wtórna nadczynność przytarczyc
Wtórna nadczynność przytarczyc (secondary hyperparathyroidism, SHPT) to zaburzenie endokrynologiczne charakteryzujące się zwiększonym wydzielaniem parathormonu (PTH) przez gruczoły przytarczyczne w odpowiedzi na hipokalcemię lub oporność tkanek na PTH. W przeciwieństwie do pierwotnej nadczynności, wtórna nie jest spowodowana autonomicznym wydzielaniem PTH przez gruczoły, lecz stanowi fizjologiczną odpowiedź na nieprawidłowości metaboliczne.
Najczęstszą przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc jest przewlekła choroba nerek (PChN), gdzie upośledzone wydalanie fosforanów prowadzi do hiperfosfatemii, a zmniejszona produkcja 1,25-dihydroksycholekalcyferolu (aktywnej formy witaminy D) skutkuje zaburzeniem wchłaniania wapnia w jelitach. Te mechanizmy wywołują hipokalcemię, która stymuluje wydzielanie PTH. Inne przyczyny to niedobór witaminy D, zespół złego wchłaniania, niewydolność wątroby czy przewlekła terapia niektórymi lekami (np. litem).
Klinicznie wtórna nadczynność przytarczyc objawia się postępującą demineralizacją kości, co może prowadzić do osteodystrofii nerkowej, bólów kostnych, złamań patologicznych oraz zwapnień metastatycznych. W diagnostyce kluczowe znaczenie ma oznaczenie stężenia PTH, wapnia, fosforanów oraz witaminy D w surowicy, a także ocena funkcji nerek. Badania obrazowe (RTG, densytometria) mogą ujawnić zmiany kostne.
Leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc koncentruje się na eliminacji przyczyny podstawowej oraz normalizacji zaburzeń metabolicznych. Obejmuje suplementację wapnia i aktywnych metabolitów witaminy D, stosowanie związków wiążących fosforany w przewodzie pokarmowym, kalcymimetyków (cinacalcet, etelcalcetide) oraz w wybranych przypadkach paratyreoidektomię. W przypadku zaawansowanej PChN kluczowe znaczenie ma optymalizacja dializoterapii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micalcet 60 mg
Badania przedkliniczne cynakalcetu, substancji czynnej Micalcetu, wykazały brak działania teratogennego przy dawkach do 0,4 (króliki) i 4,4 (szczury) razy wyższych niż maksymalna dawka kliniczna 180 mg/dobę stosowana w wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT). Nie stwierdzono wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczne zmniejszenie masy ciała i spożycia pokarmu przy najwyższych dawkach oraz zmniejszenie masy ciała płodów przy dawkach wywołujących ciężką hipokalemię u matek. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały potencjału mutagennego ani kancerogennego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony ze względu na hipokalcemię obserwowaną w modelach zwierzęcych.
cynakalcet, czerwone krwinki, densytometria kości, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hipokalcemia, kanały KATP, płodność, płytki wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, receptory wapniowe, wapń w surowicy, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma, zmętnienie soczewki oka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cinacalcet Reddy 60 mg
Cinacalcet Reddy, zawierający cynakalcet w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych długotrwałej dializoterapii. Lek umożliwia skuteczną kontrolę stężenia parathormonu (PTH) oraz parametrów gospodarki wapniowo-fosforanowej, co jest kluczowe w zapobieganiu powikłaniom metabolicznym u tej grupy chorych. Ponadto, preparat jest dopuszczony do stosowania u dzieci i młodzieży od 3. roku życia, u których standardowe metody leczenia nie zapewniają odpowiedniej kontroli HPT. Terapia może być prowadzona w skojarzeniu z lekami wiążącymi fosforany i/lub preparatami witaminy D, co pozwala na kompleksowe zarządzanie zaburzeniami metabolicznymi u pacjentów dializowanych.
chlorowodorek, cynakalcet, dializoterapia, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, nadczynność przytarczyc, nietolerancja laktozy, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, schyłkowa choroba nerek, stężenie parathormonu, stężenie wapnia w surowicy, terapia dializacyjna, usunięcie przytarczyc, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 90 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, a dawkowanie zależy od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz parametrów biochemicznych, w tym stężenia PTH i wapnia w surowicy. U dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii u pacjentów dializowanych jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Stężenie PTH należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, a monitorowanie wapnia w surowicy jest kluczowe, zwłaszcza w pierwszym tygodniu leczenia, z częstotliwością co miesiąc po ustaleniu dawki podtrzymującej. Dawkowanie powinno być modyfikowane w zależności od skorygowanego stężenia wapnia, z zaleceniami dotyczącymi zmniejszenia dawki lub przerwania leczenia przy wartościach wapnia ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) lub przy utrzymujących się objawach hipokalcemii.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Interakcje leku – Cinacalcet Accord 30 mg
Cynakalcet, substancja czynna produktu Cinacalcet Accord, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie ważne jest unikanie jednoczesnego stosowania z etelkalcetydem ze względu na bardzo wysokie ryzyko hipokalcemii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol 200 mg 2 razy/dobę) mogą podwoić stężenie cynakalcetu, co wymaga dostosowania dawki, podobnie jak induktory CYP3A4 (np. ryfampicyna) mogą obniżać jego stężenie. Palenie tytoniu zwiększa klirens cynakalcetu o 36-38% przez indukcję CYP1A2, co również może wymagać korekty dawkowania. Cynakalcet jest silnym inhibitorem CYP2D6, co prowadzi do znacznego wzrostu ekspozycji na leki metabolizowane przez ten enzym, takie jak dezypramina (3,6-krotny wzrost) i dekstrometorfan (11-krotny wzrost AUC), co wymaga szczególnej ostrożności i dostosowania dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym (np. flekainid, propafenon, metoprolol).
cyklosporyna, cynakalcet, CYP1A2, CYP2D6, CYP3A4, cyprofloksacyna, dekstrometorfan, dezypramina, etelkalcetyd, flekainid, fluwoksamina, hipokalcemia, itrakonazol, ketokonazol, klomipramina, lek immunosupresyjny, lek trójpierścieniowy, metoprolol, midazolam, nortryptylina, osteoporoza, pantoprazol, propafenon, ryfampicyna, rytonawir, sewelamer, takrolimus, telitromycyna, warfaryna, węglan wapnia, worykonazol, wtórna nadczynność przytarczyc - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Micalcet 30 mg
Micalcet (cynakalcet) to kalcymimetyk dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, stosowany głównie w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych długotrwałej dializie. Lek reguluje homeostazę wapniową, umożliwiając kontrolę zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Micalcet jest również wskazany u dzieci powyżej 3 lat z ESRD, gdy standardowa terapia jest nieskuteczna. Może być stosowany w terapii skojarzonej z lekami wiążącymi fosforany i suplementami witaminy D, co pozwala na kompleksowe zarządzanie zaburzeniami metabolicznymi u pacjentów dializowanych.
cynakalcet, hiperkalcemia, homeostaza wapniowa, kalcymimetyk, laktoza jednowodna, Micalcet, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparat wiążący fosforany, rak przytarczyc, schyłkowa choroba nerek, stężenie wapnia w surowicy, suplement witaminy D, terapia dializacyjna, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cinacalcet Sandoz
Cynakalcet, stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych dializoterapii, wiąże się z ryzykiem hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak tężyczka, drgawki oraz wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. Stężenie wapnia w surowicy należy monitorować szczególnie w pierwszym tygodniu terapii oraz po każdej zmianie dawki, zwracając uwagę, że u około 30% pacjentów dializowanych stężenie wapnia może spaść poniżej 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l). Terapia nie powinna być rozpoczynana, jeśli wapń jest poniżej dolnej granicy normy, a u pacjentów z czynnikami ryzyka wydłużenia QT (np. wrodzony zespół długiego QT, stosowanie innych leków wydłużających QT) wymagana jest szczególna ostrożność. U dzieci powyżej 3 lat z ESRD i HPT terapia jest możliwa przy stężeniu wapnia w górnej granicy normy, z koniecznością ścisłego monitorowania i edukacji pacjenta oraz opiekunów.
adynamiczna choroba kości, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, dializoterapia, etelkalcetyd, hipokalcemia, klasyfikacja Childa-Pugha, komorowe zaburzenia rytmu, niedobór laktazy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, odstęp QT, pacjent dializowany, parathormon, parestezja, próg drgawkowy, przewlekła choroba nerek, schyłkowa choroba nerek, sterole witaminy D, tężyczka, wapń w surowicy, wolny testosteron, wtórna nadczynność przytarczyc, zespół długiego QT, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 90 mg
Cinacalcet Aristo jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, a dawkowanie jest indywidualizowane w zależności od wskazań klinicznych. W leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się po minimum 12 godzinach od ostatniej dawki, początkowo co 1-4 tygodnie, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy musi być na poziomie co najmniej dolnej granicy normy laboratoryjnej przed rozpoczęciem leczenia, a jego kontrola powinna być szczególnie intensywna w pierwszym tygodniu terapii oraz po każdej zmianie dawki, a następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii zaleca się odpowiednie postępowanie, w tym modyfikację dawki leku oraz suplementację wapnia i witaminy D, zgodnie z określonymi progami stężeń wapnia (np. <8,4 mg/dl [2,1 mmol/l], ≤7,5 mg/dl [1,9 mmol/l]).
bio-intact PTH, biodostępność leku, cynakalcet, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie PTH, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon substancji czynnych
Sewelamer – Działania niepożądane
Sewelamer, stosowany głównie u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek (CKD), wykazuje skuteczność w kontroli poziomu fosforanów, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu pokarmowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (częstość >1/100 do <1/10) to nudności, wymioty, ból w nadbrzuszu, zaparcia, niestrawność, wzdęcia i ból brzucha, które zwykle mają charakter łagodny lub umiarkowany. Bardziej poważne, choć bardzo rzadkie (<1/10 000), powikłania obejmują biegunkę, zablokowanie jelit, niedrożność, podniedrożność oraz perforację jelit, stanowiące zagrożenie życia i wymagające pilnej interwencji chirurgicznej. Reakcje nadwrażliwości, również bardzo rzadkie, mogą przebiegać od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje anafilaktyczne. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży (6-18 lat) jest zbliżony do dorosłych, choć brak szczegółowych danych dotyczących częstości działań niepożądanych w tej grupie.
