mannitol

Mannitol to sześciowodorotlenowy alkohol cukrowy (poliol) stosowany w medycynie przede wszystkim jako lek osmotycznie czynny. Dzięki swojej strukturze chemicznej i niemożności przekraczania bariery krew-mózg w stanie nienaruszonym, mannitol zwiększa osmolalność osocza, prowadząc do przemieszczania wody z przestrzeni wewnątrzkomórkowej do naczyń krwionośnych.

W neurochirurgii i neurologii mannitol jest używany do redukcji obrzęku mózgu i obniżania ciśnienia śródczaszkowego. Typowe dawki w tym wskazaniu wynoszą 0,25-1,0 g/kg masy ciała w postaci 20% roztworu podawanego dożylnie. Efekt przeciwobrzękowy pojawia się w ciągu 15-30 minut i może utrzymywać się przez 3-6 godzin.

Mannitol znajduje również zastosowanie w nefrologii jako diuretyk osmotyczny w leczeniu ostrej niewydolności nerek, rabdomiolizy oraz w zapobieganiu nefropatii kontrastowej. W okulistyce roztwory mannitolu są stosowane do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego w ostrych stanach jaskry.

Do głównych przeciwwskazań stosowania mannitolu należą: ciężkie odwodnienie, aktywne krwawienie śródczaszkowe, ciężka niewydolność serca oraz niewydolność nerek z anurią. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia elektrolitowe, odwodnienie, nudności, wymioty oraz – rzadziej – ostrą niewydolność nerek i zastoinową niewydolność serca.

Powiązane wpisy

  1. 25.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl