Działania niepożądane
Lacosamide Neuraxpharm 50 mg
Lakozamid, stosowany w terapii napadów częściowych oraz uogólnionej padaczki idiopatycznej z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi (PGTCS), charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które występują u ponad 60% pacjentów w badaniach klinicznych. Najczęstsze objawy to zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego i błędnikowego), bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie, z większością działań o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, często ustępujących po zmniejszeniu dawki. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi 12,2%, najczęściej z powodu zawrotów głowy. Szczególną uwagę należy zwrócić na kardiologiczne działania niepożądane, w tym zależne od dawki wydłużenie odstępu PR i blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (0-0,7% w zależności od dawki), a także rzadkie, ale poważne przypadki bloków wyższego stopnia oraz migotania i trzepotania przedsionków zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. U pacjentów pediatrycznych obserwuje się dodatkowo gorączkę, zapalenie nosogardła i gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie oraz letarg, a senność występuje częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10). U osób starszych (≥65 lat) częściej występują upadki, biegunka, drżenia oraz blok P-K pierwszego stopnia (4,8% vs 1,6% u młodszych dorosłych), a odsetek przerwania leczenia jest ponad dwukrotnie wyższy (21,0% vs 9,2%).
- Działania niepożądane leku Lacosamide Neuraxpharm
- Ogólny profil bezpieczeństwa lakozamidu
- Działania niepożądane w różnych populacjach pacjentów
- Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
- Szczególne populacje pacjentów
- Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości
- Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych lakozamidu
- Wybrane działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Działania niepożądane leku Lacosamide Neuraxpharm
Znajomość pełnego profilu bezpieczeństwa lakozamidu ma kluczowe znaczenie dla skutecznego i bezpiecznego prowadzenia terapii przeciwpadaczkowej. Lek ten, będący pochodną aminokwasu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość, nasilenie i rodzaj mogą istotnie wpływać na przestrzeganie zaleceń terapeutycznych przez pacjentów oraz decyzje kliniczne lekarzy.1
Ogólny profil bezpieczeństwa lakozamidu
Zgodnie z danymi z kontrolowanych placebo badań klinicznych ponad 60% pacjentów przyjmujących lakozamid zgłasza co najmniej jedno działanie niepożądane, w porównaniu do około 35% pacjentów w grupie placebo. Działania niepożądane najczęściej zgłaszane (≥10%) to zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, bóle głowy, nudności oraz podwójne widzenie. Większość z tych objawów ma nasilenie łagodne do umiarkowanego i często można je złagodzić poprzez zmniejszenie dawki.2
Charakterystycznie, odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wynosił 12,2% u pacjentów otrzymujących lakozamid w porównaniu do 1,6% w grupie placebo. Najczęstszym działaniem niepożądanym prowadzącym do przerwania terapii lakozamidem były zawroty głowy.3 Istotne jest odnotowanie, że częstość występowania i nasilenie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz przewodu pokarmowego zazwyczaj zmniejszają się wraz z czasem stosowania leku.4
Warto podkreślić, że występowanie działań niepożądanych ze strony OUN może nasilać się po podaniu dawki nasycającej lakozamidu, co ma istotne znaczenie przy inicjacji terapii.5
Działania niepożądane w różnych populacjach pacjentów
Profil bezpieczeństwa lakozamidu został dobrze scharakteryzowany zarówno w terapii napadów częściowych, jak i w leczeniu pacjentów z uogólnioną padaczką idiopatyczną z napadami toniczno-klonicznymi pierwotnie uogólnionymi (PGTCS). W badaniach pacjentów z PGTCS dodatkowymi działaniami niepożądanymi były padaczka miokloniczna (2,5% w grupie lakozamidu vs 0% w grupie placebo) oraz ataksja (3,3% vs 0%).6
W badaniu porównującym monoterapię lakozamidem z karbamazepiną o kontrolowanym uwalnianiu (CR), najczęstszymi działaniami niepożądanymi (≥10%) lakozamidu były ból głowy i zawroty głowy. Odsetek przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wyniósł 10,6% w grupie lakozamidu wobec 15,6% w grupie karbamazepiny CR.7
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
Szczególnej uwagi wymaga wpływ lakozamidu na układ sercowo-naczyniowy. Lek ten wiąże się z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR, co może prowadzić do takich działań niepożądanych jak blok przedsionkowo-komorowy, omdlenia i bradykardia.8
