podwójne widzenie
Podwójne widzenie (diplopia) to zaburzenie wzroku, w którym pacjent widzi dwa obrazy jednego obiektu. Jest to objaw, a nie jednostka chorobowa, który może wskazywać na różnorodne schorzenia neurologiczne, okulistyczne lub ogólnoustrojowe.
Diplopia może być jednookularza (występująca przy patrzeniu tylko jednym okiem) lub obuoczna (występująca przy patrzeniu obojgiem oczu, a znikająca przy zamknięciu jednego oka). Jednookularza najczęściej wynika z zaburzeń w obrębie soczewki lub rogówki. Obuoczna związana jest z zaburzeniami unerwienia lub funkcji mięśni okoruchowych.
Najczęstsze przyczyny podwójnego widzenia to: uszkodzenia nerwów czaszkowych (III, IV, VI), choroby mięśni okoruchowych (np. miastenia), zaburzenia w obrębie ośrodkowego układu nerwowego (udar, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu), orbitopatia tarczycowa, urazy, a także cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.
Diagnostyka diplomii obejmuje dokładne badanie okulistyczne i neurologiczne, badania obrazowe (CT, MRI), elektromiografię oraz badania laboratoryjne. Leczenie podwójnego widzenia zależy od przyczyny – może obejmować terapię choroby podstawowej, leczenie chirurgiczne, stosowanie pryzmatów lub okluzji jednego oka.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Relanium 5 mg/ml
Relanium (diazepam 5 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które różnią się częstością i nasileniem, często pojawiając się na początku terapii i ustępując z czasem. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów geriatrycznych, u których dawka nie powinna przekraczać połowy standardowej dawki dla dorosłych ze względu na zwiększoną wrażliwość na działanie ośrodkowego układu nerwowego oraz ryzyko splątania, zwłaszcza przy zmianach organicznych mózgu. Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby wymagają regularnej kontroli i możliwie szybkiego odstawienia leku. Istotnym zagrożeniem jest rozwój zależności fizycznej i psychicznej, nawet przy dawkach terapeutycznych, a także ryzyko nadużywania benzodiazepin. Reakcje paradoksalne, takie jak niepokój ruchowy, pobudzenie, agresywność, urojenia, omamy (w tym o charakterze seksualnym) oraz ujawnienie depresji, mogą wymagać modyfikacji lub przerwania terapii.
ataksja, benzodiazepina, bezdech, ból głowy, depresja, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diazepam, drżenie, fosfataza zasadowa, koszmar senny, lek hamujący ośrodkowy układ nerwowy, napad wściekłości, niedociśnienie tętnicze, niepamięć następcza, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, obraz krwi, omam, osłabienie mięśni, pacjent geriatryczny, pacjent w podeszłym wieku, parametr hematologiczny, personel medyczny, podanie dotętnicze, podwójne widzenie, reakcja paradoksalna, reakcja skórna, roztwór do wstrzykiwań, splątanie, suchość błony śluzowej jamy ustnej, wynaczynienie leku, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie mowy, zaburzenie oddychania, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zależność fizyczna i psychiczna, zatrzymanie czynności serca, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zmiana organiczna w mózgu, żółtaczka, zwiększenie aktywności transaminaz - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Campto 20 mg/ml
Wpływ irynotekanu, substancji czynnej produktu leczniczego CAMPTO (20 mg/ml), na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn jest istotnym aspektem bezpieczeństwa terapii przeciwnowotworowej. Choć brak jest dedykowanych badań klinicznych oceniających ten wpływ, obserwacje kliniczne wskazują na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych takich jak zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia (niewyraźne widzenie, zaburzenia akomodacji, podwójne widzenie), które mogą pojawić się w ciągu pierwszych 24 godzin po podaniu leku. Objawy te znacząco obniżają zdolność pacjenta do bezpiecznego prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, co stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do wykonywania tych czynności w tym okresie lub dłużej, jeśli objawy się utrzymują.
CAMPTO, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, funkcje sensoryczne, infuzja, infuzja leku, irynotekan, irynotekan chlorowodorek trójwodny, lek przeciwnowotworowy, niewyraźne widzenie, podanie leku, podwójne widzenie, terapia irynotekanem, zaburzenia akomodacji, zaburzenia widzenia, zawroty głowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aripiprazole Aurovitas 30 mg
Arypiprazol, substancja czynna w Aripiprazole Aurovitas stosowany w dawkach 15 mg i 30 mg, wykazuje niewielki do umiarkowanego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, głównie poprzez działanie na ośrodkowy układ nerwowy i narząd wzroku. Kluczowe działania niepożądane to uspokojenie polekowe (umiarkowany wpływ), senność (umiarkowany do znacznego), omdlenie (znaczny), niewyraźne widzenie (znaczny) oraz podwójne widzenie (bardzo znaczny), które mogą istotnie zaburzać czas reakcji, koncentrację i ocenę sytuacji drogowej. Szczególnie podwójne widzenie stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący aktywności pacjenta, ocenić indywidualne ryzyko oraz poinformować o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów w przypadku wystąpienia wymienionych objawów.
aktywność psychomotoryczna, aripiprazole aurovitas, arypiprazol, dawkowanie leku, diplopia, działanie niepożądane, działanie uspokajające, farmakoterapia, kumulacja leku, narząd wzroku, niewyraźne widzenie, omdlenie, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, senność, uspokojenie polekowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie widzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seizpat 150 mg
Lakozamid, substancja czynna preparatu Seizpat, jest stosowany w terapii napadów częściowych oraz pierwotnie uogólnionych napadów toniczno-klonicznych. W badaniach klinicznych działania niepożądane wystąpiły u 61,9% pacjentów leczonych lakozamidem, najczęściej były to zawroty głowy, bóle głowy, nudności i podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Częstość przerywania terapii z powodu działań niepożądanych wynosiła 12,2%, najczęściej z powodu zawrotów głowy. Lakozamid powoduje zależne od dawki wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloków przedsionkowo-komorowych i innych zaburzeń rytmu serca, szczególnie u pacjentów z istniejącymi chorobami serca lub przyjmujących leki wpływające na przewodnictwo. W badaniach klinicznych częstość bloku przedsionkowo-komorowego I stopnia wynosiła do 0,7% przy dawkach 200-600 mg. Ponadto obserwowano podwyższenie aktywności AlAT (>3x ULN) u 0,7% pacjentów oraz rzadkie, ale poważne reakcje nadwrażliwości, w tym zespół DRESS i ciężkie reakcje skórne (Stevens-Johnson, toksyczna nekroliza naskórka).
agranulocytoza, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, drżenie, dysfagia, dyzartria, hepatotoksyczność, karbamazepina, lakozamid, lek przeciwpadaczkowy, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na lek, napad częściowy, napad miokloniczny, napad toniczno-kloniczny, niedoczulica, nieostre widzenie, nudności, oczopląs, omdlenie, osłabienie apetytu, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka idiopatyczna, padaczka miokloniczna, podwójne widzenie, podwyższenie AlAT, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, stan splątania, szumy uszne, tachyarytmia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia poznawcze, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zapalenie gardła, zapalenie nosogardła, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Toksyna botulinowa – Przedawkowanie
Przedawkowanie toksyny botulinowej typu A, stosowanej w preparatach takich jak Azzalure (jednostki Speywood), Botox i Vistabel (jednostki Allergan), stanowi poważne zagrożenie kliniczne, prowadzące do osłabienia nerwowo-mięśniowego o różnym nasileniu i lokalizacji. Objawy przedawkowania mogą pojawić się z opóźnieniem i obejmują m.in. uogólnione osłabienie mięśni, opadanie powiek, podwójne widzenie, zaburzenia połykania i mowy oraz paraliż mięśni układu oddechowego, co może skutkować niewydolnością oddechową wymagającą intubacji, mechanicznego wspomagania oddychania lub tracheotomii. Szczególnie niebezpieczne jest zajęcie mięśni gardła i przełyku, które może prowadzić do zachłystowego zapalenia płuc. W dokumentacji preparatów Botox i Vistabel nie odnotowano przypadków toksyczności ogólnoustrojowej po przypadkowym podaniu, jednak znaczne przedawkowanie może wywołać poważne objawy kliniczne. Należy podkreślić, że jednostki dawkowania poszczególnych preparatów nie są wymienne, co stanowi istotny czynnik ryzyka przedawkowania.
Azzalure, Botox, dysfagia, dyzartria, intubacja, jednostki Allergan, jednostki Speywood, mechaniczne wspomaganie oddychania, niewydolność oddechowa, opadanie powiek, osłabienie nerwowo-mięśniowe, paraliż mięśni oddechowych, paraliż nerwowo-mięśniowy, podwójne widzenie, porażenie nerwowo-mięśniowe, toksyna botulinowa typu A, tracheotomia, Vistabel, zachłystowe zapalenie płuc, zatrucie toksyną botulinową - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Diclaner 75 mg
Stosowanie diklofenaku sodowego w dawce 75 mg (Diclaner, kapsułki dojelitowe twarde) może powodować działania niepożądane wpływające na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Do najważniejszych objawów należą zaburzenia widzenia (niewyraźne lub podwójne widzenie), zawroty głowy, senność oraz inne zaburzenia ośrodkowego układu nerwowego, które mogą upośledzać percepcję wzrokową, koordynację ruchową, czas reakcji i koncentrację. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne spożywanie alkoholu, które nasila depresyjne działanie na OUN i zwiększa ryzyko wypadków. Lekarz powinien poinformować pacjenta o konieczności powstrzymania się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w przypadku wystąpienia tych objawów oraz o bezwzględnym zakazie łączenia leku z alkoholem.
depresja ośrodkowego układu nerwowego, diklofenak sodowy, działanie niepożądane, działanie synergistyczne, kapsułki dojelitowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, sprawność psychomotoryczna, układ przedsionkowy, wydłużenie czasu reakcji, zaburzenie koncentracji, zaburzenie koordynacji ruchowej, zaburzenie percepcji wzrokowej, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zawrót głowy - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Tarivid 200 200 mg
Podczas stosowania leku Tarivid 200, zawierającego 200 mg ofloksacyny, istnieje istotne ryzyko wystąpienia działań niepożądanych wpływających na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn. Do najważniejszych objawów należą zawroty głowy, zaburzenia równowagi, senność oraz zaburzenia widzenia, które mogą znacząco obniżyć zdolność koncentracji, szybkość reakcji oraz sprawność psychofizyczną pacjenta. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z alkoholem, który może nasilać te działania, prowadząc do silniejszych zawrotów głowy, nasilonej senności, pogłębionych zaburzeń koncentracji oraz wydłużonego czasu reakcji, co zwiększa ryzyko wypadków drogowych i urazów podczas obsługi maszyn.
choroba neurologiczna, choroba psychiatryczna, choroba współistniejąca, działanie niepożądane, mikrodrzemka, nieostre widzenie, ofloksacyna, podwójne widzenie, senność, sprawność psychofizyczna, tabletka powlekana, Tarivid, wydłużony czas reakcji, zaburzenie koncentracji, zaburzenie postrzegania kolorów, zaburzenie równowagi, zaburzenie widzenia, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Polipy nosowe – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Rokowanie w przewlekłym zapaleniu zatok przynosowych z polipami nosowymi (CRSwNP) jest silnie uzależnione od endotypu choroby oraz czynników klinicznych, takich jak współistniejąca astma oskrzelowa, nadwrażliwość na aspirynę (AERD) czy nietolerancja NLPZ, które znacząco zwiększają ryzyko nawrotów (OR odpowiednio 6,5, 13,5 i 5,9; p < 0,01). Wskaźnik nawrotów po zabiegach chirurgicznych waha się od 20% do 70%, a historia wcześniejszych operacji istotnie koreluje z ryzykiem nawrotu (OR 4,7 dla jednego zabiegu, OR 14,1 dla więcej niż jednego; p < 0,01). Czynniki prognostyczne obejmują młodszy wiek wystąpienia objawów, wyższe wyniki w skali Lund-Mackay, podwyższoną eozynofilię lub neutrofilię tkankową oraz wysoki poziom globalnego zapalenia kości. Anomalie anatomiczne nosa nie wykazują istotnego wpływu na ryzyko nawrotu (p > 0,1). Polipy nosowe mogą prowadzić do obturacyjnych objawów nosowych, zaburzeń snu, a w ciężkich przypadkach do nieodwracalnej anosmii oraz rozwoju obturacyjnego bezdechu sennego.
AERD, alergiczne grzybicze zapalenie zatok, anosmia, astma oskrzelowa, autoprzeciwciało, choroba dróg oddechowych zaostrzana przez aspirynę, CRSwNP, dupilumab, endoskopia, eozynofilia, nadwrażliwość na aspirynę, obturacyjny bezdech senny, podwójne widzenie, przerost małżowin nosowych, przewlekłe zapalenie zatok przynosowych, rynoskopia przednia, skrzywienie przegrody, śluzowiak, tomografia komputerowa, wytrzeszcz oczu, zapalenie kości - Leksykon chorób i schorzeń
Zeza – Zapobieganie i profilaktyka
Zeza (strabismus) charakteryzuje się nieprawidłowym ustawieniem oczu, co może prowadzić do poważnych zaburzeń widzenia, takich jak niedowidzenie (amblyopia) i podwójne widzenie. Kluczowa jest wczesna diagnostyka – badania wzroku u dzieci powinny odbywać się przed 6. miesiącem życia oraz między 3. a 5. rokiem życia, zwłaszcza przy obciążeniu rodzinnym. Wady refrakcji, takie jak nadwzroczność, krótkowzroczność i astygmatyzm, wymagają wczesnej korekcji okularowej, co znacząco zmniejsza ryzyko rozwoju zezy (np. u dzieci z nadwzrocznością ryzyko zezy jest 13-krotnie wyższe, a po częściowej korekcji spada do 4:1). Profilaktyka obejmuje także ograniczenie czasu przed ekranami, odpowiednie oświetlenie, regularne przerwy (zasada 20-20-20), prawidłową postawę oraz dietę bogatą w witaminy A, C, E i kwasy omega-3. Wczesna interwencja terapeutyczna łączy korekcję okularową, leczenie niedowidzenia (okludacja), ćwiczenia wzrokowe oraz, w razie potrzeby, zastosowanie soczewek pryzmatycznych lub leczenie chirurgiczne.
amblyopia, astygmatyzm, badanie okulistyczne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, elektroakupunktura, emmetropizacja, jodopowidyna, kąt odchylenia, krótkowzroczność, mięsień oczny, nadwzroczność, niedowidzenie, optyczna tomografia koherencyjna, ortoforia, podwójne widzenie, terapia widzenia, toksyna botulinowa, tonometria, wada refrakcji, widzenie obuoczne, widzenie stereoskopowe, zez, zez zbieżny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ubistesin (40 mg + 6 mcg)/ml
Ubistesin to roztwór do wstrzykiwań zawierający artykainę chlorowodorek (40 mg/ml) oraz epinefrynę chlorowodorek (0,006 mg/ml), stosowany jako miejscowe znieczulenie. Profil działań niepożądanych jest zbliżony do innych amidowych środków znieczulających z dodatkiem środków obkurczających naczynia. Najczęściej obserwuje się zaburzenia układu nerwowego (neuropatia, neuralgia, niedoczulica), reakcje miejscowe w miejscu iniekcji, reakcje alergiczne oraz zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak bradykardia, tachykardia czy niedociśnienie tętnicze. Produkt zawiera także siarczyn sodu (0,6 mg/ml), co może wywoływać reakcje u pacjentów wrażliwych. Porażenie nerwu twarzowego może pojawić się z opóźnieniem do 2 tygodni po podaniu i utrzymywać się długo, a parestezje mogą mieć charakter przewlekły, szczególnie po blokadzie nerwu żuchwowego.
amidowy środek znieczulający, artykaina chlorowodorek, bradykardia, depresja OUN, drgawka typu grand mal, dysfagia, dysfonia, epinefryna chlorowodorek, idiosynkrazja, kołatanie serca, mydriaza, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, neuralgia, neuropatia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, porażenie mięśni okoruchowych, przeczulica słuchowa, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, siarczyn sodu, skurcz oskrzeli, substancja obkurczająca naczynia krwionośne, szczękościsk, tachykardia, układ sercowo-naczyniowy, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie nerwu twarzowego, zaburzenie układu nerwowego, zapalenie dziąseł, zespół Hornera, zespół Kearns-Sayre - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Panprazox 40 mg
W praktyce klinicznej pantoprazol w dawce 40 mg (np. Panprazox) generalnie nie wykazuje istotnego wpływu na zdolności psychomotoryczne, w tym na prowadzenie pojazdów mechanicznych i obsługę maszyn. Jednakże, ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych takich jak zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia (np. nieostre lub podwójne widzenie), które mogą upośledzać bezpieczeństwo prowadzenia pojazdów, konieczne jest poinformowanie pacjenta o potencjalnym ryzyku. W przypadku pojawienia się tych objawów pacjent powinien powstrzymać się od prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn do czasu ich ustąpienia.
charakterystyka produktu leczniczego, deficyt percepcji wzrokowej, działanie niepożądane, edukacja pacjenta, historia choroby, inhibitor pompy protonowej, interakcja lekowa, nieostre widzenie, Panprazox, pantoprazol, podwójne widzenie, proces terapeutyczny, schorzenie współistniejące, tabletka dojelitowa, zaburzenie wzroku, zawrót głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Iwabradyna Synthon 7,5 mg
Iwabradyna w dawce 7,5 mg w postaci tabletek powlekanych charakteryzuje się specyficznym profilem bezpieczeństwa, z najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi w postaci zaburzeń widzenia (14,5%) oraz bradykardii (3,3%). Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, często w formie aureoli, efektu kalejdoskopowego lub stroboskopowego, pojawiające się głównie w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępujące w trakcie leczenia u 77,5% pacjentów. Bradykardia, szczególnie w początkowym okresie leczenia (2-3 miesiące), dotyczy 3,3% pacjentów, z ciężką bradykardią (≤40 uderzeń/min) u 0,5%. Ponadto, w badaniu SIGNIFY odnotowano zwiększoną częstość migotania przedsionków u pacjentów leczonych iwabradyną (5,3% vs 3,8% placebo; HR 1,26, 95% CI 1,15-1,39). Epizody niekontrolowanego ciśnienia tętniczego występowały u 7,1% pacjentów w badaniu SHIFT, zazwyczaj przemijające i związane z modyfikacją leczenia nadciśnienia.
astenia, aureola, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, dekompozycja obrazu, diplopia, dna moczanowa, dodatkowy skurcz komorowy, duszność, eozynofilia, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niekontrolowane ciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabione widzenie, podwójne widzenie, pokrzywka, przetrwałe wrażenie wzrokowe na siatkówce, rumień, stężenie kreatyniny, stężenie kwasu moczowego, świąd, wysypka, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, złe samopoczucie, zmęczenie, zwielokrotniony obraz - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zofran Zydis 8 mg
Przedawkowanie ondansetronu, substancji czynnej w preparacie Zofran Zydis (8 mg liofilizat doustny), może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, w tym wydłużenia odstępu QT zależnego od dawki, co zwiększa ryzyko arytmii serca. U dorosłych obserwuje się nasilenie działań niepożądanych takich jak zaburzenia widzenia (nieostre lub podwójne widzenie), ciężkie zaparcia, niedociśnienie tętnicze, epizody naczynio-ruchowe oraz przemijający blok przedsionkowo-komorowy II stopnia. W populacji pediatrycznej, zwłaszcza u niemowląt i dzieci w wieku 12 miesięcy do 2 lat, przedawkowanie powyżej 4 mg/kg masy ciała może wywołać zespół serotoninowy objawiający się pobudzeniem, zaburzeniami świadomości, miokloniami, hiperrefleksją, nadmierną potliwością, drżeniem, biegunką i gorączką.
arytmia, blok przedsionkowo-komorowy, działanie przeciwwymiotne, epizod naczynio-ruchowy, hiperrefleksja, ipekakuana, liofilizat doustny, mioklonia, monitorowanie EKG, monitorowanie kardiologiczne, nadmierna potliwość, niedociśnienie tętnicze, nieostre widzenie, ośrodek toksykologiczny, podwójne widzenie, przedawkowanie ondansetronu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie przewodzenia serca, zaburzenie repolaryzacji komór, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie widzenia, zaparcie, zespół serotoninowy, Zofran Zydis - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normeg 750 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Normeg, wykazuje profil bezpieczeństwa podobny u dorosłych i dzieci stosowanych w leczeniu padaczki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (≥1/10), senność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), zmęczenie (≥1/100) oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia (≥1/100). Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne, takie jak małopłytkowość, leukopenia (≥1/1000 do <1/100), pancytopenia, neutropenia, agranulocytoza (≥1/10 000 do <1/1000), a także reakcje immunologiczne, w tym zespół DRESS i wstrząs anafilaktyczny. Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują drgawki, zaburzenia równowagi, ataksja, a także encefalopatia, która jest odwracalna po odstawieniu leku. Występują również zaburzenia psychiczne, takie jak depresja, lęk, agresja, a w rzadkich przypadkach próby samobójcze i majaczenie. U dzieci częściej niż u dorosłych obserwuje się wymioty (11,2%), pobudzenie (3,4%), agresję (8,2%) oraz zaburzenia zachowania (5,6%).
ataksja, ból głowy, choreoatetoza, drgawki, dyskineza, dyspepsja, encefalopatia, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, lewetyracetam, małopłytkowość, napady częściowe, napady padaczkowe, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, osłabienie mięśni, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pamięci, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumatriptan Medical Valley 50 mg
Sumatryptan, stosowany w leczeniu migreny, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, które należy rozróżnić od objawów samej migreny. Do często występujących działań niepożądanych należą mrowienia, zawroty głowy, senność oraz parestezje i niedoczulica. Z częstością nieznaną obserwuje się poważniejsze objawy neurologiczne, takie jak napady drgawkowe (również u pacjentów bez predyspozycji), drżenie, ubytek pola widzenia, oczopląs, dystonia oraz zaburzenia widzenia, w tym trwałe ubytki wzroku. Ze strony układu sercowo-naczyniowego zgłaszano bradykardię, tachykardię, kołatanie serca, zaburzenia rytmu, przemijające zmiany niedokrwienne w EKG, skurcz tętnicy wieńcowej, dławicę piersiową i zawał mięśnia sercowego. Często występują przemijające wzrosty ciśnienia tętniczego, uderzenia gorąca, zaczerwienienie skóry twarzy oraz duszność. Nudności i wymioty są również często zgłaszane, choć ich etiologia może być związana z migreną lub leczeniem.
badanie diagnostyczne, bradykardia, dławica piersiowa, duszność, dysfagia, dystonia, kołatanie serca, migrena, mrowienie, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie jelita grubego, nudności, objaw Raynauda, oczopląs, padaczka, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, próby wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz tętnicy wieńcowej, stan lękowy, sumatryptan, tachykardia, ubytek pola widzenia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Teva 50 mg
Lacosamide Teva, dostępny w dawkach 50 mg, 100 mg, 150 mg i 200 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa charakteryzujący się ponad 60% częstością występowania działań niepożądanych u pacjentów, w porównaniu do 35% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane (≥10%) to zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, zwykle o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Występuje zależność dawka-odpowiedź, co umożliwia modyfikację dawkowania w celu zmniejszenia objawów. W terapii obserwuje się wydłużenie odstępu PR w EKG, co może prowadzić do bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii i omdleń; częstość bloku I stopnia wynosiła do 0,7% przy dawce 200 mg. W badaniach klinicznych 12,2% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych, głównie zawrotów głowy. Dodatkowo, rzadko zgłaszano poważne reakcje, takie jak zespół DRESS, agranulocytoza czy zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, dawka nasycająca, dyskineza, dyzartria, hipestezja, karbamazepina CR, lakozamid, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, migotanie przedsionków, napad miokloniczny, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, parestezja, podwójne widzenie, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wysypka polekowa z eozynofilią, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie stężenia ALT - Leksykon leków
Przedawkowanie – Amaryl 3 3 mg
Przedawkowanie glimepirydu, substancji czynnej leku Amaryl 3 (3 mg), prowadzi do ciężkiej hipoglikemii o długim czasie trwania (12-72 godziny) i ryzyku nawrotów po początkowej poprawie. Objawy kliniczne obejmują zarówno symptomy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, bóle nadbrzusza), jak i układu nerwowego (niepokój ruchowy, drżenia, zaburzenia widzenia, ataksja, senność, śpiączka, drgawki). Hipoglikemia może ujawnić się z opóźnieniem do 24 godzin od przedawkowania, co wymaga długotrwałego monitorowania pacjenta. W przypadku ciężkiej hipoglikemii konieczna jest hospitalizacja i intensywne leczenie, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka encefalopatii hipoglikemicznej i trwałych uszkodzeń neurologicznych.
ataksja, ból nadbrzusza, doustne podanie glukozy, dożylny roztwór glukozy, drżenia, glimepiryd, glukagon, hipoglikemia polekowa, hipoglikemia zagrażająca życiu, manifestacje kliniczne, monitorowanie glikemii, napad toniczno-kloniczny, niepokój ruchowy, nudności, objawy przedawkowania, obniżone stężenie glukozy, oktreotyd, ostre przedawkowanie, płukanie żołądka, podwójne widzenie, śpiączka, stan nagły, substancja czynna, uszkodzenie mózgu, węgiel aktywny, wlew glukozy, wymioty, zaburzenia widzenia - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 75 mg
Program badań klinicznych pregabaliny objął ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Działania niepożądane były zwykle łagodne lub umiarkowane, jednak 12% pacjentów przerwało leczenie z powodu działań niepożądanych (w porównaniu do 5% w grupie placebo). Najczęstszymi przyczynami odstawienia były zawroty głowy i senność, szczególnie nasilone w leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy), psychiczne (euforia, splątanie, depresja, myśli samobójcze), wzroku (nieostre i podwójne widzenie), układu oddechowego, pokarmowego, wątroby, sercowo-naczyniowego, skóry oraz mięśniowo-szkieletowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona) oraz ryzyko depresji oddechowej i uzależnienia od leku.
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, działania niepożądane pregabaliny, hipoglikemia, hipokineza, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedoczulica, niewydolność serca zastoinowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka częściowa, parestezje, parkinsonizm, podwójne widzenie, pokrzywka, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, tachykardia zatokowa, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia koordynacji, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dironorm 20 mg + 5 mg
Dironorm to lek łączący lizynopryl dwuwodny i amlodypinę bezylan w różnych dawkach, stosowany w terapii nadciśnienia tętniczego. Badania kliniczne wykazały, że częstość działań niepożądanych podczas terapii skojarzonej nie przekraczała częstości obserwowanej w monoterapii. Najczęściej zgłaszane działania niepożądane to ból głowy (8%), kaszel (5%) oraz zawroty głowy (3%), zwykle o łagodnym i przemijającym charakterze. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań odnotowano m.in. zahamowanie czynności szpiku, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną, reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, hipoglikemię, hiperglikemię, a także poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona.
agranulocytoza, amlodypina, bezmocz, ból głowy, chłoniak rzekomy skóry, choroba autoimmunologiczna, depresja, duszność, ginekomastia, hematokryt, hemoglobina, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, impotencja, incydent naczyniowo-mózgowy, kaszel, kołatanie serca, leukopenia, lizynopryl, małopłytkowość, mocznica, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy jelit, omamy, ostra niewydolność nerek, podwójne widzenie, powiększenie węzłów chłonnych, reakcja anafilaktyczna, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, SIADH, skąpomocz, splątanie, szum uszny, tachykardia, wahania nastroju, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia snu, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek pseudoefedryny – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Chlorowodorek pseudoefedryny, stosowany w preparatach takich jak Acatar Zatoki, Aspirin Complex Zatoki (30 mg pseudoefedryny), Gripblocker Express (30 mg pseudoefedryny + paracetamol + bromowodorek dekstrometorfanu) oraz Gripex Noc (30 mg pseudoefedryny + paracetamol + bromowodorek dekstrometorfanu + maleinian chlorfeniraminy), wykazuje zróżnicowany wpływ na zdolności psychomotoryczne pacjentów. Wpływ ten waha się od niewielkiego do umiarkowanego (Aspirin Complex Zatoki), przez potencjalne zaburzenia zdolności prowadzenia pojazdów (Gripblocker Express), aż po całkowity zakaz prowadzenia pojazdów (Gripex Noc). Dodatkowo, obecność substancji takich jak maleinian chlorfeniraminy i bromowodorek dekstrometorfanu może nasilać działania niepożądane, w tym sedację, senność, zaburzenia koordynacji, zawroty głowy i omamy. Spożycie alkoholu podczas terapii pseudoefedryną potęguje ryzyko upośledzenia zdolności prowadzenia pojazdów, co jest szczególnie istotne w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Acatar Zatoki, Aspirin Complex Zatoki, bromowodorek dekstrometorfanu, chlorowodorek pseudoefedryny, działania niepożądane, funkcje poznawcze, Gripblocker Express, Gripex Noc, ibuprofen, interakcje lekowe, kołatanie serca, kwas acetylosalicylowy, majaczenie, maleinian chlorfeniraminy, paracetamol, paradoksalne pobudzenie, podwójne widzenie, przekrwienie błony śluzowej nosa, sedacja, tachykardia, zaburzenia koordynacji ruchowej, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne, zespół odwracalnego zwężenia naczyń mózgowych, zespół tylnej odwracalnej encefalopatii - Leksykon leków
Przedawkowanie – Memantin NeuroPharma 10 mg/ml
Przedawkowanie memantyny chlorowodorku, choć potencjalnie poważne, wykazuje szerokie spektrum objawów klinicznych zależnych od dawki. Przy dawkach 105-200 mg/dobę przez 3 dni objawy są zwykle łagodne lub nieobecne (zmęczenie, osłabienie, biegunka). Przy dawkach poniżej 140 mg lub nieznanej dawce obserwuje się objawy ze strony ośrodkowego układu nerwowego (splątanie, senność, zawroty głowy, pobudzenie, agresja, omamy, zaburzony chód) oraz układu pokarmowego (wymioty, biegunka). W przypadkach znacznego przedawkowania, np. 400 mg jednorazowo, mogą wystąpić poważne objawy neuropsychiatryczne, takie jak psychoza, omamy wzrokowe, stan przeddrgawkowy, stupor i utrata świadomości. Najcięższy opisany przypadek dotyczył dawki 2000 mg, skutkującej śpiączką trwającą 10 dni, a następnie podwójnym widzeniem i pobudzeniem.
agresja, memantyna chlorowodorek, nadpobudliwość ośrodkowego układu nerwowego, niepokój, omamy, omamy wzrokowe, ośrodkowy układ nerwowy, plazmafereza, płukanie żołądka, pobudzenie, podwójne widzenie, psychoza, senność, śpiączka, splątanie, stan przeddrgawkowy, stupor, utrata świadomości, węgiel leczniczy, wymuszona diureza, zaburzenia chodu, zakwaszenie moczu, zawroty głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Medikinet CR 40 mg 40 mg
Metylofenidat, substancja czynna leku Medikinet CR 40 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, obejmujących układy hematologiczny, immunologiczny, psychiczny, nerwowy, sercowo-naczyniowy, oddechowy, pokarmowy, wątrobowy, skórny, mięśniowo-szkieletowy, moczowo-płciowy oraz ogólne. Do najczęstszych działań należą bezsenność, nerwowość, ból głowy, tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze, nudności, suchość w jamie ustnej, ból brzucha, nadmierna potliwość, łysienie, ból stawów i mięśni, a także zmniejszenie masy ciała i opóźnienie wzrostu u dzieci. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, plamica małopłytkowa, pancytopenia), ciężkie reakcje nadwrażliwości, złośliwy zespół neuroleptyczny, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, śpiączkę wątrobową oraz nagłą śmierć sercową. Występują również rzadkie i nieznane częstościowo zaburzenia psychiczne, takie jak myśli i próby samobójcze, omamy, mania, zaburzenia psychotyczne, tiki, uzależnienie oraz różnorodne objawy neurologiczne i naczyniowo-mózgowe (w tym udary i krwotoki).
Ważne jest monitorowanie parametrów morfologicznych krwi oraz funkcji wątroby podczas terapii, ze względu na ryzyko hematologicznych i wątrobowych działań niepożądanych. Należy zwrócić uwagę na objawy ze strony układu sercowo-naczyniowego, takie jak tachykardia, kołatanie serca, nadciśnienie tętnicze oraz rzadkie przypadki dusznicy bolesnej i zaburzeń rytmu serca. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych, zwłaszcza tych o ciężkim przebiegu, konieczne jest zgłaszanie ich do odpowiednich organów nadzoru farmakologicznego. Lekarz powinien uwzględnić indywidualne predyspozycje pacjenta oraz wiek, a także prowadzić stałą ocenę stosunku korzyści do ryzyka terapii metylofenidatem. Zaleca się szczególną ostrożność u pacjentów pediatrycznych ze względu na możliwe opóźnienie wzrostu oraz u osób z ryzykiem zaburzeń psychicznych i sercowo-naczyniowych.
akatyzja, astenia, bezsenność, bradykardia, dusznica bolesna, dyskineza, dyspepsja, ginekomastia, hiperaktywność psychoruchowa, hormon stymulujący tarczycę, jadłowstręt, klasyfikacja częstości działań niepożądanych, krwiomocz, labilność emocjonalna, leukopenia, małopłytkowość, metylofenidat, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wewnątrzgałkowe, nagła śmierć sercowa, napad drgawkowy typu grand mal, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omamy, pancytopenia, plamica małopłytkowa, podwójne widzenie, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz dodatkowy komór, śpiączka wątrobowa, szczękościsk, szumy uszne, tachykardia, tachykardia nadkomorowa, urojenia, wysypka polekowa, zaburzenia naczyniowo-mózgowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia psychotyczne, zapalenie naczyń, zapalenie nosogardzieli, zapalenie żołądka i jelit, zawał mięśnia sercowego, zespół suchego oka, zespół Tourette’a, złośliwy zespół neuroleptyczny, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lacosamide Neuraxpharm 50 mg
Lakozamid, stosowany w terapii napadów częściowych oraz uogólnionej padaczki idiopatycznej z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi (PGTCS), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u ponad 60% pacjentów w badaniach klinicznych. Najczęstsze objawy to zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego i błędnikowego), bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, z większością działań o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, często ustępujących po zmniejszeniu dawki. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi 12,2%, najczęściej z powodu zawrotów głowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na kardiologiczne działania niepożądane, w tym zależne od dawki wydłużenie odstępu PR i blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (0-0,7% w zależności od dawki), a także rzadkie, ale poważne przypadki bloków wyższego stopnia oraz migotania i trzepotania przedsionków zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. U pacjentów pediatrycznych obserwuje się dodatkowo gorączkę, zapalenie nosogardła i gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie oraz letarg, a senność występuje częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10). U osób starszych (≥65 lat) częściej występują upadki, biegunka, drżenia oraz blok P-K pierwszego stopnia (4,8% vs 1,6% u młodszych dorosłych), a odsetek przerwania leczenia jest ponad dwukrotnie wyższy (21,0% vs 9,2%).
agranulocytoza, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dawka nasycająca, dyskineza, dyzartria, hipestezja, lakozamid, martwica toksyczna naskórka, migotanie przedsionków, napad częściowy, napad miokloniczny, napad toniczno-kloniczny, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, odstęp PR, omdlenie, pacjent pediatryczny, padaczka idiopatyczna uogólniona, padaczka miokloniczna, parestezja, podwójne widzenie, senność, tachyarytmia komorowa, trzepotanie przedsionków, wielonarządowa reakcja nadwrażliwości, wydłużenie odstępu PR, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Złośliwy guz mózgu (rak mózgu) – Objawy
Złośliwe guzy mózgu charakteryzują się inwazyjnym wzrostem i naciekaniem otaczających tkanek, co prowadzi do różnorodnych objawów neurologicznych zależnych od lokalizacji guza. Najczęstsze symptomy to bóle głowy (występujące u około 50% pacjentów), napady padaczkowe (20-50% w glejakach złośliwych, 50-90% w gwiaździakach niskiego stopnia), nudności, wymioty, zaburzenia widzenia, osłabienie jednostronne, zaburzenia równowagi oraz zmiany poznawcze i osobowościowe. Lokalizacja guza determinuje specyficzne deficyty, np. płat czołowy wiąże się ze zmianami osobowości i mową, a móżdżek z ataksją i utratą koordynacji. Złośliwe guzy, najczęściej klasyfikowane jako stopień III lub IV, wykazują szybkie tempo progresji, szczególnie glejak wielopostaciowy (GBM), którego średni czas przeżycia wynosi 9-15 miesięcy, z 5-letnią przeżywalnością poniżej 5%.
afazja, ataksja, chemioterapia, dysfagia, glejak wielopostaciowy, glioblastoma, gwiaździak, móżdżek, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, nowotwór złośliwy, opony mózgowe, pień mózgu, płat ciemieniowy, płat czołowy, płat potyliczny, płat skroniowy, podwójne widzenie, przysadka mózgowa, radioterapia, rak mózgu, rdzeń kręgowy, resekcja, temozolomid, zaburzenia mowy, zaburzenia równowagi, złośliwy guz mózgu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Normeg 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Normeg, wykazuje profil działań niepożądanych o podobnym charakterze u dorosłych i dzieci, stosowany w dawkach 250 mg, 500 mg, 750 mg oraz 1000 mg w formie tabletek powlekanych. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zapalenie błony śluzowej nosa i gardła (bardzo często), senność i ból głowy (bardzo często), zmęczenie oraz zawroty głowy (często). Wśród rzadziej występujących działań odnotowano m.in. małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię, wysypkę polekową z eozynofilią (zespół DRESS), zaburzenia psychiczne takie jak depresja, agresja, lęk, a także encefalopatię i zaostrzenie napadów padaczkowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko jadłowstrętu, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu topiramatu, oraz na możliwość wystąpienia pancytopenii z zahamowaniem czynności szpiku kostnego. Profil bezpieczeństwa u niemowląt i dzieci jest dobrze poznany, nie wykazano nowych zagrożeń u pacjentów poniżej 12 miesiąca życia.
ataksja, ból głowy, choreoatetoza, drgawki, drżenie, dyskineza, encefalopatia, fosfokinaza kreatynowa, hiperkinezja, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwicze toksyczne oddzielanie się naskórka, napad częściowy, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostre uszkodzenie nerek, padaczka, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, senność, tabletka powlekana, topiramat, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia równowagi, zaburzenia zachowania, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Magnez siarczan – Działania niepożądane
Magnez siarczan, stosowany w preparacie Magnesium sulfate Kalceks, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które dotyczą głównie układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz zaburzeń metabolicznych. Toksyczność magnezu jest szczególnie niebezpieczna u pacjentów z niewydolnością nerek, gdzie kumulacja substancji może prowadzić do hipermagnezemii i poważnych powikłań. Wśród objawów neurologicznych wyróżnia się depresję oddechową, nudności, senność, dezorientację, śpiączkę, niewyraźną mowę, podwójne widzenie oraz utratę odruchów ścięgien wskutek blokady nerwowo-mięśniowej. W zakresie układu sercowo-naczyniowego obserwuje się zaburzenia rytmu serca, wydłużenie odstępów PR, QRS i QT w EKG, bradykardię, niedociśnienie oraz zaczerwienienie skóry, co może prowadzić do zatrzymania akcji serca i wymaga ścisłego monitorowania pacjentów, zwłaszcza z chorobami serca.
asystolia, blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia, depresja oddechowa, dezorientacja, hipermagnezemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, niedociśnienie, nieprawidłowe EKG, niewyraźna mowa, odwodnienie hipertoniczne, osłabienie mięśni, podwójne widzenie, reakcja nadwrażliwości, rozszerzenie naczyń obwodowych, siarczan magnezu, śpiączka, stężenie magnezu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie skóry, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu, złącze nerwowo-mięśniowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zeza – Etiologia i przyczyny
Zeza (strabismus) charakteryzuje się nieprawidłowym ustawieniem oczu, wynikającym z dysfunkcji mięśni zewnątrzgałkowych lub zaburzeń neurologicznych wpływających na kontrolę ruchu gałek ocznych. Etiologia obejmuje zarówno czynniki wrodzone i genetyczne (około 30% dzieci z zezem ma rodzinne obciążenie), jak i nabyte, takie jak wady refrakcji (zwłaszcza nadwzroczność), urazy, infekcje, choroby neurologiczne (np. udar, guzy mózgu, miastenia gravis) oraz schorzenia ogólnoustrojowe (zespół Downa, porażenie mózgowe, choroba Gravesa). Wady refrakcyjne, takie jak nadwzroczność, krótkowzroczność, astygmatyzm i anizometropia, mogą prowadzić do rozwoju zeza poprzez zaburzenia ogniskowania i asymetryczną konwergencję. Zaburzenia mięśniowe mogą mieć podłoże miopatyczne, nerwowo-mięśniowe lub być wynikiem nieprawidłowego użycia konwergencji.
amblyopia, anizometropia, astygmatyzm, choroba demielinizacyjna, choroba Gravesa, choroba nerwu wzrokowego, cukrzyca, dysfagia, guz mózgu, koordynacja oko-ręka, krótkowzroczność, leniwe oko, miastenia gravis, migrena oczna, nadciśnienie, nadwzroczność, odwarstwienie siatkówki, opadanie powieki, percepcja głębi, podwójne widzenie, porażenie mózgowe, udar, wcześniactwo, widzenie trójwymiarowe, wodogłowie, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie refrakcji, zaćma, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowych, zespół Downa, zespół Noonana, zez, zez wrodzony - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cipronex 250 mg
Cipronex, zawierający cyprofloksacynę w formie chlorowodorku, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości. Najczęściej obserwuje się nudności i biegunkę (występujące u 1-10% pacjentów). Inne działania niepożądane obejmują zaburzenia hematologiczne (np. eozynofilia, leukopenia, pancytopenia), reakcje alergiczne (w tym wstrząs anafilaktyczny), zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, mania), neurologiczne (drgawki, neuropatie), sercowe (arytmie, wydłużenie odstępu QT), a także poważne powikłania skórne (zespół Stevensa-Johnsona) i mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, szczególnie ścięgna Achillesa). Występują również rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu stany, takie jak martwica wątroby czy zapalenie okrężnicy związane ze stosowaniem antybiotyków.
agranulocytoza, artropatia, arytmia komorowa, ból głowy, choroba posurowicza, cyprofloksacyna, depresja, drgawki, drżenie, duszność, dyzestezja, eozynofilia, fluorochinolon, fotowrażliwość, hamowanie szpiku kostnego, hiperglikemia, hipomania, krwiomocz, leukocytoza, leukopenia, mania, martwica toksyczna naskórka, martwica wątroby, miastenia, migrena, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadkażenie grzybicze, nadmierna aktywność psychomotoryczna, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności i biegunka, obrzęk alergiczny, obrzęk naczynioruchowy, omamy, omdlenie, osłabienie mięśni, osutka krostkowa, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja lękowa, reakcja psychotyczna, rumień guzowaty, rumień wielopostaciowy, śpiączka hipoglikemiczna, splątanie i dezorientacja, stan astmatyczny, stan padaczkowy, świąd, szumy uszne, tachykardia, tętniak aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, trombocytoza, utrata słuchu, wstrząs anafilaktyczny, wybroczyny, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia snu, zaburzenie czynności nerek, zapalenie kanalikowo-śródmiąższowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie ścięgien, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zerwanie ścięgna, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie aminotransferaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Polsen 10 mg
Polsen (winian zolpidemu 10 mg) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką oraz indywidualną wrażliwością pacjenta. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą ośrodkowego układu nerwowego (OUN), w tym senność, ból głowy, zawroty głowy, zaostrzenie bezsenności oraz niepamięć wsteczna, które występują często (1-10%). Zaburzenia psychiczne, takie jak omamy, pobudzenie i koszmary senne, również należą do często występujących. Rzadziej pojawiają się splątanie, drażliwość, a z nieznaną częstością – reakcje paradoksalne, w tym agresja, psychoza, chodzenie we śnie oraz uzależnienie z objawami abstynencyjnymi. W zakresie układu immunologicznego odnotowano obrzęk naczynioruchowy o nieznanej częstości, stanowiący potencjalne zagrożenie życia. Dodatkowo, częstość występowania biegunki i zmęczenia jest wysoka, a inne działania, takie jak podwójne widzenie, wysypka, świąd, osłabienie siły mięśniowej oraz zaburzenia chodu i upadki, występują z nieznaną częstością, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej, zwłaszcza u osób starszych.
amnezja wsteczna, bezsenność, biegunka, ból głowy, działanie nasenne, enzymy wątrobowe, koszmar senny, leki z grupy Z, monitorowanie funkcji wątroby, nadwrażliwość, niepokój psychoruchowy, obrzęk naczynioruchowy, omamy, osłabienie mięśniowe, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, pokrzywka, psychoza, reakcja paradoksalna, senność, somnambulizm, splątanie, świąd, tolerancja lekowa, urojenia, uzależnienie od leków, winian zolpidemu, wysypka, zaburzenie chodu, zaburzenie libido, zaburzenie świadomości, zależność od dawki, zawroty głowy, zespół abstynencyjny - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Zolpic 10 mg
Zolpic, zawierający 10 mg zolpidemu winianu, znacząco wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie poprzez wywoływanie senności, wydłużenia czasu reakcji, zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i zmniejszonej czujności. Zaleca się zachowanie co najmniej 8-godzinnego odstępu między przyjęciem leku a prowadzeniem pojazdów lub obsługą urządzeń mechanicznych, jednak u niektórych pacjentów objawy mogą utrzymywać się dłużej, co stanowi przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów. Szczególnie niebezpieczne jest zjawisko „zaśnięcia za kierownicą” oraz aktywność podczas snu (np. somnambulizm, prowadzenie pojazdu w stanie niepełnej świadomości) z następczą amnezją. Ryzyko nasila się przy jednoczesnym stosowaniu alkoholu, innych leków działających hamująco na OUN oraz substancji psychoaktywnych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Raenom 7,5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Raenom, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych wynikających z jej mechanizmu farmakologicznego. Najczęściej obserwowanymi działaniami są zaburzenia widzenia, występujące u 14,5% pacjentów, oraz bradykardia u 3,3% pacjentów. Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, aureole, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy, kolorowe jasne światła oraz zwielokrotnione obrazy, najczęściej w pierwszych dwóch miesiącach terapii, z łagodnym do umiarkowanego nasileniem i ustępowaniem u 77,5% pacjentów. Bradykardia, pojawiająca się głównie w początkowym okresie leczenia, u 0,5% pacjentów osiąga ciężką postać z częstością pracy serca ≤ 40 uderzeń/min. Ponadto, badania kliniczne wykazały zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs 4,08% w grupie kontrolnej, HR 1,26, 95% CI [1,15-1,39]) oraz epizody podwyższonego ciśnienia tętniczego (7,1% vs 6,1% placebo), które miały charakter przejściowy i nie wpływały na skuteczność terapii.
astenia, aureola, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, ciężka bradykardia, dodatkowe skurcze komorowe, dodatkowe skurcze nadkomorowe, duszność, efekt stroboskopowy, eozynofilia, hiperkreatynemia, hiperurykemia, iwabradyna, kołatanie serca, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, osłabione widzenie, podwójne widzenie, pokrzywka, przetrwałe wrażenie wzrokowe, rumień, świąd, wrażenie widzenia silnego światła, wysypka, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Aricogan 5 mg
Arypiprazol, substancja czynna preparatu Aricogan dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg, 15 mg oraz 30 mg, wykazuje niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, głównie poprzez oddziaływanie na ośrodkowy układ nerwowy oraz narząd wzroku. Do najistotniejszych działań niepożądanych, które mogą upośledzać funkcje psychomotoryczne i percepcyjne, należą: uspokojenie polekowe, senność, omdlenia, niewyraźne widzenie oraz podwójne widzenie. Objawy te mogą znacząco wydłużać czas reakcji, osłabiać koncentrację, zaburzać ocenę odległości i orientację przestrzenną, co zwiększa ryzyko wypadków drogowych, zwłaszcza w trudnych warunkach jazdy lub u pacjentów z indywidualną wrażliwością na lek, stosujących wyższe dawki lub inne leki o działaniu sedatywnym.
Aricogan, arypiprazol, dezorientacja przestrzenna, diplopia, działanie niepożądane arypiprazolu, działanie sedatywne, funkcja motoryczna, funkcja poznawcza, funkcja psychomotoryczna, mikrozaśnięcie, niewyraźne widzenie, omdlenie, orientacja przestrzenna, ośrodkowy układ nerwowy, percepcja wzrokowa, podwójne widzenie, senność, układ wzrokowy, uspokojenie polekowe, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cezarius 500 mg
Lewetyracetam, substancja czynna leku Cezarius, wykazuje szeroki profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 3416 pacjentach oraz danymi po wprowadzeniu do obrotu. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, senność, ból głowy, zmęczenie oraz zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, występujące bardzo często (≥1/10) lub często (≥1/100 do <1/10). Profil bezpieczeństwa jest spójny u dorosłych i dzieci, choć u dzieci w wieku 4-16 lat częściej notuje się wymioty (11,2%), agresję (8,2%), drażliwość (11,7% u niemowląt i dzieci <4 lat) oraz zaburzenia zachowania. Rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują małopłytkowość, leukopenię, pancytopenię i neutropenię, co wymaga monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami hematologicznymi. Ponadto, należy zwrócić uwagę na ryzyko ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia.
ataksja, drgawki, dyspepsja, jadłowstręt, lek przeciwpadaczkowy, leukopenia, lewetyracetam, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, myśli samobójcze, neutropenia, niewydolność wątroby, padaczka, pancytopenia, parestezja, podwójne widzenie, rumień wielopostaciowy, splątanie, topiramat, zaburzenia psychiczne, zaburzenia psychotyczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Topiramate Aurovitas 100 mg
Topiramat, dostępny w preparacie Topiramate Aurovitas w dawkach 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg, wykazuje działanie na ośrodkowy układ nerwowy, co może prowadzić do objawów takich jak senność, zawroty głowy oraz zaburzenia widzenia, które istotnie upośledzają zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn wymagających wzmożonej koncentracji i sprawności psychomotorycznej. Charakterystyka produktu leczniczego wskazuje na niewielki lub umiarkowany wpływ topiramatu na te zdolności, jednak reakcja na lek jest wysoce indywidualna, szczególnie w początkowym okresie terapii lub przy zmianie dawkowania. Działania niepożądane mogą również obejmować inne zaburzenia neurologiczne wpływające na funkcje poznawcze i motoryczne, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z współistniejącymi schorzeniami neurologicznymi lub okulistycznymi oraz u osób starszych.
działania niepożądane topiramatu, funkcje motoryczne, funkcje poznawcze, lek przeciwpadaczkowy, niewyraźne widzenie, obniżony poziom czuwania, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, senność, sprawność psychomotoryczna, topiramat, zaburzenia koordynacji ruchowej, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia percepcji wzrokowej, zaburzenia równowagi, zaburzenia widzenia, zawroty głowy, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Działania niepożądane – Azzalure 125 jednostek Speywood
Profil bezpieczeństwa toksyny botulinowej typu A (Azzalure) został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących około 3800 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje miejscowe (ból, obrzęk, rumień) oraz ból głowy, występujące odpowiednio u 22,3% pacjentów leczonych na zmarszczki gładzizny czoła (w porównaniu do 16,6% w grupie placebo) oraz u 6,2% pacjentów leczonych na zmarszczki w okolicy bocznego kąta oka (2,9% w grupie placebo). Reakcje te mają zazwyczaj łagodny lub umiarkowany charakter, pojawiają się w pierwszym tygodniu po iniekcji i ustępują samoistnie. Częstość działań niepożądanych zmniejsza się wraz z kolejnymi cyklami terapii. Wśród innych istotnych działań wymienia się przejściowy niedowład mięśni twarzy, opadanie powieki, obrzęk powieki, astenopię oraz rzadkie zaburzenia widzenia i ruchów gałek ocznych. W badaniu III fazy nie stwierdzono zwiększonego ryzyka przy jednoczesnym leczeniu obu wskazań.
astenia, astenopia, atrofia mięśni, ból głowy, choroba grypopodobna, drganie mięśni, dysfagia, krwiak, nadwrażliwość, nasilenie łzawienia, niedoczulica, niedowład twarzy, niewyraźne widzenie, obrzęk powieki, opadnięcie powieki, osłabienie mięśniowe, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, rumień, świąd, toksyna botulinowa typu A, upośledzenie widzenia, wysypka skórna, zaburzenia ruchów gałek ocznych, zachłystowe zapalenie płuc, zawroty głowy, zespół suchego oka, zmarszczki gładzizny czoła - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamigren 100 mg
Sumamigren (sumatryptan) w dawkach 50 mg i 100 mg, stosowany doustnie, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Do najczęstszych należą zawroty głowy, senność, parestezje, nudności, wymioty, duszność, uczucie ciężkości oraz bóle mięśni i ogólne zmęczenie. Reakcje nadwrażliwości, w tym pokrzywka i wstrząs anafilaktyczny, choć rzadkie, stanowią poważne zagrożenie i wymagają natychmiastowej interwencji. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak skurcz naczyń wieńcowych, dusznica bolesna i zawał mięśnia sercowego, które mogą wystąpić z nieznaną częstością i stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Ponadto, sumatryptan może wywoływać napady drgawek nawet u pacjentów bez wcześniejszych czynników ryzyka oraz zaburzenia widzenia, w tym trwałą utratę wzroku.
biegunka, bradykardia, dusznica bolesna, dysfagia, dystonia, migrena, mroczek, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedociśnienie, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, oczopląs, parestezja, podwójne widzenie, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, skurcz naczyń wieńcowych, sumatryptan, sztywność karku, tachykardia, uczucie ciężkości, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czucia, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Raynauda - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Trioxal 100 mg
Stosowanie itrakonazolu (Trioxal, 100 mg kapsułki twarde) może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn poprzez występowanie działań niepożądanych takich jak zawroty głowy, zaburzenia widzenia (niewyraźne lub podwójne widzenie) oraz zaburzenia słuchu. Te objawy mogą upośledzać funkcje psychomotoryczne niezbędne do bezpiecznego prowadzenia pojazdów, zwiększając ryzyko wypadków. Lekarz powinien przeprowadzić szczegółowy wywiad dotyczący aktywności zawodowej pacjenta, poinformować o potencjalnych zagrożeniach oraz zalecić ostrożność zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Wskazane jest także rozważenie alternatywnych terapii u osób zawodowo prowadzących pojazdy lub obsługujących maszyny wymagające pełnej sprawności psychofizycznej.
dawkowanie leku, deficyt wzrokowy, dezorientacja, działanie niepożądane, interakcja lekowa, itrakonazol, lek przeciwgrzybiczny, niewyraźne widzenie, ośrodkowy układ nerwowy, podwójne widzenie, sprawność psychofizyczna, utrata słuchu, zaburzenie percepcji, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie równowagi, zaburzenie słuchu, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Oxydolor Fast 20 mg
Stosowanie chlorowodorku oksykodonu w preparacie Oxydolor Fast (dostępnego w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, odpowiadających zawartości oksykodonu odpowiednio 4,48 mg, 8,97 mg i 17,93 mg) wiąże się z istotnym ryzykiem zaburzeń funkcji psychomotorycznych, co przekłada się na upośledzenie zdolności prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn precyzyjnych. Ryzyko to jest szczególnie nasilone w początkowym okresie terapii, po zwiększeniu dawki oraz przy zmianach schematu terapeutycznego. Dodatkowo, interakcje oksykodonu z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) oraz spożywanie alkoholu etylowego znacząco potęgują zaburzenia koordynacji ruchowej, wydłużają czas reakcji i zaburzają percepcję, co może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i prawnych.
adaptacja organizmu, chlorowodorek oksykodonu, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, efekt przeciwbólowy, funkcja motoryczna, funkcje psychomotoryczne, interakcja lekowa, interakcja z alkoholem, koordynacja ruchowa, lek opioidowy, lek przeciwbólowy, oksykodon, podwójne widzenie, spowolnienie reakcji, tabletka powlekana, zaburzenie funkcji poznawczej, zaburzenie percepcji, zaburzenie psychomotoryczne, zawroty głowy