akatyzja

Akatyzja to objaw polekowy charakteryzujący się subiektywnym uczuciem niepokoju ruchowego, niemożnością pozostawania w bezruchu oraz przymusem ciągłego wykonywania ruchów, zwłaszcza kończyn dolnych. Pacjenci często opisują to jako wewnętrzny niepokój, potrzebę chodzenia, kołysania się czy niemożność usiedzenia w miejscu.

Najczęściej akatyzja występuje jako działanie niepożądane leków przeciwpsychotycznych (neuroleptyków), szczególnie tych pierwszej generacji, ale może też pojawić się przy stosowaniu selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) czy metoklopramidu. Zazwyczaj objawy rozwijają się w ciągu kilku dni lub tygodni od rozpoczęcia leczenia lub zwiększenia dawki leku.

Diagnostyka akatyzji opiera się głównie na ocenie klinicznej, można też wykorzystać standaryzowane skale jak Barnes Akathisia Rating Scale (BARS). Leczenie obejmuje redukcję dawki lub zmianę leku wywołującego objawy, a także farmakoterapię objawową (beta-blokery, benzodiazepiny, leki antycholinergiczne). Nieleczona akatyzja może prowadzić do pogorszenia współpracy pacjenta w leczeniu, a w skrajnych przypadkach do myśli samobójczych.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Risperidone Grindeks 1 mg

Risperidone Grindeks, zawierający rysperydon, jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach od 0,5 mg do 6 mg oraz w roztworze doustnym (0,25 mg). Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wskazania klinicznego, wieku pacjenta oraz stanu zdrowia. W leczeniu schizofrenii u dorosłych dawka początkowa wynosi 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 4 mg już drugiego dnia, a optymalna dawka terapeutyczna to 4-6 mg/dobę, podawana raz lub dwa razy dziennie. Dawki powyżej 10 mg/dobę nie zwiększają skuteczności, a powyżej 16 mg/dobę nie były badane. U pacjentów w podeszłym wieku dawka początkowa to 0,5 mg dwa razy na dobę, z docelową dawką 1-2 mg dwa razy na dobę. W epizodach maniakalnych w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym dawka początkowa u dorosłych to 2 mg/dobę, z możliwością zwiększenia do 6 mg/dobę, podawana raz dziennie. U osób starszych dawka początkowa wynosi 0,5 mg dwa razy na dobę, z docelową 1-2 mg dwa razy na dobę. W leczeniu uporczywej agresji w otępieniu Alzheimera stosuje się roztwór doustny, zaczynając od 0,25 mg dwa razy na dobę, z możliwością zwiększenia do 1 mg dwa razy na dobę, a czas terapii nie powinien przekraczać 6 tygodni.
akatyzja, dyskineza, dystonia, epizod maniakalny, frakcja przeciwpsychotyczna, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, lek przeciwpsychotyczny depot, objawy pozapiramidowe, objawy psychotyczne, otępienie w chorobie Alzheimera, podanie doustne, roztwór doustny, ruchy mimowolne, rysperydon, schizofrenia, tabletki powlekane, uporczywa agresja, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia zachowania, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół odstawienny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Questax XR

Kwetiapina, substancja czynna leku Questax XR, jest stosowana w leczeniu różnych zaburzeń psychicznych, jednak jej profil bezpieczeństwa wymaga indywidualnej oceny w zależności od diagnozy i dawki. Nie jest zalecana u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak wystarczających danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zwiększony apetyt, hiperprolaktynemia, objawy pozapiramidowe, omdlenia czy nadciśnienie tętnicze. U dorosłych obserwuje się ryzyko metaboliczne, w tym hiperglikemię, wzrost masy ciała oraz zaburzenia lipidowe, które wymagają monitorowania parametrów metabolicznych. Kwetiapina może powodować objawy pozapiramidowe, akatyzję, senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz zespół bezdechu sennego, szczególnie w początkowej fazie leczenia. Istotne jest także monitorowanie liczby neutrofilów ze względu na ryzyko ciężkiej neutropenii (neutrofile <0,5 × 10⁹/l), a w przypadku spadku poniżej 1,0 × 10⁹/l konieczne jest przerwanie terapii. Lek wykazuje interakcje z induktorami enzymów wątrobowych (np. karbamazepina, fenytoina), które obniżają stężenie kwetiapiny w osoczu.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol całkowity, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, duża depresja, dysfagia, dyskineza późna, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra, kardiomiopatia, kwetiapina, myśli samobójcze, napady drgawkowe, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, prolaktyna, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia psychotyczne, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Asertin 50

Podczas terapii sertraliną należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów zmieniających leczenie z innych SSRI, zwłaszcza długodziałających (np. fluoksetyna), ze względu na ograniczone dane dotyczące optymalnego momentu przejścia. Równoczesne stosowanie sertraliny z lekami nasilającymi działanie serotoninergiczne (tryptofan, fenfluramina, agoniści 5-HT, dziurawiec) może prowadzić do interakcji farmakodynamicznych i powinno być unikane. U pacjentów z historią manii/hipomanii konieczna jest ścisła obserwacja, a w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej leczenie należy przerwać. Sertralina może nasilać objawy psychotyczne u chorych na schizofrenię oraz wywoływać napady padaczkowe, dlatego u pacjentów z niestabilną padaczką jest przeciwwskazana, a u osób z kontrolowaną padaczką wymaga monitorowania. Ryzyko myśli i zachowań samobójczych jest zwiększone zwłaszcza u pacjentów poniżej 25 roku życia oraz u osób z historią zachowań samobójczych, co wymaga intensywnej obserwacji klinicznej, szczególnie w początkowym okresie leczenia i przy zmianie dawki.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, brak laktazy, ciężkie zaburzenie depresyjne, dziurawiec, fenotiazyna, hipomania, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, klirens kreatyniny, kontrola glikemii, krwawienie skórne, krwotok poporodowy, kwas acetylosalicylowy, lek diuretyczny, lek przeciwzakrzepowy, marskość wątroby, myśli samobójcze, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, padaczka niestabilna, schizofrenia, terapia elektrowstrząsowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Trittico CR 75 mg

Trazodon, substancja czynna leku Trittico CR, to pochodna triazolopirydyny z grupy psychoanaleptyków przeciwdepresyjnych (kod ATC: N06AX05), stosowana w leczeniu zaburzeń depresyjnych, zwłaszcza z towarzyszącym lękiem i zaburzeniami snu. Działanie terapeutyczne rozpoczyna się już po około tygodniu terapii. Mechanizm działania obejmuje inhibicję wychwytu zwrotnego serotoniny, co zwiększa jej stężenie w synapsach, oraz antagonizm receptorów 5-HT2, co łagodzi objawy bezsenności, lęku, pobudzenia psychoruchowego i zaburzeń seksualnych. Trittico CR dostępne jest w tabletkach o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 75 mg (68,3 mg trazodonu) i 150 mg (136,6 mg trazodonu), zawierających odpowiednio 42 mg i 84 mg sacharozy, z możliwością podziału na trzy równe dawki, co umożliwia elastyczne dostosowanie terapii.
akatyzja, chlorowodorek trazodonu, ciśnienie śródgałkowe, dystonia, działanie cholinolityczne, działanie pozapiramidowe, jaskra, lęk, lek przeciwdepresyjny, lek psychoanaleptyczny, objaw parkinsonowski, pobudzenie psychoruchowe, przekaźnictwo adrenergiczne, przestrzeń synaptyczna, receptor 5-HT2, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, triazolopirydyna, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wychwyt zwrotny serotoniny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie sfery seksualnej, zaburzenie snu
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapina Viatris 10 mg

Przedawkowanie olanzapiny Viatris stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się objawami takimi jak częstoskurcz (>10%), pobudzenie/agresywność (>10%), dyzartria (>10%), objawy pozapiramidowe (>10%) oraz zmniejszony poziom świadomości od sedacji do śpiączki (>10%). Rzadziej (<10%) mogą wystąpić majaczenie, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zaburzenia ciśnienia tętniczego (nadciśnienie lub niedociśnienie), a także zatrzymanie krążenia i oddychania. Zaburzenia rytmu serca obserwuje się w mniej niż 2% przypadków. Zgony odnotowano nawet po jednorazowej dawce nieprzekraczającej 450 mg, co podkreśla indywidualną zmienność tolerancji i konieczność szybkiej interwencji.
adrenalina, akatyzja, beta-agonista, częstoskurcz, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, dystonia, dyzartria, hipotensja, lek przeciwpsychotyczny, majaczenie, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, olanzapina, olanzapina viatris, sedacja, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, węgiel aktywowany, zaburzenia ciśnienia tętniczego, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia i oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitil 20 mg

Escytalopram, będący selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) dostępnym w dawkach 10 mg i 20 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które najczęściej pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach terapii i zwykle ulegają zmniejszeniu wraz z kontynuacją leczenia. Do najczęstszych działań należą zaburzenia psychiczne (lęk, niepokój, zmniejszenie popędu płciowego), neurologiczne (bóle głowy, bezsenność, senność), żołądkowo-jelitowe (nudności, biegunka, zaparcia) oraz skórne (zwiększone pocenie się, wysypka). Rzadziej obserwuje się poważne powikłania, takie jak zespół serotoninowy, wydłużenie odstępu QT w EKG, komorowe zaburzenia rytmu serca, w tym torsade de pointes, a także myśli i zachowania samobójcze, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z istniejącymi chorobami serca, hipokalemią oraz u kobiet.
akatyzja, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, działanie niepożądane, escytalopram, hipokalemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, impotencja, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, jadłowstręt, komorowe zaburzenie rytmu serca, krwotok maciczny, mania, mlekotok, myśl samobójcza, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zapalenie wątroby, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Risperon 3 mg