W badaniach klinicznych terapii wspomagającej blok P-K pierwszego stopnia występował z częstością 0-0,7% w zależności od dawki lakozamidu. W kontrolowanych badaniach nie odnotowano bloków wyższego stopnia, jednak przypadki bloku P-K drugiego i trzeciego stopnia zgłaszano po wprowadzeniu leku do obrotu.9
Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano również przypadki migotania przedsionków i trzepotania przedsionków, mimo że nie raportowano ich w krótkoterminowych badaniach klinicznych.10
Szczególne populacje pacjentów
U pacjentów pediatrycznych profil bezpieczeństwa lakozamidu jest zasadniczo zgodny z profilem u dorosłych, jednak zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane: gorączkę, zapalenie nosogardła, zapalenie gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie i letarg. Senność występuje u dzieci i młodzieży częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10).11
U pacjentów w podeszłym wieku (≥65. roku życia), w porównaniu z młodszymi osobami dorosłymi, częściej (różnica ≥5%) występowały upadki, biegunka i drżenia. Najczęstszym działaniem niepożądanym dotyczącym układu sercowo-naczyniowego w tej grupie wiekowej był blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia (4,8% vs 1,6% u młodszych dorosłych). Odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych był ponad dwukrotnie wyższy u pacjentów starszych (21,0% vs 9,2%).12
Wielonarządowe reakcje nadwrażliwości
Szczególnej uwagi wymagają wielonarządowe reakcje nadwrażliwości, w tym wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi (zespół DRESS), które zgłaszano u pacjentów leczonych niektórymi lekami przeciwpadaczkowymi, w tym lakozamidem. Objawy obejmują zazwyczaj gorączkę i wysypkę oraz mogą dotyczyć różnych układów narządowych. W przypadku podejrzenia takiej reakcji należy bezwzględnie przerwać leczenie lakozamidem.13
Tabelaryczne zestawienie działań niepożądanych lakozamidu
Poniższa tabela przedstawia szczegółowe zestawienie działań niepożądanych lakozamidu wraz z częstością ich występowania oraz opisem, na podstawie danych z badań klinicznych oraz obserwacji po wprowadzeniu leku do obrotu.14
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i uwagi |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Agranulocytoza | Nieznana | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nadwrażliwość na lek | Nieznana | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu |
| Zespół DRESS (wysypka polekowa z eozynofilią i objawami narządowymi) | Nieznana | Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja | Często | Może wymagać monitorowania stanu psychicznego |
| Stany splątania | Często | Zwłaszcza u osób starszych | |
| Bezsenność | Często | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Agresja, Pobudzenie | Niezbyt często | Zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Nastrój euforyczny | Niezbyt często | Zgłaszany po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Zaburzenia psychotyczne, Omamy | Niezbyt często | Zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Próby samobójcze, Myśli samobójcze | Niezbyt często | Wymagają natychmiastowej interwencji medycznej | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy (pochodzenia ośrodkowego) | Bardzo często | Najczęstsza przyczyna przerwania leczenia |
| Ból głowy | Bardzo często | Drugi co do częstości objaw | |
| Napady miokloniczne | Często | Zgłaszane szczególnie u pacjentów z PGTCS | |
| Ataksja | Często | Zaburzenia koordynacji ruchowej | |
| Zaburzenia równowagi, Zaburzenia koordynacji ruchowej | Często | Mogą zwiększać ryzyko upadków | |
| Zaburzenia pamięci, Zaburzenia poznawcze | Często | Mogą wpływać na codzienne funkcjonowanie | |
| Senność | Często | Częściej u dzieci i młodzieży | |
| Drżenie, Oczopląs, Hipestezja | Często | Mogą wpływać na sprawność psychomotoryczną | |
| Dyzartria, Zaburzenia uwagi, Parestezja | Często | Mogą wpływać na komunikację i koncentrację | |
| Omdlenia | Niezbyt często | Mogą być związane z zaburzeniami przewodzenia w sercu | |
| Zaburzenia koordynacji ruchowej, Dyskinezy | Niezbyt często | Zaburzenia motoryczne | |
| Drgawki | Nieznana | Paradoksalne nasilenie objawów padaczkowych | |
| Zaburzenia oka | Podwójne widzenie | Bardzo często | Może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Niewyraźne widzenie | Często | Zaburzenia widzenia mogą być zależne od dawki | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Zawroty głowy (pochodzenia błędnikowego) | Często | Mogą zwiększać ryzyko upadków |
| Szumy uszne | Często | Mogą wpływać na jakość życia | |
| Zaburzenia serca | Blok przedsionkowo-komorowy | Niezbyt często | Związany z wydłużeniem odstępu PR |
| Bradykardia | Niezbyt często | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Migotanie przedsionków | Niezbyt często | Zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Trzepotanie przedsionków | Niezbyt często | Zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Tachyarytmia komorowa | Nieznana | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Bardzo często | Najczęstsze zaburzenie żołądkowo-jelitowe |
| Wymioty | Często | Mogą prowadzić do odwodnienia | |
| Zaparcia | Często | Szczególnie u osób starszych | |
| Wzdęcia | Często | Dyskomfort brzuszny | |
| Niestrawność | Często | Dolegliwości po posiłkach | |
| Suchość w jamie ustnej, Biegunka | Często | Mogą wpływać na komfort pacjenta | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby | Niezbyt często | Wymaga monitorowania parametrów wątrobowych |
| Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (>2x GGN) | Nieznana | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Świąd | Często | Możliwy objaw nadwrażliwości |
| Wysypka | Często | Zgłaszana po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Obrzęk naczynioruchowy, Pokrzywka | Niezbyt często | Zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu | |
| Zespół Stevensa-Johnsona | Nieznana | Ciężka reakcja skórna, wymaga natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Martwicze toksyczne oddzielanie się naskórka | Nieznana | Zagrażająca życiu reakcja skórna | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Bolesne skurcze mięśni | Często | Mogą wpływać na komfort pacjenta |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Zaburzenia chodu | Często | Mogą zwiększać ryzyko upadków |
| Osłabienie | Często | Wpływa na ogólne funkcjonowanie | |
| Zmęczenie | Często | Wpływa na codzienną aktywność | |
| Drażliwość, Uczucie upojenia alkoholowego | Często | Mogą wpływać na funkcje poznawcze i społeczne | |
| Urazy, zatrucia i powikłania po zabiegach | Upadki | Często | Szczególnie u osób starszych |
| Uszkodzenia skóry | Często | Często konsekwencja upadków | |
| Stłuczenia | Często | Konsekwencja upadków i zaburzeń równowagi |
Wybrane działania niepożądane wymagające szczególnej uwagi
Zaburzenia przewodzenia w sercu
Stosowanie lakozamidu jest związane z zależnym od dawki wydłużeniem odstępu PR, co może prowadzić do poważnych zaburzeń przewodzenia w sercu. W badaniach klinicznych blok P-K pierwszego stopnia występował z częstością 0,7% dla dawki 200 mg, 0% dla dawki 400 mg i 0,5% dla dawki 600 mg lakozamidu, w porównaniu do 0% w grupie placebo.15
Szczególną ostrożność należy zachować po wprowadzeniu leku do obrotu, gdyż zgłaszano przypadki bloku P-K drugiego i trzeciego stopnia u pacjentów leczonych lakozamidem.16 Omdlenia, które mogą być związane z zaburzeniami przewodzenia, występowały niezbyt często w badaniach klinicznych terapii wspomagającej (0,1% w grupie lakozamidu vs 0,3% w grupie placebo).17
Zaburzenia czynności wątroby
W kontrolowanych badaniach u dorosłych pacjentów z częściowymi napadami padaczkowymi przyjmujących jednocześnie 1 do 3 przeciwpadaczkowych produktów leczniczych, zwiększenie aktywności ALT do ≥3x GGN wystąpiło u 0,7% (7/935) pacjentów przyjmujących lakozamid i u 0% (0/356) pacjentów przyjmujących placebo.18 Regularne monitorowanie parametrów wątrobowych jest wskazane, szczególnie u pacjentów z chorobami wątroby w wywiadzie oraz przy jednoczesnym stosowaniu innych leków potencjalnie hepatotoksycznych.
Ciężkie reakcje skórne
Szczególnej uwagi wymagają zgłaszane po wprowadzeniu produktu do obrotu ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona i martwicze toksyczne oddzielanie się naskórka.19 Pacjenci powinni zostać poinformowani o konieczności natychmiastowego zgłaszania wszelkich nowych zmian skórnych, a w przypadku ich wystąpienia należy rozważyć przerwanie leczenia lakozamidem.
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa lakozamidu u dzieci i młodzieży jest zasadniczo podobny do obserwowanego u dorosłych, jednak występują pewne różnice. W badaniach klinicznych z udziałem pacjentów pediatrycznych w wieku od 1 miesiąca do 18 lat zaobserwowano dodatkowe działania niepożądane: gorączkę, zapalenie nosogardła, zapalenie gardła, osłabienie apetytu, nietypowe zachowanie i letarg.20
Warto podkreślić, że senność występuje u dzieci i młodzieży znacząco częściej (≥1/10) niż u dorosłych (≥1/100 do <1/10), co może mieć istotny wpływ na funkcjonowanie szkolne i rozwój poznawczy.21
Monitorowanie i raportowanie działań niepożądanych
W celu ciągłego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania lakozamidu, niezwykle istotne jest zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Lekarze i inni pracownicy ochrony zdrowia powinni zgłaszać działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.22
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania