eltrombopag
Eltrombopag to doustny, niepeptydowy agonista receptora trombopoetyny (TPO-R), stosowany w leczeniu małopłytkowości. Substancja ta wiąże się z domeną przezbłonową receptora TPO-R, co aktywuje szlaki sygnałowe JAK2/STAT i zwiększa produkcję płytek krwi.
Główne wskazania do stosowania eltrombopagu obejmują leczenie pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP) u pacjentów opornych na inne metody leczenia, małopłytkowości związanej z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C oraz nabytej anemii aplastycznej. Lek wykazuje skuteczność w podwyższaniu liczby płytek krwi już po 1-2 tygodniach terapii.
Podczas leczenia eltrombopagiem konieczne jest regularne monitorowanie morfologii krwi oraz funkcji wątroby. Do najważniejszych działań niepożądanych należą hepatotoksyczność, powikłania zakrzepowo-zatorowe oraz ryzyko włóknienia szpiku kostnego przy długotrwałym stosowaniu. Istotne są interakcje z lekami zawierającymi kationy wielowartościowe (wapń, żelazo, magnez), które zmniejszają wchłanianie eltrombopagu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Gattart 680 mg + 80 mg
Produkt leczniczy GATTART, zawierający 680 mg węglanu wapnia i 80 mg węglanu magnezu, działa jako środek zobojętniający kwas solny w żołądku, co może prowadzić do licznych interakcji farmakokinetycznych. Mechanizmy tych interakcji obejmują tworzenie kompleksów chemicznych z lekami (np. tetracykliny, chinolony, glikozydy nasercowe, lewotyroksyna, eltrombopag), zmianę pH soku żołądkowego wpływającą na rozpuszczalność i jonizację leków, zmiany szybkości opróżniania żołądka oraz zaburzenia wchłaniania w przewodzie pokarmowym. Szczególnie istotne jest zachowanie odstępów czasowych: minimum 4 godziny przed lub po przyjęciu eltrombopagu oraz 1-2 godziny dla pozostałych leków, aby zapobiec zmniejszeniu biodostępności. Dodatkowo, sole wapnia ograniczają wchłanianie fluorków i żelaza, a zarówno wapń, jak i magnez mogą interferować z absorpcją fosforanów.
antybiotyk, biodostępność, błona śluzowa żołądka, chinolon, diuretyk tiazydowy, efekt z odbicia, eltrombopag, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, interakcja leku, kompleks chemiczny, kwas solny, lek moczopędny, lek przeciwgrzybiczy, lewotyroksyna, neutralizacja kwasu, opróżnianie żołądka, pH żołądka, preparat fluorku, preparat żelaza, sok żołądkowy, sól wapnia, stężenie wapnia, substancja lecznicza, tetracyklina, wchłanianie w przewodzie pokarmowym, węglan wapnia - Leksykon leków
Interakcje leku – Suvardio 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna preparatu Suvardio, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez wpływ na transportery OATP1B1 i BCRP oraz mechanizmy wydalania nerkowego. Nie jest metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje z lekami metabolizowanymi przez ten układ. Istotne zwiększenie ekspozycji (AUC) rozuwastatyny obserwuje się przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny (7,1-krotny wzrost, przeciwwskazane), inhibitorów proteazy (np. atazanawir z rytonawirem, 3,1-krotny wzrost), leków przeciwwirusowych stosowanych w leczeniu WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, 7,4-krotny wzrost) oraz darolutamidu (5,2-krotny wzrost). Gemfibrozyl powoduje niemal dwukrotny wzrost ekspozycji, co wymaga rozpoczęcia leczenia od dawki 5 mg i maksymalnie 20 mg rozuwastatyny. Leki zobojętniające sok żołądkowy obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%. W przypadku leków powodujących wzrost ekspozycji poniżej dwukrotnego, takich jak eltrombopag czy dronedaron, zaleca się ostrożność przy zwiększaniu dawki.
alkoholowa choroba wątroby, antagonista witaminy K, BCRP, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, erytromycyna, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitory białek transportowych, INR, itrakonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, OATP1B1, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir, Suvardio, tikagrelor, WZW C - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Medical Valley 10 mg
Rozuwastatyna jest substratem dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, co warunkuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami. Szczególnie istotne jest przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania z cyklosporyną, która zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie, co znacząco podnosi ryzyko miopatii. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) powodują 3-7-krotne zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę, wymagając dostosowania dawki (nie przekraczać 10 mg/dobę). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a jednoczesne stosowanie z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Leki zobojętniające z wodorotlenkiem glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20%. W przypadku inhibitorów reduktazy HMG-CoA i fibratów lub niacyny ≥1 g/dobę, ryzyko miopatii jest zwiększone, co wymaga ostrożności i monitorowania parametrów mięśniowych.
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, białko transportujące, cyklosporyna, darolutamid, darunawir, digoksyna, dronedaron, elbaswir, eltrombopag, enzymy wątrobowe, erytromycyna, ezetymib, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek zobojętniający, lopinawir, miopatia, OATP1B1, pibrentaswir, przeciwwskazanie, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, typranawir, welpataswir, woksylaprewir - Leksykon leków
Interakcje leku – Ridlip 10 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Ridlip, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez wpływ na białka transportujące OATP1B1 i BCRP, co może prowadzić do istotnego zwiększenia ekspozycji na lek i ryzyka miopatii. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony i nieistotny dla enzymów cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji na tym poziomie. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7-krotne zwiększenie AUC), inhibitorami proteaz (np. atazanawir/rytonawir – 3,1-krotne zwiększenie AUC i Cmax), gemfibrozylem (2-krotne zwiększenie Cmax i AUC) oraz innymi lekami wpływającymi na transportery, co wymaga dostosowania dawki rozuwastatyny, zwykle rozpoczynając od 5 mg/dobę, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg stosowanej bez interakcji. Przeciwwskazane jest łączenie rozuwastatyny z cyklosporyną oraz fibratami w dawce 40 mg, a także z kwasem fusydowym ze względu na ryzyko rabdomiolizy.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, baicalin, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fenofibrat, fibrat, flukonazol, fosamprenawir, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, itrakonazol, kapmatynib, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryny, lopinawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, norgestrel, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, sylimaryna, teryflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość aplastyczna – Leczenie
Niedokrwistość aplastyczna to złożone schorzenie hematologiczne charakteryzujące się pancytopenią i hipoplazją szpiku kostnego, wymagające leczenia dostosowanego do stopnia ciężkości, wieku pacjenta oraz dostępności dawcy komórek macierzystych. Leczenie obejmuje eliminację czynników wywołujących, terapię wspomagającą (transfuzje koncentratu krwinek czerwonych przy Hb <6 g/dl oraz koncentratu płytek przy liczbie płytek <10×10⁹/l), leczenie przeciwinfekcyjne oraz immunosupresję. Standardowa immunosupresja to kombinacja końskiej globuliny antytymocytowej (ATG) podawanej dożylnie przez 4 dni oraz cyklosporyny stosowanej przez około rok, co daje około 70% odpowiedzi hematologicznej. Dodanie eltrombopagu, agonisty receptora trombopoetyny, zwiększa odsetek odpowiedzi do ponad 70%. Przeszczepienie komórek macierzystych od zgodnego w HLA rodzeństwa pozostaje złotym standardem u młodszych pacjentów, z odsetkiem wyleczeń sięgającym 90%.
agonista receptora trombopoetyny, androgen, choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, ciężka niedokrwistość aplastyczna, cyklofosfamid, cyklosporyna, czynnik stymulujący kolonię granulocytów, eltrombopag, ewolucja klonalna, filgrastim, globulina antytymocytowa, hipoplazja szpiku kostnego, koncentrat krwinek czerwonych, koncentrat płytek krwi, kondycjonowanie, lek przeciwgrzybiczny, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, odpowiedź hematologiczna, przeciwciało monoklonalne, przeładowanie żelazem, przeszczepienie komórek macierzystych, romiplostim, strategia watch and wait, terapia immunosupresyjna, zespół mielodysplastyczny, zgodność HLA - Leksykon leków
Interakcje leku – Roswera 40 mg
Rozuwastatyna, składnik aktywny leku Roswera, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery wątrobowe OATP1B1 i BCRP. Inhibitory tych transporterów, takie jak cyklosporyna, powodują znaczące zwiększenie ekspozycji na rozuwastatynę (np. 7,1-krotne ↑ AUC przy jednoczesnym stosowaniu cyklosporyny), co wiąże się z podwyższonym ryzykiem miopatii i rabdomiolizy. Przeciwwskazane jest stosowanie rozuwastatyny z cyklosporyną oraz kwasem fusydowym ze względu na ryzyko ciężkich działań niepożądanych. Inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC rozuwastatyny do 3,1-krotnie, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, a stosowanie dawek 30-40 mg rozuwastatyny z fibratami jest przeciwwskazane. Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających jej ekspozycję o ≥2-krotność.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, baicalina, BCRP, białko transportujące, Cmax, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor CYP 2A6, inhibitor CYP 2C9, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja lekowa, itrakonazol, izoenzym cytochromu, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kumaryna, kwas fusydowy, lek przeciwwirusowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, przeciwwskazanie, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, terapia hipolipemizująca, tikagrelor, welpataswir - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosutrox 10 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitorami proteaz (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotny wzrost AUC) oraz lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C (glekaprewir/pibrentaswir 2,2-krotny wzrost AUC). Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC rozuwastatyny, co wyklucza stosowanie dawki 40 mg Rosutrox w skojarzeniu. Inne leki, takie jak fenofibrat, ezetymib, leki zobojętniające (wodorotlenek glinu i magnezu zmniejszający stężenie o 50%), erytromycyna (zmniejszenie AUC o 20%) oraz tikagrelor i kwas fusydowy, również wpływają na farmakokinetykę i bezpieczeństwo terapii.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, BCRP, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, INR, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, tikagrelor, warfaryna, wirusowe zapalenie wątroby typu C - Leksykon leków
Interakcje leku – Rennie Antacidum 680 mg + 80 mg
Preparat Rennie Antacidum zawiera 680 mg węglanu wapnia oraz 80 mg węglanu magnezu ciężkiego i działa jako środek zobojętniający kwas żołądkowy. Jego stosowanie może prowadzić do istotnych interakcji farmakokinetycznych z wieloma lekami, głównie poprzez tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów z jonami wapnia i magnezu oraz zmianę pH soku żołądkowego, co skutkuje zmniejszeniem biodostępności leków. Szczególnie istotne są interakcje z tetracyklinami, chinolonami, bisfosfonianami, digoksyną, dolutegrawirem, lewotyroksyną, eltrombopagiem, preparatami żelaza, fluorkami oraz fosforanami. W przypadku diuretyków tiazydowych istnieje ryzyko hiperkalcemii, dlatego konieczne jest monitorowanie stężenia wapnia w surowicy. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego między podaniem Rennie Antacidum a innymi lekami, zwykle od 1 do 4 godzin, w zależności od leku, aby zminimalizować ryzyko interakcji i utraty skuteczności terapeutycznej.
alendronian, antybiotyk i chemioterapeutyk, biodostępność leku, bisfosfoniany, choroba wrzodowa, cyprofloksacyna, digoksyna, diuretyk tiazydowy, dolutegrawir, eltrombopag, glikozyd nasercowy, gospodarka wapniowo-magnezowa, hiperkalcemia, lek przeciwwirusowy, lewotyroksyna, małopłytkowość, niedoczynność tarczycy, osteoporoza, pH soku żołądkowego, preparat żelaza, refluks żołądkowo-przełykowy, środek zobojętniający kwas żołądkowy, stężenie wapnia w surowicy, tetracykliny i chinolony, węglan magnezu, węglan wapnia, zakażenie HIV, zapalenie błony śluzowej żołądka - Leksykon leków
Interakcje leku – Romazic 15 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Romazic, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu oraz ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Kluczowe interakcje dotyczą inhibitorów transporterów OATP1B1 i BCRP, np. cyklosporyna zwiększa AUC rozuwastatyny około 7-krotnie, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) mogą podnieść AUC 3,1-krotnie i Cmax 7-krotnie, wymagając redukcji dawki rozuwastatyny do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a jednoczesne stosowanie z dawkami rozuwastatyny 30-40 mg jest przeciwwskazane. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające Al i Mg zmniejszają jej stężenie o około 50%. Enzymy cytochromu P450 mają ograniczony wpływ na metabolizm rozuwastatyny, co zmniejsza ryzyko interakcji z lekami metabolizowanymi przez ten układ. Tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny poprzez wpływ na wydalanie nerkowe, co wymaga ścisłego monitorowania funkcji nerek i aktywności kinazy fosfokreatynowej (CPK).
