zwiększenie masy ciała
Zwiększenie masy ciała to proces przyrostu wagi, który może być zarówno zamierzony (np. w przypadku niedowagi, treningów siłowych), jak i niezamierzony (mogący świadczyć o zaburzeniach zdrowotnych). W praktyce klinicznej szczególną uwagę zwraca się na tempo przyrostu masy ciała oraz jego przyczyny.
Niekontrolowane zwiększenie masy ciała może być objawem różnych schorzeń, w tym zaburzeń endokrynologicznych (np. niedoczynność tarczycy, zespół Cushinga), chorób sercowo-naczyniowych (niewydolność serca), zaburzeń psychicznych (depresja), czy efektem ubocznym stosowanych leków (np. kortykosteroidów, niektórych leków psychiatrycznych, insuliny).
Diagnostyka w przypadku niewyjaśnionego zwiększenia masy ciała obejmuje dokładny wywiad lekarski, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne oceniające funkcje tarczycy, poziom kortyzolu, gospodarkę węglowodanową oraz lipidową. Istotne jest również wykluczenie obrzęków jako przyczyny wzrostu wagi.
Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku nadwagi i otyłości podstawą jest modyfikacja stylu życia (dieta, aktywność fizyczna), a w wybranych przypadkach stosuje się farmakoterapię lub leczenie chirurgiczne. W przypadku zwiększenia masy ciała wywołanego chorobami podstawowymi, kluczowe jest leczenie schorzenia pierwotnego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirtor 45 mg
Mirtazapina, dostępna w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą utrudniać różnicowanie objawów choroby podstawowej od efektów terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (występujące u >5% pacjentów) to senność, uspokojenie, suchość w ustach, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), reakcja DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry oraz rumień wielopostaciowy, które stanowią zagrożenie życia i wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej. Metaanaliza 20 randomizowanych badań klinicznych obejmująca 1501 pacjentów leczonych mirtazapiną do 60 mg oraz 850 pacjentów na placebo potwierdziła występowanie tych działań niepożądanych w czasie terapii do 12 tygodni.
agranulocytoza, anemia aplastyczna, ciężka reakcja skórna, depresja szpiku kostnego, eozynofilia, granulocytopenia, halucynacje, hiperprolaktynemia, hiponatremia, hipotonia ortostatyczna, kinaza kreatynowa, mioklonie, mirtazapina, myśli samobójcze, niedociśnienie, obrzęk obwodowy, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, podwyższone aminotransferazy, priapizm, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, suchość w jamie ustnej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół niewłaściwego wydzielania ADH, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Questax XR
Kwetiapina, stosowana w różnych wskazaniach psychiatrycznych, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa z uwzględnieniem rozpoznania i dawki. U pacjentów poniżej 18 roku życia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, takich jak zwiększony apetyt, podwyższone stężenie prolaktyny, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia oraz objawy pozapiramidowe i drażliwość, a także podwyższone ciśnienie krwi i odchylenia w parametrach czynności tarczycy. Ryzyko samobójstw i zachowań samookaleczających jest szczególnie istotne u młodych pacjentów (<25 lat), zwłaszcza w początkowej fazie leczenia i po nagłym odstawieniu leku. Należy monitorować parametry metaboliczne, w tym masę ciała, stężenie glukozy i lipidów, ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy i zaburzeń lipidowych. Kwetiapina może powodować objawy pozapiramidowe, akatyzję, senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz zespół bezdechu sennego, co wymaga ostrożności zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego i zaburzeniami krążenia mózgowego.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, ciężka neutropenia, cukrzyca, depresja, dysfagia, fenytoina, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipotonia ortostatyczna, jaskra z wąskim kątem, karbamazepina, kardiomiopatia, kwetiapina, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, późne dyskinezy, schizofrenia, senność, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripiprazole Medical Valley 5 mg
Aripiprazole Medical Valley dostępny jest w formie tabletek o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, stosowanych doustnie raz na dobę, niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, dawka podtrzymująca 15 mg/dobę, a maksymalna do 30 mg/dobę, przy czym skuteczność dawek powyżej 15 mg nie została jednoznacznie potwierdzona. W epizodach maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w wybranych przypadkach. U młodzieży (≥15 lat) z schizofrenią zalecana dawka to 10 mg/dobę, z powolnym zwiększaniem dawki (2 mg przez 2 dni, następnie 5 mg przez 2 dni), a u młodzieży (≥13 lat) z epizodami maniakalnymi dawka docelowa wynosi 10 mg/dobę, z czasem leczenia do 12 tygodni. Dawkowanie powyżej 10 mg u młodzieży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała, dlatego wyższe dawki stosuje się tylko wyjątkowo i pod ścisłą kontrolą kliniczną.
aripiprazol, działanie niepożądane, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, terapia skojarzona, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripsan 10 mg
Aripiprazol (lek ARIPSAN) jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg i 15 mg w formie tabletek, a dawkowanie zależy od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz indywidualnych czynników. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, maksymalnie do 30 mg/dobę. W epizodach maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii, ≥13 lat dla epizodów maniakalnych) leczenie rozpoczyna się od 2 mg/dobę (roztwór doustny), stopniowo zwiększając do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, choć dawki powyżej 10 mg wymagają ścisłej kontroli klinicznej ze względu na ryzyko działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała. U młodszych pacjentów poniżej 13 lat lek nie jest zalecany z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
arypiprazol, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, cytochrom P450, drażliwość, działanie niepożądane, epizod maniakalny, leczenie skojarzone, monoterapia, objaw pozapiramidowy, roztwór doustny, schizofrenia, senność, tabletka, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Tourette’a, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapin Krka 5 mg
Olanzapin Krka, dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 20 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują z różną częstością, od bardzo częstych (≥1/10) do rzadkich (<1/10 000). Najczęstsze działania obejmują senność, istotny klinicznie przyrost masy ciała, eozynofilię, leukopenię, neutropenię oraz zaburzenia metaboliczne, takie jak podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i trójglicerydów, a także cukromocz. W początkowej fazie leczenia obserwuje się przejściowe, bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych (AlAT, AspAT). Istotne są również działania neurologiczne, w tym akatyzja, parkinsonizm, dyskineza oraz rzadkie, ale poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN). Ponadto, olanzapina może powodować niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia rytmu serca (w tym rzadkie przypadki częstoskurczu komorowego i migotania komór), a także żylne zaburzenia zakrzepowo-zatorowe.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, amnezja, astenia, ból stawów, bradykardia, cholesterol, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, dyzartria, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatyninowa, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, glukoza, gorączka, hipotermia, jąkanie, krwawienie z nosa, kwas moczowy, kwasica ketonowa, leukopenia, łysienie, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, nagła śmierć, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, obrzęk, parkinsonizm, powiększenie piersi, późna dyskineza, priapizm, rabdomioliza, rotacja gałek ocznych, senność, stężenie prolaktyny, trójglicerydy, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, wysypka, wzdęcie, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszenie libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Niko-Lek Mint 4 mg
Stosowanie gumy do żucia leczniczej NIKO-LEK MINT zawierającej nikotynę w dawkach 2 mg lub 4 mg wiąże się z występowaniem działań niepożądanych, które często pojawiają się na początku terapii i są zależne od dawki. Najczęstsze objawy to podrażnienie jamy ustnej i gardła, zwiększone wydzielanie śliny, czkawka oraz łagodny rozstrój żołądka. Objawy odstawienia nikotyny, takie jak dysforia, bezsenność, drażliwość, spowolnienie akcji serca, zwiększony apetyt czy kaszel, mogą współistnieć i utrudniać ocenę bezpieczeństwa terapii. Występują także reakcje alergiczne, w tym rzadkie, ale potencjalnie ciężkie, jak anafilaksja oraz reakcje nadwrażliwości u pacjentów uczulonych na lewomentol. Zaleca się modyfikację techniki żucia (wolniejsze żucie z przerwami) w celu zmniejszenia dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.
akcja serca, anafilaksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, czkawka, drażliwość, duszność, dysfagia, dysfonia, dysforia, dyspepsja, głód nikotynowy, guma do żucia lecznicza, kaszel, koncentracja, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, napięcie mięśniowe, niedoczulica jamy ustnej, niepokój, nietypowy sen, niewydolność oddechowa, niewyraźne widzenie, nudność, obrzęk naczynioruchowy, odruch wymiotny, odstawienie nikotyny, owrzodzenie jamy ustnej, palpitacja, parestezja, podrażnienie jamy ustnej, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, rozstrój żołądka, rumień, skurcz oskrzeli, substancja smolista, suchość jamy ustnej, świąd, tachykardia, tlenek węgla, uszkodzenie błony śluzowej jamy ustnej, wydzielanie śliny, wymioty, wysypka, wzdęcie, zaburzenie smaku, zapalenie jamy ustnej, zapalenie języka, zapalenie nosogardzieli, zaparcia, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Apra 5 mg
Lek Apra stosowany jest w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I, z dawkowaniem dostosowanym do wieku pacjenta i wskazania klinicznego. U dorosłych pacjentów dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę i maksymalną dawką dobową 30 mg. U młodzieży w wieku ≥15 lat z schizofrenią zaleca się stopniowe zwiększanie dawki od 2 mg przez 2 dni, następnie 5 mg przez kolejne 2 dni, aż do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, choć skuteczność powyżej 10 mg/dobę nie została potwierdzona. W leczeniu epizodów maniakalnych u młodzieży ≥13 lat dawka docelowa to 10 mg/dobę, z terapią trwającą do 12 tygodni; dawki powyżej 10 mg wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała. Apra nie jest zalecana u dzieci poniżej 13-15 lat ze względu na brak danych bezpieczeństwa i skuteczności.
arypiprazol, dysfagia, działanie niepożądane, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, leczenie podtrzymujące, monoterapia, nawrót epizodu maniakalnego, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, senność, skuteczność terapeutyczna, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, terapia skojarzona, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirena 52 mg
System terapeutyczny domaciczny Mirena, zawierający 52 mg lewonorgestrelu i uwalniający 20 µg/24h w pierwszym roku stosowania, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w początkowym okresie terapii i z czasem ustępują. Najczęstsze objawy dotyczą zaburzeń krwawienia miesiączkowego, takich jak plamienia, skąpe krwawienia lub całkowity brak miesiączki, który występuje u około 17% pacjentek w pierwszym roku i wzrasta do 34% po 8 latach stosowania. Nieregularne krwawienia obserwuje się u 10% kobiet po 8 latach, a przedłużające się krwawienia u 3%. Łagodne torbiele jajników, występujące u około 12% pacjentek, zazwyczaj są bezobjawowe i samoistnie ustępują w ciągu 3 miesięcy. W badaniu obejmującym 362 kobiety stosujące Mirenę ponad 5 lat, profil działań niepożądanych pozostawał stabilny w okresie 6-8 lat, co wskazuje na brak istotnych zmian w długoterminowym bezpieczeństwie stosowania.
ból głowy, ból miednicy, ból piersi, ból pleców, ból podbrzusza, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, hiperpigmentacja skóry, hirsutyzm, krwawienie maciczne, krwawienie miesiączkowe, lewonorgestrel, łysienie, migrena, nastrój depresyjny, nieprawidłowe krwawienie z pochwy, nieregularne krwawienie, nudności, obniżone libido, obrzęk, ostuda, paciorkowiec grupy A, pęcherzyk jajnikowy, perforacja macicy, plamienie, pokrzywka, rak piersi, rozmaz Papanicolaou, sepsa, skąpe krwawienie, świąd, system terapeutyczny domaciczny, terminologia MedDRA, tkliwość piersi, torbiel jajnika, trądzik, upławy, wyprysk, wzdęcie brzucha, zaburzenie krwawienia miesiączkowego, zapalenie błony śluzowej macicy, zapalenie sromu i pochwy, zapalenie szyjki macicy, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Evastix 20 mg
Ebastyna w formie tabletek do rozpadu w jamie ustnej (Evastix 10 mg i 20 mg) wykazuje profil bezpieczeństwa oparty na analizie 5708 pacjentów, w tym 460 dzieci, zbliżony w obu grupach wiekowych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są suchość w jamie ustnej oraz senność, występujące z częstością ≥ 1/100 do < 1/10. Inne objawy neurologiczne, takie jak ból głowy (często), zawroty głowy, hipoestezja i zaburzenia smaku (niezbyt często), również zostały odnotowane. W układzie pokarmowym oprócz suchości w jamie ustnej pojawiają się ból brzucha, nudności, wymioty i niestrawność z częstością ≥ 1/1 000 do < 1/100. Reakcje immunologiczne, w tym anafilaksja i obrzęk naczynioruchowy, mają nieznaną częstość i wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Ponadto zgłaszano zaburzenia wątroby, takie jak zapalenie wątroby, cholestaza oraz podwyższenie enzymów wątrobowych (aminotransferazy, gamma-GT, fosfataza alkaliczna) i bilirubiny, co wymaga monitorowania funkcji wątroby.
aminotransferaza, anafilaksja, astenia, bezsenność, bilirubina, ból brzucha, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, cholestaza, ebastyna, egzema, fosfataza alkaliczna, gamma-GT, hipoestezja, kołatanie serca, krwawienie z nosa, nerwowość, nieprawidłowe wyniki badań wątroby, niestrawność, nudności, obrzęk, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, senność, suchość w jamie ustnej, tachykardia, wymioty, wysypka, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie gardła, zapalenie skóry, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rispolept
Przed rozpoczęciem terapii rysperydonem (Rispolept) u pacjentów, zwłaszcza w podeszłym wieku z otępieniem, należy uwzględnić zwiększone ryzyko śmiertelności (4,0% vs. 3,1% placebo; OR 1,21, 95% CI 0,7-2,1) oraz zdarzeń naczyniowo-mózgowych (3,3% vs. 1,2% placebo; OR 2,96, 95% CI 1,34-7,50). Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie rysperydonu z furosemidem, co podnosi śmiertelność do 7,3%. Rysperydon jest wskazany wyłącznie do krótkotrwałego leczenia uporczywej agresji u pacjentów z otępieniem w chorobie Alzheimera o umiarkowanym do ciężkiego nasileniu, po nieskuteczności metod niefarmakologicznych. Konieczne jest monitorowanie objawów niedociśnienia ortostatycznego, leukopenii, neutropenii, agranulocytozy, a także hiperglikemii, masy ciała i hiperprolaktynemii. U pacjentów z chorobami układu krążenia, zaburzeniami czynności nerek i wątroby dawkę należy dostosować ostrożnie, a u osób z ryzykiem wydłużenia QT i drgawek zachować szczególną ostrożność.
agranulocytoza, choroba Parkinsona, drgawki, działanie przeciwwymiotne, furosemid, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, kwasica ketonowa, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwnadciśnieniowy, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nowotwór mózgu, otępienie naczyniowe, otępienie typu mieszanego, otępienie w chorobie Alzheimera, otępienie z ciałami Lewy’ego, późna dyskineza, priapizm, rysperydon, śpiączka cukrzycowa, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie płodności, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie niepożądane naczyniowo-mózgowe, zespół Reye’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Reseligo 10,8 mg
Goserelina w dawce 10,8 mg, stosowana w formie implantu, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych wynikających z jej farmakologicznego mechanizmu działania. Najczęściej obserwuje się uderzenia gorąca, nadmierną potliwość oraz reakcje w miejscu wstrzyknięcia, które rzadko wymagają przerwania terapii. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana od bardzo często (>1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Do istotnych działań należą m.in. osłabienie popędu płciowego (bardzo często), upośledzona tolerancja glukozy (często), zmiany nastroju i depresja (często), parestezje i ucisk rdzenia kręgowego (często), a także niewydolność serca i zawał mięśnia sercowego (często). W badaniach farmakoepidemiologicznych odnotowano również wydłużenie odstępu QT, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu antyandrogenów.
agonista LHRH, antyandrogen, ból kości, ból stawów, bolesność sutków, cukrzyca, depresja, ginekomastia, guz przysadki, krwotok do przysadki, łysienie, nadmierna potliwość, nadwrażliwość na lek, niedrożność moczowodów, niewydolność serca, osłabienie popędu płciowego, parestezja, rak gruczołu krokowego, reakcja anafilaktyczna, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, śródmiąższowe zapalenie płuc, ucisk rdzenia kręgowego, uderzenie gorąca, upośledzona tolerancja glukozy, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie morfologii krwi, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie wzwodu, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zmniejszenie gęstości kości, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Goldesin alerstop 5 mg
Goldesin Alerstop zawiera desloratadynę w dawce 5 mg i jest wskazany w leczeniu alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywki idiopatycznej. Profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach klinicznych i danych po wprowadzeniu leku do obrotu, gdzie działania niepożądane występowały u około 3% pacjentów częściej niż w grupie placebo. Najczęstsze objawy to zmęczenie (1,2%), suchość w jamie ustnej (0,8%) oraz bóle głowy (0,6%). U młodzieży (12-17 lat) ból głowy występował u 5,9% leczonych, co było porównywalne z placebo (6,9%). Po wprowadzeniu leku zgłaszano także rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak wydłużenie odstępu QT, arytmie, bradykardia oraz zaburzenia zachowania, w tym agresję i nietypowe zachowania.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anafilaksja, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśni, bradykardia, desloratadyna, drgawki, duszność, kołatanie serca, nadwrażliwość na światło, niestrawność, nudności, obniżony nastrój, obrzęk naczynioruchowy, omamy, padaczka, pobudzenie psychoruchowe, podwyższona bilirubina, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, suchość oczu, świąd, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenia zachowania, zachowanie agresywne, zapalenie wątroby, zawroty głowy, żółtaczka, zwiększenie masy ciała, zwiększone łaknienie - Leksykon substancji czynnych
Cytyzyniklina – Działania niepożądane
Cytyzyniklina, stosowana w terapii uzależnienia od tytoniu, wykazuje relatywnie dobrą tolerancję kliniczną, z odsetkiem przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynoszącym 6-15,5%, porównywalnym z placebo. Działania niepożądane mają głównie charakter łagodny do umiarkowanego i dotyczą przede wszystkim układu pokarmowego oraz nerwowego. Najczęściej obserwuje się bardzo często (≥1/10) zmiany apetytu (głównie zwiększenie), przyrost masy ciała, zawroty głowy, rozdrażnienie, zmiany nastroju, lęk, zaburzenia snu (bezsenność, senność, koszmary), bóle głowy, tachykardię, nadciśnienie tętnicze, suchość w jamie ustnej, biegunkę, nudności, zgagę, zaparcia, wymioty, bóle brzucha, wysypkę, bóle mięśni oraz męczliwość. Często (≥1/100 do <1/10) występują trudności z koncentracją, bradykardia, wzdęcia, pieczenie języka i złe samopoczucie, natomiast niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) obserwuje się obniżenie libido, łzawienie, duszność, nadmierne ślinienie, wzmożoną potliwość, zmniejszenie elastyczności skóry, zmęczenie oraz wzrost aktywności aminotransferaz w surowicy.
aminotransferazy, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba wieńcowa, choroba wrzodowa, choroby psychiczne, cytyzyniklina, depresja, duszność, działanie niepożądane, hepatotoksyczność, męczliwość, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, nudności, obniżenie libido, padaczka, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, refluks żołądkowo-przełykowy, suchość w jamie ustnej, tachykardia, układ pokarmowy, uzależnienie od tytoniu, wymioty, wysypka, zaburzenia lękowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia snu, zaparcia, zaprzestanie palenia tytoniu, zawroty głowy, zespół jelita drażliwego, zgaga, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Loratan pro 10 mg
Loratadyna, substancja czynna leku Loratan pro, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący działania niepożądane o różnej częstości. Najczęściej (1-10%) obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego, takie jak ból głowy, nerwowość, senność oraz zmęczenie, które mogą wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Niezbyt często (0,1-1%) występuje bezsenność i zwiększenie apetytu, co może prowadzić do przyrostu masy ciała. Bardzo rzadkie działania (<0,01%) obejmują zawroty głowy, nudności, suchość błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaburzenia czynności wątroby, reakcje anafilaktyczne, wysypkę, łysienie oraz tachykardię i kołatanie serca. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz zaburzenia wątroby, które wymagają natychmiastowej interwencji i odstawienia leku.
bezsenność, ból głowy, czerwień koszenilowa, działania niepożądane produktów leczniczych, kołatanie serca, loratadyna, łysienie, nerwowość, nudności, profil bezpieczeństwa leku, reakcja anafilaktyczna, senność, sorbitol, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, wysypka, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia serca, zaburzenia skóry, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia układu nerwowego, zaburzenia wątroby i dróg żółciowych, zaburzenia żołądka i jelit, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketotifen WZF 1 mg
Ketotifen WZF, zawierający 1 mg ketotifenu w postaci wodorofumaranu, wykazuje działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z MedDRA. Najczęściej obserwuje się zaburzenia psychiczne, takie jak pobudzenie psychoruchowe, drażliwość, bezsenność i nerwowość (często, ≥1/100 do <1/10), szczególnie u dzieci. Inne działania obejmują zawroty głowy i suchość błony śluzowej jamy ustnej (niezbyt często, ≥1/1 000 do <1/100), a także rzadkie przypadki uspokojenia i zwiększenia masy ciała (odpowiednio rzadko i bardzo rzadko). Bardzo rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu reakcje nadwrażliwości, takie jak rumień wielopostaciowy i zespół Stevensa-Johnsona, wymagają natychmiastowego przerwania leczenia. Ponadto odnotowano bardzo rzadkie przypadki drgawek oraz zapalenia wątroby ze wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, co wskazuje na konieczność monitorowania funkcji wątroby podczas terapii.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ciężka reakcja skórna, drgawki, infekcja dróg moczowych, ketotifen, monitorowanie funkcji wątroby, nudności, pobudzenie OUN, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, senność, suchość błony śluzowej jamy ustnej, terminologia MedDRA, wodorofumaran ketotifenu, wymioty, wysypka, zaburzenia przewodu pokarmowego, zaburzenie świadomości, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Haloperidol UNIA 2 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania haloperydolu zostało ocenione na podstawie danych z 3 badań kontrolowanych placebo (n=284), 16 badań z podwójnie ślepą próbą z lekiem porównawczym (n=1295) oraz badań z dekanianem haloperydolu (n=410). Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia pozapiramidowe (34%) manifestujące się sztywnością mięśni, drżeniem i trudnościami w kontroli ruchów, bezsenność (19%), pobudzenie (15%) oraz hiperkinezja (13%). Inne istotne działania to ból głowy (12%), zaburzenia psychotyczne (9%), depresja (8%), zwiększenie masy ciała (8%), drżenie (8%), wzmożone napięcie mięśniowe (7%), niedociśnienie ortostatyczne (7%) i dystonia (6%). Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania, co ułatwia ocenę ryzyka klinicznego. Warto podkreślić, że preparat Haloperidol UNIA w formie kropli doustnych zawiera 150 mg etanolu/ml, co ma znaczenie u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką oraz u kobiet w ciąży i karmiących piersią.
