości skurczów komór u pacjentów z migotaniem i trzepotaniem przedsionków oraz umożliwia przerwanie napadowych częstoskurczów nadkomorowych (PSVT) poprzez przerwanie pobudzenia nawrotnego. Werapamil nie wpływa na przewodzenie dodatkowymi drogami ani na czas trwania potencjału czynnościowego przedsionków i przewodzenie wewnątrzkomorowe, co podkreśla jego selektywność działania na układ przewodzący serca.
Farmakodynamicznie werapamil zmniejsza obciążenie następcze i kurczliwość mięśnia sercowego, co u większości pacjentów, w tym z chorobą organiczną serca, nie obniża wskaźnika sercowego. Jednak u chorych z umiarkowanym do ciężkiego zaburzeniem czynności serca, gdzie ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej przekracza 20 mmHg, a frakcja wyrzutowa jest <30%, stosowanie werapamilu może prowadzić do ostrego pogorszenia niewydolności serca z powodu przewagi ujemnego działania inotropowego. Lek nie wywołuje skurczu tętnic obwodowych ani nie zmienia całkowitego stężenia wapnia w surowicy, co odróżnia go od innych interwencji wpływających na gospodarkę wapniową. Profil bezpieczeństwa wymaga ostrożności u pacjentów z niewydolnością serca i zaburzeniami przewodzenia przedsionkowo-komorowego.
Czytaj więcej w pełnym wpisie: Właściwości farmakodynamiczne – Isoptin 40 40 mg
antagonista wapnia, ciśnienie zaklinowania, depolaryzacja, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie przeciwarytmiczne, frakcja wyrzutowa, jony sodu, kanał wapniowy, kurczliwość mięśnia sercowego, mięsień sercowy, mięśniówka gładka naczyń, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, niewydolność serca, obciążenie następcze, okres refrakcji, pęczek Hisa, pobudzenie nawrotne, potencjał czynnościowy, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, przewodzenie wewnątrzkomorowe, rytm zatokowy, trzepotanie przedsionków, układ przewodzący serca, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, włókna przedsionków, wskaźnik sercowy, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zaburzenie rytmu serca