adherencja do leczenia, biegunka, ból brzucha, ból nadbrzusza, chlorowodorek sewelameru, kalcyfikacja naczyń, niedrożność jelit, niestrawność, nudności, odwodnienie, perforacja jelita, podniedrożność jelit, populacja pediatryczna, przewlekła choroba nerek, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sewelamer, świąd, węglan sewelameru, wtórna nadczynność przytarczyc, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia mineralizacji kości, zaburzenia układu immunologicznego, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie otrzewnej, zaparcie - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Accord 30 mg
Cinacalcet Accord wymaga indywidualnego dostosowania dawki w zależności od wskazania klinicznego, wieku, masy ciała oraz parametrów biochemicznych pacjenta. U dorosłych pacjentów początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnej dawki 180 mg/dobę. Monitorowanie stężenia intact PTH (iPTH) jest kluczowe, z celem terapeutycznym 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) u pacjentów dializowanych. Stężenie iPTH należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, pierwsze badanie wykonując 1-4 tygodnie po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Kalcemia powinna być skorygowana i utrzymywana powyżej dolnej granicy normy, z częstym monitorowaniem szczególnie w pierwszym tygodniu leczenia i po każdej modyfikacji dawki. W przypadku hipokalcemii (wapń < 8,4 mg/dl, tj. 2,1 mmol/l) zaleca się modyfikację leczenia, w tym zmniejszenie lub wstrzymanie dawki Cinacalcet Accord oraz stosowanie suplementacji wapnia i witaminy D.
biodostępność, cynakalcet, dializa, etelkalcetyd, granulat leku, hemodializa, hipokalcemia, intact PTH, kalcemia, parathormon, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cinacalcet Reddy 90 mg
Cynakalcet, kalcymimetyk z grupy leków przeciwprzytarczycowych (ATC: H05BX01), działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych na komórkach przytarczyc, co prowadzi do obniżenia wydzielania parathormonu (PTH) i w konsekwencji zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, kontrolowanych badaniach u dializowanych pacjentów ze schyłkową niewydolnością nerek i wtórną nadczynnością przytarczyc (n=1136), średnie początkowe stężenia iPTH wynosiły 733 i 683 pg/ml (77,8 i 72,4 pmol/l). Leczenie cynakalcetem skutkowało istotnym statystycznie zmniejszeniem iPTH, iloczynu wapniowo-fosforanowego (Ca x P) oraz stężeń wapnia i fosforu, z 41-46% pacjentów osiągających iPTH ≤ 250 pg/ml (≤ 26,5 pmol/l) w porównaniu do 4-7% w grupie placebo. Obniżenie stężeń utrzymywało się przez 12 miesięcy, a terapia była skuteczna niezależnie od typu dializy, stosowania witaminy D czy początkowych wartości iPTH i Ca x P. Dodatkowo, cynakalcet zmniejszał ryzyko złamań kości i konieczności paratyreoidektomii, choć nie wpływał istotnie na markery metabolizmu kostnego.
U niedializowanych pacjentów z przewlekłą chorobą nerek cynakalcet również obniżał stężenie PTH, jednak wiązał się z wyższym ryzykiem hipokalcemii, co może wynikać z niższego wyjściowego poziomu wapnia i zachowanej diurezy resztkowej. W badaniu EVOLVE (n=3883) nie wykazano istotnego statystycznie zmniejszenia ryzyka zgonu z każdej przyczyny ani zdarzeń sercowo-naczyniowych (HR 0,93; 95% CI: 0,85-1,02; p=0,112), choć analiza wtórna sugerowała potencjalną korzyść (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97). W populacji pediatrycznej (6-18 lat) z ESRD na dializie, cynakalcet w dawkach do 1,0 mg/kg/dobę obniżał iPTH o ≥30% u 55% pacjentów, jednak odnotowano przypadek ciężkiej hipokalcemii zakończony zgonem. U pacjentów z rakiem przytarczyc i pierwotną nadczynnością przytarczyc cynakalcet skutecznie obniżał stężenie wapnia w surowicy o ≥1 mg/dl (≥0,25 mmol/l) u 62-88% chorych, a w badaniu kontrolowanym placebo u pacjentów z pierwotną nadczynnością przytarczyc 75,8% leczonych osiągnęło normokalemię (Ca ≤10,3 mg/dl).
ciężka hiperkalcemia, ciężka hipokalcemia, diureza resztkowa, dysfagia, fosfataza alkaliczna swoista dla kości, gospodarka wapniowo-fosforanowa, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, lek kalcymimetyczny, lek przeciwprzytarczycowy, nieaktywny parathormon, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, sterol witaminy D, stężenie iPTH, usunięcie przytarczyc, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał mięśnia sercowego, złamanie kości - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cinacalcet Aurovitas
Cynakalcet, stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u pacjentów z końcowym stadium przewlekłej choroby nerek (ESRD) dializowanych, wymaga ścisłego monitorowania stężenia wapnia w surowicy ze względu na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak tężyczka, drgawki czy wydłużenie odstępu QT z wtórnymi zaburzeniami rytmu serca. Zaleca się oznaczenie wapnia w ciągu pierwszego tygodnia terapii oraz regularne kontrole w trakcie leczenia. Terapia nie powinna być rozpoczynana, gdy stężenie wapnia jest poniżej dolnej granicy normy (np. <7,5 mg/dl [1,9 mmol/l] u dializowanych pacjentów). Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią drgawek, zaburzeniami czynności mięśnia sercowego oraz u osób przyjmujących inne leki obniżające wapń, w tym bezwzględnie unikać łączenia cynakalcetu z etelkalcetydem.
ból mięśniowy, cynakalcet, drgawki, etelkalcetyd, hipokalcemia, klasyfikacja Childa-Pugha, komorowe zaburzenia rytmu, laktoza jednowodna, niedociśnienie, nietolerancja cukrów, niewydolność serca, odstęp QT, parestezje, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, skurcz mięśni, stężenie testosteronu, stężenie wapnia w surowicy, tabletka powlekana, tężyczka, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności mięśnia sercowego, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Aristo 30 mg
Cynakalcet Aristo, stosowany w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 90 mg, wykazuje profil działań niepożądanych, z których najczęściej obserwowane są nudności i wymioty, zwykle o łagodnym lub umiarkowanym nasileniu. Inne często występujące działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka), jadłowstręt, drgawki związane z gwałtownymi zmianami stężenia wapnia, zawroty głowy, parestezje, ból głowy, niedociśnienie, zakażenia górnych dróg oddechowych, duszność, kaszel, niestrawność, biegunkę, ból brzucha, wysypkę, bóle mięśni i skurcze mięśni, osłabienie oraz hipokalemię i hiperkalemię. Szczególną uwagę należy zwrócić na hipokalemię, która jest bezpośrednim efektem farmakologicznym leku i może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak drgawki, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie odstępu QT i komorowe arytmie), skurcze mięśni oraz parestezje. U pacjentów z istniejącymi chorobami serca obserwowano nasilenie niewydolności serca oraz idiosynkratyczne przypadki niedociśnienia, co wymaga monitorowania hemodynamicznego.
biegunka, ból brzucha, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu, niedobór testosteronu, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, skurcze mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrokardiograficzne, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcia - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Calcium Gluconate hameln
Calcium Gluconate hameln (95 mg/ml) to roztwór do wstrzykiwań zawierający 0,22 mmol wapnia/ml (0,21 mmol z wapnia glukonianu i 0,01 mmol z wapnia cukrzanu). Podawanie pozajelitowe wymaga ścisłego monitorowania stężenia wapnia w osoczu (przerwać leczenie przy >2,75 mmol/l) oraz 24-godzinnego wydalania wapnia z moczem (>5 mg/kg wskazuje na konieczność przerwania terapii), zwłaszcza u dzieci, pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i ryzykiem kamicy nerkowej. Preparat jest przeciwwskazany do długotrwałego stosowania u dzieci poniżej 18 lat i pacjentów z zaburzeniami czynności nerek ze względu na ryzyko toksyczności glinu. Należy unikać jednoczesnego podawania z sodu wodorowęglanem oraz ceftriaksonem u noworodków i niemowląt poniżej 28 dni, aby zapobiec wytrącaniu się nierozpuszczalnych soli wapnia, które może prowadzić do poważnych powikłań, w tym śmierci.
bradykardia, ceftriakson, ciężkie zaburzenia czynności nerek, dializa, dysfagia, glikozyd nasercowy, glukonian wapnia, hiperkalcemia, hipokalcemia, kamica dróg moczowych, martwica tkanek, nefrokalcynoza, niewydolność nerek, powikłania sercowe, przewlekła niewydolność nerek, równowaga fosforanowo-wapniowa, rozszerzenie naczyń, sarkoidoza, toksyczność glinu, wtórna nadczynność przytarczyc, wytrącanie, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu serca, zwapnienie tkanek miękkich, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 30 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w formie tabletek powlekanych o dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, co pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. W leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych pacjentów dializowanych początkowa dawka wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, celem osiągnięcia stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Monitorowanie PTH (iPTH lub biPTH) powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące. Skorygowane stężenie wapnia w surowicy należy kontrolować często w pierwszym tygodniu terapii oraz około raz w miesiącu po ustaleniu dawki podtrzymującej, aby zapobiec hipokalcemii. W przypadku obniżenia wapnia poniżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l) lub wystąpienia objawów hipokalcemii, zaleca się modyfikację leczenia, w tym suplementację wapnia, witaminy D lub zmianę dawki cynakalcetu, a przy stężeniach ≤7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) wstrzymanie terapii do czasu poprawy parametrów.
bio-intact PTH, biodostępność leku, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, cynakalcet, dysfagia, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cinacalcet Aurovitas 30 mg
Cynakalcet, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, jest kalcymimetykiem stosowanym w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów dializowanych, raka przytarczyc oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc. Mechanizm działania polega na zwiększeniu wrażliwości receptorów wapniowych na komórkach przytarczyc, co prowadzi do obniżenia stężenia parathormonu (PTH) i wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych badaniach klinicznych u 1136 pacjentów dializowanych z ESRD wykazano, że 41-46% pacjentów osiągnęło docelowe stężenie iPTH ≤ 250 pg/ml (≤ 26,5 pmol/l), a około 60% uzyskało ≥30% redukcję iPTH. Średnie zmniejszenie iloczynu Ca × P oraz stężeń wapnia i fosforu wyniosło odpowiednio 14%, 7% i 8%. Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez 12 miesięcy, niezależnie od rodzaju dializy, czasu trwania leczenia czy stosowania witaminy D. Badanie EVOLVE nie potwierdziło istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu i zdarzeń sercowo-naczyniowych, jednak analiza wtórna sugeruje potencjalne korzyści (HR 0,88; 95% CI: 0,79-0,97).
ciężka hiperkalcemia, cynakalcet, dializa otrzewnowa, fosfataza alkaliczna swoista dla kości, gruczoł przytarczyczny, hemodializa, hiperkalcemia, hipokalcemia, homeostaza wapnia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcymimetyk, łagodna hiperkalcemia, N-telopeptyd, niewyrównana wtórna nadczynność przytarczyc, obrót kostny, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, sterole witaminy D, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, zdarzenia sercowo-naczyniowe, zwłóknienie kości - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cinacalcet Sandoz 60 mg
Podczas kwalifikacji do terapii lekiem Cinacalcet Sandoz kluczowe jest wykluczenie bezwzględnych przeciwwskazań, takich jak nadwrażliwość na cynakalcet lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (zawartość od 72,9 mg w dawce 30 mg do 218,6 mg w dawce 90 mg). Hipokalcemia stanowi absolutne przeciwwskazanie do stosowania leku, ze względu na mechanizm działania kalcymimetycznego, który zwiększa wrażliwość receptorów wapniowych i obniża poziom PTH oraz wapnia w surowicy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie stężenia wapnia i wykluczenie hipokalcemii, a także regularne monitorowanie pacjenta w trakcie leczenia w celu wczesnego wykrycia ewentualnych działań niepożądanych.
całkowity niedobór laktazy, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, Cinacalcet Sandoz, cynakalcet, hipokalcemia, kalcymimetyk, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na cynakalcet, nietolerancja galaktozy, parathormon, paratyreoidektomia, receptor wapniowy, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności przytarczyc, zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Kalcyfediol – Wskazania do stosowania
Kalcyfediol (25-hydroksycholekalcyferol) jest aktywnym metabolitem witaminy D, powstającym w wątrobie z witaminy D3 i ulegającym dalszej hydroksylacji w nerkach do kalcytriolu – najbardziej aktywnej formy witaminy D. Odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz mineralizacji kości. Preparaty zawierające kalcyfediol dostępne na rynku polskim to Calfos (kapsułki miękkie zawierające 0,266 mg kalcyfediolu jednowodnego, odpowiadające 0,255 mg kalcyfediolu) oraz Devisol-25 (krople doustne o stężeniu 150 µg/ml, gdzie 1 kropla zawiera 5 µg kalcyfediolu). Calfos jest wskazany do leczenia niedoboru witaminy D u dorosłych z poziomem 25(OH)D < 25 nmol/l oraz w profilaktyce niedoboru u pacjentów z grup ryzyka, takich jak osoby z zespołem złego wchłaniania, przewlekłą chorobą nerek (CKD-MBD) czy osteoporozą. Devisol-25 stosuje się w leczeniu i zapobieganiu hipokalcemii, krzywicy i osteomalacji w chorobach wątroby, podczas terapii przeciwpadaczkowej i kortykoterapii, a także w osteodystrofii mocznicowej, niedoczynności przytarczyc oraz rodzinnej krzywicy hipofosfatemicznej.
biodostępność, celiakia, cholekalcyferol, choroba Leśniowskiego-Crohna, enzym wątrobowy, fenytoina, glikokortykosteroid, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hipokalcemia, kalcyfediol, kalcytriol, karbamazepina, kortykoterapia, krzywica, krzywica hipofosfatemiczna, leczenie przeciwpadaczkowe, lek przeciwpadaczkowy, mineralizacja kości, mukowiscydoza, niedobór witaminy D, niedoczynność przytarczyc, niewydolność nerek, osłabienie mięśni, osteodystrofia mocznicowa, osteomalacja, osteoporoza, parathormon, przewlekła choroba nerek, przewlekła choroba wątroby, witamina D3, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zaburzenie immunologiczne, zespół zaburzeń mineralnych i kostnych, zespół złego wchłaniania - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micalcet 60 mg
Produkt leczniczy Micalcet (cynakalcet) jest wskazany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc, raka przytarczyc oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są nudności i wymioty, występujące bardzo często (≥1/10), zwykle o łagodnym do umiarkowanego nasileniu i przemijającym charakterze. Inne często występujące działania niepożądane obejmują hipokalemię (często), drgawki (często), zawroty głowy, parestezje, ból głowy, niedociśnienie, duszność, kaszel, bóle mięśni i pleców, wysypkę oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak niestrawność, biegunka i ból brzucha. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do wydłużenia odstępu QT i groźnych komorowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, gdzie odnotowano także przypadek zgonu z powodu ciężkiej hipokalcemii.
biegunka, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, parestezje, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, schyłkowa choroba nerek, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, zakażenie górnych dróg oddechowych, zmniejszone stężenie testosteronu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Cinacalcet Reddy 90 mg
Cinacalcet Reddy, dostępny w dawkach 30 mg, 60 mg oraz 90 mg w formie tabletek powlekanych, jest wskazany przede wszystkim w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc (HPT) u dorosłych i dzieci powyżej 3 lat ze schyłkową chorobą nerek (ESRD) poddawanych dializoterapii, zwłaszcza gdy standardowa terapia nie kontroluje odpowiednio poziomu parathormonu (PTH). Lek stosowany jest jako element kompleksowej terapii, często w połączeniu z preparatami wiążącymi fosforany i suplementacją witaminy D. Ponadto, cinacalcet jest efektywny w redukcji hiperkalcemii u dorosłych pacjentów z rakiem przytarczyc oraz u tych z pierwotną nadczynnością przytarczyc, u których paratyreoidektomia jest przeciwwskazana lub klinicznie niewskazana. Kontrola stężenia wapnia w surowicy jest kluczowa dla zapobiegania powikłaniom hiperkalcemii, takim jak zaburzenia rytmu serca, odwodnienie czy ostre uszkodzenie nerek.
cynakalcet, dializa, dializoterapia, hiperkalcemia, nietolerancja laktozy, ostre uszkodzenie nerek, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, preparaty wiążące fosforany, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, schyłkowa choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, standardowe metody leczenia, suplementacja witaminy D, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aristo 30 mg
Cinacalcet Aristo jest wskazany do leczenia wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych i osób starszych (>65 lat), rozpoczynając od dawki 30 mg raz na dobę, z możliwością dostosowania co 2-4 tygodnie w celu osiągnięcia docelowego stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l). Maksymalna dawka wynosi 180 mg na dobę. W przypadku raka przytarczyc oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc dawka początkowa to 30 mg dwa razy na dobę, stopniowo zwiększana do maksymalnie 90 mg cztery razy na dobę, z celem obniżenia stężenia wapnia w surowicy do górnej granicy normy lub poniżej. Monitorowanie stężenia PTH powinno odbywać się co 1-4 tygodnie po rozpoczęciu lub zmianie dawki, a następnie co 1-3 miesiące, z pomiarem wykonywanym minimum 12 godzin po podaniu leku. Do oceny można stosować testy intact PTH (iPTH) lub bio-intact PTH (biPTH), gdyż lek nie wpływa na ich wzajemne relacje.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, hipokalcemia, intact PTH, objawy hipokalcemii, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, sterole witaminy D, stężenie PTH, stężenie wapnia w surowicy, tabletki powlekane, wapń w płynie dializacyjnym, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micalcet 60 mg
Micalcet, zawierający cynakalcet chlorowodorek w dawkach 30 mg, 60 mg i 90 mg, jest stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u dorosłych, osób starszych oraz dzieci powyżej 3 lat, a także w terapii raka przytarczyc i pierwotnej nadczynności przytarczyc u dorosłych. Dawkowanie rozpoczyna się zwykle od 30 mg raz na dobę u dorosłych, z możliwością stopniowego zwiększania dawki co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia PTH w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) u pacjentów dializowanych, mierzonego testem intact PTH (iPTH) lub bio-intact PTH (biPTH). Stężenie PTH należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, z pierwszym pomiarem po 1-4 tygodniach od rozpoczęcia leczenia lub zmiany dawki, a następnie co 1-3 miesiące. W przypadku dzieci dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg masy ciała, z maksymalną dawką do 2,5 mg/kg/dobę, nie przekraczając 180 mg/dobę. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest kluczowe, szczególnie w pierwszym tygodniu terapii i po zmianie dawki, z docelowym utrzymaniem wapnia w normie; w przypadku hipokalcemii (stężenie wapnia < 8,4 mg/dl [2,1 mmol/l]) zaleca się odpowiednie działania terapeutyczne, w tym modyfikację dawki Micalcet lub przerwanie leczenia przy stężeniach ≤ 7,5 mg/dl (1,9 mmol/l) i/lub objawach klinicznych.
biodostępność cynakalcetu, biPTH, cynakalcet, dawka dobowa, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, rak przytarczyc, sterol witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, sucha masa ciała, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby, związek wiążący fosforany - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Cinacalcet Aurovitas 60 mg
Cinacalcet Aurovitas jest dostępny w tabletkach powlekanych o dawkach 30 mg (niepodzielna), 60 mg i 90 mg (podzielne). U dorosłych, w tym osób powyżej 65 lat, początkowa dawka wynosi 30 mg raz dziennie, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę, w celu osiągnięcia docelowego stężenia PTH 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l) u pacjentów dializowanych. Stężenie PTH (iPTH lub biPTH) należy oznaczać co najmniej 12 godzin po podaniu leku, a kontrolę wykonywać 1-4 tygodni po rozpoczęciu terapii lub zmianie dawki, następnie co 1-3 miesiące. Przed terapią i w trakcie leczenia konieczne jest monitorowanie skorygowanego stężenia wapnia w surowicy, szczególnie w pierwszym tygodniu i następnie co miesiąc. W przypadku hipokalcemii (wapń ≤7,5 mg/dl, 1,9 mmol/l) lub objawów klinicznych, zaleca się modyfikację leczenia wapniem, witaminą D lub zmniejszenie/odstawienie cynakalcetu zgodnie z protokołem.
bio-intact PTH, biodostępność cynakalcetu, cynakalcet, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hipokalcemia, hormon przytarczyc, intact PTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, płyn dializacyjny, produkty wiążące fosforany, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w surowicy, suplement wapnia, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Dawkowanie i sposób podawania
Parykalcytol jest stosowany w leczeniu wtórnej nadczynności przytarczyc u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek poddawanych hemodializie. Dawkowanie rozpoczyna się od obliczenia dawki początkowej na podstawie wyjściowego stężenia natywnego PTH, według wzoru: dawka (μg) = PTH (pmol/l) / 8 lub PTH (pg/ml) / 80, podawanej dożylnie w bolusie nie częściej niż co drugi dzień podczas dializy. Maksymalna bezpieczna dawka wynosi 40 μg. Celem terapii jest utrzymanie stężenia PTH w zakresie 15,9–31,8 pmol/l (150–300 pg/ml), czyli 1,5–3-krotnej wartości górnej granicy normy u osób bez mocznicy. Monitorowanie obejmuje oznaczanie wapnia i fosforanów co najmniej raz w miesiącu oraz iPTH co 3 miesiące, z możliwością częstszych badań podczas dostosowywania dawki. W przypadku hiperkalcemii lub iloczynu Ca × P > 5,2 mmol/l (65 mg/dl) dawkę należy zmniejszyć lub przerwać.
bolus, dostęp naczyniowy, dysfagia, hemodializa, hiperkalcemia, iloczyn Ca × P, iPTH, natywny PTH, parathormon, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, przewlekła choroba nerek, roztwór do wstrzykiwań, uszkodzenie wątroby, wstrzyknięcie dożylne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Reddy 30 mg
Profil bezpieczeństwa cynakalcetu został szczegółowo oceniony w badaniach klinicznych oraz w warunkach rzeczywistych. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi u pacjentów z wtórną, pierwotną nadczynnością przytarczyc oraz rakiem przytarczyc były nudności i wymioty, które miały przeważnie łagodny lub umiarkowany przebieg i były przyczyną przerwania terapii. Inne często występujące działania niepożądane obejmują reakcje nadwrażliwości (np. obrzęk naczynioruchowy, pokrzywkę), jadłowstręt, zawroty głowy, drgawki, ból głowy, niedociśnienie, zakażenia górnych dróg oddechowych, wysypkę, bóle mięśni i skurcze oraz hipokalemię i hiperkalemię. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań kardiologicznych, takich jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca, a także na możliwość nasilenia niewydolności serca u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności serca.
biegunka, cynakalcet, drgawki, duszność, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, niedociśnienie, niedożywienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, obstrukcja dróg oddechowych, parestezje, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja idiosynkratyczna, schyłkowa choroba nerek, skurcze mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcia - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Micalcet 90 mg
Dawkowanie leku Micalcet jest ściśle uzależnione od wskazań klinicznych, wieku pacjenta oraz funkcji narządów. U dorosłych i osób powyżej 65 lat z wtórną nadczynnością przytarczyc zalecana dawka początkowa wynosi 30 mg raz na dobę, z możliwością stopniowego zwiększania co 2-4 tygodnie do maksymalnie 180 mg/dobę. Celem terapii jest utrzymanie stężenia intact PTH (iPTH) w zakresie 150-300 pg/ml (15,9-31,8 pmol/l), mierzonego co najmniej 12 godzin po podaniu leku. Monitorowanie stężenia wapnia w surowicy jest kluczowe, szczególnie w pierwszym tygodniu leczenia i po zmianie dawki, z zaleceniem utrzymania skorygowanego stężenia wapnia powyżej 8,4 mg/dl (2,1 mmol/l). W przypadku hipokalcemii stosuje się odpowiednie modyfikacje dawkowania i leczenia wspomagającego, w tym podawanie związków wiążących fosforany i steroli witaminy D. U dzieci (3-18 lat) dawka początkowa wynosi ≤ 0,20 mg/kg/dobę, z maksymalną dawką do 2,5 mg/kg/dobę, nie przekraczającą 180 mg/dobę, a dawkowanie dostosowuje się na podstawie pomiarów iPTH i wapnia.
biodostępność cynakalcetu, biPTH, dawka początkowa, dawka podtrzymująca, etelkalcetyd, hemodializa, hipokalcemia, hormon przytarczyc, iPTH, pacjent dializowany, pierwotna nadczynność przytarczyc, rak przytarczyc, skorygowane stężenie wapnia, sterole witaminy D, stężenie wapnia w płynie dializacyjnym, sucha masa ciała, tabletka powlekana, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia czynności wątroby, związki wiążące fosforany - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cinacalcet Reddy 90 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cynakalcetu wykazały brak działania teratogennego u królików i szczurów przy dawkach odpowiednio do 0,4 i 4,4-krotnie przekraczających maksymalną dawkę ludzką stosowaną w wtórnej nadczynności przytarczyc (180 mg/dobę). Nie stwierdzono negatywnego wpływu na płodność przy dawkach do 4-krotności dawki ludzkiej. U ciężarnych szczurów odnotowano nieznaczny spadek masy ciała i spożycia pokarmu, a u płodów zmniejszoną masę ciała w przypadku ciężkiej hipokalcemii u samic. Cynakalcet przenika przez łożysko u królików. Nie wykazano potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, jednak margines bezpieczeństwa jest ograniczony przez hipokalcemię, która ograniczała stosowane dawki w modelach zwierzęcych. W badaniach toksykologicznych u gryzoni obserwowano zaćmę i zmętnienie soczewki, co nie występowało u psów, małp ani w badaniach klinicznych, co tłumaczy się hipokalcemią jako mechanizmem patogenetycznym u gryzoni.