akatyzja, alkoholizm, badanie kliniczne, bezsenność, ból głowy, choroba wątroby, ciśnienie krwi, dekanian haloperydolu, depresja, drżenie, dystonia, dystonia ostra, dystonia późna, etanol, haloperydol, hiperkinezja, lek porównawczy, nadmierna senność, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie, padaczka, parkinsonizm, pobudzenie, sztywność mięśni, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia ruchowe, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Piracetam – Działania niepożądane
Piracetam posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa, potwierdzony badaniami klinicznymi i farmakoklinicznymi obejmującymi ponad 3000 pacjentów. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1 000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1 000), bardzo rzadko (< 1/10 000) oraz częstość nieznana. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia krwotoczne (częstość nieznana), reakcje anafilaktoidalne i nadwrażliwość (częstość nieznana), zaburzenia psychiczne takie jak nerwowość (często), depresja (niezbyt często), omamy i splątanie (częstość nieznana), a także zaburzenia układu nerwowego, w tym hiperkinezja (często), senność (niezbyt często), ataksja i nasilenie padaczki (częstość nieznana). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko krwawień u pacjentów z zaburzeniami hemostazy oraz na potencjalne nasilenie napadów padaczkowych u chorych z epilepsją. Działania niepożądane związane z formą dożylną (Memotropil 20%) obejmują zakrzepowe zapalenie żył i hipotensję (częstość nieznana).
astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, depresja, epilepsja, hiperkinezja, hipotensja, lek przeciwzakrzepowy, nadwrażliwość, nerwowość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omamy, padaczka, piracetam, pokrzywka, próba podwójnie ślepa, reakcja anafilaktoidalna, senność, świąd, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie hemostazy, zaburzenie krwotoczne, zaburzenie krzepnięcia, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie skóry, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ryspolit 1 mg/ml
Ryspolit (rysperydon 1 mg/ml) jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki. Zespół pozapiramidowy manifestuje się różnorodnie, obejmując parkinsonizm (m.in. bradykinezja, drżenie spoczynkowe), akatyzję, dystonię i dyskinezy. Poważne działania neurologiczne to złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy, napady drgawkowe oraz zaburzenia naczyniowo-mózgowe. Hiperprolaktynemia może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i zaburzeń płodności. Metabolicznie obserwuje się cukrzycę (0,43% w badaniach klinicznych), hiperglikemię, istotne zwiększenie masy ciała (≥7% masy początkowej u 18% pacjentów) oraz zaburzenia lipidowe. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie QT, arytmie komorowe, nagły zgon, nadciśnienie i niedociśnienie, w tym ortostatyczne. Zgłaszano również żylne choroby zakrzepowo-zatorowe o nieznanej częstości.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, amenorrhea, arytmia komorowa, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokineza, małopłytkowość, mlekotok, nagły zgon, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, noworodkowy zespół odstawienny, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zopridoxin 5 mg
Zopridoxin, zawierający olanzapinę, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami metabolicznymi i neurologicznymi. Najczęściej obserwuje się istotny przyrost masy ciała, który po 47 dniach terapii dotyczy 22,2% pacjentów (≥7% wzrost masy ciała), a przy długotrwałym stosowaniu (≥48 tygodni) wzrost ten występuje u 64,4% pacjentów. Ponadto, bardzo często notuje się wzrost stężenia cholesterolu (≥6,2 mmol/l), glukozy (≥7 mmol/l) i triglicerydów (≥2,26 mmol/l), co wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych. Wśród działań neurologicznych dominują senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm oraz dyskinezy, a także rzadziej występujące napady drgawek, dystonia i złośliwy zespół neuroleptyczny (ZZN), stanowiący zagrożenie życia. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwość nasilenia cukrzycy, prowadzącego do kwasicy ketonowej lub śpiączki, a także na powikłania kardiologiczne, takie jak wydłużenie odstępu QTc, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz ryzyko nagłej śmierci.
akatyzja, amnezja, brak miesiączki, cholesterol, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dyskinezy późne, dystonia, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, jąkanie, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, nagła śmierć sercowa, napady drgawkowe, neutropenia, obniżone libido, olanzapina, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, senność, śpiączka, triglicerydy, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia erekcji, zakrzepica zatorowa, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Miansegen 30 mg
Miansegen, zawierający 30 mg mianseryny chlorowodorku w postaci tabletek powlekanych, może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości, które należy monitorować szczególnie u pacjentów z depresją, gdzie objawy choroby mogą nakładać się na skutki terapii. Do najważniejszych działań niepożądanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak granulocytopenia i agranulocytoza (częstość nieznana), wymagające regularnej kontroli morfologii krwi, zwłaszcza na początku leczenia. Ponadto obserwuje się ryzyko hipomanii, uspokojenia, drgawek, zespołu niespokojnych nóg, a także poważnych powikłań kardiologicznych, w tym bradykardii po dawce początkowej, wydłużenia odstępu QT oraz torsade de pointes, które mogą zagrażać życiu. Występują również zaburzenia metaboliczne (znaczny przyrost masy ciała), wątrobowe (zwiększenie aktywności enzymów, żółtaczka, zapalenie wątroby), skórne (wysypka), mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów) oraz obrzęki.