Przedawkowanie rysperydonu, dostępnego w tabletkach o dawkach 1 mg, 2 mg, 3 mg i 4 mg, prowadzi do nasilenia jego działania farmakologicznego, manifestującego się zaburzeniami świadomości (senność, sedacja), tachykardią (>100 uderzeń/min), niedociśnieniem tętniczym, objawami pozapiramidowymi (dystonia, akatyzja, parkinsonizm), wydłużeniem odstępu QT oraz drgawkami. Szczególnie niebezpieczne jest wystąpienie torsade de pointes, zagrażającej życiu arytmii komorowej, zwłaszcza przy jednoczesnym przedawkowaniu rysperydonu i paroksetyny. Mechanizmy obejmują blokadę receptorów alfa-adrenergicznych i dopaminowych D2 oraz wpływ na kanały jonowe mięśnia sercowego, co prowadzi do zaburzeń rytmu i progu drgawkowego.
akatyzja, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy polimorficzny, dekontaminacja przewodu pokarmowego, drożność dróg oddechowych, dystonia, lek antycholinergiczny, lek sympatykomimetyczny, napad drgawkowy, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, parkinsonizm, płukanie żołądka, repolaryzacja komór, rysperydon, sedacja, tachykardia, torsade de pointes, węgiel aktywowany, zaburzenia świadomości, zapaść krążeniowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Olanzapine Aurovitas 5 mg

Olanzapine Aurovitas wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z najczęstszymi obejmującymi zaburzenia metaboliczne (wzrost masy ciała, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia), neurologiczne (senność, zawroty głowy, akatyzja, parkinsonizm, dyskineza) oraz hematologiczne (leukopenia, neutropenia, eozynofilia). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hiperglikemii i cukromoczu, które mogą wskazywać na rozwój lub pogorszenie cukrzycy. Częstość występowania senności i zwiększenia masy ciała wynosi ≥1/10, natomiast hiperglikemia i hiperlipidemia również występują często (≥1/100 do <1/10). Monitorowanie parametrów metabolicznych, hematologicznych oraz funkcji wątroby (aminotransferazy AspAT, AlAT) jest niezbędne, zwłaszcza na początku terapii, ze względu na ryzyko przejściowego wzrostu enzymów wątrobowych i potencjalnej hepatotoksyczności.
agranulocytoza, akatyzja, astenia, bradykardia, cukromocz, drgawki, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, fosfataza zasadowa, fosfokinaza kreatynowa, fotowrażliwość, gamma-glutamylotransferaza, hiperglikemia, hiperlipidemia, hiperprolaktynemia, hiperurykemia, leukopenia, łysienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, olanzapina, parkinsonizm, podwyższone aminotransferazy, rabdomioliza, senność, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zapalenie trzustki, zatorowość płucna, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Escitalopram Bluefish 20 mg

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), najczęściej wywołuje działania niepożądane w pierwszych dwóch tygodniach terapii, które z czasem ulegają zmniejszeniu. Do najczęstszych objawów należą bóle głowy (bardzo często, ≥ 1/10), nudności (bardzo często, ≥ 1/10), zaburzenia snu, zawroty głowy, biegunka, suchość w ustach oraz wzmożone pocenie się (często, ≥ 1/100 do < 1/10). Istotnym ryzykiem jest wydłużenie odstępu QT w EKG, co może prowadzić do arytmii komorowych, w tym torsades de pointes, szczególnie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią lub istniejącymi chorobami serca. Ponadto, u pacjentów powyżej 50. roku życia stosujących SSRI, w tym escytalopram, obserwuje się zwiększone ryzyko złamań kości. Odstawienie leku, zwłaszcza nagłe, może powodować objawy odstawienne takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia, pobudzenie, nadmierne pocenie się i zaburzenia emocjonalne, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki.
akatyzja, arytmia komorowa, bradykardia, bruksizm, depersonalizacja, dyskineza, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok maciczny, krwotok miesiączkowy, krwotok poporodowy, mlekotok, napad panicznego lęku, niedociśnienie ortostatyczne, nieprawidłowe wydzielanie ADH, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, priapizm, reakcja anafilaktyczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stan splątania, szum uszny, tachykardia, torsade de pointes, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zatrzymanie moczu, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzaran 10 mg

Przedawkowanie olanzapiny (lek Olanzaran) stanowi stan zagrożenia życia, manifestujący się szerokim spektrum objawów neurologicznych, sercowo-naczyniowych i oddechowych. Najczęstsze objawy (>10%) to częstoskurcz, pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości od uspokojenia polekowego do śpiączki. Rzadziej (<10%) występują delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa i zachłyśnięcie, a także wahania ciśnienia tętniczego. Zaburzenia rytmu serca pojawiają się u <2% pacjentów i mogą prowadzić do zatrzymania krążenia i oddychania. Zgony odnotowano nawet po dawkach <450 mg, choć zdarzają się pełne powroty do zdrowia po dawkach około 2 g olanzapiny.
agresywność, akatyzja, arytmia, beta-agonista, biodostępność, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, dopamina, drgawki, drżenie, dystonia, dyzartria, epinefryna, hipertermia, leki wazoaktywne, monitorowanie czynności życiowych, nadciśnienie, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, olanzapina, płukanie żołądka, płynoterapia, pobudzenie, receptory beta-adrenergiczne, resuscytacja, śpiączka, środki sympatykomimetyczne, swoista odtrutka, sztywność mięśniowa, węgiel aktywny, wsparcie wentylacyjne, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zapaść krążeniowa, zatrzymanie krążenia i oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clopizam 100 mg

Klozapina, substancja czynna leku Clopizam, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy pochodnych diazepiny, oksazepiny i tiazepiny (kod ATC N05AH02), charakteryzującym się unikalnym profilem farmakodynamicznym. Wykazuje słabe powinowactwo do receptorów dopaminowych D1, D2, D3 i D5, natomiast silne do D4, co przekłada się na mniejsze ryzyko objawów pozapiramidowych. Ponadto klozapina blokuje receptory alfa-adrenergiczne (co może powodować hipotensję i ortostatyczne spadki ciśnienia), muskarynowe (powodując działania niepożądane takie jak suchość w ustach, zaparcia, tachykardia), histaminowe (sedacja, przyrost masy ciała) oraz serotoninowe (działanie przeciwdepresyjne i wpływ na objawy negatywne schizofrenii). Klozapina wykazuje minimalny wpływ na stężenie prolaktyny, co redukuje ryzyko hiperprolaktynemii i jej powikłań, takich jak ginekomastia, brak miesiączkowania, mlekotok czy impotencja.
agranulocytoza, akatyzja, badanie hematologiczne, choroba Parkinsona, dystonia ostra, działanie alfa-adrenolityczne, działanie antyserotoninergiczne, działanie przeciwcholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, ginekomastia, granulocytopenia, hiperprolaktynemia, katalepsja, klozapina, Krótka Skala Oceny Psychiatrycznej, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, neuroleptyk klasyczny, neuroprzekaźnictwo, objawy negatywne, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, objawy pozytywne, ośrodkowy układ nerwowy, pochodne diazepiny, prolaktyna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor dopaminowy D4, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy, schizofrenia lekooporna, układ krwiotwórczy, zaburzenie funkcji poznawczych
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Faxigen XL 75 mg

Wenlafaksyna wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego, który może wystąpić zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, tryptany, lit, tramadol) oraz prekursorów serotoniny. Objawy zespołu serotoninowego obejmują zmiany stanu psychicznego, zaburzenia autonomiczne (tachykardia, labilne ciśnienie, hipertermia), aberracje neuromięśniowe i objawy żołądkowo-jelitowe. Wenlafaksyna może powodować zależne od dawki podwyższenie ciśnienia tętniczego, przyspieszenie akcji serca, wydłużenie odstępu QTc oraz ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym Torsade de Pointes. Zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego i ostrożność u pacjentów z chorobami serca, jaskrą z zamkniętym kątem oraz ryzykiem drgawek. Ponadto, u 5,3% pacjentów leczonych wenlafaksyną przez co najmniej 3 miesiące odnotowano klinicznie istotny wzrost stężenia cholesterolu w surowicy.
akatyzja, antagonista dopaminy, antykoagulant, ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz komorowy, depresja OUN, drgawki, hipomania, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, lek moczopędny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpłytkowy, mania, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, otyłość, remisja, SNRI, SSRI, tachykardia, torsade de pointes, tryptan, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zaburzenia czynności płytek krwi, zaburzenia czynności seksualnych, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Zypsila 40 mg

Lek Zypsila, zawierający zyprazydon w postaci wodorosiarczanu, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących około 6500 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to bezsenność, senność, ból głowy oraz pobudzenie. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ leku na układ sercowo-naczyniowy, gdzie stwierdzono wydłużenie odstępu QT w EKG, umiarkowane i zależne od dawki, z 12,3% zapisów EKG wykazujących wydłużenie QT o 30-60 ms oraz 1,6% z wydłużeniem powyżej 60 ms. Rzadkie, ale poważne działania niepożądane obejmują złośliwy zespół neuroleptyczny, zespół serotoninowy, torsade de pointes, reakcje anafilaktyczne oraz żylne choroby zakrzepowo-zatorowe. W badaniach długoterminowych obserwowano również przejściowe zwiększenie stężenia prolaktyny, z rzadkimi objawami klinicznymi hiperprolaktynemii, takimi jak ginekomastia czy mlekotok.
akatyzja, choroba zakrzepowo-zatorowa, dysfagia, dyskineza, dyskineza późna, dystonia, dyzuria, działanie niepożądane, eozynofilia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokalcemia, limfopenia, mlekotok, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie ortostatyczne, obrzęk naczynioruchowy, odstęp QT, parkinsonizm, priapizm, prolaktyna, reakcja anafilaktyczna, schizofrenia, szczękościsk, tachykardia, torsade de pointes, zaburzenie dwubiegunowe, zaburzenie pozapiramidowe, zespół DRESS, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, zyprazydon wodorosiarczan
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Quetiapin NeuroPharma

Kwetiapina, stosowana w leczeniu zaburzeń afektywnych, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18 roku życia, u których obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość oraz zmiany ciśnienia tętniczego. U młodych dorosłych (<25 lat) z ciężką depresją dwubiegunową odnotowano wzrost ryzyka prób samobójczych (3,0% vs 0% placebo). Leczenie wymaga ścisłego monitorowania stanu psychicznego, zwłaszcza w początkowej fazie terapii i przy nagłym odstawieniu. Kwetiapina może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, zespół bezdechu sennego, a także objawy pozapiramidowe, w tym akatyzję i dyskinezy, które mogą nasilać się po zakończeniu leczenia. Występuje ryzyko złośliwego zespołu neuroleptycznego oraz ciężkiej neutropenii (neutrofile <0,5 x 10⁹/l), co wymaga monitorowania morfologii krwi i przerwania terapii przy spadku neutrofili poniżej 1,0 x 10⁹/l.
akatyzja, depresja w chorobie dwubiegunowej, dysfagia, dyskineza późna, fenytoina, hiperglikemia, karbamazepina, kardiomiopatia, kwetiapina, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, polidypsja, polifagia, poliuria, walproinian sodu, wydłużenie odstępu QT, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienny, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Velaxin ER 150 mg

Velaxin ER, zawierający wenlafaksynę, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych i interakcji, zwłaszcza z alkoholem, który nasila depresyjny wpływ na OUN i zwiększa ryzyko przedawkowania. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 lat z powodu zwiększonego ryzyka zachowań samobójczych i agresji. Należy monitorować pacjentów pod kątem zespołu serotoninowego, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, oraz zwracać uwagę na objawy takie jak pobudzenie, hipertermia, czy zaburzenia neuromięśniowe. Zaleca się także kontrolę ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także monitorowanie rytmu serca z uwagi na ryzyko wydłużenia odstępu QTc i arytmii, zwłaszcza u pacjentów z chorobami serca lub po przedawkowaniu.
akatyzja, dysfunkcja seksualna, hipomania, hiponatremia, inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny, inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QT, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tractiva

Podczas terapii arypiprazolem poprawa kliniczna może pojawić się dopiero po kilku dniach lub tygodniach, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta pod kątem skuteczności leczenia oraz działań niepożądanych. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami psychicznymi i zaburzeniami nastroju, którzy powinni pozostawać pod intensywnym nadzorem. Arypiprazol wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, niewydolność serca, zaburzenia przewodzenia), chorobą naczyń mózgu oraz stanami predysponującymi do hipotensji. Należy monitorować ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE) oraz wydłużenia odstępu QT, zwłaszcza u pacjentów z rodzinnym wywiadem. W trakcie leczenia obserwowano rzadkie przypadki zespołu złośliwego neuroleptycznego (NMS), napadów drgawkowych, dyskinez, akatyzji i parkinsonizmu, które wymagają odpowiedniej interwencji, w tym zmniejszenia dawki lub odstawienia leku.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba niedokrwienna serca, dysfagia, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, hiperglikemia, kwasica ketonowa, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia kontroli impulsów, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – Tiapridal 100 mg

Przedawkowanie tiaprydu, substancji czynnej leku Tiapridal, może prowadzić do poważnych powikłań klinicznych, takich jak zawroty głowy, nadmierne uspokojenie, śpiączka, spadek ciśnienia krwi, objawy pozapiramidowe oraz zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i arytmie komorowe. Objawy te niosą ze sobą ryzyko upadków, niewydolności oddechowej i krążeniowej, a także nagłego zatrzymania krążenia. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie tiaprydu z innymi lekami przeciwpsychotycznymi, co zwiększa ryzyko śmiertelnych powikłań. W przypadku przedawkowania nie istnieje swoista odtrutka, a hemodializa jest nieskuteczna ze względu na farmakokinetykę leku, co wymaga leczenia objawowego i wspomagającego w warunkach szpitalnych.
akatyzja, arytmia komorowa, dystonia, EKG, hemodializa, hipotensja, lek przeciwcholinergiczny, lek przeciwpsychotyczny, monitorowanie serca, nadmierne uspokojenie, nagłe zatrzymanie krążenia, niewydolność oddechowa, objawy pozapiramidowe, parkinsonizm polekowy, przedawkowanie tiaprydu, resuscytacja, śpiączka, wstrząs, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zawroty głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citalopram Vitabalans

Citalopram Vitabalans wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji, a także brak danych dotyczących długoterminowego wpływu na rozwój. U pacjentów z zespołem lęku napadowego może wystąpić nasilenie objawów lękowych w początkowej fazie leczenia, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Należy monitorować ryzyko hiponatremii, zwłaszcza u osób starszych, oraz ryzyko wystąpienia akatyzji, manii u pacjentów z zaburzeniem afektywnym dwubiegunowym, napadów padaczkowych i zespołu serotoninowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami serotoninergicznymi (np. sumatryptan, tramadol) oraz na ryzyko wydłużonego czasu krwawienia i nietypowych krwawień, zwłaszcza u pacjentów przyjmujących leki wpływające na czynność płytek krwi.
akatyzja, bezsenność, cukrzyca, cytalopram, depresja, duże zaburzenie depresyjne, faza maniakalna, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kontrola glikemii, lek hipoglikemizujący, lek serotoninergiczny, leki SSRI SNRI, napad padaczkowy, niepokój psychoruchowy, niestabilność emocjonalna, parestezja, perystaltyka, płytki krwi, remisja objawów, SSRI, terapia elektrowstrząsowa, wydłużony czas krwawienia, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie krwawienia, zespół lęku napadowego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Kventiax SR

Kwentiax SR, zawierający kwetiapinę, wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawki. U dorosłych pacjentów potwierdzono długoterminową skuteczność i bezpieczeństwo monoterapii, jednak brak jest danych dla terapii wspomagającej w dużej depresji. Nie zaleca się stosowania u osób poniżej 18 lat ze względu na odmienny profil działań niepożądanych, takich jak zwiększone łaknienie, podwyższenie prolaktyny, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, a także wzrost ciśnienia tętniczego i objawy pozapiramidowe. Ryzyko samobójstw i zachowań samobójczych jest szczególnie podwyższone u pacjentów poniżej 25 lat, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia lub po nagłym odstawieniu leku. Monitorowanie parametrów metabolicznych, w tym masy ciała, glikemii i lipidów, jest niezbędne, gdyż kwetiapina może powodować hiperglikemię, dyslipidemię oraz przyrost masy ciała. Występują także objawy pozapiramidowe, akatyzja, senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz ryzyko zespołu bezdechu sennego, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
akatyzja, choroba układu sercowo-naczyniowego, ciężka neutropenia, ciężki epizod depresyjny, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym, drażliwość, duża depresja, dysfagia, dyskinezy późne, hiperglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, jaskra z wąskim kątem, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objawy odstawienia, objawy pozapiramidowe, omdlenie, ostra uogólniona osutka krostkowa, podwyższone triglicerydy, polidypsja, polifagia, poliuria, rumień wielopostaciowy, senność, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcia, zespół bezdechu sennego, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększone łaknienie, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Edronax 4 mg

Reboksetyna, substancja czynna leku Edronax, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane w badaniach klinicznych obejmujących ponad 2100 pacjentów, z czego około 250 stosowało lek przez co najmniej rok. Najczęściej obserwowane działania niepożądane o częstości bardzo częstej (≥1/10) to bezsenność, zawroty głowy, zaparcia, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz nadmierne pocenie się. Częstość występowania działań niepożądanych była wyższa w grupie reboksetyny (80%) w porównaniu do placebo (70%), a odsetek rezygnacji z terapii z powodu działań niepożądanych wynosił 9% vs. 5%. Szczególną uwagę należy zwrócić na powikłania urologiczne, które występowały u 31,4% mężczyzn leczonych reboksetyną, w tym uczucie niecałkowitego opróżnienia pęcherza i zaburzenia mikcji, co jest istotne klinicznie. Ponadto, reboksetyna powodowała istotne przyspieszenie akcji serca (średnio +3,0 uderzeń/min w pozycji stojącej, +6,4 w siedzącej i +2,9 w leżącej) oraz tachykardię, która wymagała przerwania leczenia u 0,8% pacjentów.
agresja, akatyzja, alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, ból głowy, drażliwość, dysfunkcja pęcherza moczowego, dysguesja, dyzuria, hiponatremia, kołatanie serca, mydriaza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, nudności, omamy, opóźniona ejakulacja, parestezje, pobudzenie psychoruchowe, reboksetyna, suchość błony śluzowej jamy ustnej, tachykardia, wazodylatacja, wymioty, zaburzenia akomodacji, zaburzenia mikcji, zaburzenia seksualne, zakażenie układu moczowego, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Venlafaxine Teva 75 mg

Venlafaxine Teva, zawierający wenlafaksyny chlorowodorek w dawkach 37,5 mg, 75 mg oraz 150 mg, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności, suchość w jamie ustnej, ból głowy oraz nadmierne pocenie się (w tym poty nocne), występujące u ponad 10% pacjentów. Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, takie jak zawroty głowy, parestezje, zaburzenia snu, nudności, drżenia czy nadciśnienie tętnicze, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki. U dzieci i młodzieży (6-17 lat) profil działań niepożądanych jest podobny do dorosłych, jednak z dodatkowymi ryzykami, takimi jak zmniejszenie apetytu, redukcja masy ciała, podwyższone ciśnienie krwi, zwiększone stężenie cholesterolu oraz występowanie myśli samobójczych i zachowań autoagresywnych. Charakterystyczne działania niepożądane u tej grupy obejmują ból brzucha, pobudzenie, niestrawność, wybroczyny, krwawienia z nosa oraz bóle mięśni.
agranulocytoza, akatyzja, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, częstomocz, depersonalizacja, drgawki, duszność, dyskineza, dystonia, eozynofilia płucna, hipertonia, hipomania, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kardiomiopatia stresowa, krwawienie z nosa, majaczenie, mania, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, objawy grypopodobne, objawy odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezje, pokrzywka, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, stan splątania, suchość w jamie ustnej, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wenlafaksyna, wybroczyny, zaburzenia erekcji, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zaparcia, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon substancji czynnych
Mirtazapina – Działania niepożądane

Mirtazapina, stosowana w dawkach do 60 mg przez okres do 12 tygodni, wykazuje profil bezpieczeństwa obejmujący liczne działania niepożądane, z których najczęstsze (>5%) to senność, uspokojenie, suchość w jamie ustnej, zwiększenie masy ciała i apetytu, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są ciężkie reakcje skórne (SCAR), takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka (TEN), DRESS, pęcherzowe zapalenie skóry i rumień wielopostaciowy, które mogą zagrażać życiu. Ponadto, mirtazapina może indukować zaburzenia hematologiczne (granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, małopłytkowość, eozynofilia), wymagające monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy objawach infekcji lub krwawień. Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują senność, uspokojenie, bóle i zawroty głowy, drżenia, parestezje, a także ryzyko zespołu serotoninowego i drgawek, szczególnie u pacjentów z padaczką w wywiadzie. Mirtazapina może również powodować zaburzenia psychiczne, w tym lęk, bezsenność, manię, halucynacje, akatyzję, agresję oraz myśli i zachowania samobójcze, co wymaga ścisłej obserwacji stanu psychicznego pacjentów, zwłaszcza na początku terapii i przy zmianach dawkowania.
agranulocytoza, akatyzja, aminotransferaza, choroba afektywna dwubiegunowa, ciężkie niepożądane reakcje skórne, depresja szpiku kostnego, dyzartria, eozynofilia, ginekomastia, granulocytopenia, hiperkinezja, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, kinaza kreatynowa, lek przeciwdepresyjny, małopłytkowość, mioklonie, mirtazapina, mlekotok, morfologia krwi, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość aplastyczna, parestezje, pęcherzowe zapalenie skóry, priapizm, rabdomioliza, randomizowane badanie kliniczne, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, somnambulizm, toksyczne martwicze oddzielenie się naskórka, zapalenie trzustki, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół serotoninowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Paroxetine Aurovitas

Paroksetyna, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności klinicznej, zwłaszcza u pacjentów poniżej 18. roku życia, ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Leczenie należy rozpoczynać po odpowiednich odstępach czasowych od inhibitorów MAO (2 tygodnie po nieodwracalnych, 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane do uzyskania optymalnej odpowiedzi terapeutycznej. Należy monitorować pacjentów z historią zdarzeń samobójczych, nasilonymi myślami samobójczymi oraz osoby poniżej 25 lat, szczególnie w początkowej fazie terapii i po zmianie dawki. Paroksetyna może wywoływać akatyzję, zespół serotoninowy (zwłaszcza w połączeniu z innymi lekami serotoninergicznymi), a także wydłużenie odstępu QT, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca, hipokaliemią lub hipomagnezemią. U pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, cukrzycą czy padaczką konieczne jest dostosowanie terapii i ścisła kontrola kliniczna.
akatyzja, arytmia komorowa, atypowy lek przeciwpsychotyczny, blok serca, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, ciężki epizod depresyjny, cukrzyca, drgawki kloniczne, endoksyfen, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor COX-2, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z wąskim kątem przesączania, kontrola glikemii, krwotok poporodowy, L-tryptofan, lek przeciwzakrzepowy, majaczenie, mania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, oksytryptan, padaczka, parestezja, plamica, pochodna fenotiazyny, prekursor serotoniny, próba samobójcza, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia elektrowstrząsowa, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie nerwowo-mięśniowe, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kwetaplex 25 mg

Kwetiapina, klasyfikowana jako atypowy lek przeciwpsychotyczny z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05A H04), wykazuje złożony profil farmakodynamiczny dzięki interakcji z receptorami 5HT₂, D₁, D₂, histaminowymi oraz α1- i α2-adrenergicznymi. Jej aktywny metabolit, norkwetiapina, dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny (NET) i działa jako częściowy agonista receptorów 5HT1A, co wzmacnia efekt przeciwdepresyjny. Kwetiapina charakteryzuje się większą selektywnością wobec receptorów 5HT₂ niż D₂, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku pozapiramidowych działań niepożądanych. W badaniach klinicznych dawki od 75 do 800 mg/dobę wykazały skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych oraz depresji w chorobie afektywnej dwubiegunowej, przy czym dawki powyżej 800 mg/dobę nie były oceniane. W terapii manii mediana dawki wynosiła około 600 mg/dobę, a w badaniach depresji stosowano dawki 300 i 600 mg/dobę, które wykazały istotną poprawę w skali MADRS bez różnic w skuteczności między tymi dawkami.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, depresja w chorobie dwubiegunowej, drżenie, dysfagia, dyskinezja, dystonia, działanie niepożądane pozapiramidowe, działanie przeciwdepresyjne, efekt antycholinergiczny, epizod depresyjny, epizod manii, katalepsja, kwas walproinowy, kwetiapina, lek antycholinergiczny, lek stabilizujący nastrój, lit, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, odruch warunkowy, okres półtrwania, receptor adrenergiczny, receptor adrenergiczny alfa2, receptor benzodiazepinowy, receptor dopaminowy, receptor histaminowy, receptor muskarynowy, receptor serotoninowy 5HT2, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, soczewka, tomografia pozytonowa, transporter noradrenaliny, zaburzenie depresyjne, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie schizoafektywne
Leksykon leków
Przedawkowanie – Zypsila 20 mg

Przedawkowanie zyprazydonu stanowi poważny stan kliniczny, charakteryzujący się występowaniem zespołu pozapiramidowego, senności, drżenia, niepokoju oraz poważniejszych powikłań takich jak obniżenie świadomości, napady drgawkowe i reakcje dystoniczne obejmujące głowę i szyję. W literaturze opisano przypadek jednorazowego przyjęcia dawki 12 800 mg zyprazydonu, przy którym zaobserwowano wydłużenie odstępu QT do 446 ms, jednak bez poważnych następstw kardiologicznych. Objawy przedawkowania wynikają z toksycznego wpływu leku na ośrodkowy układ nerwowy i układ sercowo-naczyniowy, co wymaga natychmiastowej interwencji medycznej i ścisłego monitorowania pacjenta.
akatyzja, arytmia komorowa, aspiracja treści pokarmowej, bradykinezja, drżenie, dystonia, napad drgawkowy, napad padaczkowy, niepokój, obniżenie świadomości, pobudzenie psychoruchowe, reakcja dystoniczna, sedacja, senność, skurcz mięśni, sztywność mięśniowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie oddychania, zaburzenie przytomności, zaburzenie repolaryzacji komór, zaburzenie rytmu serca, zapis EKG, zespół pozapiramidowy, zyprazydon
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Haloperidol UNIA

Haloperidol UNIA, stosowany u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z otępieniem, wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zgonu (1,6-1,7-krotnie wyższym niż placebo), głównie z powodu zaburzeń sercowo-naczyniowych i zakażeń. Ryzyko to jest szczególnie wysokie w pierwszych 30 dniach terapii i utrzymuje się do 6 miesięcy. Haloperidol może powodować wydłużenie odstępu QTc oraz komorowe zaburzenia rytmu, zwłaszcza przy dużych dawkach, podaniu dożylnym oraz u pacjentów z chorobami serca, rzadkoskurczem, hipokaliemią, hipomagnezemią lub predyspozycjami genetycznymi (np. wolni metabolizujący CYP2D6). Zaleca się wykonanie EKG przed i w trakcie leczenia oraz monitorowanie elektrolitów. Ponadto, stosowanie haloperydolu zwiększa ryzyko udarów mózgu, złośliwego zespołu neuroleptycznego (ZZN), dyskinez późnych oraz zespołu pozapiramidowego, w tym akatyzji i ostrej dystonii, które wymagają odpowiedniego postępowania i ewentualnej modyfikacji terapii.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, CYP2D6, cytochrom P450, dyskineza późna, dystonia ostra, ginekomastia, haloperydol, hiperprolaktynemia, hipoglikemia, inhibitor CYP3A4, komorowe zaburzenia rytmu, kręcz szyi, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, nadczynność tarczycy, nagły zgon, napad drgawkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, otępienie, padaczka, rzadkoskurcz, schizofrenia, szczękościsk, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zastój żółci, zdarzenie naczyniowo-mózgowe, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół pozapiramidowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Przedawkowanie – Pratyria 100 mg + 150 mg

Przedawkowanie paliperydonu palmitynianu, substancji czynnej leku Pratyria (dostępnego w dawkach 75 mg, 100 mg oraz 150 mg w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu), manifestuje się nasileniem znanych efektów farmakologicznych. Objawy kliniczne obejmują senność i sedację z ryzykiem depresji oddechowej, częstoskurcz, niedociśnienie tętnicze, wydłużenie odstępu QT oraz objawy pozapiramidowe takie jak sztywność mięśniowa i akatyzja. Szczególnie niebezpieczne są arytmie komorowe, w tym torsade de pointes i migotanie komór, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia. Warto podkreślić, że toksyczność może być nasilona przez interakcje z innymi lekami, co komplikuje obraz kliniczny przedawkowania.
akatyzja, arytmia komorowa, częstoskurcz, depresja oddechowa, drżenie, dystonia, farmakodynamika leku, hipotonia ortostatyczna, lek przeciwcholinergiczny, lek sympatykomimetyczny, migotanie komór, monitorowanie EKG, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, okres półtrwania, paliperydon palmitynian, parkinsonizm polekowy, sedacja, sztywność mięśniowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapaść krążeniowa, zawiesina do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Quetiapine Fair-Med

Quetiapine Fair-Med wykazuje szeroki profil bezpieczeństwa, który powinien być indywidualnie oceniany w zależności od rozpoznania i dawki. Nie jest zalecana u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak zwiększony apetyt, hiperprolaktynemia, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia, objawy pozapiramidowe, drażliwość, podwyższone ciśnienie krwi oraz zmiany czynności tarczycy. Długoterminowe skutki stosowania u młodszych pacjentów nie są znane, a w badaniach klinicznych obserwowano zwiększone ryzyko objawów pozapiramidowych i zachowań samobójczych, szczególnie u osób poniżej 25 roku życia (3,0% vs. 0% placebo). Ryzyko samobójstw i samouszkodzeń wymaga ścisłej kontroli klinicznej, zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. Ponadto, kwetiapina może powodować pogorszenie profilu metabolicznego, w tym zmiany masy ciała, glikemii i lipidów, co wymaga regularnego monitorowania parametrów metabolicznych pacjenta.
agranulocytoza, akatyzja, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba afektywna dwubiegunowa, choroba otępienna, choroba Parkinsona, ciężkie zaburzenie depresyjne, diwalproeks, dysfagia, dyskineza późna, fenytoina, hiperglikemia, jaskra wąskiego kąta, karbamazepina, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, laktoza jednowodna, lek przeciwdepresyjny, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, profil bezpieczeństwa, profil metaboliczny, prolaktyna, receptor muskarynowy, remisja, triglicerydy, wydłużenie odstępu QT, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zespół bezdechu sennego, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółcień pomarańczowa, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symamis 200 mg

Symamis, zawierający amisulpryd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to objawy pozapiramidowe występujące bardzo często (≥1/10), takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza. Neurologiczne działania niepożądane obejmują również ostrą dystonię i senność (często, ≥1/100 do <1/10), a także późną dyskinezę (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Amisulpryd może powodować poważne, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, komorowe zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes) oraz zakrzepicę żylną, w tym zatorowość płucną. Często obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne związane z hiperprolaktynemią, manifestujące się mlekotokiem, zatrzymaniem miesiączki, ginekomastią i zaburzeniami erekcji, a rzadko – łagodnym guzem przysadki typu prolactinoma. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd często powoduje wydłużenie odstępu QT i niedociśnienie, a niezbyt często bradykardię i nadciśnienie.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bezsenność, bradykardia, częstoskurcz komorowy, działanie niepożądane, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, komorowe zaburzenia rytmu, kręcz szyi, lęk, lek neuroleptyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadciśnienie, nagły zgon, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, ostra dystonia, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, SIADH, splątanie, suchość w jamie ustnej, torsade de pointes, układ endokrynologiczny, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia orgazmu, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie miesiączki, zatrzymanie moczu, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram Actavis

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u pacjentów z różnymi schorzeniami. Lek nie jest zalecany dla populacji pediatrycznej ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji, a także brak danych dotyczących długoterminowego wpływu na rozwój. U pacjentów z lękiem napadowym może wystąpić początkowe nasilenie objawów, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Escitalopram należy odstawić w przypadku wystąpienia drgawek lub ich nasilenia, szczególnie u osób z padaczką. U pacjentów z manią lub hipomanią w wywiadzie konieczna jest ostrożność, a w przypadku fazy maniakalnej lek powinien zostać przerwany. Leczenie może wpływać na kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek insuliny lub leków przeciwcukrzycowych.
akatyzja, badanie EKG, bradyarytmia, buprenorfina, choroba niedokrwienna serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hiponatremia, jaskra z zamkniętym kątem, kontrola glikemii, krwawienie śródskórne, leczenie elektrowstrząsami, lęk napadowy, mania i hipomania, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niepokój psychomotoryczny, objawy odstawienia, padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sumatryptan, tramadol, tryptofan, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności seksualnej, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, zwężenie kąta przesączania
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pinexet 300 mg

Pinexet (kwetiapina) nie jest zalecany dla pacjentów poniżej 18. roku życia z powodu braku danych klinicznych oraz zwiększonego ryzyka działań niepożądanych, takich jak wzrost łaknienia, podwyższone stężenie prolaktyny, wymioty, zapalenie błony śluzowej nosa, omdlenia oraz podwyższenie ciśnienia tętniczego. U młodszych pacjentów obserwowano także zmiany czynności tarczycy oraz częstsze objawy pozapiramidowe (EPS). Leczenie wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza w początkowej fazie terapii, ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, szczególnie u osób poniżej 25. roku życia. W badaniach klinicznych odnotowano 3,0% ryzyko prób samobójczych w grupie młodych dorosłych leczonych kwetiapiną w porównaniu do 0% w grupie placebo. Konieczne jest także regularne monitorowanie parametrów metabolicznych, w tym masy ciała, glikemii i profilu lipidowego, ze względu na ryzyko hiperglikemii, cukrzycy, hiperlipidemii oraz zmian masy ciała. Kwetiapina może powodować senność, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, akatyzję oraz dyskinezy późne, które wymagają odpowiedniego dostosowania dawki lub przerwania leczenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, padaczką, zespołem bezdechu sennego oraz u osób przyjmujących leki serotoninergiczne ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, depresja w zaburzeniach afektywnych dwubiegunowych, dysfagia, dyskinezy późne, fenytoina, funkcja tarczycy, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, karbamazepina, kardiomiopatia, kwas walproinowy, kwetiapina, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, nietolerancja galaktozy, norkwetiapina, objawy pozapiramidowe, przerost mięśnia sercowego, remisja, schizofrenia, senność, wydłużenie QT, zaburzenia maniakalne, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zespół bezdechu sennego, zespół odstawienny, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Faxolet ER

Wenlafaksyna w postaci kapsułek o przedłużonym uwalnianiu (Faxolet ER) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego, który może wystąpić zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych (np. SSRI, SNRI, tryptany, lit, tramadol). Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów takich jak pobudzenie, omamy, tachykardia, hipertermia, hiperrefleksja oraz nudności. Ryzyko samobójstw i zachowań samobójczych jest podwyższone, szczególnie u osób poniżej 25 roku życia oraz u pacjentów z historią zaburzeń psychicznych, dlatego konieczna jest ścisła obserwacja zwłaszcza na początku terapii i przy zmianie dawki. Zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia, gdyż zwiększa on ryzyko przedawkowania i nasilenia działań niepożądanych. Lek nie jest wskazany dla osób poniżej 18 lat ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności oraz zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji w tej grupie wiekowej.
akatyzja, choroba wieńcowa serca, ciśnienie wewnątrzgałkowe, drgawki, dziurawiec zwyczajny, hipertermia, hipomania, hiponatremia, inhibitor płytek krwi, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu noradrenaliny, inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, jaskra z wąskim kątem, jaskra z zamkniętym kątem, labilne ciśnienie krwi, lek przeciwdepresyjny, mania, nadciśnienie, parestezje, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wenlafaksyna, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zawał mięśnia sercowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Przedawkowanie – Olanzapina Aurobindo 7,5 mg

Przedawkowanie olanzapiny, w tym preparatu Olanzapina Aurobindo zawierającego 7,5 mg substancji czynnej na tabletkę, stanowi poważny stan kliniczny z szerokim spektrum objawów obejmujących układ sercowo-naczyniowy, nerwowy i oddechowy. Najczęstsze objawy (>10%) to częstoskurcz, pobudzenie lub agresywność, dyzartria, objawy pozapiramidowe oraz obniżony poziom świadomości od sedacji do śpiączki. Rzadziej (<10%) mogą wystąpić delirium, drgawki, złośliwy zespół neuroleptyczny, depresja oddechowa, zachłyśnięcie, wahania ciśnienia tętniczego oraz zaburzenia rytmu serca (<2%). W najcięższych przypadkach możliwe jest zatrzymanie krążenia i oddychania, co stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Zgony odnotowano już po dawkach około 450 mg, choć zdarzały się pełne powroty do zdrowia po dawkach sięgających 2 g olanzapiny.
agresywność, akatyzja, arytmia, biodostępność, częstoskurcz, delirium, depresja oddechowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dyzartria, hipertermia, hipoksja, kwasica oddechowa, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, objawy pozapiramidowe, olanzapina, omam, pobudzenie, receptor beta-adrenergiczny, sedacja, śpiączka, środek sympatykomimetyczny, sztywność mięśniowa, toksykologia kliniczna, urojenie, węgiel aktywny, zaburzenia autonomiczne, zaburzenia rytmu serca, zachłyśnięcie, zachłystowe zapalenie płuc, zatrzymanie krążenia, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ludiomil 75 mg

Chlorowodorek maprotyliny, stosowany w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych (Ludiomil), wykazuje działania niepożądane głównie łagodne i przemijające, które ustępują podczas kontynuacji leczenia lub po redukcji dawki. Nie zawsze korelują one z poziomem stężenia leku w osoczu. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów w podeszłym wieku ze względu na zwiększoną wrażliwość na działania przeciwcholinergiczne, neurologiczne, psychiczne i sercowo-naczyniowe oraz zmniejszoną zdolność metabolizowania i wydalania leku. Działania niepożądane obejmują m.in. zaburzenia krwi (leukopenia, agranulocytoza, trombocytopenia – bardzo rzadko <1/10000), zaburzenia psychiczne (niepokój, mania, bezsenność – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia układu nerwowego (senność, zawroty głowy – bardzo często ≥1/10), zaburzenia serca (tachykardia zatokowa – często ≥1/100 do <1/10), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (suchość błony śluzowej jamy ustnej – bardzo często ≥1/10), oraz zaburzenia skóry (wysypka, pokrzywka – często ≥1/100 do <1/10). W przypadku ciężkich działań niepożądanych, zwłaszcza neurologicznych lub psychicznych, leczenie należy przerwać.
agranulocytoza, akatyzja, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, ataksja, chlorowodorek maprotyliny, depersonalizacja, dyskineza, działanie przeciwcholinergiczne, eozynofilia, ginekomastia, hipomania, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, lek przeciwdepresyjny pierścieniowy, leukopenia, majaczenie, maprotylina, migotanie komór, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niepokój ruchowy, parestezja, rumień wielopostaciowy, SIADH, śródmiąższowa choroba płuc, SSRI, stan splątania, szum uszny, tachykardia komorowa, tachykardia zatokowa, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, zaburzenie akomodacji, zaburzenie mikcji, zapalenie naczyń skórnych, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Przedawkowanie – Asduter 15 mg

Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej leku Asduter 15 mg, może prowadzić do poważnych objawów klinicznych wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. U dorosłych odnotowano przypadki przedawkowania do 1260 mg bez zgonów, z objawami takimi jak letarg, wzrost ciśnienia tętniczego, senność, tachykardia (>100 uderzeń/min), nudności, wymioty oraz biegunka. U dzieci dawki przedawkowania sięgały do 195 mg, a objawy obejmowały senność, przejściową utratę świadomości oraz objawy pozapiramidowe, takie jak drżenia, sztywność mięśniowa, dystonia i akatyzja. W obu grupach wiekowych konieczne jest monitorowanie stanu pacjenta i wdrożenie odpowiedniego leczenia podtrzymującego oraz objawowego.
akatyzja, arypiprazol, ciśnienie tętnicze krwi, dystonia, EKG, hemodializa, hipersomnia, interakcje lekowe, leczenie objawowe, leczenie podtrzymujące, letarg, napięcie mięśniowe, objawy pozapiramidowe, senność, sztywność mięśniowa, tachykardia, utrata świadomości, węgiel aktywowany, zaburzenia chodu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe
Leksykon leków
Przedawkowanie – Apra-swift 30 mg

Przedawkowanie arypiprazolu, substancji czynnej leku Apra-swift, może prowadzić do szeregu objawów klinicznych, które różnią się w zależności od dawki i wieku pacjenta. U dorosłych odnotowano dawki do 1260 mg bez zgonów, z objawami takimi jak letarg, wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardia (>100/min), nudności, wymioty, biegunka oraz senność. U dzieci dawki sięgały do 195 mg, a objawy obejmowały senność, przejściową utratę świadomości oraz objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność mięśniowa, dystonia, akatyzja, dyskineza). W każdym przypadku konieczne jest natychmiastowe wdrożenie leczenia podtrzymującego, w tym utrzymanie drożności dróg oddechowych, dotlenienie, wentylacja oraz leczenie objawowe.
akatyzja, arypiprazol, AUC, biegunka, Cmax, dotlenienie, drożność dróg oddechowych, drżenie, dyskineza, dystonia, hemodializa, leczenie podtrzymujące, letarg, nadciśnienie tętnicze, nudności, objawy podmiotowe i przedmiotowe, objawy pozapiramidowe, przejściowa utrata świadomości, senność, substancja czynna, sztywność mięśniowa, tachykardia, węgiel aktywny, wiązanie z białkami osocza, wymioty, zaburzenia rytmu serca
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Kvelux SR 300 mg

Kwetiapina, substancja czynna leku Kvelux SR, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym o złożonym profilu receptorowym, wykazującym powinowactwo do receptorów serotoninergicznych 5HT2, dopaminergicznych D1 i D2 (z przewagą 5HT2 nad D2), histaminergicznych oraz alfa-adrenergicznych. Aktywny metabolit norkwetiapina dodatkowo hamuje transporter noradrenaliny i działa częściowo agonistycznie na receptory 5HT1A, co tłumaczy jej właściwości przeciwdepresyjne. W badaniach klinicznych Kvelux SR wykazał skuteczność w leczeniu schizofrenii (dawki dobowo 400-800 mg, z istotnym zmniejszeniem objawów w skali PANSS), zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (zarówno epizodów maniakalnych, jak i depresyjnych) oraz ciężkiego zaburzenia depresyjnego jako leczenie uzupełniające (dawki 150-300 mg/dobę). W profilaktyce nawrotów u pacjentów ze schizofrenią i zaburzeniem dwubiegunowym lek znacząco wydłużał czas do nawrotu choroby.
ADHD, akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, ciężkie zaburzenie depresyjne, dyskineza, dystonia, działanie agonistyczne, epizod maniakalny, hormon tarczycy, kwetiapina, lek przeciwdepresyjny, lek stabilizujący nastrój, niedoczynność tarczycy, niepokój ruchowy, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, objaw psychotyczny, ostra mania, parametr hematologiczny, pochodna diazepiny, prolaktyna, receptor alfa-1-adrenergiczny, receptor alfa-2 adrenergiczny, receptor dopaminergiczny, receptor histaminergiczny, receptor muskarynowy, receptor serotoninergiczny, receptor serotoninowy 5HT1a, schizofrenia, transporter noradrenaliny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zaćma, zmętnienie soczewki
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aribit ODT

Stosowanie arypiprazolu w formie tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (Aribit ODT) wymaga szczególnej ostrożności, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, zaburzeniami rytmu serca (w tym wydłużeniem odstępu QT), a także u osób z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE). Należy monitorować pacjentów pod kątem objawów późnych dyskinez, zaburzeń pozapiramidowych (akatyzja, parkinsonizm), a także potencjalnie śmiertelnego Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS), charakteryzującego się m.in. wysoką gorączką, sztywnością mięśni i niestabilnością autonomiczną. W trakcie terapii konieczna jest ścisła obserwacja pacjentów z historią napadów drgawkowych oraz osób z grupy wysokiego ryzyka samobójstwa, ze względu na możliwość nasilenia zachowań samobójczych po rozpoczęciu lub zmianie leczenia. U pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera odnotowano zwiększone ryzyko zgonu (3,5% vs 1,7% w grupie placebo), głównie z powodu chorób układu krążenia i zakażeń, dlatego arypiprazol nie jest wskazany w tej populacji.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba psychiczna, choroba układu sercowo-naczyniowego, dysfagia, działanie niepożądane krążenia mózgowego, dziedziczna nietolerancja galaktozy, epizod manii, fenyloketonuria, hiperglikemia, kwasica ketonowa, leczenie przeciwpsychotyczne, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, parkinsonizm, patologiczny hazard, polidypsja, poliuria, późna dyskineza, przejściowy napad niedokrwienny, psychoza związana z demencją, reakcja alergiczna, schizofrenia, śpiączka hiperosmotyczna, spowolnienie motoryki przełyku, udar, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie nastroju, zaburzenie przewodzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zapalenie płuc, zawał mięśnia sercowego, zespół nadpobudliwości psychoruchowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – ApoTiapina 100 mg