badania toksykologiczne, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, czerwone krwinki, drżenie, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, gospodarka wapniowa, hipokalcemia, mechanizm toksyczności, objawy żołądkowo-jelitowe, płytki wzrostu kości, przenikanie przez łożysko, stężenie wapnia w surowicy, układ krwiotwórczy, układ limfatyczny, węzły chłonne, wtórna nadczynność przytarczyc, zaćma - Leksykon leków
Interakcje leku – bicaVera z 2,3% glukozą i wapniem 1,25 mmol/l
Roztwór do dializy otrzewnowej bicaVera zawierający 2,3% glukozy (126,1 mmol/l) oraz wapń w stężeniu 1,25 mmol/l wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Podczas dializy może dochodzić do usuwania leków przez błonę otrzewnową, co wymaga dostosowania dawkowania w celu utrzymania stężeń terapeutycznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów przyjmujących glikozydy naparstnicy, u których roztwór może powodować hipokaliemię, zwiększając ryzyko toksyczności tych leków. W przypadku wtórnej nadczynności przytarczyc konieczne jest monitorowanie gospodarki wapniowo-fosforanowej oraz ewentualna modyfikacja terapii preparatami wiążącymi fosforany i witaminą D. U pacjentów z cukrzycą ze względu na obecność glukozy w roztworze konieczne jest dostosowanie dawek leków hipoglikemizujących i regularne monitorowanie glikemii.
bilans płynów i elektrolitów, błona otrzewnowa, dializa otrzewnowa, glikozyd naparstnicy, gospodarka wapniowo-fosforanowa, lek hipoglikemizujący, lek moczopędny, lek przeciwcukrzycowy, leki hipoglikemizujące, leki nefrotoksyczne, parametry gospodarki wapniowo-fosforanowej, potas w surowicy, preparaty wiążące fosforany, resztkowa diureza, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do dializy otrzewnowej, środek kontrastowy, terapia przeciwcukrzycowa, ultrafiltracja, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia wodno-elektrolitowe - Leksykon substancji czynnych
Cholekalcyferol – Właściwości farmakodynamiczne
Cholekalcyferol (witamina D3) jest steroidowym prekursorem hormonu, syntetyzowanym w skórze pod wpływem UV z 7-dehydrocholesterolu, a następnie hydroksylowanym w wątrobie (do 25(OH)D, kalcyfediolu) i nerkach (do 1,25(OH)2D, kalcytriolu). Aktywne metabolity regulują ekspresję genów odpowiedzialnych za homeostazę wapniowo-fosforanową, zwiększając jelitowe wchłanianie wapnia i fosforanów, osteolizę kości oraz resorpcję kanalikową w nerkach. Biologiczna aktywność witaminy D3 hamuje wydzielanie PTH, przeciwdziałając wtórnej nadczynności przytarczyc i nadmiernej resorpcji kostnej. Zalecane dzienne dawki dla dorosłych wahają się od 5 μg (200 IU) do 20 μg (800 IU), z koniecznością zwiększenia dawki u osób otyłych (2-3-krotnie) i z nadwagą (1,5-krotnie). Niedobór definiuje się jako stężenie 25(OH)D < 20 ng/ml (< 50 nmol/l), a optymalne stężenie to 30-50 ng/ml (75-125 nmol/l).
25-dihydroksycholekalcyferol, 25-hydroksycholekalcyferol, 7-dehydrocholesterol, chłoniak, cholekalcyferol, fosfataza alkaliczna, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperkalcemia, hiperkalciuria, hipotrofia wewnątrzmaciczna, kalcyfediol, kalcytonina, kalcytriol, krzywica, osteomalacja, parathormon, promieniowanie UV, przytarczyca, resorpcja kanalikowa, układ krwiotwórczy, witamina D3, wtórna nadczynność przytarczyc, zespół Williamsa-Beurena, związek steroidowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinacalcet Aurovitas 30 mg
Cynakalcet, stosowany w leczeniu wtórnej i pierwotnej nadczynności przytarczyc oraz raka przytarczyc, wiąże się z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze to nudności i wymioty o charakterze łagodnym do umiarkowanego. Inne często obserwowane działania obejmują zaburzenia układu nerwowego (drgawki, zawroty głowy, parestezje), sercowo-naczyniowego (nasilenie niewydolności serca, niedociśnienie), układu oddechowego (zakażenia górnych dróg oddechowych, duszność), żołądkowo-jelitowego (niestrawność, biegunka, ból brzucha) oraz skórne reakcje nadwrażliwości (wysypka, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko hipokalcemii, która może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak wydłużenie odstępu QT i komorowe zaburzenia rytmu serca. Częstość występowania hipokalcemii i poważnych zaburzeń rytmu nie jest dokładnie określona, co wymaga ścisłego monitorowania poziomu wapnia u pacjentów leczonych cynakalcetem.
biegunka, ból brzucha, ciężka hipokalcemia, cynakalcet, drgawki, duszność, hiperkalemia, hipokalcemia, jadłowstręt, komorowe zaburzenia rytmu serca, krańcowa niewydolność nerek, niedociśnienie, niestrawność, niewydolność serca, nudności i wymioty, obrzęk naczynioruchowy, parestezja, pierwotna nadczynność przytarczyc, pokrzywka, rak przytarczyc, reakcja nadwrażliwości, skurcz mięśni, wtórna nadczynność przytarczyc, wydłużenie odstępu QT, wysypka, zakażenie górnych dróg oddechowych, zaparcie, zmniejszone stężenie testosteronu