agranulocytoza, arytmia komorowa, ból gardła, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drgawki, elektrokardiogram, enzymy wątrobowe, granulocytopenia, hiperkineza, hipomania, lek przeciwdepresyjny, mianseryna, morfologia krwi, myśli samobójcze, niedociśnienie tętnicze, nieprawidłowy skład krwi, niewydolność wątroby, suchość jamy ustnej, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błon śluzowych, zapalenie wątroby, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Mirzaten Q-Tab 30 mg
Mirzaten Q-Tab (mirtazapina) w dawkach 15 mg, 30 mg i 45 mg wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z najczęstszymi objawami (>5%) takimi jak senność, uspokojenie, suchość w ustach, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. W badaniach klinicznych (n=1501 pacjentów leczonych mirtazapiną do 60 mg przez maksymalnie 12 tygodni) odnotowano również poważne reakcje skórne (SCARs), w tym zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji. W populacji pediatrycznej najczęściej obserwowano zwiększenie masy ciała, pokrzywkę oraz hipertriglicerydemię. Należy monitorować objawy niepokoju, bezsenności oraz ryzyko myśli i zachowań samobójczych, które mogą pojawić się w trakcie terapii lub po jej zakończeniu.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza, bezsenność, depresja szpiku kostnego, drgawki, dyzartria, eozynofilia, gamma-glutamylotransferaza, granulocytopenia, halucynacje, hiperkinezja, hipertriglicerydemia, hiponatremia, mania, mioklonia, mirtazapina, Mirzaten, myśli samobójcze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niepokój, niepokój psychoruchowy, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, pokrzywka, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, somnambulizm, suchość w jamie ustnej, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uspokojenie, zachowania samobójcze, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwiększenie masy ciała, zwiększony apetyt - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Palifren Long
Produkt leczniczy Palifren Long, zawierający palmitynian paliperydonu, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym niewydolnością serca, zawałem, zaburzeniami przewodnictwa oraz u osób z wydłużonym odstępem QT lub stosujących inne leki wydłużające QT. Należy unikać stosowania u pacjentów w ostrych stanach psychotycznych wymagających szybkiego działania. Istotne jest monitorowanie objawów złośliwego zespołu neuroleptycznego (NMS), późnych dyskinez oraz hematologicznych działań niepożądanych, takich jak leukopenia, neutropenia i agranulocytoza (w tym neutrofile < 1 x 10⁹/l). W przypadku ciężkiej neutropenii konieczne jest przerwanie terapii i regularne badania morfologii. Zaleca się także ostrożność u pacjentów z cukrzycą ze względu na ryzyko hiperglikemii i konieczność monitorowania masy ciała.
choroba naczyń mózgowych, choroba Parkinsona, drgawki, działanie przeciwwymiotne, hiperglikemia, hipotonia ortostatyczna, kwasica ketonowa, leukopenia, niedociśnienie, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, ostra niewydolność nerek, otępienie z ciałami Lewy’ego, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, silne pobudzenie, śródoperacyjny zespół wiotkiej tęczówki, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodnictwa, zawał serca, zdarzenia niepożądane naczyniowo-mózgowe, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naxalgan 150 mg
Pregabalina, dostępna w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg (produkt leczniczy Naxalgan), wykazuje profil działań niepożądanych oparty na szerokich badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10). Większość działań niepożądanych ma nasilenie łagodne do umiarkowanego, a odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosi 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. W leczeniu bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności. Po odstawieniu leku mogą wystąpić objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki i depresja, co wskazuje na ryzyko uzależnienia, zależne od dawki. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi w postaci senności, gorączki i infekcji górnych dróg oddechowych.
anoreksja, ataksja, bezsenność, biegunka, ból głowy, bradykardia zatokowa, depresja, depresja oddechowa, drgawki, duszność, hipoglikemia, lęk, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, napad paniki, nastrój euforyczny, nerwowość, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, objawy grypopodobne, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, omamy, parestezja, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uzależnienie od leku, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmniejszone libido, żółtaczka, zwiększenie łaknienia, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Dezogestrel – Działania niepożądane
Dezogestrel, stosowany w dawce 75 mikrogramów w tabletkach jednoskładnikowych oraz w połączeniu z etynyloestradiolem w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych, wykazuje wysoką skuteczność antykoncepcyjną poprzez niemal całkowite zahamowanie owulacji. Najczęstszym działaniem niepożądanym są zaburzenia cyklu miesiączkowego, występujące u około 50% pacjentek, obejmujące nieregularne krwawienia, ich zwiększoną lub zmniejszoną częstość, a także całkowity brak krwawień. Inne często obserwowane działania niepożądane (>2,5%) to trądzik, zmiany nastroju, ból piersi, nudności oraz zwiększenie masy ciała. Większość tych objawów ma charakter łagodny i przemijający, a częstość krwawień zwykle zmniejsza się po kilku miesiącach stosowania. W przypadku preparatów złożonych zawierających dezogestrel i etynyloestradiol istnieje podwyższone ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, udar mózgu oraz nowotwory hormonozależne, jednak ryzyko to jest znacznie mniejsze przy stosowaniu tabletek jednoskładnikowych.
antykoncepcja hormonalna, ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, etynyloestradiol, hamowanie owulacji, induktor enzymu wątrobowego, krwawienie śródcykliczne, łysienie, nastrój depresyjny, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, nudność, obniżenie nastroju, obrzęk naczynioruchowy, ostuda, progestagen, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, rumień guzowaty, tabletka zawierająca progestagen, torbiel jajnika, trądzik, udar mózgu, wydzielina z piersi, wymioty, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, złożony doustny środek antykoncepcyjny, zmiana nastroju, zmniejszenie popędu płciowego, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Claritine 1 mg/ml
Claritine (loratadyna) w postaci syropu (1 mg/ml) jest lekiem przeciwhistaminowym II generacji, który w dawce 10 mg/dobę wykazuje minimalne działanie sedatywne. W badaniach klinicznych u dorosłych i młodzieży stosujących lek w alergicznym zapaleniu błony śluzowej nosa oraz przewlekłej pokrzywce idiopatycznej działania niepożądane wystąpiły u około 2% pacjentów. Najczęściej obserwowano senność (1,2%), ból głowy (0,6%), zwiększenie apetytu (0,5%) oraz bezsenność (0,1%). Rzadziej zgłaszano zmęczenie, suchość w jamie ustnej, nudności, zapalenie błony śluzowej żołądka oraz wysypkę. U dzieci w wieku 2-12 lat najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (2,7%), nerwowość (2,3%) i zmęczenie (1%). Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadkie reakcje anafilaktyczne, drgawki, tachykardię, kołatanie serca, nieprawidłową czynność wątroby (podwyższone enzymy wątrobowe) oraz łysienie. Zgłaszano także nieznane częstości zwiększenie masy ciała, co wymaga monitorowania u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, benzoesan sodu, bezsenność, ból głowy, Claritine, drgawki, enzymy wątrobowe, glikol propylenowy, kołatanie serca, lek przeciwhistaminowy, loratadyna, łysienie, maltitol, nadpobudliwość, nerwowość, nieprawidłowa czynność wątroby, nudności, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, senność, sorbitol, suchość w jamie ustnej, tachykardia, wysypka, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zmęczenie, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sulpiryd Hasco 50 mg
Sulpiryd Hasco, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg oraz 200 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwuje się sedację i senność (≥1/100 do <1/10), natomiast rzadziej występują objawy pozapiramidowe, ostra i późna dyskineza (≥1/10 000 do <1/1 000), które mogą manifestować się mimowolnymi ruchami języka i mięśni twarzy. Leki antycholinergiczne stosowane w parkinsonizmie są nieskuteczne w leczeniu późnej dyskinezy i mogą nasilać objawy. Istotnym powikłaniem jest złośliwy zespół neuroleptyczny, wymagający natychmiastowej interwencji. Sulpiryd może indukować hiperprolaktynemię, prowadzącą do zaburzeń endokrynologicznych takich jak brak miesiączki, ginekomastia, mlekotok, oziębłość płciowa oraz impotencja. Bardzo rzadko obserwuje się wzrost aktywności enzymów wątrobowych, co wymaga monitorowania funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami do chorób wątroby.
amenorrhea, arytmia komorowa, dysfagia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, impotencja, mlekotok, nadmierne ślinienie, niedociśnienie ortostatyczne, noworodkowy zespół odstawienny, objawy pozapiramidowe, ostra dyskineza, oziębłość płciowa, późna dyskineza, rotacyjne ruchy gałki ocznej, sedacja, spastyczny kręcz szyi, sulpiryd, szczękościsk, terminologia MedDRA, torsade de pointes, transaminazy, wydłużenie odcinka QT, wysypka plamkowo-grudkowa, zakrzep żylny, zakrzepica żył głębokich, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Zolaxa 20 mg
Olanzapina, substancja czynna leku Zolaxa, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane u dorosłych (≥1%) to senność, zwiększenie masy ciała, eozynofilia, podwyższone stężenia prolaktyny, cholesterolu, glukozy i triglicerydów, cukromocz, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, leukopenia, neutropenia, dyskineza, niedociśnienie ortostatyczne, działanie antycholinergiczne oraz przemijające bezobjawowe zwiększenie aktywności aminotransferaz wątrobowych. Zwiększenie masy ciała jest szczególnie istotne klinicznie: podczas krótkotrwałego leczenia (mediana 47 dni) wzrost masy ciała ≥7% występował u 22,2% pacjentów, a podczas długotrwałego stosowania (≥48 tygodni) u 64,4%, z odpowiednio 4,2% i 31,7% pacjentów doświadczających wzrostu ≥15%, oraz 0,8% i 12,3% wzrostu ≥25%. Ponadto, olanzapina powoduje istotne podwyższenie lipidów na czczo (cholesterol całkowity, LDL, triglicerydy) oraz glukozy, często przekraczając wartości graniczne i normy (np. cholesterol ≥6,2 mmol/l, glukoza ≥7 mmol/l, triglicerydy ≥2,26 mmol/l). W badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku z otępieniem odnotowano zwiększoną śmiertelność i zdarzenia naczyniowo-mózgowe, a u pacjentów z chorobą Parkinsona – nasilenie parkinsonizmu i omamów.
akatyzja, aminotransferazy wątrobowe, astenia, ból stawów, bradykardia, brak miesiączki, cholesterol, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba Parkinsona, cukromocz, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, działanie antycholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, glukoza, gorączka, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, kwasica ketonowa, leukopenia, małopłytkowość, migotanie komór, napad drgawkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietrzymanie moczu, olanzapina, parkinsonizm, polekowa reakcja z eozynofilią, późna dyskineza, priapizm, prolaktyna, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych, senność, triglicerydy, uspokojenie polekowe, wskaźnik masy ciała, wydłużenie odstępu QT, wydzielanie mleka, wysypka, zaburzenia erekcji, zaburzenia układu chłonnego, zakrzep z zatorami, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny, zmęczenie, zmniejszone libido, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aricogan 10 mg
Aricogan, zawierający arypiprazol, jest dostępny w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg i 30 mg w formie tabletek doustnych, podawanych raz na dobę niezależnie od posiłków. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I dawka początkowa i podtrzymująca to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w uzasadnionych przypadkach. U młodzieży (≥15 lat dla schizofrenii i ≥13 lat dla epizodów maniakalnych) stosuje się stopniowe zwiększanie dawki od 2 mg do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, przy czym dawki powyżej 10 mg nie wykazują zwiększonej skuteczności i wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych. Leczenie epizodów maniakalnych u młodzieży powinno trwać maksymalnie 12 tygodni.
arypiprazol, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, tabletka, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zapobieganie nawrotom, zespół Tourette’a, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon substancji czynnych
Megestrol – Działania niepożądane
Megestrol octan, substancja czynna preparatu Megace, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Do najważniejszych należą zaburzenia endokrynologiczne, takie jak niewydolność nadnerczy, objawy zespołu Cushinga oraz pełnoobjawowy zespół Cushinga, które mogą pojawić się szczególnie po nagłym odstawieniu leku. Ponadto, megestrol może indukować zaburzenia metaboliczne, w tym cukrzycę, hiperglikemię i zaburzenia tolerancji glukozy, co wymaga regularnej kontroli parametrów biochemicznych. Istotnym powikłaniem są również powikłania zakrzepowo-zatorowe, takie jak zakrzepowe zapalenie żył i zatorowość płucna, które mogą mieć przebieg zagrażający życiu. Częstym efektem ubocznym jest zwiększenie masy ciała, wynikające ze zwiększonego łaknienia, co jest wykorzystywane terapeutycznie u pacjentów z anoreksją lub niezamierzoną utratą masy ciała. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę i wzdęcia (częstość ≥1/100 do <1/10), a także zaparcia, szczególnie przy wyższych dawkach.
biegunka, cukrzyca, częstomocz, duszność, funkcja nadnerczy, hiperglikemia, hiperkalcemia, impotencja, krwawienie z macicy, letarg, łysienie, nabyty zespół niedoboru odporności, nadciśnienie tętnicze, niewydolność krążenia, niewydolność nadnerczy, nudności, octan megestrolu, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, suplementacja glikokortykosteroidami, uderzenie gorąca, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie psychiczne, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepowe zapalenie żył, zaparcie, zatorowość płucna, zespół cieśni nadgarstka, zespół Cushinga, zwiększenie masy ciała, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Orizon 2 mg
Rysperydon, dostępny w postaci tabletek powlekanych Orizon o dawkach 0,5 mg, 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej występujące działania niepożądane (≥10% pacjentów) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Działania neurologiczne, takie jak akatyzja, dystonia, zawroty głowy, dyskineza i drżenie, pojawiają się często (≥1% do <10%). Hiperprolaktynemia, będąca efektem blokady receptorów dopaminowych D2, może prowadzić do mlekotoku, zaburzeń miesiączkowania, ginekomastii i dysfunkcji seksualnych. Często obserwuje się także zaburzenia metaboliczne, w tym zwiększenie masy ciała i zmiany apetytu. W zakresie układu sercowo-naczyniowego często występują tachykardia, migotanie przedsionków oraz blok przedsionkowo-komorowy, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca.
akatyzja, astenia, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, bradykinezja, drżenie, duszność, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, krwawienie z nosa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, migotanie przedsionków, mlekotok, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, obrzęk, parkinsonizm, rysperydon, sedacja, skurcz mięśni, tachykardia, trombocytopenia, zaburzenie miesiączkowania, zakażenie dróg moczowych, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie spojówek, zapalenie zatok, zaparcie, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Claritine Allergy 10 mg
Loratadyna, stosowana w dawce 10 mg/dobę w preparacie Claritine Allergy, nie wykazuje klinicznie istotnego działania sedatywnego. W badaniach klinicznych u dorosłych i młodzieży z alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa oraz przewlekłą pokrzywką idiopatyczną działania niepożądane występowały u około 2% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to senność (1,2%), ból głowy (0,6%), zwiększenie apetytu (0,5%) oraz bezsenność (0,1%). Rzadziej zgłaszano zmęczenie, suchość w jamie ustnej, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, zapalenie błony śluzowej żołądka) oraz reakcje alergiczne, takie jak wysypka. Po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano bardzo rzadkie przypadki poważnych działań niepożądanych, w tym reakcje anafilaktyczne (<1/10 000), drgawki, tachykardię, nieprawidłową czynność wątroby oraz łysienie. Zgłaszano również zwiększenie masy ciała o nieznanym mechanizmie.
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, bezsenność, ból głowy, drgawki, kołatanie serca, loratadyna, łysienie, nerwowość, nieprawidłowa czynność wątroby, nudności, objawy alergiczne, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, produkt leczniczy, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja anafilaktyczna, senność, suchość jamy ustnej, tachykardia, wysypka, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zawroty głowy, zwiększenie apetytu, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Deslodyna fast 5 mg
Deslodyna fast, zawierająca 5 mg desloratadyny w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi, z działaniami niepożądanymi występującymi u 3% pacjentów częściej niż placebo. Najczęstsze objawy to zmęczenie (1,2%), suchość w jamie ustnej (0,8%) oraz bóle głowy (0,6%). U nastolatków (12-17 lat) ból głowy występował u 5,9% leczonych, co było niższe niż w grupie placebo (6,9%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10000) oraz o częstości nieznanej. Objawy dotyczą różnych układów, m.in. zaburzeń psychicznych (omamy, agresja), nerwowego (ból głowy, zawroty, drgawki), sercowego (tachykardia, wydłużenie QT), żołądkowo-jelitowego (suchość w jamie ustnej, nudności), wątroby (podwyższone enzymy, żółtaczka) oraz reakcji alergicznych (anafilaksja, obrzęk naczynioruchowy).
alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, anafilaksja, arytmia, astenia, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, bradykardia, desloratadyna, drgawki, duszność, kołatanie serca, nadwrażliwość na światło, napad drgawkowy, niestrawność, nudności, obniżony nastrój, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pobudzenie psychoruchowe, pokrzywka, przewlekła pokrzywka idiopatyczna, reakcja nadwrażliwości, suchość jamy ustnej, suchość oczu, świąd, tachykardia, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zmęczenie, żółtaczka, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, zwiększenie masy ciała, zwiększenie stężenia bilirubiny, zwiększone łaknienie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Limetic 75 mcg
Produkt leczniczy Limetic 75 mikrogramów, zawierający dezogestrel, charakteryzuje się wysoką skutecznością hamowania owulacji, niemal 100%, co jednak wiąże się z częstym występowaniem nieregularnych krwawień u około 50% pacjentek. Zaburzenia miesiączkowania obejmują zarówno częstsze (20-30%) jak i rzadsze lub brak krwawień (około 20%), a także wydłużone krwawienia. Po kilku miesiącach stosowania obserwuje się tendencję do zmniejszenia częstości tych objawów. Inne działania niepożądane o częstości >2,5% to trądzik, zmiany nastroju (w tym depresja), ból piersi, nudności oraz stopniowy wzrost masy ciała. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko ciąży pozamacicznej oraz możliwość nasilenia objawów wrodzonego obrzęku naczynioruchowego.
ból głowy, ból piersi, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, ciąża pozamaciczna, dezogestrel, działanie niepożądane, hamowanie owulacji, induktor enzymatyczny, interakcja lekowa, krwawienie śródcykliczne, krwawienie z dróg rodnych, łysienie, nieregularne krwawienie, nietolerancja soczewek kontaktowych, nowotwór hormonozależny, nowotwór wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, osutka skórna, pokrzywka, progestagen, rak piersi, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień guzowaty, stan depresyjny, torbiel jajnika, trądzik, wrodzony obrzęk naczynioruchowy, wydzielina z piersi, wymioty, wysypka, zaburzenie krwawienia miesiączkowego, zaburzenie miesiączkowania, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe tętnic, zaburzenie zakrzepowo-zatorowe żył, zakażenie pochwy, zapalenie tkanki podskórnej, zmęczenie, zmiana nastroju, zmniejszenie popędu płciowego, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripiprazole Medical Valley 10 mg
Aripiprazol Medical Valley jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg i stosowany w leczeniu schizofrenii oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych typu I. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. U młodzieży powyżej 15 roku życia leczenie rozpoczyna się od 2 mg/dobę (roztwór doustny) z stopniowym zwiększaniem do 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w wyjątkowych przypadkach. W leczeniu epizodów maniakalnych u dorosłych dawka początkowa i zalecana to 15 mg/dobę, natomiast u młodzieży powyżej 13 lat rozpoczyna się od 2 mg/dobę, zwiększając do 10 mg/dobę, z ograniczeniem leczenia do maksymalnie 12 tygodni. Dawkowanie powyżej 10 mg/dobę u młodzieży wiąże się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała, dlatego stosowanie wyższych dawek wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
arypiprazol, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, działanie niepożądane, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, senność, terapia skojarzona, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Menopur 1200 IU
Produkt leczniczy Menopur, zawierający wysoce oczyszczoną menotropinę (hMG), wiąże się z ryzykiem wystąpienia szeregu działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas terapii i monitorowania pacjentek. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zespół hiperstymulacji jajników (OHSS), ból brzucha, rozdęcie brzucha, ból głowy oraz reakcje w miejscu podania, występujące z częstością do 5% (≥ 1/100 do < 1/10). OHSS charakteryzuje się powiększeniem jajników, akumulacją płynu w jamie brzusznej i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, które stanowią zagrożenie życia. Inne działania niepożądane obejmują dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka), układu nerwowego (ból i zawroty głowy), naczyniowego (uderzenia gorąca) oraz reakcje alergiczne o nieznanej częstości, w tym ciężkie reakcje anafilaktyczne.
biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból miednicy, ból mięśniowo-kostny, ból w miejscu podania, dolegliwości brzuszne, dolegliwości piersi, gonadotropina menopauzalna, menotropina, nudności, pokrzywka, powiększony brzuch, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcje w miejscu podania, retencja płynów, rozdęcie brzucha, skręt jajnika, świąd, torbiel jajnika, trądzik, udar mózgu, uderzenia gorąca, wymioty, wysypka, zaburzenia widzenia, zaburzenia zakrzepowo-zatorowe, zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zawał serca, zawroty głowy, zespół hiperstymulacji jajników, złe samopoczucie, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Minovivax 2% 20 mg/ml
Minoksydyl w postaci roztworu na skórę (Minovivax 2%, 20 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów organizmu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (≥1/10), a także duszność, obrzęk obwodowy i zwiększenie masy ciała (≥1/100 do <1/10). Niezbyt często występują zawroty głowy i nudności (≥1/1 000 do <1/100), natomiast częstość innych objawów, takich jak tachykardia, kołatanie serca, niedociśnienie, wymioty, reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy i nadwrażliwość), poważne reakcje skórne (łuszczenie, pęcherze, owrzodzenia) oraz podrażnienie oczu, pozostaje nieznana. Minoksydyl, pierwotnie stosowany jako lek przeciwnadciśnieniowy, może wywoływać działania ogólnoustrojowe nawet przy miejscowym stosowaniu, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
ból głowy, ból w klatce piersiowej, duszność, etanol bezwodny, glikol propylenowy, hirsutyzm, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, lek przeciwnadciśnieniowy, łuszczenie skóry, minoksydyl, nastrój depresyjny, niedociśnienie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, podrażnienie oczu, podrażnienie skóry, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rumień, rumień wielopostaciowy, suchość skóry, świąd, tachykardia, wymioty, wysypka trądzikopodobna, zapalenie skóry, zawroty głowy, zmiana koloru włosów, zmiana struktury włosów, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diemono 2 mg
Dienogest w dawce 2 mg (produkt leczniczy Diemono) jest związany z szeregiem działań niepożądanych, które najczęściej występują w pierwszych miesiącach terapii i stopniowo ustępują. Najczęstsze objawy to ból głowy (9,0%), dyskomfort piersi (5,4%), obniżony nastrój (5,1%) oraz trądzik (5,1%). Znaczne zmiany w profilu krwawień menstruacyjnych obserwuje się u większości pacjentek, z początkowym występowaniem przedłużonych (38,3%) i nieregularnych krwawień (35,2%), które w czwartym okresie referencyjnym (po około 12 miesiącach) ulegają poprawie – brak miesiączki wzrasta do 28,2%, a przedłużone krwawienia spadają do 4,0%. Pomimo tych zmian, pacjentki rzadko zgłaszają je jako działania niepożądane. U młodych pacjentek (12 do <18 lat) istotnym problemem jest zmniejszenie gęstości mineralnej kości (BMD) w odcinku lędźwiowym kręgosłupa (L2–L4), które po 12 miesiącach terapii dotyczy około 72% badanych.
biegunka, BMD, ból brzucha, ból głowy, ból kości, ból pleców, brak miesiączki, częste krwawienie, depresja, Diemono, dienogest, duszność, dyskomfort piersi, dysplazja włóknisto-torbielowata sutka, gęstość mineralna kości, hirsutyzm, kandydoza pochwy, kołatanie serca, kurcz mięśni, łamliwość paznokci, lęk, łysienie, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nieregularne krwawienie, nudność, obniżony nastrój, osłabienie, przedłużone krwawienie, rzadkie krwawienie, stwardnienie piersi, suche oko, szum uszny, torbiel jajnika, trądzik, uderzenie gorąca, utrata libido, wzdęcie, zaburzenia krwawienia menstruacyjnego, zaburzenie snu, zakażenie dróg moczowych, zanikowe zapalenie sromu i pochwy, zapalenie dziąseł, zapalenie skóry, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine Lekam 10 mg
Olanzapina charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które obejmują zaburzenia neurologiczne (senność ≥10%, zawroty głowy 1-10%, akatyzja 1-10%, parkinsonizm i dyskinezy 1-10%), metaboliczne (znaczny wzrost masy ciała ≥10%, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, hiperglikemia ≥10%, wzmożone łaknienie 1-10%), hematologiczne (eozynofilia ≥10%, leukopenia i neutropenia 1-10%) oraz objawy ogólnoustrojowe i endokrynologiczne (zwiększenie stężenia prolaktyny ≥10%, cukromocz 1-10%). Dodatkowo obserwuje się niedociśnienie ortostatyczne (1-10%), przemijające podwyższenie aminotransferaz (AspAT, AlAT 1-10%), reakcje skórne (wysypka 1-10%), działanie przeciwcholinergiczne (suchość jamy ustnej, zaparcia, zatrzymanie moczu, zaburzenia akomodacji, tachykardia 1-10%) oraz podwyższenie aktywności enzymów takich jak fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza i fosfokinaza kreatyninowa (1-10%). Pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z chorobami współistniejącymi (cukrzyca, choroby sercowo-naczyniowe, wątroby, nerek, jaskra, przerost gruczołu krokowego) wymagają szczególnej uwagi ze względu na zwiększone ryzyko powikłań i nasilonych działań niepożądanych.
akatyzja, artralgia, astenia, cukromocz, cukrzyca typu 2, demencja, dna moczanowa, dyskinezy, dyslipidemia, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiperurykemia, jaskra, leukopenia, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk, olanzapina, parkinsonizm polekowy, przerost prostaty, senność, suchość błon śluzowych, tachykardia, wysypka, wzrost aminotransferaz, wzrost fosfatazy zasadowej, zaburzenia akomodacji, zaburzenia libido, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia poznawcze, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripiprazole Medical Valley 15 mg
Aripiprazol Medical Valley jest dostępny w tabletkach o dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg i stosowany w leczeniu schizofrenii oraz epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I. U dorosłych pacjentów z schizofrenią zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka to 30 mg/dobę. W leczeniu epizodów maniakalnych u dorosłych dawka początkowa i zalecana to 15 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę. U młodzieży (≥15 lat) z schizofrenią dawka początkowa jest stopniowo zwiększana od 2 mg do 10 mg/dobę, z maksymalną dawką 30 mg/dobę, natomiast w leczeniu epizodów maniakalnych u młodzieży (≥13 lat) dawka początkowa to 2 mg, zwiększana do 10 mg/dobę, z czasem leczenia do 12 tygodni i ograniczeniem stosowania dawek powyżej 10 mg ze względu na ryzyko działań niepożądanych. Lek nie jest zalecany u pacjentów poniżej 13 lat (epizody maniakalne) oraz poniżej 15 lat (schizofrenia) z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aripiprazol, ciężka niewydolność wątroby, cytochrom CYP2D6, cytochrom CYP3A4, dawka podtrzymująca, epizod maniakalny, induktor CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, nadzór kliniczny, objawy pozapiramidowe, odpowiedź kliniczna, profilaktyka nawrotów, schizofrenia, schorzenie współistniejące, senność, wywiad medyczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aripiprazole Aurovitas 15 mg
Aripiprazole Aurovitas jest dostępny w tabletkach o mocy 15 mg i 30 mg, stosowany w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I oraz zapobieganiu nawrotom tych epizodów. Dawkowanie u dorosłych rozpoczyna się zwykle od 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę i maksymalną dawką 30 mg/dobę. U młodzieży powyżej 15 lat ze schizofrenią dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę (roztwór doustny) stopniowo zwiększana do 10 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 30 mg/dobę w wyjątkowych przypadkach. W leczeniu epizodów maniakalnych u młodzieży ≥13 lat dawka początkowa to 2 mg/dobę, zwiększana do 10 mg/dobę, z maksymalnym czasem terapii do 12 tygodni; dawki powyżej 10 mg wiążą się z większym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność i przyrost masy ciała. Lek nie jest zalecany u dzieci poniżej 13 lat (epizody maniakalne) i poniżej 15 lat (schizofrenia) ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
aripiprazole aurovitas, arypiprazol, drażliwość, dysfagia, działanie niepożądane, epizod maniakalny, induktor cytochromu CYP3A4, inhibitor CYP2D6, inhibitor cytochromu CYP3A4, leczenie skojarzone, monoterapia, niewydolność wątroby, objawy pozapiramidowe, schizofrenia, senność, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, terapia skojarzona, tik, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zaburzenie autystyczne, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Tourette’a, zmęczenie, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – ABILIUM 5 mg
Preparat Abilium (arypiprazol) w formie kapsułek twardych stosowany jest raz na dobę, niezależnie od posiłków, z dawkowaniem dostosowanym do wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz odpowiedzi na leczenie. W leczeniu schizofrenii u dorosłych zalecana dawka początkowa wynosi 10-15 mg/dobę, z dawką podtrzymującą 15 mg/dobę, a maksymalna dawka nie powinna przekraczać 30 mg/dobę. W terapii epizodów maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I u dorosłych rekomenduje się dawkę 15 mg/dobę, z możliwością stosowania monoterapii lub leczenia skojarzonego. U młodzieży (≥15 lat) ze schizofrenią dawkę początkową stopniowo zwiększa się od 2 mg do 10 mg/dobę, a u młodzieży (≥13 lat) z epizodami maniakalnymi dawkę zwiększa się analogicznie do 10 mg/dobę, z maksymalnym czasem leczenia 12 tygodni. Dawki powyżej 10 mg/dobę u młodzieży wiążą się ze zwiększonym ryzykiem działań niepożądanych, takich jak objawy pozapiramidowe, senność, zmęczenie i przyrost masy ciała, dlatego ich stosowanie wymaga ścisłej kontroli klinicznej.
arypiprazol, ChAD typu I, dawka podtrzymująca, działanie niepożądane, epizod maniakalny, kapsułka twarda, leczenie skojarzone, monoterapia, nawrót epizodu maniakalnego, objawy pozapiramidowe, roztwór doustny, schizofrenia, senność, zaburzenia autystyczne, zaburzenie afektywne dwubiegunowe typu I, zespół Tourette’a, zmęczenie, zwiększenie masy ciała