Kwetiapina, substancja czynna ApoTiapiny, jest atypowym lekiem przeciwpsychotycznym z grupy diazepin, oksazepin i tiazepin (kod ATC: N05AH04), charakteryzującym się unikatowym profilem farmakodynamicznym. Mechanizm działania opiera się na powinowactwie do receptorów serotoninowych 5HT2 oraz dopaminowych D1 i D2, z przewagą blokady receptorów 5HT2, co przekłada się na skuteczność przeciwpsychotyczną przy niskim ryzyku objawów pozapiramidowych. Kwetiapina i jej aktywny metabolit norkwetiapina wykazują także powinowactwo do receptorów histaminergicznych, α1- i α2-adrenergicznych oraz muskarynowych (głównie norkwetiapina). Działanie przeciwdepresyjne wiąże się z hamowaniem transportera norepinefryny (NET) i częściowym agonizmem receptorów 5HT1A. W badaniach klinicznych dawki od 75 do 800 mg/dobę wykazały skuteczność w leczeniu schizofrenii, epizodów maniakalnych oraz depresji w chorobie dwubiegunowej, z profilem działań niepożądanych obejmującym umiarkowany przyrost masy ciała (np. 1,4 kg przy dawce 600 mg/dobę) oraz rzadkie objawy pozapiramidowe (częstość do 8,9% w depresji dwubiegunowej). Kwetiapina wykazuje również korzystny profil bezpieczeństwa w populacji pediatrycznej, choć obserwuje się wyższe ryzyko przyrostu masy ciała i objawów pozapiramidowych w porównaniu z dorosłymi.
akatyzja, atypowy lek przeciwpsychotyczny, choroba dwubiegunowa, diazepina, dyskineza, dystonia, epizod depresyjny, epizod maniakalny, hiperaktywność psychoruchowa, kwetiapina, lek normotymiczny, niepokój ruchowy, norepinefryna, norkwetiapina, objaw pozapiramidowy, ośrodkowy układ nerwowy, pozytonowa tomografia emisyjna, receptor adrenergiczny, receptor dopaminowy, receptor histaminergiczny, receptor serotoninowy, schizofrenia, skala MADRS, skala PANSS, skala YMRS, skurcz mięśniowy, sztywność mięśniowa, układ limbiczny, walproinian sodu, zaburzenie schizoafektywne
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Citronil

Citronil (cytalopram) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko nasilenia myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia oraz u pacjentów poniżej 25 roku życia, z historią zachowań samobójczych lub innymi zaburzeniami psychicznymi. Zaleca się ograniczenie ilości przepisywanych tabletek, aby zminimalizować ryzyko przedawkowania. Należy unikać jednoczesnego stosowania cytalopramu z inhibitorami MAO-A oraz innymi lekami serotoninergicznymi (np. sumatryptan, tramadol, buprenorfina), aby zapobiec zespołowi serotoninowemu, który objawia się m.in. pobudzeniem, drżeniem i hipertermią. Cytalopram może wydłużać QT, co zwiększa ryzyko torsade de pointes, szczególnie u kobiet z hipokaliemią, bradykardią, po zawale serca lub z niewydolnością serca; zaleca się kontrolę elektrolitów i EKG przed i w trakcie terapii. Ponadto, lek może powodować zaburzenia krzepnięcia, dlatego należy zachować ostrożność u pacjentów przyjmujących leki wpływające na płytki krwi oraz u kobiet w wieku rozrodczym ze względu na ryzyko krwotoku poporodowego.
akatyzja, brak laktazy, buprenorfina, cukrzyca, cytalopram, depresja, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor MAO-A, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lęk paradoksalny, myśli samobójcze, niestabilna padaczka, nietolerancja galaktozy, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, SIADH, SNRI, SSRI, sumatryptan, torsade de pointes, tramadol, tryptofan, wydłużenie odcinka QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia lękowe, zaburzenia maniakalno-depresyjne, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, złośliwa arytmia
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Apra

Leczenie przeciwpsychotyczne arypiprazolem (Apra) wymaga uwzględnienia opóźnionej poprawy klinicznej, która może nastąpić po kilku dniach do kilku tygodni, co wymaga ścisłej obserwacji pacjenta. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, nadciśnieniem tętniczym, ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (VTE), wydłużeniem odstępu QT oraz u osób z historią napadów drgawek. W badaniach klinicznych u pacjentów w podeszłym wieku z psychozą związaną z chorobą Alzheimera odnotowano zwiększone ryzyko zgonu (3,5% vs 1,7% placebo) oraz działania niepożądane dotyczące krążenia mózgowego (1,3% vs 0,6% placebo). Arypiprazol nie jest wskazany w leczeniu psychozy związanej z demencją. Monitorowanie obejmuje także ryzyko hiperglikemii, zaburzeń kontroli impulsów (np. popęd do hazardu, kompulsywne objadanie się) oraz objawów pozapiramidowych, takich jak akatyzja i parkinsonizm, zwłaszcza u młodzieży i pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi.
akatyzja, arypiprazol, choroba Alzheimera, choroba naczyń mózgu, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wątroby, dysfagia, fenyloketonuria, fosfokinaza kreatynowa, gruczolak przysadki, hiperglikemia, kwasica ketonowa, kwasica metaboliczna, leczenie przeciwpsychotyczne, nadciśnienie tętnicze, napad drgawkowy, niedobór laktazy, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, patologiczne uzależnienie od hazardu, późna dyskineza, psychoza związana z demencją, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, śpiączka hiperosmotyczna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie krążenia mózgowego, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie przewodzenia, zachłystowe zapalenie płuc, zachowanie samobójcze, zespół ADHD, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Egoropal 50 mg

Palmitynian paliperydonu (Egoropal) w formie zawiesiny do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane działania to bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (ból, stwardnienie, świąd, guzki), parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy, drżenie, biegunka, zmęczenie i dystonia. Akatyzja oraz sedacja/senność wykazują zależność od dawki. Reakcje miejscowe, zwłaszcza ból, są łagodne do umiarkowanych i zmniejszają się z czasem terapii; wstrzyknięcia do mięśnia naramiennego są nieco bardziej bolesne niż do mięśnia pośladkowego. Objawy pozapiramidowe (EPS) obejmują parkinsonizm, akatyzję, dyskinezę, dystonię i drżenie, z szerokim spektrum symptomów. Ponadto, palmitynian paliperydonu powoduje podwyższenie stężenia prolaktyny, co klinicznie manifestuje się u <1% pacjentów objawami hiperprolaktynemii (np. brak miesiączki, mlekotok, ginekomastia). W badaniu 13-tygodniowym przyrost masy ciała ≥7% wystąpił u 6-13% pacjentów w zależności od dawki (25 mg, 100 mg, 150 mg), a w dłuższej perspektywie (33 tygodnie) u 12% leczonych, ze średnią zmianą masy ciała +0,7 kg (SD 4,79 kg).
akatyzja, bezdech senny, bradykinezja, brak miesiączki, cukrzyca, drżenie spoczynkowe, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, infekcja górnych dróg oddechowych, lek przeciwpsychotyczny, mlekotok, niedociśnienie ortostatyczne, niemiarowość komorowa, niepokój psychoruchowy, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, późna dyskineza, priapizm, przyrost masy ciała, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, sedacja, sztywność mięśni szkieletowych, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśni, zaburzenia miesiączkowania, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, zespół tachykardii ortostatycznej, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Arketis tabletki 20 mg

Paroksetyna (Arketis Tabletki 20 mg) wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko działań niepożądanych, w tym zwiększonego ryzyka myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza u pacjentów poniżej 25. roku życia oraz u dzieci i młodzieży, u których lek jest przeciwwskazany. Konieczne jest zachowanie okresu karencji po terapii inhibitorami MAO (2 tygodnie po nieodwracalnych i 24 godziny po odwracalnych). Dawkowanie powinno być stopniowo zwiększane, a pacjenci monitorowani pod kątem objawów akatyzji, zespołu serotoninowego oraz maniakalnych epizodów. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek, wątroby, cukrzycą, padaczką, jaskrą z zamkniętym kątem oraz chorobami układu sercowo-naczyniowego. Paroksetyna może wpływać na kontrolę glikemii i interakcje z lekami takimi jak tamoksyfen, co wymaga uwagi klinicznej.
akatyzja, choroba afektywna dwubiegunowa, chwiejność emocjonalna, ciężkie zaburzenie depresyjne, drgawki kloniczne, drżenie, elektrowstrząsy, hipertermia, hiponatremia, inhibitor CYP2D6, inhibitor MAO, jaskra zamkniętego kąta, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok poporodowy, lęk, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, myśl samobójcza, nadmierna potliwość, napad drgawkowy, niepokój psychoruchowy, nudność, palpitacje, parestezja, paroksetyna, poziom glukozy, próba samobójcza, SNRI, splątanie, SSRI, stan splątania, zaburzenie czynności seksualnej, zaburzenie układu autonomicznego, zaburzenie widzenia, zachowania samobójcze, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitalopram LEK-AM

Escitalopram LEK-AM, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), nie jest zalecany dla pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych oraz wrogości. W początkowym okresie terapii u pacjentów z zaburzeniami lękowymi może wystąpić nasilenie objawów lękowych, które zwykle ustępuje po około 2 tygodniach. Lek należy odstawić w przypadku wystąpienia drgawek lub ich nasilenia, szczególnie u pacjentów z padaczką. U chorych z manią lub hipomanią w wywiadzie istnieje ryzyko wywołania fazy maniakalnej, co wymaga przerwania terapii. Leczenie escytalopramem może zaburzać kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą, co może wymagać dostosowania dawek insuliny lub leków przeciwcukrzycowych. Ryzyko samobójstw jest szczególnie podwyższone u pacjentów poniżej 25 roku życia, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianie dawki, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej.
akatyzja, arytmia komorowa, bezsenność, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chwiejność emocjonalna, ciężkie zaburzenie depresyjne, ciśnienie wewnątrzgałkowe, doustny lek przeciwcukrzycowy, drgawki kloniczne mięśni, działanie serotoninergiczne, dziurawiec zwyczajny, faza maniakalna, hiperglikemia, hipertermia, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem przesączania, kołatanie serca, kontrola glikemii, krwawienie w obrębie skóry, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, lek przeciwzakrzepowy, mania i hipomania, marskość wątroby, myśl samobójcza, napad drgawkowy, niewydolność serca, objaw odstawienia, padaczka, parestezja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, skaza krwotoczna, splątanie, torsade de pointes, wybroczynami i plamicą, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czuciowe, zaburzenie lękowe z napadami lęku, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie snu, zachowanie samobójcze, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lafactin

Wenlafaksyna (Lafactin) wymaga szczególnej ostrożności w terapii ze względu na ryzyko interakcji z alkoholem, które może nasilać depresję OUN i prowadzić do przedawkowania, często śmiertelnego. Pacjenci, zwłaszcza poniżej 25 roku życia, z historią zachowań samobójczych lub innych zaburzeń psychicznych, powinni być ściśle monitorowani pod kątem nasilenia objawów depresji i ryzyka samobójstwa. Lek nie jest zalecany dla osób poniżej 18 lat ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i agresji. Istotne jest także monitorowanie ciśnienia tętniczego, gdyż wenlafaksyna może powodować jego wzrost, a także przyspieszenie akcji serca, co wymaga ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Ryzyko zespołu serotoninowego jest podwyższone przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych, a objawy obejmują m.in. pobudzenie, hipertermię, tachykardię i zaburzenia neuromięśniowe.
akatyzja, ciśnienie wewnątrzgałkowe, hipomania, hiponatremia, inhibitor SSRI, jaskra z wąskim kątem przesączania, jaskra z zamkniętym kątem, lek przeciwzakrzepowy, mania, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, płytki krwi, tachykardia, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zespół serotoninowy, zespół SIADH, złośliwy zespół neuroleptyczny
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Amisulpryd Holsten

Amisulpryd, podobnie jak inne leki przeciwpsychotyczne, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak złośliwy zespół neuroleptyczny objawiający się hipertermią, sztywnością mięśni, zaburzeniami autonomicznymi oraz wzrostem aktywności kinazy kreatynowej. U pacjentów z chorobą Parkinsona lek ten stosuje się wyłącznie w sytuacjach bezwzględnej konieczności, ze względu na jego działanie antydopaminergiczne. Należy unikać stosowania amisulprydu u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi lub wydłużeniem odstępu QT, a także monitorować ryzyko udaru mózgu, zwłaszcza u osób starszych, u których obserwuje się 3-krotny wzrost ryzyka epizodów naczyniowo-mózgowych. W populacji geriatrycznej z otępieniem ryzyko zgonu podczas terapii lekami przeciwpsychotycznymi wzrasta 1,6-1,7-krotnie, z przyczyn głównie kardiologicznych i infekcyjnych.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, choroba Parkinsona, choroba sercowo-naczyniowa, cukrzyca, dyskineza, dyskrazja krwi, dystonia, działanie antydopaminergiczne, epizod naczyniowo-mózgowy, hiperglikemia, hipertermia, kinaza kreatynowa, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, objawy odstawienia, objawy psychotyczne, otępienie, padaczka, próg drgawkowy, sedacja, sztywność mięśniowa, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zapalenie płuc, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon substancji czynnych
Rysperydon – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn

Rysperydon, jako lek przeciwpsychotyczny, wywiera niewielki do umiarkowanego wpływ na funkcje psychomotoryczne, co może istotnie oddziaływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Mechanizmy tego działania obejmują blokadę receptorów dopaminergicznych i serotoninergicznych oraz potencjalne zaburzenia widzenia, takie jak nieostre lub podwójne widzenie. Wpływ ten jest podobny niezależnie od postaci farmaceutycznej (tabletki powlekane, tabletki ulegające rozpadowi, roztwory doustne, preparaty o przedłużonym uwalnianiu). Zaleca się, aby pacjenci powstrzymali się od prowadzenia pojazdów do czasu poznania indywidualnej wrażliwości na lek, która zależy od dawki, wieku, współistniejących schorzeń, interakcji lekowych oraz metabolizmu.
akatyzja, diplopia, drżenie, funkcja psychomotoryczna, hipotonia ortostatyczna, interakcja lekowa, lek przeciwpsychotyczny, preparat o przedłużonym uwalnianiu, receptor dopaminergiczny, receptor serotoninergiczny, roztwór doustny, rysperydon, sedacja, sztywność mięśniowa, tabletka powlekana, tabletka ulegająca rozpadowi w jamie ustnej, układ nerwowy, upośledzenie funkcji poznawczych, wrażliwość na lek, zaburzenie akomodacji, zaburzenie pozapiramidowe, zaburzenie widzenia, zawrót głowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Escitil

Escitalopram, jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów poniżej 18. roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości. Leczenie tej grupy wymaga ścisłego monitorowania, zwłaszcza w początkowym okresie terapii. Ryzyko samobójstwa jest podwyższone także u pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, szczególnie u osób poniżej 25 lat z historią zachowań samobójczych lub nasilonymi myślami samobójczymi. Nasilenie objawów lękowych może wystąpić na początku leczenia, zwłaszcza w zaburzeniu lęku panicznego, dlatego zaleca się rozpoczynanie terapii od niskich dawek. U pacjentów z padaczką konieczne jest monitorowanie częstości napadów, a u osób z manią/hipomanią w wywiadzie – przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia fazy maniakalnej. Leczenie może wpływać na kontrolę glikemii u diabetyków oraz wiązać się z ryzykiem akatyzji, hiponatremii (szczególnie u osób starszych i z marskością wątroby) oraz zaburzeń krwawienia, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych lub wpływających na płytki krwi.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, duże zaburzenia depresyjne, dziurawiec zwyczajny, elektrowstrząsy, escytalopram, hipertermia, hipoglikemia, hipokalemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jaskra z wąskim kątem przesączania, lęk paradoksalny, lek przeciwzakrzepowy, mania, myśli samobójcze, niepokój psychoruchowy, objawy odstawienia, padaczka, plamica, remisja, SIADH, skaza krwotoczna, SSRI, torsade de pointes, wybroczyna, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie lęku panicznego, zaburzenie seksualne, zachowanie samobójcze, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Nexpram

Escytalopram, jako przedstawiciel SSRI, nie jest zalecany dla pacjentów poniżej 18 roku życia ze względu na zwiększone ryzyko zachowań samobójczych i wrogości w tej grupie. Leczenie wymaga ścisłej obserwacji, zwłaszcza w początkowych tygodniach terapii, gdyż ryzyko myśli i prób samobójczych może wzrastać. U pacjentów z zaburzeniami psychicznymi, w tym depresją i zespołem lęku napadowego, konieczne jest monitorowanie nasilenia objawów, a w przypadku wystąpienia napadów drgawkowych lub ich nasilenia leczenie należy przerwać. Escytalopram może wpływać na kontrolę glikemii u chorych na cukrzycę, wymaga ostrożności u pacjentów z maniakalnymi epizodami, a także może powodować akatyzję, hiponatremię (szczególnie u osób starszych i z marskością wątroby) oraz zwiększać ryzyko krwawień, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu leków przeciwzakrzepowych i przeciwpłytkowych.
akatyzja, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, depresja, doustny lek przeciwzakrzepowy, dziurawiec zwyczajny, escytalopram, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, jaskra z zamkniętym kątem, krwotok poporodowy, leczenie elektrowstrząsami, mania, mydriaza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, padaczka, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, torsade de pointes, zaburzenie czynności seksualnych, zespół lęku napadowego, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symcloza 100 mg

Klozapina, substancja czynna leku Symcloza, charakteryzuje się złożonym profilem działań niepożądanych, z których najistotniejszym jest ryzyko agranulocytozy, szczególnie w pierwszych 18 tygodniach terapii (częstość 32,0 na 100 000 osobo-tygodni). Wymaga to systematycznego monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku leukopenii lub neutropenii. Inne poważne działania niepożądane obejmują napady padaczkowe, powikłania sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, zapalenie mięśnia sercowego, arytmie) oraz gorączkę. Najczęstsze objawy to senność, sedacja, zawroty głowy, zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny. Od 7,1% do 15,6% pacjentów przerywa terapię z powodu działań niepożądanych, głównie leukopenii, senności i zawrotów głowy. Klozapina jest wskazana wyłącznie w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie oraz psychoz w chorobie Parkinsona, gdy inne metody zawiodły.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, dysfagia, eozynofilia, granulocytopenia, kardiomiopatia, klozapina, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie śliny, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objaw pozapiramidowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, powikłanie sercowo-naczyniowe, późna dyskineza, priapizm, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, torsades de pointes, układowy toczeń rumieniowaty, wysięk osierdziowy, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zapis EEG, zatrzymanie pracy serca, zespół iglica-fala, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa