Właściwości farmakokinetyczne
Aripiprazole Aurovitas 15 mg

Właściwości farmakokinetyczne arypiprazolu

Właściwości farmakokinetyczne leku Aripiprazole Aurovitas charakteryzują się kompletnym opisem procesów ADME (absorpcja, dystrybucja, metabolizm, eliminacja), które przechodzi substancja czynna w organizmie. Arypiprazol wykazuje przewidywalny profil farmakokinetyczny, co umożliwia skuteczne zastosowanie terapeutyczne w leczeniu zaburzeń psychicznych.¹

Proces wchłaniania

Arypiprazol charakteryzuje się dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po doustnym podaniu maksymalne stężenie w osoczu osiągane jest w czasie 3-5 godzin. Substancja czynna w minimalnym stopniu podlega metabolizmowi przedukładowemu (efektowi pierwszego przejścia), co przekłada się na wysoką biodostępność wynoszącą 87% po podaniu doustnym tabletki. Istotną cechą farmakokinetyki arypiprazolu jest brak wpływu posiłków o wysokiej zawartości tłuszczu na procesy wchłaniania leku, co ułatwia stosowanie produktu niezależnie od posiłków.²

Dystrybucja w organizmie

Po wchłonięciu arypiprazol ulega rozległej dystrybucji w organizmie. Pozorna objętość dystrybucji leku wynosi 4,9 l/kg, co wskazuje na znaczącą dystrybucję pozanaczyniową substancji czynnej. W zakresie stężeń terapeutycznych, zarówno arypiprazol jak i jego główny aktywny metabolit – dehydroarypiprazol, wykazują wysokie (ponad 99%) wiązanie z białkami osocza, w szczególności z albuminami. Tak wysokie wiązanie z białkami może mieć znaczenie przy współstosowaniu innych leków o wysokim powinowactwie do albumin.³

Metabolizm leku

Arypiprazol podlega intensywnym procesom metabolicznym zachodzącym głównie w wątrobie. Metabolizm przebiega trzema głównymi szlakami biochemicznymi:

• Dehydrogenacja – proces katalizowany przez enzymy CYP3A4 i CYP2D6
• Hydroksylacja – również przy udziale enzymów CYP3A4 i CYP2D6
• N-dealkilacja – katalizowana wyłącznie przez enzym CYP3A4

W krążeniu ogólnoustrojowym przeważa forma macierzysta leku. Aktywny metabolit – dehydroarypiprazol – stanowi około 40% pola pod krzywą AUC arypiprazolu w osoczu w stanie stacjonarnym, co wskazuje na istotny udział tego metabolitu w działaniu farmakologicznym leku.⁴

Eliminacja z organizmu

Eliminacja arypiprazolu charakteryzuje się długim okresem półtrwania, który jest uzależniony od aktywności enzymu CYP2D6. U osób o podwyższonej aktywności tego enzymu średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 75 godzin, natomiast u osób o obniżonej aktywności CYP2D6 wydłuża się do około 146 godzin. Całkowity klirens arypiprazolu wynosi 0,7 mL/min/kg i jest to głównie klirens wątrobowy.⁵

Po doustnym podaniu pojedynczej dawki znakowanego izotopowo arypiprazolu [¹⁴C], 27% podanej radioaktywności zostaje wydalone z moczem, a 60% z kałem. Jedynie niewielka część (mniej niż 1%) niezmienionego arypiprazolu wydalana jest z moczem, natomiast około 18% w postaci niezmienionej wydala się z kałem. Dane te wskazują na znaczący udział procesów metabolicznych w eliminacji leku.⁶

Farmakokinetyka w populacjach specjalnych

Dzieci i młodzież

Badania farmakokinetyczne wykazały, że profil arypiprazolu i dehydroarypiprazolu u dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 17 lat jest porównywalny do obserwowanego u osób dorosłych po uwzględnieniu różnic w masie ciała. Oznacza to, że schematy dawkowania u młodszych pacjentów mogą być oparte na modyfikacji dawki z uwzględnieniem różnic w masie ciała względem dorosłych.⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

Nie zaobserwowano istotnych różnic w farmakokinetyce arypiprazolu między zdrowymi osobami w podeszłym wieku a młodszymi osobami dorosłymi. Również wiek nie miał mierzalnego wpływu na parametry farmakokinetyczne arypiprazolu u pacjentów ze schizofrenią. Oznacza to, że u pacjentów w podeszłym wieku modyfikacja dawki zazwyczaj nie jest konieczna z przyczyn farmakokinetycznych.⁸

Wpływ palenia tytoniu

Populacyjne badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych klinicznie różnic w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu zależnych od palenia tytoniu. Oznacza to, że mimo potencjalnego wpływu palenia na aktywność enzymów metabolizujących leki, nie obserwuje się istotnych zmian wymagających dostosowania dawkowania u osób palących.⁹

Wpływ płci

Badania farmakokinetyczne nie wykazały różnic w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu między zdrowymi kobietami a zdrowymi mężczyznami. Podobnie, nie stwierdzono mierzalnego wpływu płci na farmakokinetykę leku u pacjentów ze schizofrenią. W związku z tym modyfikacja dawkowania ze względu na płeć nie jest konieczna.¹⁰

Wpływ rasy

Populacyjne badania farmakokinetyczne nie wykazały istotnych klinicznie różnic w parametrach farmakokinetycznych arypiprazolu związanych z przynależnością do określonej rasy. Brak konieczności modyfikacji dawkowania ze względu na różnice rasowe upraszcza stosowanie leku w zróżnicowanych populacjach.¹¹

Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek

Charakterystyka farmakokinetyczna arypiprazolu i dehydroarypiprazolu u pacjentów z ciężkimi chorobami nerek jest porównywalna do obserwowanej u młodych osób zdrowych. Oznacza to, że nawet w przypadku ciężkiej niewydolności nerek modyfikacja dawkowania arypiprazolu zwykle nie jest konieczna, co stanowi istotną zaletę leku w tej populacji pacjentów.¹²

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby

Badania z zastosowaniem pojedynczej dawki arypiprazolu u osób z różnego stopnia marskością wątroby (klasy Child-Pugh A, B i C) nie wykazały istotnego wpływu zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę arypiprazolu i dehydroarypiprazolu. Należy jednak podkreślić, że w badaniu uczestniczyła niewielka liczba pacjentów z marskością wątroby typu C (3 osoby), co ogranicza możliwość wyciągnięcia jednoznacznych wniosków dotyczących zdolności metabolicznych w tej podgrupie pacjentów.¹³