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, CPK, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, digoksyna, dyslipidemia, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, flukonazol, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, INR, ketokonazol, klopidogrel, kwas fusydowy, lek zobojętniający, miopatia, niacyna, OATP1B1, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, rytonawir, tikagrelor, welpataswir - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosucard 10 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami tych transporterów, takimi jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane jednoczesne stosowanie), inhibitory proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotny wzrost AUC) oraz leki przeciwwirusowe stosowane w terapii WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir zwiększające AUC do 7,4-krotnie). W przypadku tych leków zaleca się ograniczenie maksymalnej dawki rozuwastatyny do 10 mg/dobę. Gemfibrozyl podwaja maksymalne stężenie rozuwastatyny i jest przeciwwskazany w dawce 40 mg ze względu na ryzyko miopatii. Leki zobojętniające kwas żołądkowy zawierające Al i Mg mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny nawet o 50%, co można częściowo zminimalizować przez zachowanie 2-godzinnego odstępu w podawaniu.
antagonista witaminy K, atazanawir, BCRP, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, leki przeciwwirusowe WZW C, międzynarodowy współczynnik znormalizowany, miopatia, OATP1B1, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, sofosbuwir, triglicerydy, warfaryna, welpataswir, woksylaprewir - Leksykon leków
Interakcje leku – Sandimmun 50 mg/ml
Cyklosporyna, substancja czynna Sandimmun, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez modulację enzymów CYP3A4, transportera P-gp oraz białek OATP. Induktory CYP3A4/P-gp, takie jak barbiturany, karbamazepina, ryfampicyna (wymagająca 3-5-krotnego zwiększenia dawki cyklosporyny), czy ziele dziurawca, obniżają stężenie cyklosporyny, zmniejszając skuteczność immunosupresji. Z kolei inhibitory tych enzymów i transporterów, w tym azolowe leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, worykonazol), makrolidy (erytromycyna zwiększająca AUC cyklosporyny 4-7-krotnie), blokery kanałów wapniowych (werapamil 2-3-krotnie), amiodaron, danazol, metyloprednizolon, czy telaprewir (4,64-krotne zwiększenie ekspozycji), podnoszą stężenie cyklosporyny i ryzyko nefrotoksyczności. Preparat Sandimmun zawiera 34% (v/v) etanolu (278 mg/ml), a spożycie alkoholu podczas terapii nasila hepatotoksyczność i wpływa na metabolizm leku, dlatego jest przeciwwskazane. Spożycie grejpfruta lub soku grejpfrutowego zwiększa biodostępność cyklosporyny, co wymaga unikania lub utrzymania stałego, niskiego spożycia.
aliskiren, ambrisentan, amfoterycyna B, aminoglikozyd, amiodaron, antybiotyk antracyklinowy, antybiotyk makrolidowy, atorwastatyna, azolowy lek przeciwgrzybiczny, azytromycyna, białko transportujące aniony organiczne, biodostępność leku, bloker kanału wapniowego, bozentan, cyklosporyna, CYP3A4, cyprofloksacyna, dabigatran, digoksyna, diklofenak, diltiazem, dziurawiec zwyczajny, eltrombopag, erytromycyna, etopozyd, ewerolimus, fluwastatyna, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, kannabidiol, klarytromycyna, kolchicyna, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lowastatyna, mykofenolan mofetylu, mykofenolan sodu, nefrotoksyczność, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nifedypina, oktreotyd, P-glikoproteina, pitawastatyna, prawastatyna, repaglinid, rozuwastatyna, ryfampicyna, statyna, symwastatyna, syrolimus, takrolimus, telaprewir, wankomycyna, werapamil - Leksykon leków
Interakcje leku – Roswera 30 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Roswera, jest substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, co predysponuje do licznych interakcji farmakokinetycznych. Hamowanie tych transporterów przez leki takie jak cyklosporyna (7,1-krotne ↑ AUC), inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir 3,1-krotne ↑ AUC), gemfibrozyl (1,9-krotne ↑ AUC) czy sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne ↑ AUC) znacząco zwiększa ekspozycję na rozuwastatynę, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną oraz fibratami w dawkach 30-40 mg rozuwastatyny. W przypadku konieczności kojarzenia z inhibitorami proteazy lub fibratami zaleca się redukcję dawki rozuwastatyny do 5-10 mg, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej dawce 40 mg stosowanej samodzielnie. Ponadto, rozuwastatyna wykazuje minimalne interakcje z układem cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji metabolicznych.
antagonista witaminy K, BCRP, białka transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, eltrombopag, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kumaryny, kwas fusydowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwistość – Leczenie
Niedokrwistość to stan charakteryzujący się obniżoną liczbą erytrocytów lub poziomem hemoglobiny, skutkujący upośledzonym transportem tlenu do tkanek. Leczenie jest zależne od etiologii i stopnia nasilenia, obejmując suplementację żelaza (doustnie 120 mg/d u dorosłych, 3 mg/kg/d u dzieci do 60 mg/d), witaminy B12 (często domięśniowo w niedokrwistości złośliwej), kwasu foliowego oraz terapię przyczynową. W niedokrwistości z niedoboru żelaza, najczęstszej formie, stosuje się doustne preparaty żelaza (siarczan żelazawy), a w przypadku nietolerancji lub nieskuteczności – dożylne preparaty, takie jak karboksymaltoza żelazowa (Injectafer) czy żelazowy derizomaltol (Monoferric). Kryterium skuteczności suplementacji jest wzrost hemoglobiny o 2 g/dl w ciągu 3 tygodni. W niedokrwistości związanej z chorobami przewlekłymi stosuje się rekombinowaną erytropoetynę (ESA), a w 2023 roku zatwierdzono daprodustat (Jesduvroq) do leczenia niedokrwistości u pacjentów dializowanych, utrzymując hemoglobinę w zakresie 10-11 g/dl. Transfuzje krwinek czerwonych są zarezerwowane dla ciężkich i objawowych przypadków, przy poziomie hemoglobiny <6-8 g/dl lub w stanach nagłych.
anemia, beta+-talasemia, cyklosporyna, czerwone krwinki, dożylny preparat żelaza, dziedziczna sferocytoza, eltrombopag, globulina antytymocytarna, hemoglobina, immunoglobulina, karboksymaltoza żelazowa, komórki macierzyste, kortykosteroidy, luspatercept, niedobór kwasu foliowego, niedobór witaminy B12, niedokrwistość, niedokrwistość autoimmunohemolityczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość złośliwa, przeszczep szpiku kostnego, przewlekła choroba nerek, rekombinowana ludzka erytropoetyna, saturacja transferyny, siarczan żelazawy, splenektomia, talasemia, transfuzja koncentratu krwinek czerwonych, transfuzja wymienna, witamina C - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva 10 mg + 10 mg
Produkt leczniczy Rosuvastatin/Ezetimib Zentiva wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie z cyklosporyną, co powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny oraz 3,4- do 12-krotne zwiększenie ekspozycji na ezetymib u pacjentów z niewydolnością nerek. Inhibitory proteaz, takie jak atazanawir/rytonawir, zwiększają AUC rozuwastatyny 3-krotnie, co wymaga redukcji dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja AUC rozuwastatyny i zwiększa stężenie ezetymibu o około 1,7 raza, co podnosi ryzyko miopatii i rabdomiolizy, podobnie jak stosowanie kwasu fusydowego, które jest przeciwwskazane bez przerwania terapii statyną. Ponadto, tikagrelor może powodować kumulację rozuwastatyny i pogorszenie funkcji nerek, co wymaga monitorowania czynności nerek i kinazy kreatynowej. Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi z grupy kumaryny (np. warfaryna) mogą prowadzić do wzrostu INR, co wymaga ścisłej kontroli tego parametru. Alkohol może nasilać hepatotoksyczność statyn i zmniejszać skuteczność terapii hipolipemizującej, dlatego zaleca się jego ograniczenie.
antagonista witaminy K, BCRP, białko transportowe, choroba pęcherzyka żółciowego, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fluindion, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, kamica żółciowa, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kolestyramina, kwas fusydowy, lek zobojętniający, lopinawir, miopatia, niewydolność nerek, OATP1B1, parytaprewir, rabdomioliza, regorafenib, ryfampicyna, rytonawir, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Przeciwwskazania stosowania
Eltrombopag jest stosowany w leczeniu małopłytkowości, jednak jego podawanie jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub jakikolwiek składnik pomocniczy preparatu, w tym izomalt, obecny w tabletkach powlekanych w dawkach 25 mg (58 mg izomaltu) oraz 50 mg (117 mg izomaltu). Reakcje nadwrażliwości mogą obejmować spektrum od łagodnych objawów skórnych do ciężkich reakcji anafilaktycznych. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu alergologicznego, uwzględniającego wcześniejsze reakcje na eltrombopag, inne leki z tej grupy oraz substancje pomocnicze, zwłaszcza izomalt.
eltrombopag, Eltrombopag Glenmark, eltrombopag z olaminą, izomalt, konsultacja alergologiczna, leczenie objawowe, małopłytkowość, nadwrażliwość, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, status alergiczny, substancja pomocnicza, tabletka powlekana, terapia eltrombopagiem, zaburzenie hematologiczne - Leksykon substancji czynnych
Kwas alginowy – Interakcje
Kwas alginowy, stosowany w preparatach zobojętniających sok żołądkowy, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez zmniejszenie wchłaniania współpodawanych leków. Szczególnie istotne są interakcje z antybiotykami z grupy tetracyklin i chinolonów, gdzie dochodzi do istotnego obniżenia biodostępności, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności terapii. Podobne działanie obserwuje się w przypadku glikozydów nasercowych (digoksyna, digitoksyna), niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), doustnych leków przeciwzakrzepowych, bisfosfonianów, dolutegrawiru, lewotyroksyny oraz eltrombopagu. Warto podkreślić, że ze względu na wąski indeks terapeutyczny glikozydów nasercowych i leków przeciwzakrzepowych, konieczne jest monitorowanie stężenia terapeutycznego oraz parametrów krzepnięcia podczas jednoczesnego stosowania z kwasem alginowym. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego – podawanie innych leków 1 godzinę przed lub 2 godziny po preparatach z kwasem alginowym, a w przypadku lewotyroksyny nawet 4 godziny.
bisfosfonian, błona śluzowa żołądka, chinolon, digoksyna, diuretyk tiazydowy, dolutegrawir, doustny lek przeciwzakrzepowy, eltrombopag, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, inhibitor COX-2, kwas alginowy, kwasowość soku żołądkowego, lewotyroksyna, małopłytkowość, niedoczynność tarczycy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, osteoporoza, pH moczu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, preparat zobojętniający sok żołądkowy, stężenie fosforanów, stężenie wapnia, tetracyklina, wąski indeks terapeutyczny, wchłanianie witamin, wchłanianie żelaza, wydalanie wapnia, zakażenie HIV - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosufy 40 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej ekspozycję (AUC) i ryzyko miopatii. Najistotniejsze klinicznie interakcje dotyczą cyklosporyny (↑7,1-krotne AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitorów proteaz takich jak atazanawir/rytonawir (↑3,1-krotne AUC, maksymalna dawka rozuwastatyny 10 mg) oraz fibratów, zwłaszcza gemfibrozylu (↑1,9-krotne AUC, dawka 40 mg przeciwwskazana). Inhibitory enzymów CYP450 mają minimalny wpływ na metabolizm rozuwastatyny, co ogranicza ryzyko interakcji farmakokinetycznych z tego mechanizmu. Leki zobojętniające obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna zmniejsza AUC o 20% i Cmax o 30%, prawdopodobnie przez zwiększenie motoryki przewodu pokarmowego. W przypadku konieczności łącznego stosowania leków zwiększających ekspozycję na rozuwastatynę, zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg i nie przekraczanie dawki odpowiadającej ekspozycji przy standardowej dawce 40 mg.
antagonista witaminy K, atazanawir, AUC, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darunawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie niepożądane, ekspozycja na rozuwastatynę, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, HTZ, inhibitor proteazy, INR, izoenzym, kwas fusydowy, lopinawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, symeprewir, terapia hipolipemizująca, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek magnezu - Leksykon leków
Interakcje leku – Rennie Extra 625 mg + 73,5 mg + 150 mg
Rennie Extra, zawierający 625 mg węglanu wapnia i 73,5 mg węglanu magnezu, znacząco wpływa na farmakokinetykę wielu leków poprzez podwyższenie pH soku żołądkowego oraz chelatację jonów wapnia i magnezu. Szczególnie istotne jest zmniejszenie biodostępności antybiotyków z grup tetracyklin i chinolonów, glikozydów nasercowych (digoksyna, digitoksyna), bisfosfonianów, dolutegrawiru, lewotyroksyny oraz eltrombopagu. Sole wapnia redukują również wchłanianie fluorków i preparatów żelaza, a sole magnezu utrudniają absorpcję fosforanów. W przypadku jednoczesnego stosowania z diuretykami tiazydowymi istnieje ryzyko hiperkalcemii, dlatego zaleca się monitorowanie stężenia wapnia w surowicy. Długotrwałe stosowanie Rennie Extra może powodować wzrost pH moczu oraz obniżenie stężenia fosforanów i potasu w surowicy, co należy uwzględnić przy interpretacji badań laboratoryjnych.
alendronian, antybiotyk, biodostępność, bisfosfonian, błona śluzowa żołądka, chelatacja jonów wapnia, chinolon, ciprofloksacyna, digitoksyna, digoksyna, diuretyk tiazydowy, doksycyklina, dolegliwość dyspeptyczna, dolutegrawir, działanie zobojętniające, eltrombopag, fluorek sodu, fosforan potasu, fosforan sodu, fumaran żelaza, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hormon tarczycy, hydrochlorotiazyd, ibandronian, indapamid, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kwas solny, lek moczopędny, lewofloksacyna, lewotyroksyna, liczba płytek krwi, minocyklina, moksyfloksacyna, niedoczynność tarczycy, opróżnianie żołądka, osteoporoza, pH moczu, pH treści żołądkowej, produkt zobojętniający sok żołądkowy, rizedronian, siarczan żelaza, stan zapalny, stężenie fosforanów w surowicy, stężenie potasu w surowicy, stężenie wapnia w surowicy, tetracyklina, węglan magnezu, węglan wapnia - Leksykon leków
Interakcje leku – Zahron 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu Zahron, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie związane z inhibicją wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do istotnego wzrostu stężenia leku w osoczu. Pomimo słabego metabolizmu przez cytochrom P450, interakcje z lekami takimi jak cyklosporyna (7,1-krotne ↑ AUC), inhibitory proteazy (3,1-7-krotne ↑ AUC), sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne ↑ AUC) czy darolutamid (5,2-krotne ↑ AUC) znacząco zwiększają ryzyko miopatii i rabdomiolizy, co wymaga dostosowania dawki lub przeciwwskazania do jednoczesnego stosowania. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z fibratami (np. gemfibrozyl 1,9-krotne ↑ AUC), kwasem fusydowym oraz tikagrelorem, które podnoszą ryzyko miopatii i uszkodzenia nerek. Ponadto, stosowanie leków zobojętniających sok żołądkowy zawierających wodorotlenek glinu i magnezu obniża stężenie rozuwastatyny o około 50%, co może osłabiać jej skuteczność terapeutyczną.
antagonista witaminy K, BCRP, CPK, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, dronedaron, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, farmakodynamika, farmakokinetyka, fenofibrat, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, INR, itrakonazol, klopidogrel, kwas fusydowy, miopatia, norgestrel, OATP1B1, rabdomioliza, rozuwastatyna, sofosbuwir, tikagrelor, warfaryna - Leksykon leków
Interakcje leku – Crestor 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Przykładowo, cyklosporyna powoduje około 7-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do jednoczesnego stosowania. Inhibitory proteaz (np. atazanawir/rytonawir) zwiększają AUC około 3-krotnie i Cmax 7-krotnie, wymagając dostosowania dawki. Gemfibrozyl podwaja Cmax i AUC, a jednoczesne stosowanie fibratów z rozuwastatyną w dawce 40 mg jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko miopatii. Ezetymib zwiększa AUC rozuwastatyny o 20%, a leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu mogą zmniejszać jej stężenie o około 50%. Antagoniści witaminy K (np. warfaryna) mogą powodować zmiany INR podczas terapii rozuwastatyną, co wymaga monitorowania. Ponadto, tikagrelor może zwiększać ryzyko akumulacji rozuwastatyny i powikłań nerkowych. Metabolizm rozuwastatyny nie jest istotnie zależny od cytochromu P450, co ogranicza interakcje na tym poziomie.
aleglitazar, antagonista witaminy K, atazanawir, baicalin, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fenofibrat, flukonazol, fosamprenawir, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor białka transportującego, inhibitor proteazy, itrakonazol, kampatynib, ketokonazol, kinaza fosfokreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciw nadkwaśności, lopinawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, rabdomioliza, regorafenib, roksadustat, rozuwastatyna, ryfampina, rytonawir, sofosbuwir, sylimaryna, tafamidis, teryflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu, woksylaprewir, wskaźnik INR - Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość – Zapobieganie i profilaktyka
Małopłytkowość definiowana jest jako liczba płytek krwi poniżej 150 000/μl i wymaga indywidualnego podejścia profilaktycznego zależnego od etiologii. Zalecenia obejmują modyfikacje stylu życia, takie jak unikanie alkoholu, toksyn, leków wpływających na płytki (np. aspiryna, ibuprofen) oraz szczepienia przeciwko wirusom mogącym obniżać liczbę płytek. U pacjentów z małopłytkowością istotne jest zapobieganie urazom i krwawieniom poprzez unikanie sportów kontaktowych, stosowanie miękkich szczoteczek do zębów, rękawic ochronnych, a także ograniczenie intensywnych ćwiczeń przy liczbie płytek 20-50 × 10³/μl. Profilaktyczne przetoczenia płytek są wskazane przy liczbie płytek <10 × 10³/μl lub wyższej z objawami krwawienia, a w przypadku FNAIT utrzymanie płytek powyżej 30 × 10⁹/l. Przed zabiegami inwazyjnymi zaleca się liczbę płytek 40-50 × 10³/μl, a u pacjentów z chorobą wątroby odpowiednio 30-50 × 10⁹/l, z możliwością zastosowania agonistów receptorów trombopoetyny (avatrombopag, lusutrombopag).
agonista receptora trombopoetyny, antykoagulacja, aspiryna, avatrombopag, dożylna immunoglobulina, eltrombopag, glikokortykosteroid, klopidogrel, kwas foliowy, lek przeciwzapalny, małopłytkowość, małopłytkowość ciążowa, małopłytkowość immunologiczna, małopłytkowość indukowana heparyną, płytki krwi, profilaktyka przeciwdrobnoustrojowa, profilaktyka przeciwzakrzepowa, przetoczenie płytek krwi, rytuksymab, spożywanie alkoholu, transfuzja krwinek czerwonych, witamina B12, zaawansowana choroba wątroby, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 10 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. Nie jest metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje związane z tym układem enzymatycznym. Silne inhibitory, takie jak cyklosporyna (7,1-krotne zwiększenie AUC), sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir (7,4-krotne zwiększenie AUC) czy darolutamid (5,2-krotne zwiększenie AUC), są przeciwwskazane lub wymagają znacznego zmniejszenia dawki rozuwastatyny. Inhibitory proteazy, gemfibrozyl (2-krotne zwiększenie AUC i Cₘₐₓ), oraz inne leki hipolipemizujące mogą zwiększać ryzyko miopatii, co wymaga ograniczenia dawki rozuwastatyny do maksymalnie 10-20 mg w zależności od interakcji. Leki zobojętniające zawierające wodorotlenek glinu i magnezu obniżają stężenie rozuwastatyny o około 50%, dlatego zaleca się ich podawanie co najmniej 2 godziny po rozuwastatynie.
antagonista witaminy K, atazanawir, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir, dazabuwir, digoksyna, ekspozycja na rozuwastatynę, elbaswir, eltrombopag, erytromycyna, ezetymib, fenofibrat, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir, grazoprewir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, inhibitor proteazy, INR, kapmatynib, kinaza kreatynowa, klopidogrel, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy, lopinawir, miopatia, ombitaswir, parytaprewir, pibrentaswir, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, rytonawir, sofosbuwir, teriflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, woksylaprewir - Leksykon leków
Interakcje leku – Suvardio 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Szczególnie istotne jest około 7-krotne zwiększenie AUC przy jednoczesnym stosowaniu z cyklosporyną, co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków. Inhibitory proteazy, takie jak atazanawir i rytonawir, powodują trzykrotne zwiększenie AUC i siedmiokrotne Cmax rozuwastatyny, co wymaga dostosowania dawki do maksymalnie 10 mg. Gemfibrozyl podwaja ekspozycję na rozuwastatynę, a stosowanie fibratów z dawką 40 mg rozuwastatyny jest przeciwwskazane. Inne interakcje obejmują umiarkowane zwiększenie ekspozycji przy stosowaniu leków takich jak glekaprewir/pibrentaswir (2,2-krotne), eltrombopag (1,6-krotne) oraz niewielkie zwiększenie przy ezetymibie (1,2-krotne). Z kolei leki zobojętniające sok żołądkowy zmniejszają stężenie rozuwastatyny o około 50%, a erytromycyna redukuje AUC o 20% i Cmax o 30%, co może obniżać skuteczność terapii.
antagonista witaminy K, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, mialgia, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, niacyna, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Eltrombopag Glenmark 25 mg
Eltrombopag, klasyfikowany w grupie leków przeciwkrwotocznych (ATC: B02BX05), jest agonistą receptora trombopoetyny (TPO-R) o unikalnym mechanizmie działania, który stymuluje megakariopoezę i produkcję płytek krwi poprzez interakcję z przezbłonową domeną ludzkiego TPO-R. Mechanizm ten prowadzi do proliferacji i różnicowania komórek progenitorowych w szpiku kostnym, co jest kluczowe w terapii małopłytkowości, zwłaszcza pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP). Skuteczność i bezpieczeństwo eltrombopagu zostały potwierdzone w kilku badaniach klinicznych, w tym dwóch randomizowanych, podwójnie zaślepionych badaniach III fazy (RAISE i TRA100773B) oraz badaniach otwartych (REPEAT, EXTEND) i badaniu fazy II (TAPER). W badaniu RAISE, obejmującym 197 pacjentów, stosowano indywidualnie dostosowywane dawki eltrombopagu (początkowo 50 mg, z możliwością zmiany do ≤25 mg lub 75 mg) przez 6 miesięcy, co pozwoliło na optymalizację terapii w zależności od odpowiedzi hematologicznej.
badanie kliniczne, cytokina, eltrombopag, endogenna trombopoetyna, indukcja proliferacji, ITP, kaskada sygnałowa, komórka progenitorowa, lek hemostatyczny, lek przeciwkrwotoczny, małopłytkowość, megakariopoeza, metoda podwójnie ślepej próby, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, płytki krwi, receptor trombopoetyny, splenektomia, szpik kostny, trombopoetyną - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Dawkowanie i sposób podawania
Eltrombopag jest agonistą receptora trombopoetyny stosowanym w leczeniu pierwotnej małopłytkowości immunologicznej (ITP) oraz małopłytkowości związanej z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C (WZW C). Terapia powinna być prowadzona pod nadzorem specjalisty hematologa lub hepatologa, z celem utrzymania liczby płytek krwi na poziomie minimalnym zapobiegającym klinicznie istotnym krwawieniom, tj. ≥50 000/μl w ITP oraz 50 000-75 000/μl w WZW C. Dawkowanie eltrombopagu rozpoczyna się zwykle od 50 mg/dobę u dorosłych i dzieci powyżej 6 lat, 25 mg/dobę u dzieci 1-5 lat oraz 25 mg/dobę u pacjentów pochodzenia wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckiego. Maksymalna dawka dobowa wynosi 75 mg w ITP i 100 mg w WZW C. Dawkę dostosowuje się co 2 tygodnie o 25 mg w zależności od liczby płytek, z regularnym monitorowaniem morfologii krwi i funkcji wątroby (co tydzień do stabilizacji, następnie co miesiąc). W przypadku przekroczenia liczby płytek >250 000/μl (ITP) lub >150 000/μl (WZW C) zaleca się zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia, z częstszym monitorowaniem.
dekompensacja czynności wątroby, eltrombopag, hematologia, kation wielowartościowy, lek przeciwwirusowy, lek zobojętniający kwas żołądkowy, liczba płytek krwi, małopłytkowość immunologiczna, morfologia krwi, peginterferon, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, rozmaz krwi obwodowej, skala Child-Pugh, splenektomia, stężenie kreatyniny w surowicy, suplement mineralny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zawiesina doustna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin Krka 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z innymi lekami, które mogą znacząco zwiększać jej stężenie w osoczu i ryzyko miopatii. Najistotniejsze interakcje dotyczą jednoczesnego stosowania z cyklosporyną (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane), inhibitorami proteazy takimi jak atazanawir/rytonawir (3,1-krotny wzrost AUC, dawka rozuwastatyny ograniczona do 10 mg), oraz fibratami, zwłaszcza gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost AUC, maksymalna dawka rozuwastatyny 20 mg, wyższe dawki przeciwwskazane). Inne leki, takie jak ezetymib, powodują umiarkowany wzrost ekspozycji (1,2-krotny wzrost AUC), natomiast leki zobojętniające kwas żołądkowy mogą zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%. W przypadku tikagrelu obserwuje się ryzyko akumulacji leku i potencjalnego uszkodzenia nerek, co wymaga ostrożności przy dawkach rozuwastatyny powyżej 20 mg.
aktywność enzymów wątrobowych, antagonista witaminy K, AUC, białko transportujące, darolutamid, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym cytochromu P450, etynyloestradiol, fenofibrat, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, kinaza fosfokreatynowa, kwas fusydowy, lek przeciwzakrzepowy z grupy kumaryn, miopatia, norgestrel, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna w osoczu, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, uszkodzenie hepatocytów, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, zawiesina zmniejszająca kwaśność soku żołądkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 30 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów wątrobowych OATP1B1 i BCRP, wykazuje istotne interakcje farmakokinetyczne z lekami hamującymi te białka, co prowadzi do znacznego wzrostu stężenia rozuwastatyny w osoczu i zwiększonego ryzyka miopatii. Nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy cytochromu P450, co minimalizuje ryzyko interakcji metabolicznych. Najważniejsze klinicznie interakcje dotyczą leków takich jak cyklosporyna (7,1-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane łączne stosowanie), inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodują 3,1-krotny wzrost AUC), gemfibrozyl (1,9-krotny wzrost AUC i Cₘₐₓ, przeciwwskazane dawki 30 i 40 mg rozuwastatyny), a także innych leków zwiększających ekspozycję na rozuwastatynę, gdzie konieczne jest dostosowanie dawki. Jednoczesne stosowanie z lekami zobojętniającymi sok żołądkowy może zmniejszać stężenie rozuwastatyny o około 50%, a z erytromycyną o 20-30%.
antagonista witaminy K, atazanawir/rytonawir, baikalina, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, eltrombopag, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, febuksostat, fibrat, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, grazoprewir elbaswir, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, inhibitor reduktazy HMG-CoA, INR, kapmatynib, klopidogrel, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, miopatia, norgestrel, ombitaswir parytaprewir rytonawir, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, teriflunomid, tikagrelor, transporter BCRP, transporter OATP1B1, warfaryna, welpataswir, wodorotlenek glinu i magnezu, wychwyt wątrobowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Rosuvastatin MSN 20 mg
Rozuwastatyna wykazuje istotne klinicznie interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez wpływ na transportery OATP1B1 i BCRP, co może prowadzić do znacznego wzrostu ekspozycji leku i zwiększonego ryzyka miopatii. W przeciwieństwie do innych statyn, metabolizm rozuwastatyny przez cytochrom P450 jest minimalny, co ogranicza interakcje na tym poziomie. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z cyklosporyną (7-krotny wzrost AUC, przeciwwskazane), inhibitorami proteazy (np. atazanawir/rytonawir – 3-krotny wzrost AUC), lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii WZW C (np. sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir – 7,4-krotny wzrost AUC) oraz fibratami (gemfibrozyl podwaja AUC i Cmax). W takich przypadkach zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 5 mg i dostosowanie dawki tak, aby nie przekroczyć ekspozycji odpowiadającej 40 mg rozuwastatyny bez interakcji.
alkohol etylowy, antagonista witaminy K, białko transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, eltrombopag, enzym wątrobowy, erytromycyna, etynyloestradiol, ezetymib, fibrat, flukonazol, gemfibrozyl, hipercholesterolemia, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, ketokonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydynowy, miopatia, niewydolność nerek, norgestrel, pochodna kumaryny, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, transporter OATP1B1, warfaryna, wodorotlenek glinu i magnezu, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Zaranta, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii i rabdomiolizy. Kluczowe mechanizmy interakcji obejmują hamowanie wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, co prowadzi do wzrostu ekspozycji na lek (AUC wzrost do 7,4-krotnego w przypadku cyklosporyny). Szczególnie istotne są przeciwwskazane jednoczesne stosowanie z cyklosporyną oraz konieczność dostosowania dawki przy kojarzeniu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawir/rytonawir, 3-krotny wzrost AUC), gemfibrozylem (1,9-krotny wzrost AUC) oraz innymi lekami zwiększającymi ekspozycję rozuwastatyny. Zaleca się rozpoczynanie terapii od dawki 5 mg w przypadku przewidywanego ≥2-krotnego wzrostu AUC i nieprzekraczanie dawki 20 mg, aby uniknąć toksyczności.
antagonista witaminy K, atazanawir z rytonawirem, baikalina, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dronedaron, działanie farmakodynamiczne, eltrombopag, etynyloestradiol, ezetymib, farmakokinetyka rozuwastatyny, febuksostat, fibrat, fostamatinib, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitor proteazy, interakcja lekowa, itrakonazol, klopidogrel, kwas fusydowy, lopinawir/rytonawir, międzynarodowy wskaźnik znormalizowany, miopatia, nadkwaśność soku żołądkowego, norgestrel, pole pod krzywą stężenia, rabdomioliza, regorafenib, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, transporter BCRP, transporter OATP1B1, typranawir rytonawir, warfaryna, zaburzenie żołądkowo-jelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Eltrombopag Glenmark 25 mg
Leczenie eltrombopagiem Glenmark powinno być prowadzone pod ścisłym nadzorem hematologa lub specjalisty zajmującego się przewlekłym WZW typu C. Dawkowanie jest indywidualizowane na podstawie liczby płytek krwi, z celem utrzymania ich na poziomie ≥50 000/μl, co zapobiega krwawieniom, bez dążenia do normalizacji wartości. Początkowa dawka u dorosłych wynosi 50 mg/dobę, a u pacjentów wschodnio-/południowo-wschodnioazjatyckiego pochodzenia oraz dzieci 1-5 lat – 25 mg/dobę. Maksymalna dawka dobowa to 75 mg dla ITP i 100 mg dla pacjentów z WZW typu C. Monitorowanie liczby płytek krwi jest konieczne co tydzień do stabilizacji, a następnie co miesiąc. Dawkę dostosowuje się co 2 tygodnie o 25 mg, w zależności od odpowiedzi hematologicznej, z przerwaniem terapii w przypadku braku odpowiedzi po 4 tygodniach stosowania maksymalnej dawki (75 mg dla ITP, 100 mg dla WZW C). U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby (Child-Pugh ≥5) stosowanie jest ograniczone ze względu na ryzyko zakrzepicy żyły wrotnej, a u osób starszych (>65 lat) zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne.
dekompensacja czynności wątroby, eltrombopag, kation wielowartościowy, kreatynina, leczenie przeciwwirusowe, lek zobojętniający kwas żołądkowy, liczba płytek krwi, małopłytkowość immunologiczna, morfologia krwi, peginterferon, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C, splenektomia, suplement mineralny, WZW typu C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Interakcje
Eltrombopag wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez chelatowanie kationów wielowartościowych oraz wpływ na transportery błonowe (OATP1B1, BCRP) i enzymy metabolizujące leki (CYP2C8, CYP2C9). Podawanie eltrombopagu w dawce 75 mg/dobę znacząco zwiększa ekspozycję statyn, np. rozuwastatyny, podnosząc Cmax o 103% i AUC0-∞ o 55%, co wymaga zmniejszenia dawki statyn i ścisłego monitorowania działań niepożądanych. Eltrombopag może także podnosić stężenia metotreksatu i topotekanu, substratów transporterów OATP1B1 i BCRP, co wymaga ostrożności i monitorowania toksyczności. Chelatowanie przez eltrombopag wielowartościowych kationów (Fe, Ca, Mg, Al, Se, Zn) znacząco obniża jego biodostępność – np. jednoczesne podanie z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zmniejsza AUC0-∞ i Cmax eltrombopagu o około 70%. Podobny efekt obserwuje się przy spożyciu pokarmów bogatych w wapń, gdzie AUC0-∞ i Cmax mogą spaść nawet o 75-79%, co można ograniczyć, stosując odstęp czasowy ≥2 godziny przed lub ≥4 godziny po takich lekach i posiłkach.
azatiopryna, boceprewir, chelatowanie, chelatowanie kationów, cyklosporyna, cytochrom P450, danazol, eltrombopag, enzymy CYP450, fluwoksamina, hepatotoksyczność, immunoglobulina anty-D, immunoglobuliny dożylne, induktory enzymatyczne, inhibitory enzymatyczne, inhibitory proteazy, inhibitory reduktazy HMG-CoA, interakcje lekowe, kortykosteroid, leki zobojętniające, lopinawir, małopłytkowość immunologiczna, metotreksat, mikrosomy wątrobowe, rozuwastatyna, ryfampicyna, rytonawir, statyna, telaprewir, topotekan, transportery błonowe, transportery OATP1B1 - Leksykon leków
Interakcje leku – Zaranta 5 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mogą znacząco wpływać na jej stężenie w osoczu i ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza miopatii. W przeciwieństwie do innych statyn, rozuwastatyna nie jest istotnie metabolizowana przez cytochrom P450, co ogranicza interakcje związane z tym układem enzymatycznym. Jednoczesne stosowanie cyklosporyny powoduje 7,1-krotne zwiększenie AUC rozuwastatyny, co stanowi przeciwwskazanie do kojarzenia tych leków. Fibraty, takie jak gemfibrozyl w dawce 1 g/dobę, zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę (1,9-krotny wzrost AUC), co wymaga ograniczenia dawki rozuwastatyny do maksymalnie 20 mg/dobę. Inhibitory proteazy (np. atazanawir/rytonawir) podnoszą AUC rozuwastatyny 3,1-krotnie, wskazując na konieczność ograniczenia dawki do 10 mg/dobę. Zaleca się rozpoczynanie terapii rozuwastatyną od dawki 5 mg/dobę przy przewidywanym dwukrotnym lub większym wzroście ekspozycji, z monitorowaniem enzymów wątrobowych i kinazy kreatynowej, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka miopatii.
antagoniści witaminy K, atazanawir/rytonawir, baikalina, BCRP, białka transportujące, cyklosporyna, cytochrom P450, darolutamid, darunawir rytonawir, doustne środki antykoncepcyjne, eltrombopag, enzymy wątrobowe, erytromycyna, ezetymib, farmakokinetyka i farmakodynamika, fibraty, gemfibrozyl, glekaprewir/pibrentaswir, hepatotoksyczność, hormonalna terapia zastępcza, inhibitory proteazy, INR, interakcje farmakokinetyczne, interakcje lekowe, itrakonazol, kinaza kreatynowa, kwas fusydowy, miopatia, OATP1B1, rabdomioliza, regorafenib, rozuwastatyna, sofosbuwir welpataswir woksylaprewir, tikagrelor, welpataswir - Leksykon substancji czynnych
Eltrombopag – Działania niepożądane
Eltrombopag, stosowany w dawkach 25 mg i 50 mg w leczeniu małopłytkowości immunologicznej, wykazuje dobrze scharakteryzowany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących łącznie ponad 700 pacjentów dorosłych i pediatrycznych. Najpoważniejsze działania niepożądane to hepatotoksyczność manifestująca się wzrostem aktywności aminotransferazy alaninowej (ALT) oraz ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, co wymaga regularnego monitorowania parametrów wątrobowych i oceny ryzyka zakrzepowego, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami predysponującymi. U dorosłych najczęściej obserwuje się nudności, biegunkę, ból pleców oraz podwyższenie ALT (≥10% pacjentów), natomiast u dzieci i młodzieży (1-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny, z dodatkowymi objawami infekcji górnych dróg oddechowych, bólem brzucha i dolegliwościami jamy ustnej, występującymi z częstością ≥3% w porównaniu do placebo.
aminotransferaza alaninowa, ból gardła, eltrombopag, enzymy wątrobowe, małopłytkowość immunologiczna, objawy gastroenterologiczne, parametry wątrobowe, płytki krwi, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, tabletka powlekana, toksyczne działanie na wątrobę, trombofilia nabyta, trombofilia wrodzona, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej, zapalenie nosogardła, zatorowość płucna, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe - Leksykon substancji czynnych
Magnez węglan – Interakcje
Magnez węglan, stosowany jako środek zobojętniający kwas solny w żołądku, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków. Zmieniając pH soku żołądkowego, wpływa na wchłanianie i biodostępność leków takich jak tetracykliny, chinolony (cyprofloksacyna, ofloksacyna), glikozydy nasercowe (digoksyna), lewotyroksyna oraz eltrombopag, co może prowadzić do osłabienia ich działania terapeutycznego. Magnez węglan tworzy kompleksy z antybiotykami tetracyklinowymi i chinolonami, zmniejszając ich absorpcję, a także alkalizuje mocz, co zwiększa wydalanie salicylanów. Zalecane odstępy czasowe między podaniem magnezu węglanu a lekami wynoszą od 1 do 4 godzin, w zależności od preparatu (np. 2 godziny dla digoksyny, 4 godziny dla eltrombopagu). Dodatkowo, sole magnezowe mogą utrudniać wchłanianie fosforanów, co jest istotne u pacjentów z zaburzeniami gospodarki fosforanowej.
alkalizacja moczu, antybiotyk, antybiotyk tetracyklinowy, biodostępność, błona śluzowa żołądka, chinolon, cyprofloksacyna, digoksyna, diuretyk tiazydowy, eltrombopag, farmakokinetyka, fluorochinolon, fosforan, glikozyd nasercowy, gospodarka fosforanowa, hiperkalcemia, interakcja lekowa, izoniazyd, kwas acetylosalicylowy, kwas nalidyksowy, kwasowość soku żołądkowego, lewodopa, lewotyroksyna, magnez węglan, naproksen, ofloksacyna, preparat żelaza, preparat zobojętniający kwas solny, salicylan, stężenie leku w surowicy, stężenie wapnia w surowicy, tetracyklina, wąski indeks terapeutyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Eltrombopag Glenmark 50 mg
Eltrombopag, dostępny w dawkach 25 mg i 50 mg w formie tabletek powlekanych, wykazuje zróżnicowane parametry farmakokinetyczne w zależności od populacji pacjentów oraz dawki. U dorosłych z pierwotną małopłytkowością immunologiczną AUC(0-τ) wzrasta od 47 µg/ml·h przy dawce 30 mg do 168 µg/ml·h przy dawce 75 mg, a Cmax od 3,78 µg/ml do 12,7 µg/ml. U pacjentów z przewlekłym zakażeniem WZW C wartości te są wyższe, np. przy dawce 75 mg AUC(0-τ) wynosi 301 µg/ml·h, a Cmax 16,71 µg/ml. Eltrombopag charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (>99,9%), metabolizowany jest głównie przez CYP1A2 i CYP2C8 oraz transferazy UGT1A1 i UGT1A3, a wydalany głównie z kałem (59%) i moczem (31%). Okres półtrwania wynosi 21-32 godziny, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Biodostępność jest obniżona przez jednoczesne podawanie z produktami zawierającymi wielowartościowe kationy (np. leki zobojętniające, nabiał, suplementy mineralne).
białko oporności raka piersi, biodostępność biologiczna, chelaty, eltrombopag, enzymy cytochromu P450, glukuronidacja, glutation, inhibitor enzymu, interakcja lekowa, klirens osoczowy, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pierwotna małopłytkowość immunologiczna, przewlekłe zapalenie wątroby typu C, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, statyny, transporter BCRP, transporter OATP1B1, WZW C, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepica żyły wrotnej